ΑΔΕΛΦΟΙ ΣΙΗΚΚΗ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. N. V. CATERCHEF LIMITED κ.α., Υπόθεση αρ.: 1428/2012, 22/12/2014

(2)του Ποινικού Κώδικα (Κεφ. 154, ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια). Οι κατηγορούμενοι αρ. 1, μία εταιρεία ως δηλώνει η επωνυμία τους, διώκονται ως αυτουργοί, ενώ ο κατηγορούμενος αρ. 2, ο διευθυντής αυτών, διώκεται ως συνεργός. Επίδικες είναι 7 επιταγές εκδοθείσες από τους κατηγορουμένους αρ. 1 επί του τραπεζικού οργανισμού «Marfin Laiki Bank» («η Marfin») από τον τραπεζικό λογαριασμό υπ΄ αριθμόν 001-11-031486 («ο επίδικος τραπεζικός λογαριασμός»), με δικαιούχους τους «Αδελφούς Σιήκκη». Πρόκειται για την επιταγή υπ΄ αριθμόν 05332112, για το ποσόν των €10.000, η οποία παρουσιάζεται πληρωτέα στις 25.12.2011 (2η και 3η κατηγορία), για την επιταγή υπ΄ αριθμόν 07824706, για το ποσόν των €2.500, η οποία παρουσιάζεται πληρωτέα στις 17.12.2011 (5η και 7η κατηγορία), για την επιταγή υπ΄ αριθμόν 0533211, για το ποσόν των €10.000, η οποία παρουσιάζεται πληρωτέα στις 25.11.2011 (8η και 9η κατηγορία), για την επιταγή υπ΄ αριθμόν 07824704, για το ποσόν των €2.500, η οποία παρουσιάζεται πληρωτέα στις 30.11.2011 (11η και 12η κατηγορία), για την επιταγή υπ΄ αριθμόν 07824707, για το ποσόν των €2.500, η οποία παρουσιάζεται πληρωτέα στις 31.12.2011 (14η και 15η κατηγορία), για την επιταγή υπ΄ αριθμόν 07824715, για το ποσόν των €2.500, η οποία παρουσιάζεται πληρωτέα στις 07.01.2012 (17η και 18η κατηγορία) και για την επιταγή υπ΄ αριθμόν 07824717, για το ποσόν των €2.500, η οποία παρουσιάζεται πληρωτέα στις 31.01.2012 (19η και 20η κατηγορία) Οι κατηγορούμενοι αρνούνται ενοχή και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Για να αποδειχθεί η υπόθεση εκλήθηκαν και κατέθεσαν ο Μάριος Λαγός (Μ.Κ.1) και η Ευανθία Χατζηαντώνη (Μ.Κ.2), υπάλληλοι των παραπονουμένων, καθώς και ο Χριστάκης Σιήκκης (Μ.Κ.3), συγγενής των μετόχων των παραπονουμένων, ο οποίος ασχολείται με κατασκευές από αλουμίνιο και γυαλί και συνεργάζεται με τους παραπονουμένους, ως υπεργολάβος αυτών. Για να προωθηθεί η υπεράσπιση κατέθεσαν ο κατηγορούμενος αρ. 1 Νίκος Βασιλείου και ο Ανδρέας Κυθραιώτης (Μ.Υ.1), τραπεζικός υπάλληλος. Επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας τους τα πρόσωπα αυτά κατέθεσαν έγγραφη και πραγματική. Μεταξύ άλλων, κατετέθηκαν και εσημειώθηκαν, ως τεκμήρια, οι επίδικες επιταγές υπ΄ αριθμόν 05332112, 07824706, 05332111, 07824704, 07824707, 07824715 και 07824717 (τεκμήρια 2 έως και 8, αντιστοίχως), επιστολές των κατηγορουμένων αρ. 1 προς τους παραπονουμένους ημερ. 23.04.2011 και 21.11.2011 (τεκμήρια 30 και 9, αντιστοίχως), επιστολή των δικηγόρων των κατηγορουμένων αρ. 1 προς τους παραπονουμένους ημερ. 06.02.2013 (τεκμήριο 28), επιστολή των κατηγορουμένων αρ. 1, ημερ. 21.11.2011, προς την «Marfin» δια της οποίας δίδονται οδηγίες για την ανάκληση όλων των επίδικων επιταγών και καταγράφεται ο σχετικός λόγος (τεκμήριο 31), δέσμη τραπεζικών εγγράφων της «Marfin» ημερ. 21.11.2011 δια των οποίων δίδεται εντολή ανάκλησης όλων των επίδικων επιταγών και δια των οποίων καταγράφεται, ως σχετικός λόγος, η παράβαση συμφωνίας («Reason for stop payment .. Breach of contract») (τεκμήριο 32), κλητήριο ειδικώς οπισθογραφημένο στην αγωγή αρ. 174/2014 (Ε.Δ. Λευκωσίας) N.V. Caterchef Ltd v. Shikkis Bros Ltd (τεκμήριο 35) και κατάσταση του επίδικου τραπεζικού λογαριασμού η οποία καλύπτει την περίοδο από την 01.09.2011 και τις 31.12.2012 (τεκμήριο 38). Ας σημειωθούν εξ αρχής τα κάτωθι εν σχέσει με το νομοθετικό και νομολογιακό πλαίσιο εκδίκασης υποθέσεων καταχωρισμένων δυνάμει του άρθρου 305Α του Κεφ. 154. Παρενθετικώς αναφέρεται πώς το παρόν Δικαστήριο έχει κατακλυστεί από πλημυρίδα τέτοιων υποθέσεων: Συστατικά στοιχεία του αδικήματος που διαγράφεται από το άρθρο 305Α

(2)του Κεφ. 154 είναι: (α) η έκδοση επιταγής και (β) η καθ΄ οιονδήποτε τρόπον ανάκληση, από τον εκδότη της, της εξόφλησής της πριν ή κατά την ημερομηνία που αυτή κατέστη πληρωτέα (Eurofreight Logistics Ltd v. Γεωργίου

(2006)2 Α.Α.Δ. 29 και Philippa Estates Ltd v. Ρούσου

(2006)2 Α.Α.Δ. 142). Το άρθρο 305Α

(2)του Κεφ. 154 καθιερώνει την αρχή του ανακλητού της επιταγής για εύλογη αιτία. Η ποινική ευθύνη του εκδότη επιταγής για την ανάκληση της εξόφλησής της αίρεται εφ΄ όσον αυτός επικαλεστεί και αποδείξει την ύπαρξη εύλογης αιτίας για τις ενέργειές του. Ο εκδότης της επιταγής θα πρέπει να αποδείξει ότι ο ίδιος ειλικρινά επίστευε ότι εδικαιούτο να ανακαλέσει την εξόφληση της επιταγής και ότι η πεποίθησή του αυτή υπήρξε ειλικρινής και εύλογη υπό τις περιστάσεις, δηλαδή καλόπιστη (N.C. Diamonds Co Ltd v. Γεωργίου

(2001)2 Α.Α.Δ. 763 και απόφαση στην Ποινική Έφεση ημερ. 18/2012 Nikiforos Technologies Ltd v. Στυλιανού Χρίστου, ημερ. 16.04.2014). Το δεδομένο πώς ό,τι ενδιαφέρει για την απόδοση ποινικής ευθύνης δυνάμει του άρθρου 305Α

(2)του Κεφ. 154 δεν είναι το αντικειμενικώς εσφαλμένο της πράξης ανάκλησης αλλά η ανειλικρίνεια και η κακή πίστη του κατηγορουμένου αναδεικνύεται και από το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση στην Ποινική Έφεση αρ. 246/2009 Αντρέας Αντρέου ν. Vangel Art Ltd κ.α. ημερ. 24.01.2012: «Θα παρατηρήσουμε δε περαιτέρω ότι εν πάση περιπτώσει το κρίσιμο ερώτημα για σκοπούς της υπεράσπισης του άρθρου 305(Α)

(2)δεν αφορά μάλλον στη θετική διαπίστωση του σχετικού όρου της προφορικής συμφωνίας, δεδομένης της εκ διαμέτρου διαφωνίας των διαδίκων ως προς τούτο, παρά στην κρίση του εύλογου της ενέργειας των Εφεσιβλήτων να προκαλέσουν τη μη εξόφληση εν όψει ακριβώς της έντονης διαφωνίας τους με τον Εφεσείοντα ως προς τον κρίσιμο όρο για τον αριθμό των γαϊδουριών που επωλήθησαν. Εξ άλλου, η ποινική διαδικασία, στερούμενη του δικογραφικού πλαισίου της αστικής διαδικασίας, και τοσούτο μάλλον αφού έχει άλλο σκοπό, όχι μόνο δεν προσφέρεται για την επακριβή διάγνωση μιας διαφοράς που έχει στη γένεση και στην ουσία της αστική μορφολογία, αλλά και έχει ως βασική παράμετρο την ένοχη πρόθεση παρά την αντικειμενική ορθότητα της πράξης». .................. Με αυτά υπ΄ όψη, ασφαλώς παραμένει ορθή η κρίση του Δικαστηρίου .... ότι εφ΄ όσον η διαφορά που είχαν τα μέρη δεν έχει επιλυθεί, οι εφεσίβλητοι ενήργησαν καλόπιστα ώστε να είχαν την υπεράσπιση της εύλογης αιτίας». Επιπλέον, της ως άνω ratio decidendi, η απόφαση Αντρέας Αντρέου ν. Vangel Art Ltd κ.α. (ανωτέρω) περιέχει και το ακόλουθο obiter dictum, το οποίο αφορά στο φαινόμενο ο έχων αστικής φύσης αξίωση εναντίον εκδότη επιταγής να καταχωρίζει εναντίον του ιδιωτική ποινική υπόθεση, δυνάμει του άρθρου 305Α του Κεφ. 154, αντί αγωγής: «Έχουμε όμως και μια άλλη ευρύτερη παρατήρηση: Εδώ και τρία χρόνια ο Εφεσείων ακολούθησε πεισματικά την προσφυγή στη διαδικασία της ιδιωτικής ποινικής υπόθεσης με την αδιέξοδη κατάληξη που προκύπτει και χωρίς να έχει προσφύγει στην αστική διαδικασία προς πλήρη και οριστική επίλυση της διαφοράς του με τους εφεσίβλητους, προφανώς θεωρώντας ότι η ποινική δίωξη θα ενεργούσε ως μοχλός πίεσης υπέρ του. Αυτό δεν είναι επιθυμητό σε ένα σύστημα δικαίου στο οποίο οι ουσιαστικά αστικές διαφορές επιλύονται σε καλά θεσμοθετημένα πλαίσια που διασφαλίζουν την ορθή απονομή της δικαιοσύνης σε συνάρτηση με τα υπό του νόμου καθοριζόμενα ως προς δικαιώματα και υποχρεώσεις αστικής μορφής». Η επίκληση της υπεράσπισης της ανάκλησης της επιταγής για εύλογη αιτία προϋποθέτει πώς ο εκδότης, πριν ή κατά την ημερομηνία που η επιταγή παρουσιάζεται για να πληρωθεί, παρέθεσε γραπτώς, στο πιστωτικό ίδρυμα επί του οποίου αυτή εξεδόθηκε, το λόγο της ανάκλησης. Το εδ.

(3)του άρθρου 305Α του Κεφ. 154 διευκολύνει την απόδειξη του ισχυρισμού ότι συγκεκριμένη επιταγή δεν ετιμήθηκε καθώς και της αιτίας για το γεγονός αυτό (έλλειψη διαθεσίμων κεφαλαίων ή κλείσιμο του λογαριασμού ή ανάκληση της επιταγής) καθιερώνοντας μαχητό τεκμήριο για την αλήθεια του περιεχομένου της σχετικής σφραγίδας που τίθεται επί της επιταγής όταν αυτή παρουσιάζεται για εξόφληση. Το γεγονός ότι ορισμένη επιταγή δεν ετιμήθηκε καθώς και ο λόγος για κάτι τέτοιο μπορούν πάντοτε να αποδειχθούν με οιανδήποτε αποδεκτή μαρτυρία (Ιωάννου ν. Ναναίμο Λτδ κ.ά

(2005)2 Α.Α.Δ. 555, 560-1). Όπως προκύπτει από τον νομοθετικό ορισμό του, το αδίκημα της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής (λόγω έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων ή λόγω κλεισίματος του λογαριασμού ή λόγω ανάκλησης της επιταγής) είναι αδίκημα βασικής πρόθεσης. Δεν περιλαμβάνεται στον ορισμό του ρητή αναφορά σε ειδική πρόθεση. Απλώς υποδηλώνεται ότι η πρόθεση (mens rea) πρέπει, κατ΄ αρχήν, να συνοδεύει κάθε πτυχή της αξιόποινης συμπεριφοράς (actus reus) (Halsbury's, Law of England, fourth edition, reissue, vol. 11

(1), σελ. 18 επ., Ακκελίδου ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 249, 270 επ. και Αθανασίου ν. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 367, 371-2). Η ακροαματική διαδικασία διευκολύνθηκε με την κοινή δήλωση και την έγκριση των ακολούθων, ως παραδεκτών, γεγονότων (τεκμήριο 1): «

1. Η παραπονούμενη είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης εγγεγραμμένη σύμφωνα με τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας στον Έφορο Εταιρειών σύμφωνα με το Κεφ. 113 και ασχολείται με την εισαγωγή, μεταποίηση, επεξεργασία, εμπορία, πώληση και τοποθέτηση ειδών γυαλιού και άλλων συναφών ειδών σε όλη την Κύπρο και με έδρα των εργασιών της την Αραδίππου.
2. Η κατηγορουμένη 1 είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης εγγεγραμμένη σύμφωνα με τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας στον Έφορο Εταιρειών σύμφωνα με το Κεφ. 113 με αριθμό εγγραφής ΗΕ138097 και με έδρα την Λευκωσία.
3. Ο κατηγορούμενος 2 είναι και ήταν διευθυντής της κατηγορουμένης 1 καθόλους τους ουσιώδεις χρόνους της παρούσας ιδιωτικής ποινικής υπόθεσης.
4. Η κατηγορουμένη 1 εταιρεία ήταν πελάτης της παραπονουμένης εταιρείας και αγόραζε εμπορεύματα και η παραπονούμενη της πρόσφερε και εκτέλεσε υπηρεσίες της ειδικότητας της εκδίδοντας σχετικά τιμολόγια για όλες τις δοσοληψίες της κατηγορουμένης 1 και επίσης έκδιδε τις σχετικές αποδείξεις πληρωμής για τις πληρωμές που έκανε η κατηγορουμένη δια μέσου του κατηγορουμένου 2 και διατηρούσε σχετικό λογαριασμό για την κατηγορουμένη
6. Οι επίδικες επιταγές με αριθμούς 05332112 (2η κατηγορία), 07824706 (5η κατηγορία), 05332111 (8η κατηγορία), 07824704 (11η κατηγορία). 07824707 (14η κατηγορία), 07824715 (17η κατηγορία), 07824717 (19η κατηγορία) εκδόθηκαν και παραδόθηκαν στην παραπονούμενη εταιρεία από την κατηγορούμενη 1 με την συνδρομή και υπογραφή των επιταγών από τον κατηγορούμενο 2 επί της Τράπεζας της κατηγορούμενης 1 ήτοι της MARFIN POPULAR BANK PUBLIC CO LTD όπως αυτές αναφέρονται στην υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο ιδιωτική ποινική υπόθεση.
7. Όλες οι επίδικες επιταγές της παρούσας υπόθεσης παρουσιάστηκαν στην Τράπεζα της κατηγορούμενης 1 από την παραπονούμενη και επιστράφησαν απλήρωτες από την Τράπεζα της κατηγορουμένης 1, MARFIN POPULAR BANK PUBLIC CO LTD με την ένδειξη «STOP PAYMENT CQ».
8. Πάνω σε όλες τις επίδικες επιταγές υπάρχουν οι σφραγίδες τις οποίες έβαλαν οι αντιπρόσωποι της Τράπεζας επί της οποίας εκδόθηκαν οι επίδικες επιταγές και στις οποίες σφραγίδες φαίνονται οι ημερομηνίες παρουσιάσεως των επιταγών καθώς και ο λόγος της μη πληρωμής τους.
9. Όλες οι επίδικες επιταγές δεν εξοφλήθηκαν από της παρουσιάσεως τους στην Τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκαν δηλαδή την MARFIN POPULAR BANK PUBLIC CO LTD ή όπως την γνωρίζει όλος ο κόσμος με το όνομα Λαϊκή Τράπεζα και παραμένουν απλήρωτες μέχρι σήμερα». Η προφορική μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας και η έγγραφη και η πραγματική είναι καταχωρισμένη ως τεκμήρια. Παρέλκει η πλήρης απόδοσή της. Θα καταγραφούν οι επί τη βάσει αυτής διαπιστώσεις και θα παρουσιασθεί το κρίσιμο μέρος της: Από την μελέτη της μαρτυρίας διαπιστώνονται τα εξής: (α) Αποτελεί κοινό έδαφος το γεγονός πώς οι παραπονούμενοι και οι κατηγορούμενοι αρ. 1 υπήρξαν επαγγελματικοί συνεργάτες και πώς, στα πλαίσια της συνεργασίας αυτής, οι πρώτοι ανέλαβαν να εκτελέσουν, για λογαριασμό των δευτέρων, διάφορες εργασίες συναφείς προς τις οικοδομικές. Μεταξύ άλλων, οι παραπονούμενοι ανέλαβαν, για λογαριασμό των κατηγορουμένων αρ. 1, να δημιουργήσουν κατασκευή από αλουμίνιο, γυαλί και ηλεκτρικούς μηχανισμούς και να την τοποθετήσουν και εφαρμόσουν στην οροφή υφιστάμενου υποστατικού το οποίο διαχειρίζονται οι δεύτεροι και το οποίο λειτουργεί ως κέντρο αναψυχής («η επίδικη κατασκευή»). Πρόκειται για το κέντρο αναψυχής «Occhio» («το Occhio»), το οποίο ευρίσκεται στη Λευκωσία. (β) Αποτελεί κοινό έδαφος το γεγονός πώς για την επαγγελματική συνεργασία των παραπονουμένων και των κατηγορουμένων αρ. 1 ετηρείτο χρεωπιστωτικός λογαριασμός και πώς οι δεύτεροι επλήρωναν έναντι του χρεωστικού υπολοίπου του λογαριασμού αυτού διαμέσου επιταγών. (γ) Αποτελεί κοινό έδαφος το γεγονός πώς όλες οι επίδικες επιταγές εξεδόθηκαν στα πλαίσια της επαγγελματικής συνεργασίας μεταξύ των παραπονουμένων και των κατηγορουμένων αρ. 1, τον Μάρτιο του έτους 2011 και ήσαν μεταχρονολογημένες. (δ) Οι κατηγορούμενοι δεν αρνούνται το γεγονός πώς στο παρελθόν έτυχε να αντικαταστήσουν επιταγές, τις οποίες εξέδωσαν οι κατηγορούμενοι αρ. 1 προς όφελος των παραπονουμένων και οι οποίες δεν ετιμήθηκαν, με άλλες. (ε) Οι κατηγορούμενοι παραδέχονται την έκδοση των επίδικων επιταγών προς όφελος των παραπονουμένων, δια της υπογραφής τους από τον κατηγορούμενο αρ. 2, και παραδέχονται το γεγονός πώς αυτές ανεκλήθησαν και παραμένουν, έως και σήμερα, απλήρωτες. (στ) Η υπεράσπιση των κατηγορουμένων περιορίζεται στη θέση πώς ανεκάλεσαν τις επιταγές για εύλογη αιτία. Η εύλογη αιτία συνίσταται στον ισχυρισμό ότι υπήρξε παράβαση σύμβασης εφ΄ όσον η επίδικη κατασκευή επαρουσίαζε κακοτεχνίες και ήταν δυσλειτουργική. Εν τέλει, η επίδικη κατασκευή δεν υφίσταται πλέον στο «Occhio». (ζ) Δεδομένου ότι οι ισχυρισμοί αυτοί καταγράφονται στην επιστολή ημερομηνίας 21.11.2011 καθώς και στα σχετικά τραπεζικά έντυπα ίδιας ημερομηνίας (τεκμήρια 31 και 32), δεν αμφισβητείται, από την πλευρά των παραπονουμένων, η τυπική δυνατότητα προβολής της υπεράσπισης της ανάκλησης για εύλογη αιτία στα πλαίσια εκδίκασης της προκείμενης υπόθεσης. Ό,τι η πλευρά των παραπονουμένων αμφισβητεί είναι την επί της ουσίας αλήθεια και βασιμότητα της υπεράσπισης αυτής. (η) Η πλευρά των παραπονουμένων αντιτείνει πώς η ανάκληση των επίδικων επιταγών σε ουδεμίαν κακοτεχνία και σε ουδεμίαν αντισυμβατική, εκ μέρους τους, συμπεριφορά οφείλεται. Η ανάκληση οφείλεται κυρίως στο γεγονός πώς οι κατηγορούμενοι αρ. 1 δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να τις τιμήσουν καθώς και στο γεγονός πώς αυτοί δεν είχαν ανάγκη πλέον την επίδικη κατασκευή, αφού σχεδίαζαν άλλες μετατροπές στο «Occhio». Προς υποστήριξη της θέσης τους πώς οι κατηγορούμενοι αρ. 1 ανεκάλεσαν τις επίδικες επιταγές λόγω οικονομικής αδυναμίας και πώς οι περί κακοτεχνιών και αντισυμβατικής συμπεριφοράς είναι απλώς προφάσεις, οι παραπονούμενοι επικαλούνται το παραδεκτό γεγονός πώς οι κατηγορούμενοι αρ. 1 έτυχε στο παρελθόν να αντικαταστήσουν επιταγές, τις οποίες εξέδωσαν προς όφελος τους και οι οποίες δεν ετιμήθηκαν, με άλλες. Ισχυρίζονται, επίσης, πώς ο επίδικος τραπεζικός λογαριασμός επαρουσίαζε διαρκώς υπερβάσεις με αποτέλεσμα αρκετές επιταγές, τις οποίες εξέδιδαν οι κατηγορούμενοι αρ. 1, να παραμένουν απλήρωτες. Τέλος, οι παραπονούμενοι ισχυρίζονται πώς οι όποιες ζημίες επαρουσιάσθηκαν στην επίδικη κατασκευή επαρουσιάσθηκαν μεταγενέστερα, όταν οι ίδιοι την είχαν ήδη παραδώσει σε άριστη και λειτουργική κατάσταση, και πώς οι ζημίες αυτές προεκλήθηκαν από τρίτους και/ή από καιρικά φαινόμενα. Ας υπομνησθεί πώς, ως έχει διαμορφωθεί η προκείμενη υπόθεση, οι κατηγορούμενοι βαρύνονται να αποδείξουν, επί τη βάσει του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, πώς εν σχέσει με την επίδικη κατασκευή συνέβησαν, πράγματι, τα όσα ισχυρίζονται ως προηγηθέντα της ανάκλησης, πώς αυτά συνιστούν παράβαση συμφωνίας εκ μέρους των παραπονουμένων και πώς, προβαίνοντας στην ανάκληση, επικαλούμενοι την παράβαση συμφωνίας, ειλικρινώς και καλόπιστα επίστευαν πώς εδικαιούντο να το πράξουν. Ακολουθεί η παρουσίαση και ο σχολιασμός της σχετικής με τα ανωτέρω μαρτυρίας: Ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου, άνδρας ώριμης ηλικίας, ανέφερε, κατά την κυρίως εξέτασή του, η οποία διεξήχθηκε, κυρίως, με την ανάγνωση και υιοθέτηση γραπτής δήλωσης (έγγραφο αρ. 2) τα εξής: «..... περί το Σεπτέμβριο - Οκτώβριο του 2009, οι κατηγορούμενοι αποφάσισαν όπως ανακαινίσουν το ισόγειο του υποστατικού που είναι σήμερα γνωστό ως Occhio ..... σχεδιάστηκαν και έγιναν εργασίες ανακαίνισης του ισογείου του υποστατικού Occhio στις οποίες υπήρχαν πολλές υαλουργικές εργασίες (τζαμαρίες και διαχωριστικά) καθώς επίσης και άλλες εργασίες συναφής.... Πράγματι με την Παραπονούμενη εταιρεία συνεργαστήκαμε αρχικά για την εκτέλεση υαλουργικών και συναφών εργασιών ..... ..... Στο μεταξύ τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο του 2010, ήδη οι Παραπονούμενοι συμφώνησαν με την Κατηγορούμενη όπως εκτελέσουν περαιτέρω εργασία .... Στα πλαίσια σχεδιασμού του χώρου του ισόγειου του υποστατικού Occhio ..... αποφασίσαμε να προσθέσουμε κλειστό χώρο με οροφή που είχε την δυνατότητα να ανοίγει. Ο κύριος λόγος για αυτήν μας την επιλογή ήταν γιατί ο εν λόγω χώρος σχεδιάστηκε για να λειτουργεί ως εστιατόριο και επειδή στο ισόγειο του υποστατικού δεν υπήρχε άλλος υπαίθριος χώρος θέλαμε κάποια κατασκευή που να μπορεί να παρέχει αυτή την αίσθηση του υπαίθριου χώρου..... Στο υποστατικό προσήλθε ο (Χριστάκης Σιήκκης) .... με τον οποίο συζητήσαμε και εξηγήθηκαν όλα όσα η κατηγορουμένη σκόπευε να κάνει με τον χώρο καθώς επίσης συμφωνήθηκαν τιμές και χρονοδιαγράμματα. .... Προχωρώ να εξηγήσω γιατί αναγκάστηκα να δώσω οδηγίες ανάκλησης στην Τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκαν οι επιταγές προς τους Παραπονουμένους. Εξ αρχής αναφέρω ότι το δεύτερο στάδιο των εργασιών που εκτέλεσαν οι Παραπονούμενοι μας παραδόθηκαν περί τον Δεκέμβριο 2010 και όχι τον Οκτώβριο 2010 .... Με το που τέθηκε σε λειτουργία η εν λόγω κατασκευή παρουσίαζε προβλήματα στεγανότητας, ήτοι η κατασκευή έβαζε νερά της βροχής από την ηλεκτρική οροφή και τα σημεία που αυτή εφάπτετο με την υπόλοιπη κατασκευή. Άμεσα ειδοποίησα τον κ. Σιήκκη ο οποίος πράγματι προσήλθε πρόθυμος να αποκαταστήσει το όποιο πρόβλημα στην κατασκευή. Σημειώνω ότι από τις εν λόγω διαρροές τον Ιανουάριο 2011 προκλήθηκε βραχυκύκλωμα στην ηλεκτρική εγκατάσταση του υποστατικού, για την αποκατάσταση της οποίας κλήθηκε ο ηλεκτρολόγος Νίκος Ομήρου ο οποίος και αποκατάστησε την βλάβη. Ο (Χριστάκης Σιήκκης) ... με ενημέρωσε ότι και αυτός προχώρησε σε επισκευές και με ενημέρωσε ότι αποκαταστάθηκε η βλάβη .... Το πιο πάνω σενάριο, δηλαδή η κατασκευή να βάζει νερά, εγώ να επικοινωνώ με τον ... (Χριστάκη Σιήκκη),, ο (Χριστάκης Σιήκκης) ... να έρχεται με το συνεργείο του και να εκτελούν περαιτέρω εργασίες και να με βεβαιώνει ότι επισκευάστηκε η βλάβη, επαναλήφθηκε σε τουλάχιστον 5 περιπτώσεις μέχρι και τον Απρίλιο
10. Σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις δεν μου αναφέρθηκε ότι αιτία της βλάβης ήταν οποιαδήποτε από τις δικαιολογίες που ακούσαμε στο Δικαστήριο. Περαιτέρω αναφέρω ότι: α. Η ταράτσα που βρίσκεται άνωθεν της κατασκευής είχε στηθαίο και κάγκελο και δεν ετίθετο θέμα να πέσουν πέτρες και ακαθαρσίες πάνω στην ηλεκτρική οροφή, πράγμα που σε κάθε περίπτωση δεν μου λέχθηκε τότε και επομένως το θεωρώ ως εκ των υστέρων σκέψη. β. Κανένας με την εξουσιοδότηση / άδεια ή άλλως πώς γνώση της Κατηγορουμένης δεν περπάτησε πάνω στην οροφή και δεν καταλαβαίνω γιατί κάποιος να περπατήσει τότε επί της ηλεκτρικής οροφής αλλά ούτε υπήρχε κάποιος λόγος κάποιος να ανεβεί στην εν λόγω οροφή. Σε κάθε περίπτωση δεν μου λέχθηκε τότε και επομένως το θεωρώ ως εκ των υστέρων σκέψη και αυτό. γ. Οι όποιες εργασίες επί του χώρου της ταράτσας άνωθεν της ηλεκτρικής οροφής ξεκίνησαν πολύ μεταγενέστερα περί τον Οκτώβριο 2011 μετά την τοποθέτηση της επίδικης κατασκευής και τούτο από μόνο του δεικνύει την προσπάθεια των Παραπονουμένων με εκ των υστέρων σκέψεις να δικαιολογήσουν κάτι που μέχρι σήμερα μου είναι αδιανόητο να κατανοήσω γιατί το αρνούνται. δ. Οι Παραπονούμενοι γνώριζαν και τον σκοπό που θα εξυπηρετούσε αλλά και τον χώρο που θα τοποθετείτο η κατασκευή. Με αυτή την γνώση θεωρώ εντελώς αδικαιολόγητους τους ισχυρισμούς τους ότι οι διαρροές γίνονταν από φυσικά φαινόμενα. Είναι έναντι και αυτών των φυσικών φαινομένων που ζήτησα την δική τους τεχνογνωσία και οι δικαιολογίες τους τουλάχιστο φανερώνουν έλλειψη επαγγελματισμού και τεχνογνωσίας που παρίσταναν ότι κατείχαν όταν συζητήσαμε για να τους δοθεί η εργασία ..... Περί την 22-23 Απριλίου 2011 Μεγάλο Σάββατο, και αφού είχαν μεσολαβήσει τρεις περίπου εβδομάδες, όπου ουδείς απαντούσε τα τηλέφωνα του για να προσέλθει και επισκευάσει και πάλι την κατασκευή, η οποία είχε πλημμυρίσει λόγω προηγούμενης νεροποντής, και ενώ αδυνατούσαμε να εργαστούμε για την εξυπηρέτηση των πελατών μας, η κατασκευή των Παραπονουμένων έβαζε νερά με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει το υποστατικό. Σε αυτό το στάδιο και ενώ θα μπορούσα άμεσα να ανακαλέσω τις εκκρεμούσες επιταγές, δεν το έπραξα και αντί αυτού συνέταξα την επιστολή (τεκμήριο 30) και την απέστειλα στους Παραπονουμένους ... Οι Παραπονούμενοι ανταποκρίθηκαν και πάλι μέσω του (Χριστάκη Σιήκκης) ... ο οποίος προσήλθε και πάλι για την κατασκευή του στεγάστρου. Αυτό επαναλήφθηκε ακόμα 3 φορές τους δύο μήνες που ακολούθησαν. Στην συνέχεια μεσολάβησαν οι μήνες Ιούλιος - Οκτώβριος 2011 όπου δεν σημειώθηκε καμία πλημμύρα, ώσπου τον Νοέμβριο ξανασημειώθηκαν πλημμύρες με τις πρώτες βροχές την 14 και 18 Νοεμβρίου ..... Ενόψει όλων των ανωτέρω αποφάσισα να ανακαλέσω τις επιταγές που εκκρεμούσαν προς πληρωμή των Παραπονουμένων. Για εμένα ήταν ξεκάθαρο ότι με κορόιδευαν. Τοποθέτησαν ένα ελαττωματικό κατασκεύασμα το οποίο δεν εξυπηρετούσε τους σκοπούς για τους οποίους κατασκευάστηκε αλλά παρεμπόδιζε και την λειτουργία του υπόλοιπου υποστατικού. Το χειρότερο όμως ήταν ότι κάθε φορά που τους καλούσα με βεβαίωναν ότι η βλάβη αποκαταστάθηκε και κάθε επόμενη βροχόπτωση η κατασκευή έβαζε νερά .... Είναι για αυτό τον λόγο που κατά την ανάκληση των επιταγών ετοίμασα και απέστειλα στους παραπονουμένους επιστολή ημερομηνίας 21.11.2011 με την οποίαν τους ενημέρωνα για την απόφαση ανάκλησης των επιταγών αλλά και το γεγονός ότι θα διόριζα άλλο πρόσωπο να προχωρήσει με την επισκευή του στεγάστρου ... Μετά την ανάκληση των επιταγών καμία επικοινωνία δεν έλαβα από τους παραπονουμένους, πλην της καταχώρησης των επίδικων ποινικών διώξεων εναντίον μου. Σημειώνω ότι σε καμία αστική απαίτηση πληρωμής δεν προέβησαν οι Παραπονούμενοι μέχρι σήμερα....» Ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου προσέθεσε πώς ακόμη και μετά την καταχώριση της προκείμενης ποινικής υπόθεσης συνέχισε να ενημερώνει τους παραπονουμένους για τις αιτιάσεις και τις αξιώσεις των κατηγορουμένων αρ.
11. Σχετική είναι η επιστολή των δικηγόρων των τελευταίων ημερ. 06.02.2013 (τεκμήριο 28). Η άρνηση των παραπονουμένων να ανταποκριθούν οδήγησε στην καταχώριση της αγωγής αρ. 174/2014 (Ε.Δ. Λάρνακας) N.V. Caterchef Ltd v. Shikkis Bros Ltd (τεκμήριο 35). Κατά την αντεξέτασή του, η οποία υπήρξε μακρά και επίπονη, ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του και απήντησε στις κρίσιμες ερωτήσεις και υποβολές που του ετέθηκαν με λόγο συγκροτημένο, άμεσο και πλήρη. Έπεισε δε για την ειλικρινή έκπληξη και δυσφορία την οποίαν αισθάνεται για το γεγονός πώς ο ίδιος και οι κατηγορούμενοι αρ. 1 διώκονται ποινικώς για μίαν ενέργεια στην οποίαν προέβηκαν εξωθούμενοι από την αμελή, αρνητική και ζημιογόνο συμπεριφορά των παραπονουμένων. Περαιτέρω, επαρουσιάσθηκε ειλικρινά ενοχλημένος και θιγμένος όταν του υπεβλήθηκε, κατ΄επανάληψιν, πώς τα γεγονότα δεν εξελίχθηκαν ως ο ίδιος τα μετέφερε ενώπιον του Δικαστηρίου. Κατά την αντεξέτασή του, ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου απέρριψε με σταθερότητα τις υποβολές πώς ο λόγος ανάκλησης των επίδικων επιταγών ήταν η οικονομική αδυναμία των κατηγορουμένων αρ. 1 και πώς όλα όσα τώρα αναφέρει είναι απλώς προσχηματικά. Εξήγησε πώς οι κατηγορούμενοι αρ. 1 διατηρούσαν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, και εξακολουθούν να διατηρούν μίαν εύρωστη επαγγελματική δραστηριότητα και πώς η «Marfin», με την οποίαν αυτοί συνεργάζοντο και στην οποίαν αυτοί διατηρούσαν τον επίδικο τραπεζικό λογαριασμό τους παρέσχε τόσον τις ευκολίες παρατραβήγματος (overdraft) όσον και τις ευκολίες υπέρβασης αυτού με ανάλογες, όμως, χρεώσεις. Για τον λόγο αυτό, συνέχισε, ουδεμία από τις επιταγές τις οποίες εξέδωσαν οι κατηγορούμενοι αρ. 1 κατά τον ουσιώδη χρόνο και οι οποίες δεν ανεκλήθηκαν, παρέμεινε εν τέλει απλήρωτη. Ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου απέρριψε και την υποβολή σύμφωνα με την οποίαν ο λόγος ανάκλησης των επίδικων επιταγών ήταν η αλλαγή στους σχεδιασμούς των κατηγορουμένων αρ. 1 και το γεγονός πώς αυτοί δεν είχαν πλέον ανάγκη την κατασκευή αυτή. Εν σχέσει με την υποβολή αυτή ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου προσέθεσε πώς η επίδικη κατασκευή αφαιρέθηκε από το «Occhio» μόλις τον Οκτώβριο ή Νοέμβριο του
12. Ας σημειωθεί πώς η δήλωση αυτή του κατηγορουμένου αρ. 2 Νίκου Βασιλείου δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά των παραπονουμένων. Τους κρίσιμους ισχυρισμούς του κατηγορουμένου αρ. 2 Νίκου Βασιλείου περί των οικονομικών δυνατοτήτων των κατηγορουμένων αρ. 1, περί της αξιοπιστίας τους, ως πελατών της «Marfin», καθώς και περί των τραπεζικών διευκολύνσεων τις οποίες αυτοί απολάμβαναν διαμέσου της δυνατότητας παρατραβήγματος (overdraft) και υπερβάσεων στον επίδικο τραπεζικό λογαριασμό, επιβεβαίωσε ο Ανδρέας Κυθραιώτης (Μ.Υ.1), ο οποίος υπήρξε υπάλληλος της «Marfin» και ο οποίος κατείχε, κατά τον ουσιώδη χρόνο, θέση διευθυντή σε μονάδα εμπορικών επιχειρήσεων. Ας σημειωθεί πώς, κατά την αντεξέτασή του, ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου ωθήθηκε, σε τουλάχιστον τρεις περιπτώσεις, να καλέσει ως μάρτυρα τον αρμόδιο τραπεζικό υπάλληλο. Συγκεκριμένα, αμφισβητώντας την αλήθεια των απαντήσεων που ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου έδιδε, αναφερόμενος στους όρους της συμφωνίας των κατηγορουμένων αρ. 1 με την «Marfin» εν σχέσει με την λειτουργία του επίδικου τραπεζικού λογαριασμού, ο κ. Πουτζιουρής τον παρότρυνε ως ακολούθως: «...... γιατί δεν φέρνετε τον τραπεζικό υπάλληλο; Γιατί όλα αυτά που λέτε δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια.», «Σας προτρέπω να φέρετε την τράπεζα σας εδώ, να φέρει τον φάκελο της εταιρείας σας». «.... σας προκαλώ να φέρετε την τράπεζα σας να δώσει μαρτυρία». Παρουσιασθείς ενώπιον του Δικαστηρίου, παρά το ότι υπεβλήθηκε σε έντονη αντεξέταση και παρά το ότι ο ευπαίδευτος συνήγορος των παραπονουμένων τον απείλησε με καταγγελία («Και θα εισηγηθώ στους πελάτες μου να σου κάνουν καταγγελία γιατί ήρθες εδώ στο Δικαστήριο να παραπλανήσεις το Δικαστήριο»), ο Ανδρέας Κυθραιώτης (Μ.Υ.1) παρέμεινε σταθερός στην κεντρική θέση πώς, κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, όλες οι επίδικες επιταγές θα μπορούσαν να τιμηθούν εάν δεν υπήρχε η ανάκλησή τους.. Ο μάρτυς υπήρξε αναλυτικός και επεξηγηματικός και ετεκμηρίωσε τη θέση του αυτή παραπέμποντας και εξηγώντας καταχωρίσεις στο τεκμήριο
13. Ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας Μάριος Λαγός (Μ.Κ.1) εδήλωσε «υπεύθυνος των εξωτερικών συνεργείων» των παραπονουμένων. Περιέγραψε δε τα ειδικότερα καθήκοντά του ως εξής: «.... υπεύθυνος για την προετοιμασία των σχετικών προσφορών για κάθε δουλειά ... την παρακολούθηση της εξέλιξης της κάθε εργασίας. Την έκδοση των σχετικών τιμολογίων και την είσπραξη των οφειλών». Παρά την αρμοδιότητά του αυτή και παρά το ότι, προφανώς, εκλήθηκε ως μάρτυρας για να πληροφορήσει εν σχέσει με το περιεχόμενο και την εξέλιξη της επαγγελματικής συνεργασίας μεταξύ των διαδίκων, εν τούτοις, σε πλείστες των σχετικών και κρίσιμων ερωτήσεων, οι οποίες του υπεβλήθηκαν κατά την αντεξέταση, ο μάρτυς εδήλωσε αδυναμία να απαντήσει. Σε πλείστες των σχετικών και κρίσιμων ερωτήσεων, οι οποίες του υπεβλήθηκαν κατά την αντεξέταση, ο μάρτυς απήντησε ως εξής: «Θα πρέπει να το εξακριβώσω», «Θα πρέπει να το εξακριβώσω με τις ημερομηνίες των σχετικών προσφορών», «Θα πρέπει να κοιτάξω τα τιμολόγια αναλυτικά», «Δεν θυμούμαι γιατί έχουν περάσει τουλάχιστον 3 χρόνια». Εν πάσει περιπτώσει, ο Μάριος Λαγός (Μ.Κ.1) εδέχθηκε τα εξής, τα οποία ευθυγραμμίζονται με κρίσιμους ισχυρισμούς του κατηγορουμένου αρ. 2 Νίκου Βασιλείου: (α) Περί τα τέλη του έτους 2009 και κατά το έτος 2010 οι κατηγορούμενοι αρ. 1 ανέθεσαν στους παραπονουμένους την δημιουργία κατασκευών από γυαλί και αλουμίνιο και την τοποθέτηση και εφαρμογή τους στο «Occhio» σε δύο περιπτώσεις. (β) Η δεύτερη εργασία, την οποίαν οι κατηγορούμενοι αρ. 1 ανέθεσαν στους παραπονουμένους, αφορούσε στην δημιουργία, τοποθέτηση και εφαρμογή κατασκευής από γυαλί, αλουμίνιο και ηλεκτρικό μηχανισμό η οποία θα ετοποθετείτο και θα εφαρμοζόταν στην οροφή υφιστάμενου ισογείου στο «Occhio». (γ) Μετά την τοποθέτηση και την εφαρμογή της κατασκευής αυτής και εκπροσωπώντας τους κατηγορουμένους αρ. 1, ο κατηγορούμενος αρ. 2, Νίκος Βασιλείου υπέβαλε στον ίδιο, κατ΄ επανάλειψιν, προφορικώς παράπονα σχετικά με την επάρκεια, την καταλληλότητα και την λειτουργικότητά της. (δ) Ανταποκρινόμενοι στα παράπονα των κατηγορουμένων οι παραπονούμενοι απέστειλαν συνεργείο τους για να επιθεωρήσει την κατασκευή αυτή. (ε) Μετά από την επιθεώρηση, οι παραπονούμενοι διεπίστωσαν πώς, πράγματι, η οροφή της κατασκευής επαρουσίαζε ζημία και εξ αιτίας αυτής δυσλειτουργούσε. (στ) Οι παραπονούμενοι έλαβαν την επιστολή των κατηγορουμένων αρ. 1 ημερ. 21.11.2011 (τεκμήριο 9) και έκτοτε γνωρίζουν για τα παράπονα και τις αιτιάσεις των τελευταίων. Δεν απήντησαν γραπτώς στην επιστολή αυτή. Ευθυγραμμισμένοι με κρίσιμους ισχυρισμούς του κατηγορουμένου αρ. 2 Νίκου Βασιλείου είναι και οι ακόλουθες δηλώσεις του Χριστάκη Σιήκκη (Μ.Κ.3), ο οποίος εδημιούργησε, ετοποθέτησε και εφάρμοσε την επίδικη κατασκευή, ενεργώντας ως υπεργολάβος των παραπονουμένων: (α) Δύο - τρεις μήνες μετά την τοποθέτηση και την εφαρμογή της επίδικης κατασκευής, επεκοινώνησε μαζί του ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου ο οποίος του ανέφερε πώς αυτή επαρουσίαζε ζημίες και προβλήματα λειτουργίας. (β) Μετά την ενημέρωση αυτή ο ίδιος επεσκέφθηκε το «Occhio» μερικές φορές και επιθεώρησε την επίδικη κατασκευή. (γ) Εκεί διεπίστωσε, πράγματι, ζημίες και δυσλειτουργία. Ένα από τα προβλήματα της επίδικης κατασκευής ήταν και είσοδος ομβρίων υδάτων στο εσωτερικό της. Η Ευανθία Χατζηαντώνη (Μ.Κ.2), υπάλληλος στο λογιστήριο των παραπονουμένων και αρμόδια μόνον για ζητήματα συναφή, ανεφέρθηκε στην πορεία του χρεωπιστωτικού λογαριασμού, τον οποίον οι παραπονούμενοι ετηρούσαν εν σχέσει με την επαγγελματική συνεργασία τους με τους κατηγορουμένους αρ.
14. Περιέγραψε, επίσης, την αντικατάσταση κάποιων από τις επιταγές τις οποίες εξέδωσαν οι κατηγορούμενοι αρ. 1, έναντι της αποπληρωμής του χρεωστικού υπολοίπου του λογαριασμού αυτού, με άλλες. Τα όσα ο κατηγορούμενος αρ. 2 Νίκος Βασιλείου και ο μάρτυρας υπεράσπισης Ανδρέας Κυθραιώτης (Μ.Υ.1) εδήλωσαν ενώπιον του Δικαστηρίου υπήρξαν σαφή, συνεκτικά και λογικά. Ευρίσκουν δε έρεισμα στις παραδοχές των μαρτύρων κατηγορίας Μάριου Λαγού (Μ.Κ.1) και Χριστάκη Σιήκκη (Μ.Κ.2), ως αυτές καταγράφονται πιο πάνω. Επιπλέον, ο λόγος και των δύο αυτών προσώπων και η στάση και η συμπεριφορά τους ενώπιον του Δικαστηρίου χαρακτηρίζεται από θετικά γνωρίσματα, στα οποία γίνεται ήδη αναφορά πιο πάνω. Ο κατηγορούμενος αρ. 1 Νίκος Βασιλείου και ο μάρτυρας υπεράσπισης Ανδρέας Κυθραιώτης (Μ.Υ.1) κρίνονται ως αξιόπιστοι. Όσα δε ουσιώδη αυτοί ανέφεραν κρίνονται ως αληθή και αποδίδοντα την πραγματικότητα. Η αξιοπιστία του κατηγορουμένου αρ. 1 Νίκου Βασιλείου και του μάρτυρα υπεράσπισης Ανδρέα Κυθραιώτη (Μ.Υ.1) καθιστούν αποδεδειγμένη την υπεράσπιση, ως αυτή συνοψίζεται πιο πάνω. Κρίνεται πώς οι κατηγορούμενοι επέτυχαν να αποδείξουν, επί τη βάσει του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, πώς, κατά τον ουσιώδη χρόνο, οι ίδιοι ειλικρινά επίστευαν πώς εδικαιούντο να ανακαλέσουν τις επίδικες επιταγές. Η δε πεποίθηση τους αυτή κρίνεται ως εύλογη, υπό τις περιστάσεις. Κατά συνέπειαν η υπόθεση αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Οι κατηγορούμενοι αρ. 1 και 2 αθωώνονται και απαλλάσσονται από όλες τις κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζουν. (Υπ.) .............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο