Δημοκρατίας ν. Sefik Yusuf, Αρ. Υπόθ.: 13047/13, 24/2/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDPAF:2014:6 ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Λ. Μάρκου, Α.Ε.Δ. Μ. Δρουσιώτης, Ε.Δ. Αρ. Υπόθ.: 13047/13 Μεταξύ: Δημοκρατίας και Sefik Yusuf Κατηγορουμένου ----------------------------- Ημερομηνία: 24.2.2014 Εμφανίσεις: Για τη Δημοκρατία κ. Π. Κυριακίδης Για τον κατηγορούμενο κ. Θ. Καραμανής Κατηγορούμενος παρών ΑΠΟΦΑΣΗ Ο κατηγορούμενος στην κρινόμενη υπόθεση αντιμετωπίζει τρεις κατηγορίες συνιστώσες ισάριθμα αδικήματα κατά παράβαση σχετικών άρθρων του Ποινικού Κώδικα. Ληστεία κατά παράβαση των άρθρων 282, 283 και 20 του Ποινικού Κώδικα (2η κατηγορία), επίθεση προκαλούσα πραγματική σωματική βλάβη κατά παράβαση των άρθρων 243 και 20 του Ποινικού Κώδικα (3η κατηγορία) και συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος κατά παράβαση των άρθρων 371 και 20 του Ποινικού Κώδικα (1η κατηγορία). Καταλογίζεται ειδικότερα σε αυτόν πως στις 23.8.2013 μαζί με άγνωστο πρόσωπο (με το οποίο συνωμότησε) λήστεψαν τον Φλώρο Αλεξάνδρου (παραπονούμενο), δηλαδή έκλεψαν από αυτόν μια πλαστική τσάντα εντός της οποίας υπήρχε ένα δερμάτινο τσαντάκι το οποίο περιείχε το χρηματικό ποσό των €3.000 σε διάφορα χαρτονομίσματα, το χρηματικό ποσό των 3.500 στερλινών σε χαρτονομίσματα διαφόρων αξιών, 600 στερλίνες σε ταξιδιωτικές επιταγές και διάφορα προσωπικά του έγγραφα χρησιμοποιώντας εναντίον του παραπονούμενου πραγματική βία και προκαλώντας σε αυτόν πραγματική σωματική βλάβη. Υπόθεση Κατηγορούσας Αρχής: Τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση όπως αυτά δόθηκαν μέσα από τη μαρτυρία του παραπονούμενου, των αστυνομικών που διερεύνησαν την υπόθεση αλλά και άλλων εμπειρογνωμόνων και πολιτών καταγράφεται κατωτέρω σφαιρικά. Ιδιαίτερη μνεία σε μία έκαστη μαρτυρία γίνεται κατωτέρω όπου αυτό καθίσταται αναγκαίο. Ο παραπονούμενος Φλώρος Αλεξάνδρου (Μ.Κ.6), ηλικίας 73 ετών διαμένει στην οδό Ερεχθείου αρ. 9 στην Πάφο μαζί με την σύζυγο του και το γιο του. Είναι συνταξιούχος και απασχολείται καθημερινά στο Souvenir Pink House το οποίο διατηρεί η γυναίκα του στην Κάτω Πάφο επί της οδού Ποσειδώνος. Στο εν λόγω κατάστημα προσέρχεται η ώρα 9:00 το πρωί και αποχωρεί η ώρα 10:30 με 11:00 το βράδυ αφού κάμει ένα διάλειμμα 4 περίπου ωρών τις μεσημβρινές ώρες, διάστημα το οποίο τον αντικαθιστά η σύζυγος του. Μερικής απασχόλησης, επί δύο ώρες περίπου το πρωί και άλλο τόσο το βράδυ τυγχάνει ο Γιάννης Ανανιάδης με σκοπό κυρίως την μεταφορά των ειδών του καταστήματος έξω από το κατάστημα το πρωί και μεταφορά τους εντός του καταστήματος το βράδυ. Στις 23.8.2013 ο παραπονούμενος έκλεισε το κατάστημα του γύρω στις 22:45 το βράδυ και αναχώρησε για το σπίτι του με το αυτοκίνητο του το οποίο είχε σταθμεύσει στο χώρο στάθμευσης του συγκροτήματος MYRA εντός του οποίου στεγάζεται και το κατάστημα του. Στην κατοχή του είχε ένα μαύρο σακούλι επί του οποίου ήταν γραμμένο το όνομα «Debenhams» μέσα στο οποίο τοποθέτησε μια τσάντα δερμάτινη μαύρου χρώματος μήκους περίπου 30 εκατοστών με 3 θήκες εντός της οποίας φύλαξε το χρηματικό ποσό των 3.500 στερλινών με χαρτονομίσματα των 20 στερλινών και πολύ λίγα χαρτονομίσματα των 10 και 5 στερλινών καθώς και 3.000 ευρώ σε χαρτονομίσματα των 10, των 20 και των 50 ευρώ, όπως επίσης φύλαξε 600 στερλίνες σε ταξιδιωτικές επιταγές οι οποίες στο πίσω μέρος ήταν σφραγισμένες με το όνομα της γυναίκας του και τον αριθμό λογαριασμού της στην Εθνική Τράπεζα. Μέσα στην ίδια τσάντα υπήρχαν διάφορα έγγραφα, τίτλοι ιδιοκτησίας χωραφιών καθώς και ένα βιβλιαράκι της Συνεργατικής Οικοδομικής Δημοσίων Υπαλλήλων και ένα της Συνεργατικής Γεροσκήπου επ΄ ονόματι της συζύγου του. Κατά τη διαδρομή από το κατάστημα προς το χώρο στάθμευσης δεν διαπίστωσε να τον ακολουθεί οποιοδήποτε άτομο. Ακολούθησε τη συνήθη διαδρομή προς το σπίτι του. Η διαδρομή αυτή παίρνει περίπου 10 με 15 λεπτά αναλόγως της τροχαίας κίνησης η οποία υπάρχει. Γύρω στις 23:10 εισήλθε στο χώρο στάθμευσης της οικίας του και πρόσεξε ότι το φως που υπάρχει και ανάβει με την κίνηση δεν άναψε (ανιχνευτής κίνησης). Δεν έδωσε όμως ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός αυτό, στάθμευσε το αυτοκίνητο του και κατέβηκε από αυτό κρατώντας το μαύρο σακούλι εντός του οποίου υπήρχε η δερμάτινη τσάντα. Κλείδωσε το αυτοκίνητο του και προχώρησε προς την βεράντα της κουζίνας για να εισέλθει στο σπίτι του. Προχώρησε 4-5 βήματα και έφθασε στη γωνιά του σπιτιού όταν ξαφνικά δύο άτομα τον έσπρωξαν και με τα δύο τους χέρια με αποτέλεσμα να κτυπήσει το πίσω μέρος της κεφαλής του στον τοίχο (φωτογραφία 23 Τεκμηρίου 24) και να βρεθεί κάτω στο πάτωμα. Στην προσπάθεια του να κρατηθεί πρόταξε το χέρι του το οποίο λόγω του γεγονότος ότι ο τοίχος ήταν καλυμμένος με «σπριτς» τραυματίστηκε και αιματώθηκε (φωτογραφία 22 Τεκμηρίου 24). Εξακολουθούσε να κρατά σφικτά το μαύρο σακούλι με την δερμάτινη τσάντα και το περιεχόμενο της την οποία και οι δύο δράστες τραβούσαν καταφέρνοντας να του την αποσπάσουν. Κρατούσε τόσο σφικτά την τσάντα ώστε το πάνω μέρος αυτής με τα χερούλια της παρέμεινε στο χέρι του, το οποίο περισυνέλεξε αργότερα η Αστυνομία (Τεκμήριο 4). Επειδή επικρατούσε σκοτάδι δεν μπόρεσε να δει τα πρόσωπα των δραστών οι οποίοι σίγουρα δεν φορούσαν κουκούλα ενώ δεν ήταν σίγουρος αν φορούσαν γάντια. Οι δράστες δεν μίλησαν καθόλου και έτσι ο παραπονούμενος δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί αν ήταν Κύπριοι ή ξένοι. Μόλις οι δράστες άρπαξαν την τσάντα τράπηκαν σε φυγή βγαίνοντας από το κάγκελο που υπάρχει στο πίσω μέρος του σπιτιού στην οδό Καλαμπάκας και έτρεξαν προς την Λεωφόρο Ελευθέριου Βενιζέλου προς το περίπτερο του Στόκκου. Ο παραπονούμενος άρχισε αμέσως να φωνάζει δυνατά «πιάστε τους εληστέψαμε πιάστε τους» και έτρεξε μέχρι το περίπτερο του Στόκκου, πλην όμως έχασε οπτική επαφή. Εξ όσων ο παραπονούμενος πληροφορήθηκε από κάποιο γείτονα του οι δράστες πέρασαν απέναντι από το περίπτερο του Στόκκου προς την τράπεζα Κύπρου και κατευθύνθηκαν δυτικά. Αποτέλεσε παραδεκτό γεγονός «ότι ο κ. Πανίκος Σαββίδης που διαμένει στην οδό Καλαμπάκας κοντά στο σπίτι του Φλώρου Αλεξάνδρου στη Πάφο στις 23.8.2013 και ενώ βρισκόταν στο υπνοδωμάτιο του άκουσε το Φλώρο Αλεξάνδρου να φωνάζει πιάστε τους, πιάστε τους. Αμέσως σηκώστηκε και από την μπαλκονόπορτα του υπνοδωματίου του η οποία βλέπει προς την οδό Καλαμπάκας είδε 2 άτομα να τρέχουν. Δε πρόσεξε τα πρόσωπα τους, αφού τους είδε από πίσω είδε τα 2 αυτά πρόσωπα να κατευθύνονται προς την Τράπεζα Κύπρου». Ο παραπονούμενος, παρά το κτύπημα που υπέστη όπως ανωτέρω περιγράφηκε, συνεπεία του σοκ και της αναστάτωσης που τον κατέλαβε δεν επιθυμούσε να επισκεφθεί την ίδια ημέρα ιατρό. Επισκέφθηκε το νοσοκομείο την μεθεπόμενη ημέρα, Κυριακή, διότι ζαλιζόταν πολύ και τον παρέπεμψαν για ακτινολογικές εξετάσεις. Είχε αρκετό πόνο στον αυχένα και ζάλη και η επί καθήκοντι γιατρός τον συμβούλευσε να επισκεφθεί ορθοπεδικό την Τρίτη. Πράγματι την Τρίτη επισκέφθηκε ορθοπεδικό ιατρό ο οποίος αφού είδε τις ακτινογραφίες του ανέφερε πως έχουν καθίζηση δύο σπόνδυλοι, δύο δίσκοι του αυχένα και τον έστειλε πίσω στο ακτινολογικό ώστε να του διευθετήσουν ραντεβού για αξονική τομογραφία. Επειδή ο αξονικός τομογράφος ήταν χαλασμένος του ανάφεραν ότι έπρεπε να περιμένει λίγες μέρες. Όταν την επόμενη Δευτέρα, όπως του είχαν πει, τηλεφώνησε του δήλωσαν πως ο αξονικός τομογράφος τέλος Νοεμβρίου θα διορθωθεί. Ζήτησε παραπεμπτικό για τη Λεμεσό, του απάντησαν ότι δεν μπορούσαν να δώσουν τέτοιο έγγραφο και προέβη ο ίδιος στις απαραίτητες ενέργειες ώστε το ίδιο απόγευμα μετέβη στη Λεμεσό και υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία την οποία μετέφερε και παρέδωσε στον ορθοπεδικό κ. Καμπούρη ο οποίος όμως ήδη του είχε δώσει φαρμακευτική αγωγή και τον κάλεσε να επανέλθει για εξέταση. Μέχρι την ημερομηνία που κατέθεσε στο Δικαστήριο παρά το ότι αισθάνεται ακόμη πόνο στον αυχένα δεν έχει επισκεφθεί ξανά το Νοσοκομείο. Όπως δήλωσε ο παραπονούμενος δεν υπήρχε ασφαλιστική κάλυψη έναντι κλοπής και φυσικά δεν αποζημιώθηκε. Την διερεύνηση της υπόθεσης ανέλαβαν αμέσως μετά το τηλεφώνημα του παραπονούμενου οι Αστυνομικοί Μ.Κ.3 και Μ.Κ.5 οι οποίοι και παρέλαβαν από την οικία του παραπονούμενου ένα μαγιό του (Τεκμήριο 3) με το οποίο ήταν σκεπασμένος και καλυμμένος ο ανιχνευτής κίνησης στο γκαράζ της οικίας, (φωτ. 7 και 8 του Τεκμηρίου 24) ο οποίος κανονικά ανάβει με την κίνηση οποιουδήποτε εισέρχεται στο γκαράζ, το απόκομμα της νάιλον τσάντας (Τεκμήριο 4) (φωτ. 9 και 11 Τεκμηρίου 24), ένα γάντι χειρουργικό χρώματος πράσινου το οποίο ανευρέθηκε στην οδό Καλαμπάκας πίσω από την οικία του παραπονούμενου (φωτ. 17, 18, 19), (Τεκμήριο 7), την φανέλα χρώματος γαλάζιου που φορούσε ο παραπονούμενος (Τεκμήριο 8) (φωτ. 8 Τεκμήριο 24). Λήφθηκε επίσης δειγματοληψία από κηλίδα που προσομοίαζε με αίμα και επίχρισμα από το κάγκελο της οικίας του παραπονούμενου. Όλα τα Τεκμήρια συσκευάσθηκαν και φωτογραφήθηκαν από τον Μ.Κ.5 (Τεκμήρο 24). Παρεμβάλλουμε στο σημείο αυτό τη μαρτυρία της Ξένιας Νικολάου (Μ.Κ.10). Η εν λόγω μάρτυρας γύρω στις 23:00 της 23.8.2013 ξεκίνησε από σπίτι κοντά στην περιοχή της Μητρόπολης με σκοπό να μεταβεί στο Στρουμπί. Αφού πέρασε το δρόμο των Δικαστηρίων προς το Β΄ Λύκειο σταμάτησε στο αλτ που είναι απέναντι από το Λύκειο αυτό και έστριψε προς τα δεξιά επί της οδού Ελευθέριου Βενιζέλου. Εκεί κοντά στην Τράπεζα Κύπρου πρόσεξε δύο άντρες να διασταυρώνουν τον δρόμο από το περίπτερο του Στόκκου. Τα δύο αυτά άτομα έτρεχαν βιαστικά και παρ' ολίγο να τους κτυπήσει. Επειδή τα φώτα του αυτοκινήτου της έπεσαν προς τα πάνω τους πρόσεξε ότι ο ένας κρατούσε ένα τσαντάκι κάτω από την μασχάλη του χρώματος μαύρου και ο άλλος κρατούσε ένα αντικείμενο το οποίο έμοιαζε με ρόπαλο ή «σιεπάρνι» χρώματος πράσινου ή κόκκινου γιατί της κίνησε την περιέργεια το χρώμα του και το είχε κρυμμένο στο πλευρό του σώματος του με το χέρι του τεντωμένο. Η μάρτυρας συνέχισε την πορεία της και προχώρησε πιο πάνω που είναι το περίπτερο του Σούρουκκου για να αγοράσει βότκα. Η ώρα κατά την οποία είδε τα άτομα αυτά πρέπει να ήταν γύρω στις 23:05-23:
- Από το περίπτερο του Σούρουκκου έφυγε γύρω στις 23:15 σύμφωνα με το τηλεφώνημα το οποίο έκανε προς τη φίλη της και ακολούθησε το δρόμο που οδηγεί προς το Στρουμπί. Κοντά στο κατάστημα με είδη υγιεινής του Σοφόκλη και το κατάστημα Bazaar, είδε πάλι τα δύο άτομα που αντελήφθηκε προηγουμένως να διασταυρώνουν τον δρόμο, να πετάνε κάτι στο κάλαθο των αχρήστων χρώματος μπλε που υπάρχει πριν το κατάστημα Bazaar και ακολούθως να προχωρούν πιο πάνω προς το κατάστημα του Σοφόκλη έξω από το οποίο υπήρχε παρκαρισμένο επί του πεζοδρομίου ένα αυτοκίνητο τύπου Mercedes χρώματος μαύρου δίπορτο ξεκινημένο. Τους είδε να κατευθύνονται προς το αυτοκίνητο αλλά δεν τους είδε να εισέρχονται σε αυτό γιατί ήδη προχώρησε με το αυτοκίνητο της για να μεταβεί στο Στρουμπί. Την επόμενη ημέρα 24.8.2013 γύρω στις 15:00 ενώ ήταν στη δουλειά πληροφορήθηκε από κάποιο φίλο της ότι το προηγούμενο βράδυ κτύπησαν και έκλεψαν κάποιο άτομο στην περιοχή που είναι το περίπτερο Στόκκος. Μόλις το πληροφορήθηκε αυτό αμέσως θυμήθηκε τους δύο άντρες που είχε δει το προηγούμενο βράδυ και ειδοποίησε την Αστυνομία στους οποίους και κατέθεσε ότι είχε περιέλθει στην αντίληψη της. Αμέσως μετά μετέβησαν στο υποδειχθέν σημείο μαζί με την Μ.Κ.10 η οποία τους υπέδειξε επιτόπου τον κάλαθο στον οποίο είδε τους δράστες να ρίχνουν τα πιο πάνω αντικείμενα το οποίο βρισκόταν στην οδό Αρ. Σάββα, στο Αναβαργός, οι Αστ. 2588 Α. Παπακλεοβούλου (Μ.Κ.2), Αστ. 1827 Μ. Καλλής (Μ.Κ.13) και Λοχίας
- Σε έλεγχο που διενήργησαν στον συγκεκριμένο κάλαθο έξω από το υποστατικό Anavargos Bazaar, βρήκαν εντός αυτού τρία γάντια χειρουργικά χρώματος πράσινου (Τεκμήρια 10, 11 και 12) και μία τσάντα μαύρη με την επιγραφή Debenhams (Τεκμήριο 9). Τα εν λόγω παρέλαβε και συσκεύασε ο Μ.Κ.2 ο οποίος και έλαβε και ανάλογες φωτογραφίες (Τεκμήριο 19). Από τον παραπονούμενο λήφθηκαν παρειακά επιχρίσματα (Τεκμήριο 13) (τα έλαβε ο Α/Αστ. 1827 Μ. Καλλής (Μ.Κ. 13) - κατάθεση Τεκμήριο 40), όπως επίσης και από τον υπάλληλο του, Ιωάννη Ανανιάδη από τον οποίο λήφθηκε και κατάθεση (Τεκμήριο 23). Τόσο τα παρειακά επιχρίσματα όσο και τα Τεκμήρια 2 - 12 προωθήθηκαν για επιστημονικές εξετάσεις στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, από τον Μ.Κ.16 Αστ. 495 Γ. Δημητρίου ο οποίος τα παρέλαβε από τον Αστ. Μ. Καλλή (Μ.Κ.13). Τα Τεκμήρια αυτά παραδόθηκαν στη Μ.Κ.15 Βάσω Stribley και μετά τις γενόμενες εξετάσεις παραλήφθηκαν από τον Μ.Κ.14 Αστ. 1830 Ν. Παπαριστοδήμου. Τα εν λόγω αντικείμενα εξετάστηκαν στο επίπεδο γενετικού υλικού για τα οποία ετοιμάστηκε σχετική έκθεση ημερ. 9.9.13 (Τεκμήριο 30) στην οποία καταγράφονται τα συμπεράσματα από τις εξετάσεις αυτές. Σύμφωνα με αυτήν το επίχρισμα με αίμα από τον τοίχο του γκαράζ (Τεκμήριο 5) ταυτίζεται πλήρως με τον παραπονούμενο ο οποίος είναι και ο κύριος δότης του μικτού γενετικού υλικού που απομονώθηκε από το κομμάτι της μαύρης νάιλον τσάντας (Τεκμήριο 4). Από το Τεκμήριο 9 την νάιλον τσάντα και από το επίχρισμα από το γάντι (Τεκμήριο 10) εξωτερικά απομονώθηκε πολύ μικρή ποσότητα γενετικού υλικού η οποία δεν επέτρεπε να γίνουν με ασφάλεια οποιεσδήποτε περαιτέρω συγκρίσεις. Από το ίδιο γάντι (Τεκμήριο 10) από το επίχρισμα που είχε γίνει στο εσωτερικό του και από το εξωτερικό επίχρισμα του Τεκμηρίου 11 (χειρουργικό γάντι χρώματος πράσινου) απομονώθηκε πολύ μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού από το οποίο προέκυψε ότι ένας τουλάχιστον από τους δότες ήταν άντρας. Από το επίχρισμα που έγινε εσωτερικά από το χειρουργικό γάντι χρώματος πράσινο (Τεκμήριο 11) διαπιστώθηκε ότι ο παραπονούμενος ήταν δότης μέρους του μικτού γενετικού υλικού που απομονώθηκε από το πιο πάνω Τεκμήριο. Από το επίχρισμα τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά που έγινε στο Τεκμήριο 12 (χειρουργικό γάντι) απομονώθηκε μικτό γενετικό υλικό με συμπέρασμα ότι ένας από τους δότες είναι άντρας. Από το επίχρισμα τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά που έγινε στο χειρουργικό γάντι χρώματος πράσινο (Τεκμήριο 7) απομονώθηκε μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού με την διαπίστωση ότι ένας από τους δότες ήταν άντρας. Από τις εξετάσεις που έγιναν στο επίπεδο του γενετικού υλικού δεν είχαν προκύψει οποιαδήποτε στοιχεία που να συνέδεαν τον Ιωάννη Ανανιάδη με τα Τεκμήρια της υπόθεσης αυτής. Σύλληψη κατηγορούμενου Τα γεγονότα που οδήγησαν στο πρόσωπο του κατηγορούμενου, αποκαλύπτονται μέσα από τη μαρτυρία του Λοχία 1659 Κ. Περικλέους (Μ.Κ.7) και το Τεκμήριο
- Ο ρηθείς μάρτυρας επέβλεπε τις εξετάσεις της κρινόμενης υπόθεσης, όπως σχεδόν όλες τις σοβαρές υποθέσεις. Στις 6 Σεπτεμβρίου 2013 τον πλησίασε πληροφοριοδότης, του οποίου οι πληροφορίες κρίθηκαν κατά καιρούς αξιόπιστες και του ανέφερε πως στην επίδικη ληστεία ενέχεται ο Τουρκοκύπριος Sefik Usuf (κατηγορούμενος). Το τι διαμείφθηκε μεταξύ τους καταγράφηκε στο Τεκμήριο 18, επιστολή που συνέταξε ο μάρτυρας ημερ. 9.9.13 και την απέστειλε στον Αστυνομικό Διευθυντή Πάφου μέσω του Υπαστυνόμου του ΤΑΕ. Ήταν η θέση του μάρτυρα πως ουδόλως ήθελε να αποκρύψει το γεγονός πως εκείνος ήταν που έλαβε την πληροφορία (όπως του υπέβαλε ο κ. Καραμανής) και υπέδειξε πως η επιστολή τοποθετήθηκε στο φάκελο. Στο ίδιο Τεκμήριο, δίδεται οδηγία από τον Υπαστυνόμο του ΤΑΕ, να εξασφαλισθεί ένταλμα σύλληψης του αναφερόμενου προσώπου το οποίο και εκδόθηκε και εκκρεμούσε. Στις 18.10.13 και ώρα 15:40 ο Αστ. 3892 Α. Νικολάου (Μ.Κ. 1) παρέλαβε από τους Αστ/κες 2214 και 2274 του Αστυνομικού Σταθμού Κοφίνου τον κατηγορούμενο, ο οποίος συνελήφθηκε στις 13.10.2013 και τελούσε υποκράτηση για κάποια άλλα αδικήματα στην ΑΔΕ Αμμοχώστου. Με τη συνοδεία του Αστ. 1698 Κυριάκου μετέφερε αυτόν στην Πάφο. Προτού τον μεταφέρει στον Αστυνομικό Σταθμό πέρασαν από διαφόρους οδούς και του υπεδείχθη το περίπτερο «Στόκκος» όπως επίσης και η οδός Ερεχθείου και Καλαμπάκας, ενημερώνοντας τον ότι είναι τα σημεία στα οποία διεπράχθη η ληστεία για την οποία συνελήφθηκε ως ύποπτος. Ο κατηγορούμενος εξέφρασε άγνοια για οτιδήποτε του αναφέρθηκε. Ακολούθως την ίδια ημέρα στα γραφεία του ΤΑΕ Πάφου και με την βοήθεια του Α/Αστ. 2495 Α. Τσαππή (Μ.Κ.4), ο οποίος εκτέλεσε χρέη διερμηνέα από τα Τουρκικά στα Ελληνικά και αντίστροφα συνέλαβε ως ύποπτο δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης για τα αδικήματα της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος, ληστείας και επίθεσης με πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης τον κατηγορούμενο και μέσω του Α/Αστ. 2495 (Μ.Κ.4) του εξήγησε τους λόγους της σύλληψης του και του επέστησε μέσω του Μ.Κ.4 την προσοχή του στο Νόμο αυτός απάντησε «Δεν παραδέχομαι». Στη συνέχεια της ίδιας ημέρας και μεταξύ των ωρών 17:30 - 20:40 στα γραφεία του ΤΑΕ Πάφου και με τη βοήθεια του Α/Αστ. 2495 (Μ.Κ.4) έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο σχετικά με τα υπό αναφορά αδικήματα και αφού προηγουμένως του επέστησε γραπτώς την προσοχή του στο Νόμο (Τεκμήρια 1Α και 1Β). Πριν τη λήψη της ανακριτικής κατάθεσης του κατηγορούμενου δόθηκαν σε αυτόν γραπτώς τα δικαιώματα του κατηγορούμενου και το δικαίωμα επικοινωνίας με δικηγόρο (Τεκμήρια 17Α και 17Β). Μόλις ο κατηγορούμενος παρέλαβε το έντυπο και το διάβασε, έβγαλε μια κάρτα με το όνομα της δικηγόρου Διονυσίας Κυριάκου την οποία ο Μ.Κ.1 κάλεσε στο τηλέφωνο μετά από αίτημα του κατηγορούμενου. Αίτημα του τελευταίου ήταν επίσης να γίνει η συνομιλία σε ανοικτή ακρόαση ούτως ώστε σε περίπτωση που δεν αντιληφθεί κάτι από την συνομιλία - η οποία διεξαγόταν στην Ελληνική γλώσσα - να γίνει μετάφραση στην Τουρκική από τον Αστ/κα 2495 Τσαππή (Μ.Κ. 4). Όταν τέλειωσε η συνομιλία, ο κατηγορούμενος έγραψε στις «παρατηρήσεις» το γεγονός της συνομιλίας και υπέγραψε το έγγραφο. Στις 22.10.13 μετά από αίτημα το οποίο προώθησε ο Μ.Κ.1 εξεδόθη από το Δικαστήριο διάταγμα (Τεκμήριο 16) για την εξασφάλιση τηλεπικοινωνιακών δεδομένων (όπως αυτά περιγράφονται στο ίδιο το διάταγμα) σχετικά με τον αριθμό κινητού τηλεφώνου
- Το διάταγμα παρέδωσε ο Μ.Κ.1 στον Γ. Κοφτερό (Μ.Κ. 9) ο οποίος συμμορφούμενος με αυτό, ετοίμασε λίστα με τα δεδομένα που ζητήθηκαν (Τεκμήριο 14) τα οποία παρέλαβε στις 24.10.13 ο Μ.Κ.
- Το τηλέφωνο του κατηγορούμενου (Τεκμήριο 15) παρέλαβαν από αυτόν ο Μ.Κ.3 με τη βοήθεια και στην παρουσία του Μ.Κ. 4 Τσαππή ο οποίος εκτελούσε χρέη διερμηνέα. Στην ερώτηση προς τον κατηγορούμενο εάν έχει ένσταση να παραληφθεί απάντησε «δεν έχω πρόβλημα». Το τηλέφωνο ο Μ.Κ.3 παρέδωσε προς τον Μ.Κ.1 ο οποίος με τη σειρά του το παρέδωσε στον Αστ. 1990 Στυλιανού. Αποτέλεσε παραδεκτό γεγονός πως «ο Αστ. 1830 Ν. Παπαριστοδήμου παρέλαβε από το Ινστιτούτο Γενετικής και Νευρολογίας τα Τεκμήρια 2 - 13 και τα τοποθέτησε στην αποθήκη Τεκμηρίων». Επίσης παραδεκτό γεγονός αποτέλεσε ότι «ο κατηγορούμενος έδωσε την γραπτή του συγκατάθεση όπως η Αστυνομία για σκοπούς διερεύνησης της παρούσας υπόθεσης λάβει από αυτόν δείγματα γενετικού υλικού. Ο Αστ. 3238 Χ. Κυριάκου του ΤΑΕ Αμμοχώστου με οδηγίες του Λοχία 3051 έλαβε από τον κατηγορούμενο δύο παρειακά επιχρίσματα τα οποία συσκεύασε και σφράγισε στην παρουσία του κατηγορούμενου. Τόσο ο ίδιος όσο και ο κατηγορούμενος υπέγραψαν επί σης συσκευασίας. Παρέδωσε τα πιο πάνω στον Α/Αστ. 2633 Δ. Λάντο και τα παρέδωσε σφραγισμένα στο Ινστιτούτο Γενετικής και Νευρολογίας. Τα πιο πάνω επιχρίσματα είναι αυτά που εξέτασε επιστημονικά ο Δρ. Καριόλου και τα οποία έχουν αριθμό αντικειμένου 5448-3.1,5448-3.2 στην έκθεση του με Αρ. Αναφοράς ΥΠ.ΕΓ.Ε 5448/13.» (Είναι το Τεκμήριο 31). Τέλος παραδεκτό γεγονός αποτέλεσε ότι «ο Αστ. 1827 Μ. Καλλή έλαβε με οδηγίες Λοχία τα παρειακά επιχρίσματα του Φλώρου Αλεξάνδρου και του Ιωάννη Ανανιάδη. Ο Δρ. Καριόλου εξέτασε επιστημονικά τα πιο πάνω παρειακά επιχρίσματα. Είναι τα αντικείμενα με αριθμό 4508-13.1/4508-13.2 και 4508-12.1,4508-12.2 αντίστοιχα.» Η εξέταση των αντικειμένων κατέδειξε πως ο κατηγορούμενος ήταν δότης γενετικού υλικού που εντοπίσθηκε σε Τεκμήρια και συγκεκριμένα σε δύο από τα πράσινα χειρουργικά γάντια (Τεκμήριο 7 και Τεκμήριο 12). Το γεγονός τούτο είχε ήδη γνωστοποιηθεί στην Αστυνομία. Όταν λαμβανόταν η κατάθεση (Τεκμήριο 1Α και 1Β) και όταν ρωτήθηκε σχετικά ο κατηγορούμενος, εξέφρασε άγνοια. Εκδοχή κατηγορούμενου Ο κατηγορούμενος δηλώνει αθώος και αρνείται οποιαδήποτε ανάμιξη ή σχέση με την επίδικη ληστεία και τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται. Λήφθηκαν από αυτόν δύο ανακριτικές καταθέσεις. Η πρώτη ημερ. 18.10.13 (Τεκμήριο 1Α και 1Β) λήφθηκε από τον Μ.Κ.1 ενώ η δεύτερη ημερ. 23.10.13 (Τεκμήριο 20Α και 20Β) λήφθηκε από τον Μ.Κ.
- (Όπου Α αποτελεί το κείμενο στην μητρική γλώσσα του κατηγορούμενου και Β μετάφραση της στην Ελληνική) Στο περιεχόμενο αυτών γίνεται αναφορά κατωτέρω. Όταν κλήθηκε σε απολογία ο κατηγορούμενος επέλεξε να προβεί, όπως εξάλλου ήταν δικαίωμα του, σε ανώμοτη δήλωση με το πιο κάτω περιεχόμενο: «Είμαι αθώος, δεν έχω διαπράξει καμιά ληστεία μέχρι τώρα, ποτέ πριν δεν είχα καταδικαστεί από Δικαστήριο, βρέθηκα σε αυτό το πρόβλημα λόγω του ότι η Αστυνομία βρήκε στο αυτοκίνητο μου κάποια εργαλεία. Πώς βρήκε στοιχεία εις βάρος μου η Αστυνομία και με κατηγόρησε δε γνωρίζω. Αλλά όταν έμαθα ότι η Αστυνομία φωτογράφισε τον αδελφό μου άρχισα να υποψιάζομαι.» Ως προς την αξία και τρόπο προσέγγισης από το Δικαστήριο ανώμοτων δηλώσεων, σχετικές είναι και οι αποφάσεις στις υποθέσεις Anastassiades v. Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Khadar and another v. Republic
(1978)2 C.L.R. 152, Σημιανός ν. Δημοκρατίας και Σάββας Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 195. Συνοψίζοντας τις αρχές οι οποίες εξάγονται από την ανωτέρω νομολογία, μπορεί να λεχθεί ότι μια ανώμοτη δήλωση, ενώ δεν συνιστά μαρτυρία με την αυστηρή έννοια του όρου, εντούτοις δεν είναι χωρίς καμία απολύτως αποδεικτική αξία και ισχύ. Μπορεί να βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας από κάποια διαφορετική σκοπιά. Επί του ιδίου θέματος, παραπέμπουμε επίσης στην υπόθεση Σίφουνας ν. Αστυνομίας και Πέτρου ν. Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 91 όπου επιβεβαιώθηκε πως η αξία της ανώμοτης δήλωσης είναι μάλλον περιορισμένη αφού δεν υποβάλλεται στη δοκιμασία της αντεξέτασης. Γενετικό Υλικό Διάφορα αντικείμενα τα οποία, όπως ανωτέρω αναφέρθηκε, συνελλέγηκαν και κρατήθηκαν ως Τεκμήρια από την σκηνή του αδικήματος έτυχαν επιστημονικής επεξεργασίας από τον Ανώτερο Μοριακό Γενετιστή Μ.Κ.8 Δρ. Μ. Καριόλου. Ο Δρ. Καριόλου διευθύνει το Τμήμα Καρδιαγγειακής Γενετικής καθώς και το Εργαστήριο Δικανικής Γενετικής του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου (ΙΝΓΚ). Το εν λόγω εργαστήριο ασχολείται μεταξύ άλλων με την εξέταση στο επίπεδο του γενετικού υλικού τεκμηρίων της αστυνομίας. Αναφορικά με την πείρα και τα προσόντα του ετοίμασε και κατέθεσε στο Δικαστήριο βιογραφικό σημείωμα, Τεκμήριο
- Ζητήθηκε από το μάρτυρα να απομονώσει γενετικό υλικό από βιολογικές ουσίες που τυχόν να υπήρχαν πάνω στα αντικείμενα που του παραδόθηκαν, να προβεί σε επιστημονικές αναλύσεις στο επίπεδο του DNA και να δώσει αναφορά για συγκρίσεις που μπορούσαν να γίνουν. Για σκοπούς συγκρίσεων δόθηκαν στο μάρτυρα παρειακά επιχρίσματα που λήφθηκαν από τον παραπονούμενο και άλλα τρία άτομα, μεταξύ των οποίων και του κατηγορούμενου. Ετοίμασε για το σκοπό αυτό δύο εκθέσεις (Τεκμήρια 30 και 31) τις οποίες παρουσίασε στο Δικαστήριο το περιεχόμενο των οποίων και υιοθέτησε. Μέσω αυτών επεξηγεί με λεπτομέρεια τις εξετάσεις στις οποίες προέβηκε, την μεθοδολογία που ακολούθησε, τα αποτελέσματα τα οποία προέκυψαν καθώς και τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε. Τα συνοψίζουμε. Έχουν ήδη αναφερθεί σε άλλο μέρος της απόφασης μας μέρος των συμπερασμάτων στα οποία είχε καταλήξει ο Δρ. Καριόλου. με την έκθεση (Τεκμήριο 30). Τα συμπεράσματα του παρέπεμπαν σε μικτό γενετικό υλικό αγνώστων ατόμων. Κατονόμαζαν όμως ως δότη μικτού γενετικού υλικού τον παραπονούμενο σε αντικείμενα στα οποία ήταν αναμενόμενο ότι θα ανευρίσκονταν τα δικά του. Συναφώς αναφέρουμε πως γενετικό υλικό του παραπονούμενου ανευρέθηκε στο κομμάτι της νάιλον τσάντας (Τεκμήριο 4), σε κηλίδα αίματος από τον τοίχο του γκαράζ, στην φανέλα την οποία αυτός φορούσε (Τεκμήριο 8). Ο παραπονούμενος ήταν επίσης δότης μέρους του μικτού γενετικού υλικού του Τεκμηρίου 11, δηλαδή στο χειρουργικό γάντι χρώματος πράσινου το οποίο είχε ανευρεθεί στο κάδο απορριμμάτων έξω από το κατάστημα «Anavargos Bazaar» στο Αναβαργός. Άγνωστα παρέμεναν τα άτομα τα οποία ήταν δότες στα υπόλοιπα αντικείμενα. Με την έκθεση (Τεκμήριο 31) η οποία ετοιμάστηκε στις 18.10.2013 όταν ήδη του είχε παραδοθεί το παρειακό επίχρισμα του κατηγορούμενου προέκυψαν μεταξύ άλλων τα πιο κάτω συμπεράσματα: «
- Από το αντικείμενο F13-4508-6.1 (Χειρουργικό γάντι χρώματος πράσινο (Τεκμήριο 7) - επίχρισμα από το γάντι εξωτερικά) απομονώθηκε μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού. Ο Sefik YUSUF δεν μπορεί να αποκλεισθεί από δότης μέρους του μικτού γενετικού υλικού που απομονώθηκε από το πιο πάνω αντικείμενο.
- Από το αντικείμενο F13-4508-6.2 (Χειρουργικό γάντι χρώματος πράσινο (Τεκμήριο 7) - επίχρισμα από το γάντι εσωτερικά) απομονώθηκε μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού. Ο Sefik YUSUF είναι δότης μέρους του μικτού γενετικού υλικού που απομονώθηκε από το πιο πάνω αντικείμενο.
- Από το αντικείμενο F13-4508-11.1 (Χειρουργικό γάντι χρώματος πράσινο (Τεκμήριο 12) - επίχρισμα από το γάντι εξωτερικά) απομονώθηκε μικρή ποσότητα μικτού γενετικού υλικού. Ο Sefik Usuf δεν μπορεί να αποκλεισθεί από δότης μέρους του μικτού γενετικού υλικού που απομονώθηκε από το πιο πάνω αντικείμενο.
- Από το αντικείμενο F13-4508-11.2 (Χειρουργικό γάντι χρώματος πράσινο (Τεκμήριο 12) - επίχρισμα από το γάντι εσωτερικά) απομονώθηκε μικτό γενετικό υλικό. Ο Sefik YUSUF είναι δότης μέρους του μικτού γενετικού υλικού που απομονώθηκε από το πιο πάνω αντικείμενο. Εξήγησε ο μάρτυρας πως σε σχέση με τις δειγματοληψίες που έγιναν από τα γάντια και την αναφορά σε δειγματοληψία από το εσωτερικό και την δειγματοληψία από το εξωτερικό μέρος του γαντιού οι λέξεις εσωτερικό και εξωτερικό δεν έχουν σχέση με το πώς μπορούσε να φορέσει κάποιος τα γάντια αλλά ήταν η κατάσταση των γαντιών όπως τα παρέλαβαν και όπως τα έβλεπαν. Εξηγώντας περαιτέρω ανέφερε πως παίρνοντας κάποιος τα συγκεκριμένα γάντια από το κουτί μπορεί, να έχουν εσωτερική και εξωτερική πλευρά. Όταν όμως κάποιος βγάλει το χέρι του από το συγκεκριμένο είδος γαντιών χάνεται πλέον η έννοια του εσωτερικού και εξωτερικού και είναι πάρα πολύ δύσκολο για κάποιο να καθορίσει. ούτε υπάρχει οποιοδήποτε σημείο ένδειξης, ποια ήταν η εσωτερική και ποια η εξωτερική πλευρά. Επεξηγώντας περαιτέρω ο μάρτυρας τη μεθοδολογία την οποία ακολούθησε και τη στατιστική δύναμη του Λόγου των Πιθανοτήτων την οποία εφάρμοσε για να καταλήξει στα συμπεράσματα του καταχώρησε στο Δικαστήριο περαιτέρω έντυπα και Τεκμήρια. Με το Τεκμήριο 32 με τίτλο «Υπολογισμός της Στατιστικής Δύναμης του Λόγου των Πιθανοτήτων» αναφέρεται και επεξηγεί το συμπέρασμα 9 του Τεκμηρίου 30 και τα συμπεράσματα 2, 4 και 6 του Τεκμηρίου
- Με το εν λόγω Τεκμήριο και έγγραφο αποδίδεται η στατιστική δύναμη του Λόγου των Πιθανοτήτων και επεξηγούνται οι θέσεις και τα συμπεράσματα που προκύπτουν στην περίπτωση εμφάνισης μικτού γενετικού προφίλ που προέρχεται από κάποια άτομα. Θεωρώντας τα άτομα αυτά ως δότες εάν π.χ. είναι τρία άτομα για την εξήγηση του μικτού γενετικού προφίλ που προκύπτει από επαναληπτικές εξετάσεις του μικτού γενετικού υλικού που απομονώθηκε από κάποιο αντικείμενο μελετούνται δύο αναιρούμενες θέσεις. Οι θέσεις είναι ότι το μίγμα γενετικού υλικού προέρχεται είτε από συγκεκριμένο άτομο και δύο τυχαία άγνωστα άτομα είτε από τρία τυχαία άγνωστα άτομα. Αναφερόμενος συγκεκριμένα ο μάρτυρας και επεξηγώντας τα συμπεράσματα 4 και 6 του Τεκμηρίου 31 ανέφερε τα εξής: «Για την εξήγηση του μικτού γενετικού υλικού που εντοπίστηκε πάνω στο τεκμήριο 7 και συγκεκριμένα στη δειγματοληψία
- 2 τίθενται 2 θέσεις, η πρώτη θέση ήταν ότι δότες είναι ο Sefik Yusuf και 2 τυχαία άγνωστα άτομα και η δεύτερη θέση ότι οι δότες είναι 3 τυχαία και άγνωστα άτομα. Σύμφωνα με τη στατιστική εκτίμηση που έγινε είναι περίπου 1 εκατομμύριο φορές πιο πιθανόν να παρατηρηθεί αυτό το μίγμα εάν οι δότες είναι ο Sefik Yusuf και 2 τυχαία άγνωστα άτομα έναντι της άλλης θέσης να είναι 3 τυχαία άγνωστα άτομα. Καταγράφω επίσης στο τέλος της παραγράφου αυτής πώς έγινε η στατιστική εκτίμηση ισχύουν αυτά τα οποία είχα πει και προηγουμένως εκτός εκείνο το οποίο θα ήθελα να αναφέρω εδώ είναι ότι η τιμή το θ ενώ προηγουμένως ήταν 0, 01 τώρα εδώ χρησιμοποιήθηκε η τιμή θ = με
- Αυτό όπως γράφω στο συμπέρασμα είναι για διόρθωση τυχόν διαφορών μεταξύ των συχνοτήτων αλληλίων στον ελληνοκυπριακό πληθυσμό και τον πληθυσμό που ανήκει ο Sefik Yusuf αποδίδοντας έτσι πιο πάνω τη πλέον συντηρητική τιμή του λόγου των πιθανοτήτων δηλαδή κατά την άποψη μας χρησιμοποιώντας αυτή την τιμή θ δεν μπορεί να υπάρξει άλλο άτομο το οποίο να έρθει στο Δικαστήριο και να δείξει πιο συντηρητική τιμή από το ένα εκατομμύριο. Προχωρώ τώρα στη δεύτερη παράγραφο στη σελίδα 2 του τεκμηρίου 32 που αναφέρεται στη έκθεση 5448‑ 2013 στη σελίδα 7 το συμπέρασμα 6 και είμαστε στο τεκμήριο δηλαδή 31 και o λόγος των πιθανοτήτων που καταγράφω στο τεκμήριο 32 πάλι θεωρώντας 3 άτομα σαν δότες του γενετικού υλικού που εντοπίστηκε στο αντικείμενο 4508‑
- 2 που είναι το τεκμήριο 12 του Δικαστηρίου θεωρεί 2 θέσεις, η πρώτη θέση είναι ότι το μίγμα έχει σαν δότες τον Sefik Yusuf και 2 άλλα τυχαία άγνωστα άτομα και δεύτερη θέση ότι δότες είναι 3 άλλα τυχαία και άγνωστα άτομα. Με τη στατιστική εκτίμηση που έχει γίνει που είναι η πλέον συντηρητική αφού έχει χρησιμοποιηθεί θ= 0,05, ότι είναι πιο πιθανόν 8 εκατομμύρια φορές πιο πιθανόν να παρατηρηθεί το συγκεκριμένο μίγμα εάν δότες είναι ο Sefik Yusuf και 2 τυχαία άλλα άγνωστα άτομα έναντι του σεναρίου δότες να είναι 3 άγνωστα τυχαία άτομα." Επεξηγώντας περαιτέρω τη στατιστική μέθοδο του Λόγου των Πιθανοτήτων που ακολούθησε υπέδειξε πως στο εργαστήριο πάντοτε χρησιμοποιούν τις πλέον συντηρητικές μεθόδους σύγκρισης και γι΄ αυτό χρησιμοποιούν την έκφραση «δεν αποκλείεται κάποιος από πιθανός δότης» σε αντίθεση με την έκφραση ότι «είναι δότης» και αυτό υποδηλεί ότι δεν απουσιάζουν οποιαδήποτε αλλήλια είτε από πτώση είτε πρόσθεση αλληλίων στα ηλεκτροφερογράμματα. Ο μάρτυρας εξήγησε με περισσή λεπτομέρεια και παραστατικότητα την μέθοδο της στατιστικής έρευνας που ακολούθησε όπως και τις μεθόδους εξέτασης των παρειακών επιχρισμάτων των γενετικών υλικών και του μικτού γενετικού προφίλ. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 33 και 34 τα ηλεκτροφερογράμματα τα οποία αποτελούν τα γραφήματα που προκύπτουν από την εξέταση του γενετικού υλικού που απομονώθηκε από τα διάφορα Τεκμήρια της υπόθεσης μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται βεβαίως και τα παρειακά επιχρίσματα τόσο του παραπονούμενου όσο και του κατηγορούμενου. Εξήγησε και αυτό το έγγραφο με τον ίδιο σχολαστικό τρόπο επεξηγώντας τις κορυφές οι οποίες φαίνονται, τις χρωμοσωμικές θέσεις και την ύπαρξη του μικτού γενετικού προφίλ. Καταληκτικά αναφέρεται πώς, όπως έχει επεξηγήσει ο μάρτυρας, ο μέγιστος αριθμός των κορυφών που μπορεί να υπάρχει σε κάθε χρωμοσωμική θέση που μελετάται αν πρόκειται για ένα καθαρά μονό γενετικό προφίλ είναι δύο κορυφές. Εάν υπάρχουν περισσότερες κορυφές τότε μπορεί να λεχθεί ότι έχουν συνεισφέρει περισσότερα άτομα και ως εκ τούτου έχουμε δείγμα. Σε κάποιο ηλεκτροφερόγραμμα που μπορεί να φανεί μια μικρή ασήμαντη κορυφή αυτή μπορεί να προέρχεται από την αμυλλογενίνη η οποία και δεν λαμβάνεται υπόψη. Κατά τη διαδικασία εξέτασης των γενετικών υλικών και γενετικών προφίλ χρησιμοποιούνται δείγματα τα οποία ονομάζονται «μάρτυρες» (control) τα οποία χρησιμοποιούνται κατά την ηλεκτροφόρηση. Η διαδικασία αυτή παρουσιάζεται στο Τεκμήριο
- Αυτός ο εσωτερικός μάρτυρας είναι τεχνικά μόρια γενετικού υλικού που τοποθετούνται μέσα σε κάθε προϊόν της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πριν το διαχωρισμό των προϊόντων της αντίδρασης σε ένα γενετικό αναλυτή. Σκοπός της χρήσης των δειγμάτων αυτών είναι για να βεβαιωθεί ο αναλυτής ότι δεν υπάρχουν επιμολύνσεις στο εργαστήριο και ότι ο γενετικός αναλυτής που χρησιμοποιούν τυποποιεί τα δείγματα σωστά. Από την εξέταση η οποία έγινε, όπως λεπτομερώς περιγράφηκε από το μάρτυρα, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε επιμολύνσεις στο χώρο του εργαστηρίου και καμιά επιμόλυνση στα αντιδραστήρια. Διαπιστώθηκε επίσης ότι ο γενετικός αναλυτής τυποποιεί σωστά. Εν κατακλείδει σύμφωνα με όλες τις αναλύσεις οι οποίες έγιναν και όλους τους «μάρτυρες» που χρησιμοποιήθηκαν για τους απαιτούμενους ελέγχους διαπιστώθηκε ότι ο γενετικός αναλυτής τυποποιεί σωστά και αποδίδει σωστά τα γενετικά χαρακτηριστικά, δεν υπάρχουν οποιεσδήποτε επιμολύνσεις είτε στα αντιδραστήρια είτε στο περιβάλλον του εργαστηρίου. Εξήγησε στη συνέχεια ο μάρτυρας καταχωρώντας το Τεκμήριο 37 το οποίο φέρει τίτλο «Παράδειγμα Στατιστικής Ανάλυσης Μικτού Γενετικού Προφίλ» τον τρόπο της στατιστικής ανάλυσης που αποδίδονται αυτά τα προφίλ. Υπάρχουν συστάσεις της Επιτροπής DNA, της Διεθνούς Εταιρείας Δικανικής Γενετικής ως προς το γεγονός ότι οι εξετάσεις και γενετικά προφίλ σε μικτά δείγματα πρέπει να αποδίδονται με τον Λόγο των Πιθανοτήτων. Στο εργαστήριο Δικανικής Γενετικής του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου χρησιμοποιείται η μέθοδος όπου δεν λαμβάνεται υπόψη το ύψος και το εμβαδόν της κορυφής. Περιέγραψε ο μάρτυρας αναφερόμενος και επεξηγώντας τις κορυφές και την πιθανότητα πτώσης ή προσθήκης αλληλίων στα ηλεκτροφερογράμματα. Ανέφερε πως όταν ζητήθηκε να εκτιμηθεί ο Λόγος των Πιθανοτήτων έχει χρησιμοποιήσει την πιο σύγχρονη μέθοδο που βάσει της σύστασης του 2006 και του 2012 αποδίδοντας όμως μόνο τον Λόγο των Πιθανοτήτων εκεί όπου δεν απουσιάζουν οποιαδήποτε αλλήλια από τα ηλεκτροφερογράμματα του τεκμηρίου έναντι του προσώπου που συγκρίνεται. Στη συνέχεια ο μάρτυρας σύγκρινε και εξήγησε τις ομοιότητες που υπάρχουν συγκρίνοντας το γενετικό προφίλ που απομονώθηκε από το Τεκμήριο 7 του Δικαστηρίου με το γενετικό προφίλ από την εξέταση του παρειακού επιχρίσματος του κατηγορούμενου. Από την εξέταση που έγινε καταδεικνύεται ότι πρέπει τουλάχιστον να υπάρχει ένας άντρας στο μίγμα. Εξήγησε περαιτέρω και υπέδειξε επί του Τεκμηρίου 33 πως οι κορυφές και τα αλλήλια που παρατηρούνται στο παρειακό επίχρισμα του κατηγορουμένου ανευρίσκονται και στην ανάλυση του μείγματος που απομονώθηκε από το Τεκμήριο
- Συνέχισε ο μάρτυρας επεξηγώντας και συγκρίνοντας και άλλα δείγματα μεταξύ τους. Επανέλαβε ο μάρτυρας πως στα συμπεράσματα 4 και 6 του Τεκμηρίου 31 γράφει ότι είναι δότης γενετικού υλικού διότι δεν απουσιάζει κανένα αλλήλιο από τις επαναλήψεις των αντιδράσεων που έγιναν σε αντίθεση με το συμπέρασμα 3 και 5 όπου εκεί γράφει ότι δεν αποκλείεται να είναι δότης λόγω του ότι απουσιάζουν κάποια αλλήλια. Ο εν λόγω μάρτυρας έτυχε μακράς και επίμονης αντεξέτασης, κατά τη διάρκεια της οποίας του ετέθηκαν οι θέσεις της Υπεράσπισης. Σκοπός και στόχος να πληγεί η μεθοδολογία στην εξέταση των δειγμάτων και αναλύσεων και ο τρόπος υπολογισμού της στατιστικής δύναμης. Οι απαντήσεις και τοποθετήσεις του μάρτυρα επιστημονικά και λογικά τεκμηριωμένες τις οποίες παρέθεσε με τον προσήκοντα σεβασμό, κατέδειξαν αφενός την επιμελή του εργασία και αφετέρου τις γνώσεις του. Ανέφερε ο μάρτυρας πως είναι γεγονός ότι όταν το γενετικό υλικό εναποτεθεί πάνω σε ένα αντικείμενο, εάν δεν υπάρχουν περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις μπορεί να μείνει για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, όμως και πάλι εξαρτάται από το περιβάλλον εντός του οποίου θα διαφυλαχθεί ή θα κρατηθεί ένα αντικείμενο πάνω στο οποίο έχει εναποτεθεί γενετικό υλικό. Εξήγησε περαιτέρω ο μάρτυρας σε σχετική ερώτηση ότι ναι μεν έχει ληφθεί πολύ μικρή ποσότητα γενετικού υλικού από τα αντικείμενα τα οποία εξέτασε όμως αυτό δεν αποτελεί κώλυμα ή πρόβλημα για να επιτευχθεί η εξέταση τους. Για τις εξετάσεις χρησιμοποιείται η μέθοδος Pcr που είναι η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης η οποία αποτελεί την καρδιά όλων των γενετικών εργαστηρίων ανεξάρτητα με τι ασχολούνται, αν είναι δικανική γενετική, προγεννητική διάγνωση, προεμφυτευτική διάγνωση, διάγνωση για διάφορες ασθένειες. Με αυτή ουσιαστικά αυξάνουν τον αριθμό του γενετικού αριθμού σε συγκεκριμένες χρωμοσωμικές θέσεις. Στο σημείο αυτό παρεμβάλουμε την εισήγηση της Υπεράσπισης όπως αυτή τέθηκε κατά την τελική αγόρευση του κ. Καραμανή. Ισχυρίστηκε ο συνήγορος πως η πολύ μικρή ποσότητα γενετικού υλικού «που ανευρέθηκε στα γάντια και η οποία πολλαπλασιάστηκε αφού έγιναν αντιγραφές κατ΄ επανάληψη μέχρι 30 κύκλους έχει ως αποτέλεσμα τα τεχνητά αντίγραφα του γενετικού υλικού να υπάρχει πιθανότητα μετάλλαξης του, με αποτέλεσμα τον κίνδυνο εμφάνισης κορυφών οι οποίες δεν αντανακλούνται από πραγματικό γενετικό υλικό». Την εισήγηση του αυτή ο συνήγορος βάσισε, στα λεχθέντα, όπως ισχυρίστηκε του μάρτυρα ο οποίος και χρησιμοποίησε, σύμφωνα πάντα με την ίδια εισήγηση, τη λέξη «μετάλλαξη». Έχουμε διεξέλθει με κάθε δυνατή προσοχή τα πρακτικά της υπόθεσης. Σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα ο μάρτυρας χρησιμοποίησε περιγράφοντας την ανωτέρω διαδικασία τη λέξη "denaturation" επεξηγώντας ότι με αυτή την λέξη εννοούμε το διαχωρισμό της διπλής έλικας (του γραμμικού πυρηνικού γενετικού υλικού) σε δύο αντίστοιχες έλικες. Συνέχισε επεξηγώντας τη δυνατότητα αναλύσεων όταν το δείγμα γενετικού υλικού είναι πολύ μικρής ποσότητας πως με το σύστημα αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης στοχεύουν σε συγκεκριμένες θέσεις και παράγουν αρκετή ποσότητα που να είναι ικανή ώστε να επιτρέπει να γίνουν οι μελέτες. Χρησιμοποιούν στο σύστημα αυτό 30 κύκλους σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή του συστήματος Power Flex EST
- Εξηγώντας τι συμβαίνει σε κάθε κύκλο ανέφερε απαντώντας στην ερώτηση για το τι συμβαίνει με τον πρώτο κύκλο και αν βγάζουμε αντίγραφο της αρχικής δειγματοληψίας: «Εξαρτάται σε ποιο στάδιο του πρώτου κύκλου είσαστε. Το πρώτο στάδιο είναι το ότι το DNA από μια διπλή έλικα που είναι ή 2 μέρη για να είναι πιο απλό, χωρίζεται σε 2 ή μάλλον το ένα μέρος απομακρύνεται από το άλλο μέρος και εκεί μετά υπάρχουν ειδικά τεχνητά μόρια τα οποία ονομάζονται primers στα αγγλικά ή εκκινητές στα ελληνικά που έρχονται και αναγνωρίζουν συγκεκριμένες θέσεις που θέλουμε να μελετήσουμε και μετά υπάρχει η λεγόμενη σύνθεση όπου μεταξύ αυτών των 2 εκκινητών σε συγκεκριμένες περιοχές που περιλαμβάνουν όπως γράφω και στις εκθέσεις μου μικρές διαδοχικές επαναλήψεις, αντιγράφουν εκείνο το κομματάκι του γενετικού υλικού και κάμνουν αρχικά ένα αντίγραφο και μετά λογαριθμικά αυξάνεται αυτός ο αριθμός, έτσι όταν φτάσουμε εις στο τριακοστό κύκλο έχουμε δισεκατομμύρια ή εκατομμύρια αντίγραφα. θεωρώ όμως ότι είναι το ίδιο πράμα» Σημειώνουμε την αρχή ότι η προσαχθείσα μαρτυρία πρέπει να εξετάζεται στο σύνολο της και δεν είναι ορθό επιμέρους στοιχεία να απομονώνονται (Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 195, Σιβιτανίδης και άλλοι ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 36/2010 ημερ. 23.5.2011). Από την ολοκληρωμένη μελέτη και όχι αποσπασματική λήψη ερωτήσεων και απαντήσεων του μάρτυρα προκύπτει η ξεκάθαρη σαφής και ρητή θέση του, πως το γενετικό υλικό το οποίο εξετάζεται και από το οποίο προκύπτουν και άγονται στα συγκεκριμένα συμπεράσματα με τη συγκεκριμένη μέθοδο που χρησιμοποιούν δεν αφήνει περιθώρια λάθους. Για τούτο κατέληξε ο μάρτυρας στην εξής διαπίστωση: «Όπως είχα αναφέρει προσεγγίζοντας η μέθοδος για τις PcR χρησιμοποιείται από το 1985 για πάρα πολλές εξετάσεις που γίνονται στην επιστημονική κοινότητα. Προτού χρησιμοποιηθούν γίνονται επικυρωτικές μελέτες και αυτές οι μελέτες έχουν δείξει ότι αυτό το οποίο πρέπει να κάμνει αυτή η αντίδραση το κάμνει. Το εάν και δεν το αμφισβητώ υπάρχουν κάποτε κάποια νουκλεονίδια να μπουν σε λανθασμένη θέση αυτό μπορεί να γίνει. Αυτό ποσώς όμως δεν εμποδίζει και επαναλαμβάνω σήμερα την αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης να χρησιμοποιείται στη δικανική γενετική και να αποδίδει σωστά αποτελέσματα στη προγεννητική διάγνωση και να αποδίδει σωστά αποτελέσματα πάνω στα οποία ο κόσμος στηρίζει τις θέσεις του για να αποφασίσει για πάρα πολύ σοβαρά θέματα, προεμφυτευτική διάγνωση, πριν να τοποθετηθεί έμβρυο μέσα στη μήτρα για να προχωρήσουμε και να μην αρχίσω να αναφερθώ ολόκληρες τις γενετικές μελέτες που είχαν σαν βάση την αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης. Δεν δέχομαι με κανένα τρόπο ότι όλη αυτή η επιστημονική κοινότητα σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιεί μεθοδολογία η οποία δεν αποδίδει σωστά αποτελέσματα». Ερωτήσεις υποβλήθηκαν στο μάρτυρα σχετικά με τις μονάδες φθορισμού που χρησιμοποιεί στο εργαστήριο και τα όρια των κορυφών τα οποία προσδίδει με σκοπό να πληγεί το συμπέρασμα του για τον αριθμό κορυφών που ο ίδιος εντόπιζε σε ηλεκτροφερογράμματα. Επεξήγησε με υπομονή ο μάρτυρας τη μεθοδολογία που ακολούθησε και τα όρια τα οποία χρησιμοποιεί. Επανέλαβε και πάλι πως για τα συμπεράσματα υπ΄ αριθμό 4 και 6 (τα οποία έχουν γραφεί σε προηγούμενο μέρος της απόφασης μας) για τα οποία τοποθετήθηκε και ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος είναι δότης δεν τίθεται θέμα να έγινε λανθασμένη διάγνωση για τον αριθμό των κορυφών διότι εκεί οι κορυφές είναι ψηλές, είναι μάλιστα οι ψηλότερες κορυφές του ηλεκτροφερογράμματος. Σημειώθηκε από το συνήγορο της Υπεράσπισης και πάλι κατά το στάδιο της αγόρευσης του πως ο συγκεκριμένος μάρτυρας ανέφερε πως «πιθανόν ο κατηγορούμενος να είναι δότης». Με όλη την εκτίμηση προς το συνήγορο δεν ήταν αυτή η θέση του μάρτυρα. Αντίθετα ήταν η θέση του πως ο κατηγορούμενος είναι δότης σε δύο περιπτώσεις και δεν αποκλείεται να είναι δότης σε άλλες δύο εξηγώντας με κάθε λεπτομέρεια τις έννοιες αυτές. Απλά ο μάρτυρας χρησιμοποιώντας το λόγο των πιθανοτήτων και παραπέμποντας στο Τεκμήριο 32 καθόρισε πόσες εκατομμύρια φορές θα ήταν οι πιθανότητες να είναι δότης ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος. Έντονης αντεξέτασης έτυχε ο μάρτυρας και για τη στατιστική μέθοδο την οποία ακολούθησε για την εξαγωγή συμπερασμάτων για τον λόγο των πιθανοτήτων. Ανέφερε ότι χρησιμοποίησε το σύστημα LR Mix για το οποίο έτυχε ειδικής εκπαίδευσης τον Οκτώβριο του 2013 όπου είχε γίνει σεμινάριο για την εκπαίδευση των εκπαιδευτών (train the trainers) σε στατιστικές μεθόδους στη δικανική γενετική. Η εκπαίδευση οργανώθηκε από την Euroforgen Network of Excellence και αφορούσε την εκπαίδευση ενός προσώπου από κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκρίνοντας αυτό το σύστημα με το λογισμικό Geno Prove που ακολουθείτο προηγουμένως εξήγησε ότι το νέο σύστημα έχει τη δυνατότητα να συγκρίνει και να κάνει τυχαίες ταυτίσεις και να βγάζει δύο τιμές για τη πτώση αλληλίων. Σύγκριση την οποία δεν μπορεί να πετύχει το Geno Prove και σίγουρα τα αποτελέσματα θα ήταν εναντίον του κατηγορουμένου. Για τούτο με το νέο σύστημα στο εργαστήριο τους πάντοτε επιλέγουν τη πιο συντηρητική τιμή για να αποδώσουν αυτές τις στατιστικές εκτιμήσεις. Οι απαντήσεις του μάρτυρα στο θέμα τούτο απαντούν την θέση του κ. Καραμανή πως ο Δρ. Καριόλου δεν είχε οποιοδήποτε υπόβαθρο γνώσεων στατιστικής ούτε υπάρχει οποιαδήποτε τέτοια αναφορά στο βιογραφικό του σημείωμα. Στο βιογραφικό του σημείωμα (Τεκμήριο 28) το οποίο ο μάρτυρας κατέθεσε χωρίς ένσταση και υιοθέτησε αναφέρεται στην εκπαίδευση που έτυχε και την οποία επεξήγησε, ως ανωτέρω, και διά της ζώσης μαρτυρίας του ενώπιον του Δικαστηρίου. Όπως επίσης στο ίδιο σημείωμα αναφέρεται πως ως εμπειρογνώμονας δικανικής γενετικής κατέθεσε μαρτυρία στα Κυπριακά Δικαστήρια για πέραν των 315 ποινικών υποθέσεων. Σημειώνουμε επίσης πως σε πλείστες των υποθέσεων που άγονται ενώπιον του Εφετείου παρατίθενται τα συμπεράσματα του με την επεξήγηση και παράθεση του λόγου των πιθανοτήτων αφού προβαίνει σε σχετικές συγκρίσεις (Αντώνης Αντωνίου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. Ποιν. Έφ., 22/2008 ημερ. 20.11.2008, Κορέλλης ν. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 12, Σ. Ιωάννου και άλλος ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 195, Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας (αρ. 1)
(2001)2 Α.Α.Δ. 299 και Αρ. 2
(2007)2 Α.Α.Δ. 571). Πέραν τούτου ακόμη και να στερείτο ειδικών επί τούτων γνώσεων η μακρόχρονη εμπειρία του όπως αναδεικνύεται μέσα από τη μαρτυρία και το Τεκμήριο 28 τον καθιστά ικανό να εκφέρει γνώμη και επί αυτού του θέματος (Theoskepasti Farm Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ. 984, Halsbury's Laws of England, 3rd Ed., Vol. 10, παράγρ. 587). Επεξηγώντας τη χρήση του παράγοντα «θ» ανέφερε πως η τιμή θ = 0.05 την οποία χρησιμοποιούν τον καθιστά απόλυτα σίγουρο ότι αυτή η τιμή διορθώνει οποιαδήποτε τυχόν απόκλιση που τυχόν να υπάρχει μεταξύ αλληλίων ενός πληθυσμού με ένα άλλο πληθυσμό. Πρόσθεσε δε εμφαντικά: «Ακόμα μάλιστα η εκτίμηση γίνεται πολύ πιο συντηρητική δηλαδή είμαι 100% σίγουρος και επειδή έχουμε τις συχνότητες του τουρκοκυπριακού πληθυσμού στο εργαστήριο μας από το πρόγραμμα των αγνοουμένων όμως θεωρώ ότι άλλο εδώ και δεν μπορούσα να το χρησιμοποιήσω και επειδή γνωρίζω εκεί ότι δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές είμαι 100% σίγουρος ότι εάν υπήρχαν οι συχνότητες του τουρκοκυπριακού πληθυσμού και έκαμνε κάποιος τη στατιστική εκτίμηση με εκείνες τις συχνότητες χρησιμοποιώντας ένα θ = με
- 01 σε αντίθεση με αυτή την εκτίμηση που κάναμε εμείς με την τιμή θ= 0.05 ελληνοκυπριακό πληθυσμό τότε θα διαπιστώσει ότι η τιμή της στατιστικής εκτίμησης είναι πιο συντηρητική με τη χρήση του ελληνοκυπριακού πληθυσμού και τιμή θ =
- 05». Η θέση και εισήγηση του κ. Καραμανή, η οποία προβλήθηκε κατά την αγόρευση του, πως θα έπρεπε να συσχετιστεί η εξέταση του γενετικού υλικού του κατηγορούμενου με εκείνο συγγενικών του προσώπων δεν τεκμηριώθηκε επιστημονικά. Ούτε και τέθηκε τέτοια εισήγηση κατά την αντεξέταση του Δρα Καριόλου. Αναφορά έκανε ο συνήγορος και σε μονοζυγωτικά δίδυμα για να επεξηγήσει στη δευτερολογία του μετά από την παρέμβαση του εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής πως ο κ. Καριόλου δεν έλαβε υπόψη αυτή την πιθανότητα στους υπολογισμούς του. Σχολιάζοντας την εισήγηση τούτου του συνηγόρου σημειώνουμε, όπως είναι εξάλλου και η δική του διαπίστωση, ότι δεν υπάρχει μαρτυρία ότι ο κατηγορούμενος έχει δίδυμο αδελφό και μάλιστα μονοζυγωτικό. Προσεγγίζουμε τη μαρτυρία του Μ.Κ.8 ως εμπειρογνώμονα με επίγνωση των σχετικών αρχών που προκύπτουν από τη νομολογία. Οι αρχές που διέπουν τα της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων έχουν επανειλημμένα εκτεθεί σε αριθμό αποφάσεων (Βλ. Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1, Shakos v. Nicolaou
(1980)1 C.L.R. 333, Kouppis v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 361, κ.α.). Όπως συνοψίστηκε στην υπόθεση Philippou (ανωτέρω): «...Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι η παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων για την δοκιμασία της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους, έτσι που να δώσει την ευχέρεια στο Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του, ανεξάρτητη γνώμη με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με μαρτυρία..» Όπως διευκρινίστηκε και στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Anastasiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, οι εμπειρογνώμονες, εκτός των άλλων, μπορούν να δώσουν και μαρτυρία γνώμης. Μπορούν δηλαδή να εκφράσουν τη γνώμη τους βασιζόμενοι πάνω σε υποθετικές καταστάσεις πραγμάτων, ή καταστάσεις πραγμάτων που εκλαμβάνονται σαν δεδομένες (assumed state of facts). Τέτοια μαρτυρία είναι αποδεκτή και δεν επεμβαίνει με τις εξουσίες του Δικαστηρίου στις οποίες εμπίπτει και η εξαγωγή ευρημάτων. Ο λόγος είναι ότι τελικά εναπόκειται στο Δικαστήριο να αποφασίσει επί τη βάσει της προσαχθείσας μαρτυρίας κατά πόσο τα στοιχεία στα οποία ο πραγματογνώμονας βασίστηκε είναι υπαρκτά και κατά πόσο οδηγούν στα ίδια συμπεράσματα. Στην υπόθεση Rex v. Mentesh 14 C.L.R. 232, ο λόγος για τον οποίο παρενέβη το Εφετείο σε σχέση με την μαρτυρία αποτυπωμάτων που είχε δεχθεί το Κακουργιοδικείο, έγκειτο στο ότι υπήρχαν αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο κάποιοι είχαν παρέμβει και αλλοιώσει τα αποτυπώματα και η διαδικασία αποκόμισης της μαρτυρίας ως προς αυτά δεν ήταν καθόλου ικανοποιητική, αν και τα αποτυπώματα ήσαν η πιο ουσιώδης μαρτυρία στην οποία είχε βασιστεί η καταδίκη. Έχουμε εξετάσει με τη μέγιστη προσοχή τη μαρτυρία του Δρ. Καριόλου, υπό το πρίσμα και των αρχών που διέπουν τα της μαρτυρίας πραγματογνωμόνων, τις οποίες παραθέσαμε προηγουμένως. Μπορούμε με σιγουριά να πούμε πως κανένα τρωτό ή αδύνατο σημείο παρατηρήσαμε σ' αυτήν. Αντίθετα είμαστε πεπεισμένοι ότι ο μάρτυρας, ενώ είχε ένα ιδιαίτερα λεπτό έργο να επιτελέσει, το έχει πράξει στο ακέραιο. Έχει δε εξηγήσει με απλά λόγια την πολύπλοκη μεθοδολογία που ακολούθησε και τα ευρήματα του, έτσι ώστε να γίνονται κατανοητά και στους μη επαϊοντες, οι οποίοι εφοδιασμένοι με τα στοιχεία που ο μάρτυρας έδωσε, να μπορούν να εξαγάγουν τα δικά τους συμπεράσματα. Αποδεχόμαστε ανεπιφύλακτα τη μαρτυρία του Μ.Κ.8 Δρ. Μ. Καριόλου και βασιζόμενοι σε αυτήν οδηγούμαστε στα ίδια ευρήματα και συμπεράσματα. Αξίζει να αναφερθεί πως το Δικαστήριο ενέκρινε αίτημα της Υπεράσπισης για κλήση μάρτυρα/εμπειρογνώμονα γενετιστή, τα έξοδα και η αμοιβή του οποίου θα καταβάλλονταν από την Κυπριακή Δημοκρατία. Για λόγους που αφορούν την Υπεράσπιση και αφού δόθηκε ο αιτούμενος χρόνος, εν τέλει δεν κλήθηκε και δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο τέτοιος εμπειρογνώμονας. Η μαρτυρία και τα ευρήματα του Δρ. Καριόλου παρέμειναν αλώβητα. Τηλεπικοινωνιακά δεδομένα κατηγορουμένου Έχει αναφερθεί σε άλλο σημείο της απόφασης μας ότι η Αστυνομία στα πλαίσια διερεύνησης αυτής της υπόθεσης είχε εξασφαλίσει δικαστικό διάταγμα για λήψη των τηλεπικοινωνιακών δεδομένων του αρ. 96206373 ο οποίος ανήκε στο κινητό τηλέφωνο που παραλήφθηκε από τον κατηγορούμενο. Την λίστα των τηλεπικοινωνιακών δεδομένων (Τεκμήριο 14) ετοίμασε και παρέδωσε στον Αστ. 3892 Α. Νικολάου (Μ.Κ.1) ο Μ.Κ.9 Γιάννης Κοφτερός, εργοδοτούμενος της εταιρείας ΜΤΝ Cyprus Ltd. Επεξηγώντας τα στοιχεία που καταγράφονται στο Τεκμήριο 14 εξήγησε πως η φράση που αναγράφεται ως διεύθυνση στη λίστα συνδρομητών «pay as you go" υποδηλεί ότι είναι προπληρωμένη κάρτα για την οποία δεν υπάρχουν οποιαδήποτε στοιχεία, όνομα, διεύθυνση ή ταυτότητα. Στην λίστα αυτή αναγράφονται οι αριθμοί τηλεφώνων με τους οποίους υπήρξε σύνδεση του επίδικου αριθμού και η ημερομηνία και η ώρα κατά την οποία έγινε η συνομιλία. Στην στήλη όπου έχει ως επικεφαλίδα την αναφορά Lac καταγράφεται η κεραία η οποία αντιστοιχεί σε κάθε διεύθυνση. Καταγράφεται επίσης ο αριθμός ταυτότητας της κυψέλης η οποία αποτελείται από πέντε ψηφία. Τα πρώτα δύο ψηφία δεικνύουν την πόλη, τα επόμενα δύο την περιοχή που βρίσκεται η κεραία και ο τρίτος αριθμός αντιστοιχεί στην κυψέλη. Για κάθε κεραία υπάρχουν τρεις ή τέσσερις κυψέλες αναλόγως με το πού εκπέμπει την κάθε φορά. Με αναφορά σε αυτά τα δύο δηλαδή το Lac και τον αριθμό ταυτότητας κυψέλης προσδιορίζεται η διεύθυνση στην οποία βρίσκεται η κεραία. Από τις ίδιες λίστες προκύπτει πως ο επίδικος αριθμός στις 23.8.2013 η ώρα 22:49:46 έκαμε κλήση ή δέχθηκε κλήση και λάμβανε σήμα από κεραία στην διεύθυνση 56 Ελευθέριου Βενιζέλου στην Πάφο στο Tsepa Tatiana Building. Φαίνεται επίσης ότι ο ίδιος αριθμός στις 24.8.13 η ώρα 10:02:02 το πρωί λάμβανε σήμα από την οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου στον Άγιο Δομέτιο. Ο ίδιος αριθμός στις 20.8.2013 μεταξύ των ωρών 20:08, 19:48, 19:49, 19:51 λάμβανε σήμα από περιοχές της Ποσειδώνος Avenue στην Κάτω Πάφο όπου είναι το Imperial Hotel, Αγίας Νάπας στην Πάφο και Κικέρωνος Street στην Πάφο από το Anemi Hotel Apartments. Ήταν η θέση του μάρτυρα πως δεν υπάρχει πιθανότητα να έχει τον ίδιο αριθμό άλλο πρόσωπο. Δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι το ΙΜΕΙ το οποίο αναφέρεται στο Τεκμήριο 14 δεν ανήκει στη συσκευή (Τεκμήριο 15) η οποία παραλήφθηκε από τον κατηγορούμενο. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας απάντησε σε σχετικές ερωτήσεις για πιθανότητα κλωνοποίησης καρτών SIM ότι δεν έχει υπόψη του κάτι τέτοιο. Από την ίδια εταιρεία κλήθηκε ως μάρτυρας ο Ιωσήφ Σεργίδης (Μ.Κ.17) ο οποίος κατέχει τη θέση του Radio Coverage Planning Manager. Οι σπουδές του συγκεκριμένου μάρτυρα έχουν ως αντικείμενο τις τηλεπικοινωνίες έχοντας πάρει πτυχίο από το University of Survey Guildford στο Ηνωμένο Βασίλειο καθώς επίσης και μεταπτυχιακό στο City University στο Λονδίνο. Από τον μάρτυρα αυτό είχε ζητηθεί με επιστολή της Νομικής Υπηρεσίας (Τεκμήριο 46) να ερευνήσει και να ενημερώσει μεταξύ άλλων και τα εξής: - Την εμβέλεια του σήματος της κεραίας που βρίσκεται στη διεύθυνση κυψέλης 56 Ελευθερίου Βενιζέλου Street Πάφος, Tsepa Tatiana Building - και εάν η οδός Ερεχθείου στην Πάφο εμπίπτει στην εμβέλεια της πιο πάνω κεραίας. Ο μάρτυρας παρουσίασε στο Δικαστήριο χάρτη που απεικονίζει μεταξύ άλλων την ανωτέρω οδό επί του οποίου τοποθέτησε τους σταθμούς επί των οποίων η εταιρεία τους διατηρεί κεραίες (Τεκμήριο 47Α). Παρουσίασε επίσης δεύτερο χάρτη ο οποίος παρουσιάζει την απόσταση της οδού Ερεχθείου από την κεραία με αρ. Πάφος 13 (Τεκμήριο 47Β). Εξήγησε ο μάρτυρας πως ο αριθμός ταυτότητας κυψέλης 27131 με διεύθυνση κυψέλης την 56 Ελευθερίου Βενιζέλου Street Πάφος, Tsepa Tatiana Buildings αντιστοιχεί στην μία εκ των τριών κεραιών που βρίσκονται τοποθετημένες στο σταθμό της εταιρείας τους που φαίνεται στο χάρτη ως ΠΑΦ
- Ο εν λόγω σταθμός έχει τρεις κεραίες. Το τελευταίο ψηφίο της ταυτότητας κυψέλης καθορίζει ποια από τις τρεις αυτές κεραίες λαμβάνει σήμα κάποιο τηλέφωνο. Στην προκειμένη περίπτωση όπου ο αριθμός ταυτότητας κυψέλης είναι 27131 ο αριθμός 27 σημαίνει ότι λαμβάνει σήμα από την Πάφο ο αριθμός 13 σημαίνει ότι λαμβάνει σήμα από τον σταθμό ΠΑΦ 013 και ο αριθμός 1 σημαίνει ότι λαμβάνει σήμα από την κεραία που συναντά κάποιος πρώτη αν κινηθεί με βάση το βορρά δεξιόστροφα. Όπως φαίνεται και στο χάρτη (Τεκμήριο 47Β) στα δεξιά του σταθμού ΠΑΦ 013 υπάρχει ακόμη ένας σταθμός της εταιρείας ο ΠΑΦ
- Η απόσταση μεταξύ των δύο αυτών σταθμών είναι περίπου 410 μέτρα. Συνεπώς κατέληξε ο μάρτυρας η απάντηση στο ερώτημα αν η οδός Ερεχθείου στην Πάφο εμπίπτει στην εμβέλεια της κεραίας με ταυτότητα κυψέλης 27131 είναι θετική αφού η απόσταση της συγκεκριμένης οδού από τον σταθμό ΠΑΦ 013 είναι μικρότερη των 410 μέτρων. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας δήλωσε πως η συγκεκριμένη μαρτυρία του βασίζεται τόσο στις γνώσεις που απέκτησε στις σπουδές του όσο και στον ρόλο του και στην εμπειρία του ως τεχνικός σύμβουλος της εταιρείας ΜΤΝ στην οποία διευθύνει τα θέματα ραδιοκάλυψης. Ήταν η θέση του μάρτυρα πως τηλεφώνημα συνδρομητή καλύπτεται και εξυπηρετείται ανά πάσα στιγμή μόνο από μια κεραία. Επέμενε ότι εφόσον βρίσκεται στην εμβέλεια το κινητό μιας συγκεκριμένης κεραίας και ενώ οι αριθμοί είναι σε λειτουργία της περιοχής τότε θα παίρνει σήμα από μια συγκεκριμένη κεραία. Δέχθηκε ο μάρτυρας ότι η εμβέλεια των κεραιών είναι ενδεχόμενο να επηρεαστεί από τις υψομετρικές διαφορές του εδάφους, από κτίρια, από καιρικές συνθήκες, από βλάβες σε κεραίες και από βλάβες στην παροχή ρεύματος. Απάντησε θετικά ο μάρτυρας στην σχετική ερώτηση ότι έχει ακούσει ξανά για κλωνοποίηση καρτών SIM και ότι έχει υπόψη του ανακοίνωση του 2002 για τον κίνδυνο τούτο. Πρόσθεσε όμως πως για να γίνει αντίγραφο μιας κάρτας πρέπει να υπάρχει και το αυθεντικό. Υποβλήθηκε στο μάρτυρα ότι στοιχεία μπορούν να ληφθούν απλά με ένα μήνυμα και τέθηκαν στον μάρτυρα αντίγραφα ανακοινώσεων τα οποία ο συνήγορος του κατηγορουμένου εξεύρε στο διαδίκτυο και τα οποία σύμφωνα με τον ίδιο αποτελούν ανακοινώσεις για το φαινόμενο της έξαρσης της κλωνοποίησης των καρτών SIM χωρίς κατ΄ ανάγκη να υπάρχει επαφή με την συγκεκριμένη κάρτα (Τεκμήρια 49, 50 και 51). Διαβάζοντας ο μάρτυρας την πρώτη ανακοίνωση (Τεκμήριο 49) ανέφερε πως όντως αναγράφεται σε αυτήν πως μπορεί να γίνει κάποια παρέμβαση, απομακρυσμένη παρέμβαση ή αντιγραφή κάποιων καρτών SIΜ. Αναφερόμενος ο μάρτυρας στα Τεκμήρια 50 και 51 ανέφερε ότι γίνεται αναφορά σε δυνατότητα παρέμβασης της SIM card σε possibility και σε ρίσκο για την κυβερνοασφάλεια. Σε ερώτηση εάν στην περίπτωση κλωνοποίησης κάποιας κάρτας SIM η καταγραφή του αριθμού στην πρώτη στήλη του Τεκμηρίου 14 θα ήταν η ίδια ανεξαρτήτως αν χρησιμοποιείτο η αυθεντική πρωτότυπη κάρτα SIM ή η κλωνοποιημένη κάρτα SIΜ ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν γνωρίζει κάτι τέτοιο. Σχετική επί του ιδίου θέματος είναι και η μαρτυρία του Αστ. 2543 Τρ. Τρύφωνος (Μ.Κ.11) ο οποίος στις 4.12.2013 μετέβη στην Λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου και έλαβε αριθμό φωτογραφιών τόσο της ανωτέρω Λεωφόρου όσο και του κτιρίου Tsepa Tatiana και της οδού Ερεχθείου (Τεκμήριο 39). Σύμφωνα με τον ίδιο μάρτυρα το Tsepa Tatiana βρίσκεται σε απόσταση 100 μέτρων από την έναρξη της οδού Ερεχθείου και 150 από την οικία της οδού Ερεχθείου 9 (δηλαδή την οικία του παραπονούμενου). Αξιολόγηση Το έργο του Δικαστηρίου στην αναζήτηση της αλήθειας στο μέτρο βεβαίως του ανθρώπινου δυνατού, είναι έργο περίπλοκο, περίτεχνο και ιδιαίτερα λεπτό. Η ανθρώπινη εμπειρία, την αντικειμενική συνισταμένη της οποίας εκφράζει το κάθε Δικαστήριο, διδάσκει ότι είναι απροσδιόριστα απεριόριστη η περιπτωσιολογία της ανθρώπινης έκφρασης μ΄ όλες τις εκφάνσεις της. Είναι γι΄ αυτό, τονίστηκε στην Alexandru Nicolae Munteanu v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 219/11, ημερ. 1.7.2013, που ένα Δικαστήριο ιδιαιτέρως ποινικής δικαιοδοσίας, οφείλει να διυλίζει, να διηθίζει και να φιλτράρει την όλη μαρτυρία με περισσή επιμέλεια και τέτοια προσοχή έτσι ώστε αν καταλήξει σε ενοχή, αυτή να είναι συμβατή με το διαχρονικό αξίωμα και θεμέλιο στην ποινική δίκη, ότι ουδείς καταδικάζεται εκτός εάν κριθεί ένοχος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Έχουμε παρακολουθήσει με την δέουσα δυνατή προσοχή την δοθείσα μαρτυρία και διεξέλθει τα Τεκμήρια της παρούσας υπόθεσης. Με εξαίρεση τον Μ.Κ.8 Δρ. Καριόλου του οποίου έγινε έντονη και επίμονη αντεξέταση και αμφισβήτηση (για τον οποίο έγινε ξεχωριστή αξιολόγηση) οι λοιποί μάρτυρες δεν έχουν με τόση επιμονή αντεξεταστεί ή αντικρουστεί. Αμφισβήτηση μέρους της μαρτυρίας έγινε για τους Μ.Κ.1 Νικολάου και Μ.Κ.7 Περικλέους. Κρίνουμε πως όλοι ο μάρτυρες της Κατηγορούσας Αρχής έχουν θέσει με ειλικρίνεια, σαφήνεια και συνέπεια τις θέσεις τους ενώπιον του Δικαστηρίου. Παρέθεσαν ουσιαστικά τις ενέργειες και τις πράξεις στις οποίες προέβηκαν, οι πλείστες των οποίων έχουν καταγραφεί σε ημερολόγια ενεργείας. Παρατηρούμε πως δεν έγινε καμιά προσπάθεια απόκρυψης στοιχείων ή γεγονότων και σημειώνουμε πως ο Μ.Κ.1 άμεσα αποδέχθηκε πως δεν είχε προβεί σε επίστηση της προσοχής του κατηγορουμένου στο Νόμο κατά την επίδειξη της σκηνής και εξήγησε και το λόγο που το έπραξε. Ήθελε, είπε, να γνωστοποιήσει και πληροφορήσει τον κατηγορούμενο για τους χώρους τους σχετικούς με το αδίκημα ούτως ώστε εκείνος να έχει υπόψη του τους χώρους όταν θα του λάμβαναν κατάθεση. Παρά το ότι δεν επικροτούμε τη θέση αυτή όμως δεν πλήττει κατ΄ ουδένα λόγο το αξιόπιστο των λεχθέντων από τον Μ.Κ.
- Ο Μ.Κ.7 Περικλέους ο οποίος αντεξέταστηκε για το ζήτημα της πληροφορίας αμέσως ανέφερε πως η επιστολή στην οποία περιέχονται τα στοιχεία της πληροφορίας τοποθετήθηκε εξαρχής στο φάκελο της υπόθεσης. Κρίνουμε δε πως είχε κάθε δικαίωμα να κρατήσει και διατηρήσει την ανωνυμία του πληροφοριοδότη του. Ιδιαίτερα θετική εντύπωση και εικόνα μας δημιούργησαν οι Μ.Κ.6 και Μ.Κ.10 δηλαδή ο παραπονούμενος και η κα Ξένια Νικολάου. Ο Μ.Κ.6 περιέγραψε με γλαφυρότητα, βιώνοντας έντονα κατά την προφορική του μαρτυρία το τι διαπράχθηκε εις βάρος του το επίδικο βράδυ. Η μαρτυρία της Μ.Κ.10 διαπνέεται από ειλικρίνεια, πειστικότητα και συνέπεια. Αμφότεροι περιέγραψαν ό,τι αντιλήφθηκαν χωρίς καμιά προσπάθεια ενοχοποίησης του κατηγορουμένου. Εξάλλου δεν αμφισβητήθηκαν. Στους Μ.Κ.9 και Μ.Κ.17 υπαλλήλων της εταιρείας τηλεπικοινωνιών ΜΤΝ, ενώ δεν φαίνεται να αμφισβητείται η ορθότητα και ειλικρίνεια της μαρτυρίας τους, τέθηκαν σε αυτούς κάποια νέα θέματα, στοιχεία και ερωτήσεις στα οποία οι μάρτυρες απάντησαν με συνέπεια και ειλικρίνεια. Εξάλλου η εμπειρία, οι γνώσεις και τα προσόντα του Μ.Κ.17 ο οποίος επιβεβαίωσε τη μαρτυρία του Μ.Κ.9 τον καθιστούν ειδικό επί του θέματος και γνώστη του αντικειμένου. Έχοντας κρίνει αξιόπιστους τους μάρτυρες που παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή εξάγουμε από τη μαρτυρία τους και ανάλογα συμπεράσματα τα οποία καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου. Θέσεις Υπεράσπισης Έχουν τεθεί από το συνήγορο Υπεράσπισης, κάποιες ιδιαίτερες θέσεις και εισηγήσεις, πέραν των όσων καταγράφονται και σχολιάζονται σε άλλα μέρη της απόφασης μας τα οποία κρίνουμε πως χρήζουν ξεχωριστής και ιδιαίτερης εξέτασης.
- Πληροφορία/πληροφοριοδότης Αποτελεί τη θέση του κ. Καραμανή πως «ο Λοχίας Περικλέους αναφέρθηκε σε μία πληροφορία, από ανώνυμο πληροφοριοδότη το όνομα του οποίου δεν αποκάλυψε, γι΄ αυτό είναι μια εξ ακοής μαρτυρία η οποία στερεί από την Υπεράσπιση το δικαίωμα αντεξέτασης σύμφωνα με τον τροποποιητικό Περί Αποδείξεως Νόμο. Για τούτο θα πρέπει να αγνοηθεί. Παραπομπή έγινε από το συνήγορο «στις Ποινικές Εφέσεις 56-65 του 2009 που ήταν η υπόθεση Ευσταθίου σχετικά με την κακοποίηση φοιτητών». Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ευσταθίου
(2010)2 Α.Α.Δ. 94 επιχειρήθηκε και έγινε αποδεκτή κατάθεση ως Τεκμηρίου μιας βιντεογράφησης τον παραγωγό της οποίας η Κατηγορούσα Αρχή αρνείτο να υποδείξει και να αποκαλύψει. Το περιεχόμενο της συγκεκριμένης ταινίας η Κατηγορούσα Αρχή χρησιμοποίησε ως μέρος του μαρτυρικού υλικού για απόδειξη της υπόθεσης. Κρίνουμε πως η αναφορά σε εκείνη την υπόθεση δεν είναι εύστοχη. Στην κρινόμενη περίπτωση η Αστυνομία στη βάση πληροφορίας που έλαβε εξέδωσε ένταλμα συλλήψεως του κατηγορουμένου. Δεν ενδιαφέρει το Δικαστήριο το περιεχόμενο της πληροφορίας ούτε και θα ενεργήσει με βάση αυτό. Ούτε η Κατηγορούσα Αρχή έκανε οιαδήποτε χρήση του για τεκμηρίωση της υπόθεσης. Αξίζει να σημειωθεί πως οι συγκεκριμένες πληροφορίες περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 18 την κατάθεση του οποίου προκάλεσε και για την οποία επέμενε ο συνήγορος Υπεράσπισης κατά την αντεξέταση του Μ.Κ.
- Το Δικαστήριο θα κρίνει και θα αποφασίσει με βάση τη μαρτυρία και τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του και ό,τι αποτελεί αποδεκτή και ικανή μαρτυρία και όχι στοιχεία και γεγονότα που περιλαμβάνονται ή που δόθηκαν σε μία πληροφορία.
- Ανακριτικές καταθέσεις Η εισήγηση του συνηγόρου είναι η εξής: (καταγράφεται αυτολεξεί): «Όσον αφορά τις ανακριτικές καταθέσεις του κατηγορούμενου, είχα εισηγηθεί αρχικά ότι και αυτές θα έπρεπε να αποκλειστούν από το μαρτυρικό υλικό ενώπιον του Δικαστηρίου για το λόγο ότι πριν καταγραφούν, πριν ληφθούν αυτές οι ανακριτικές καταθέσεις έγινε προφορική ανάκριση στη σκηνή από τον Αστ. Αχιλλέα χωρίς να δοθούν τα δικαιώματα του κατηγορουμένου. Υπάρχει να αναφερθώ σε μια απόφαση του Φωτίου την Ali Reza Mentesh του
(1934)και απολογούμαι στο Δικαστήριο γιατί απ΄ ότι φαίνεται δεν την έχω μαζί μου, αλλά είναι γνωστή απόφαση του, παλιά απόφαση η οποία υιοθετήθηκε και σε πιο πρόσφατες». Κατέληξε δε ο συνήγορος πως η αποδοχή είτε των ανακριτικών του καταθέσεων είτε της πληροφορίας θα συνιστούσε παραβίαση του δικαιώματος της δίκαιης δίκης σύμφωνα με το άρθρο 6
(3)της Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Κατά τη μεταφορά του κατηγορούμενου από την Αμμόχωστο στην Πάφο κατ΄ εκτέλεση του εντάλματος σύλληψης ο Μ.Κ.1 προτού τον μεταφέρει στον Αστυνομικό Σταθμό τον μετέφερε στην οδό Ελευθέριου Βενιζέλου και τον ρώτησε κατά πόσο επισκέφθηκε την Λεωφόρο αυτή καθώς και τις οδούς Καλαμπάκας και Ερεχθείου τις οποίες και του υπέδειξε. Ο κατηγορούμενος ανέφερε ότι ουδέποτε επισκέφθηκε κάποιες από τις εν λόγω οδούς και ότι πρώτη φορά τις έβλεπε. Ακολούθησε πληροφόρηση εκ μέρους του μάρτυρα ότι ήταν το μέρος όπου έγινε η ληστεία για την οποία συνελήφθηκε ως ύποπτος για την οποία ο κατηγορούμενος εξέφρασε άγνοια. Να σημειωθεί ότι δεν επιστήθηκε η προσοχή του κατηγορουμένου στο Νόμο προτού του υποβληθούν οι σχετικές ερωτήσεις. Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης υποβλήθηκε ένσταση εκ μέρους του συνηγόρου του κατηγορουμένου για την αποδοχή αυτού του μέρους της μαρτυρίας του Μ.Κ.1 πλην όμως το Δικαστήριο για τους λόγους που επεξήγησε στην ενδιάμεση του απόφαση τους οποίους και επαναλαμβάνουμε και με την παρούσα και κυρίως για το γεγονός ότι οι εν λόγω δηλώσεις δεν περιλαμβάνουν οποιεσδήποτε ενοχοποιητικές δηλώσεις ή ομολογία, έγινε αποδεκτή. Στην προσπάθεια παρουσίασης της ανακριτικής κατάθεσης του κατηγορούμενου (Τεκμήριο 1Α και 1Β) υποβλήθηκε ένσταση εκ μέρους του κ. Καραμανή με την επισήμανση πως «δεν υπάρχει αναφορά στην άσκηση των δικαιωμάτων συμβουλής δικηγόρου». Γεγονός που όπως είχε επισημάνει ο συνήγορος καθιστούσε τη λήψη της αντισυνταγματική και παράνομη. Για τους λόγους που έχουν αναφερθεί στην ενδιάμεση απόφαση μας, με αναφορά στις αποφάσεις Fournides v. Republic
(1986)2 C.L.R. 73 και Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 A.A.Δ. 571 η παρουσίαση της κατάθεσης έγινε δεκτή. Κατά την ακροαματική διαδικασία, αποδείχθηκε πως έχουν δοθεί στον κατηγορούμενο τα δικαιώματα του, τα οποία και άσκησε, συνομιλώντας με δικηγόρο και ακολούθως παραχώρησε την κατάθεση (Τεκμήριο 1Α και 1Β). Η δεύτερη κατάθεση του κατηγορούμενου (Τεκμήριο 20Α και 20Β) κατατέθηκε χωρίς οποιαδήποτε ένσταση. Οι συνθήκες λήψης της κατάθεσης αυτής επίσης αναφέρονται στην απόφαση μας. Ουδέν το μεμπτό παρουσιάζουν. Τώρα όπως φαίνεται η ένσταση διαφοροποιείται. Αποτελεί τη θέση του κ. Καραμανή ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να παραγνωρίσει την παραβίαση των δικαιωμάτων του κατηγορούμενου που έγινε στη σκηνή έστω και αν η προφορική ανάκριση εκεί ήταν περιορισμένης εμβέλειας επειδή ουσιαστικά έθεσε ένα υπόβαθρο και έπεισε τον κατηγορούμενο ότι οφείλει να συνεχίσει να συνεργάζεται με την Αστυνομία και να απαντά στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν. Απαντώντας στην εισήγηση τούτη ο κ. Κυριακίδης, εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής, υπέδειξε πως υπάρχει μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου ότι είχαν δοθεί τα συγκεκριμένα δικαιώματα του κατηγορουμένου πριν ληφθούν οι καταθέσεις και μάλιστα υπάρχει μαρτυρία ότι παρουσία των αστυνομικών είχε μιλήσει με δικηγόρο. Όπως έχουμε ήδη αποδεχθεί με την αξιολόγηση της μαρτυρίας οι ανακριτικές καταθέσεις λήφθηκαν από τον κατηγορούμενο αφού του δόθηκαν τα δικαιώματα που επιτάσσει ο Νόμος και του επιστήθηκε η προσοχή του στο Νόμο. Με την κατάθεση του (Τεκμήριο 1Α και 1Β) ο κατηγορούμενος αφού αναφέρεται στην καταγωγή του και την οικογενειακή του κατάσταση αναφέρει πως τους τελευταίους έξι μήνες πριν την διάπραξη του αδικήματος πέρασε στην Ελληνική πλευρά και διαμένει με τη σύζυγο του στον Άγιο Δομέτιο. Πως από τότε μέχρι και σήμερα (ημερομηνία που δίδει την κατάθεση του) χρησιμοποιούσε τον αριθμό κινητού τηλεφώνου
- Τον εν λόγω αριθμό χρησιμοποιούσε μόνο ο ίδιος και δεν χρησιμοποιούσε οποιοδήποτε άλλο αριθμό κινητού τηλεφώνου ούτε ποτέ χρησιμοποίησε ή έβαλε άλλη κάρτα στο κινητό του τηλέφωνο. Δηλώνει πως η τελευταία φορά που ήρθε στην Πάφο ήταν πριν από 4 ή 5 μήνες περίπου, μαζί με κάποιο φίλο του. Αρνείται οποιαδήποτε συμμετοχή στη ληστεία του Φλώρου Αλεξάνδρου, αρνείται ότι γνωρίζει το άτομο αυτό και στην ερώτηση αν στις 23.8.2013 ήρθε στην Πάφο για οποιοδήποτε λόγο απάντησε ότι δεν θυμόταν. Εξέφρασε άγνοια για την τοποθεσία στην οποία βρίσκεται το κατάστημα souvenir ή η οικία του παραπονούμενου ούτε πού βρίσκεται η οδός Καλαμπάκας. Στην ερώτηση αν χρησιμοποίησε οποτεδήποτε χειρουργικά γάντια για οποιοδήποτε λόγο απάντησε αρνητικά. Στην ανακριτική του κατάθεση (Τεκμήριο 20Α και 20Β) μετά την αποκάλυψη των τηλεπικοινωνιακών δεδομένων του κατηγορούμενου, του υπεβλήθησαν δύο ερωτήσεις. Θεωρούμε σκόπιμο να τις καταγράψουμε αυτούσιες. «Ερώτηση 1: Μετά από διάταγμα αποκάλυψης των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων που εκδόθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου διαπιστώθηκε ότι την 23/8/13 και μεταξύ των ωρών 00:26-04:22 το τηλέφωνο σου με αριθμό κλήσης 96206373 λάμβανε σήμα στην Λεωφόρο Ποσειδώνος στην Κάτω Πάφο και στην οδό Αγίας Νάπας στην Κάτω Πάφο. Στην λεωφόρο Ποσειδώνος βρίσκεται το κατάστημα σουβενίρ του παραπονούμενου Φλώρου Αλεξάνδρου από την Πάφο. Τι έχεις να πεις για αυτό; Απάντηση 1: Δεν γνωρίζω τίποτε. Ερώτηση 2: Επίσης διαπιστώθηκε ότι το πιο πάνω τηλέφωνο σου με αριθμό 96206373 λάμβανε σήμα στην Λεωφόρο Ελευθέριου Βενιζέλου στην Πάφο την 23/8/13 και ώρα 22:
- Η πιο πάνω Λεωφόρος βρίσκεται πολύ κοντά στην οικία του παραπονούμενου Φλώρου Αλεξάνδρου από την Πάφο που διαπράχθηκαν τα πιο πάνω αδικήματα. Τι έχεις να πεις; Απάντηση 2: Θα μιλήσω στο Δικαστήριο.» Σε σχέση με την ανωτέρω εισήγηση παρατηρούμε και σημειώνουμε τα εξής: Σωρεία αποφάσεων Κυπριακών και Αγγλικών Δικαστηρίων, αποσαφηνίζουν πλήρως τις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν γίνεται δεκτή μια κατάθεση ενός προσώπου που βρίσκεται υπό αστυνομική ανάκριση και την συσχέτιση τους με τις πρόνοιες των Δικαστικών Κανόνων. Συνοψίζοντας, μπορεί να λεχθεί ότι μια κατάθεση γίνεται δεκτή εκτός αν δεν ήταν θεληματική, με την έννοια ότι ο καταθέτων εμφορείτο από φόβο για ζημιά ή από ελπίδα για όφελος που προκλήθηκε ή χορηγήθηκε από πρόσωπο εξουσίας. (Βλ. Imbrahim v. R.
(1914)A.C. 599 Fournides v. Republic (ανωτέρω), Azinas v. Republic
(1981)2 C.L.R. 9). Πέραν από το καίριο θέμα της θεληματικότητας θα πρέπει να εξετάζονται σε κάθε περίπτωση οι γενικότερες περιστάσεις οι οποίες ενδεχόμενα να θέτουν τον ύποπτο ή κατηγορούμενο σε μειονεκτική θέση έναντι του αστυνομικού οργάνου (Petri v. Police
(1968)2 C.L.R. 40). Ειδικότερα ως προς το θέμα παραβίασης δικαστικού κανόνα, είχαν λεχθεί και τα εξής στην υπόθεση Petri (ανωτέρω) που προέρχονται από Αγγλικό σύγγραμμα: «Η ουσία του πράγματος είναι ότι ο Δικαστής πρέπει να ικανοποιηθεί ότι έχει γίνει άδικη και καταπιεστική χρήση των εξουσιών της Αστυνομίας. Αν ικανοποιηθεί, θα απορρίψει τη μαρτυρία, παρόλο που δεν υπάρχει Κανόνας που ειδικά το απαγορεύει. Αν δεν ικανοποιηθεί θα δεχθεί τη μαρτυρία έστω και αν υπάρχει κάποια τεχνική παραβίαση ενός από τους κανόνες. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ποτέ ότι οι Δικαστικοί Κανόνες έγιναν για την καθοδήγηση της Αστυνομίας και όχι για τον περιορισμό της δικαστικής εξουσίας.» Όπως τονίστηκε εμφαντικά στην υπόθεση Fournides (ανωτέρω σελ. 86) οι Κανόνες των Δικαστών δεν είναι αφ΄ εαυτών κανόνες δικαίου παραβίαση των οποίων έχει σαν αποτέλεσμα να καταστήσει απαράδεκτη μια κατάθεση. Οι Κανόνες είναι βοηθήματα στο να αποφασιστεί κατά πόσο μια κατάθεση είναι ή όχι θεληματική. Το άλλο σημαντικό στοιχείο το οποίο επίσης εξάγεται από το λεκτικό των Κανόνων και την ερμηνεία της οποίας αυτοί έτυχαν στη νομολογία, είναι ότι θέμα αποδεκτότητας κατάθεσης και θεληματικότητας της εξετάζεται και νοείται να εξετάζεται μόνο σε σχέση με καταθέσεις που συνιστούν ομολογίες ή περιέχουν παραδοχές και ενοχοποιητικά στοιχεία. Στην υπόθεση Fournides (ανωτέρω σελ. 88) το Εφετείο κατέληξε ότι η όλη εισήγηση του εφεσείοντα σε σχέση με την αποδεκτότητα κατάθεσης του κατέρρευσε πλήρως με τη διαπίστωση του γεγονότος ότι η κατάθεση δεν συνιστούσε ομολογία. Όπως υπενθυμίστηκε, οι κανόνες που διέπουν τα της θεληματικότητας καταθέσεων σαν προϋπόθεση της αποδεκτότητας τους, περιορίζονται σε καταθέσεις που συνιστούν ομολογία. Δηλαδή, παραδοχές από ένα πρόσωπο με τις οποίες δηλώνεται ή προβάλλεται το συμπέρασμα ότι διέπραξε το αδίκημα. Επανερχόμενοι στα γεγονότα που περιβάλλουν τις υπό εξέταση ανακριτικές καταθέσεις του κατηγορούμενου, διαπιστώνουμε (και αυτό είναι αναντίλεκτο) ότι: (α) Δεν τέθηκε υπόψη μας κανένα στοιχείο το οποίο να καθάπτεται της θεληματικότητας ή των γενικότερων συνθηκών υπό τις οποίες λήφθηκαν οι καταθέσεις, (β) Δεν διαπιστώνεται ή υπάρχει εισήγηση ότι οι καταθέσεις συνιστούν ομολογία, ή περιέχουν παραδοχές ή ενοχοποιητικές δηλώσεις του κατηγορούμενου. Στο σημείο τούτο αναφέρουμε ότι δεν μπορούμε να δεχτούμε τη γενική και υποθετική εισήγηση της υπεράσπισης ότι μπορεί να μην περιέχονται στην κατάθεση ομολογίες ή παραδοχές, όμως εν τούτοις μπορεί κάποιες απαντήσεις του κατηγορούμενου να αποδειχθούν ατεκμηρίωτες, ψευδείς και ζημιογόνες οπότε είναι δυνητικά επιβαρυντικές. Ακόμα και αν αποκρυσταλλώνονταν ή συγκεκριμενοποιούνταν τέτοια στοιχεία και πάλι η αποδοχή της κατάθεσης θα ετίθετο κάτω από το κριτήριο της θεληματικότητας και έλλειψης άλλων ύποπτων συνθηκών. Με τα ανωτέρω σαν δεδομένα, πιστεύουμε ότι είναι αχρείαστο να εξετάσουμε κατά πόσο υπήρξε ή όχι παράβαση των Δικαστικών Κανόνων κατά το στάδιο της υπόδειξης της σκηνής, και ακολούθως να εφαρμόσουμε τα ύψιστης σημασία κριτήρια θεληματικότητας και ενοχοποίησης, τα οποία εδώ είναι εκ των προτέρων διαγνώσιμα. Υποστήριξη σ΄ αυτή τη θέση μας παρέχεται και από την απόφαση του Αγγλικού Εφετείου στην υπόθεση R. Prager
(1972)1 Αll E.R. 1113. Στην υπόθεση εκείνη είχε τεθεί, θέμα παραβίασης του αντίστοιχου Δικαστικού Κανόνα επειδή, κατά τον ισχυρισμό, ενώ η Αστυνομία είχε στα χέρια της ικανοποιητική μαρτυρία δεν κατηγόρησε τον κρατούμενο και του πήρε κατάθεση. Εξετάζοντας την αποδεκτότητα της κατάθεσης ο Lord Widgery C.J. αρνήθηκε να εξετάσει το κατά πόσο υπήρχε πράγματι ή όχι ικανή μαρτυρία στα χέρια της αστυνομίας. Όπως είπε, ενήργησε έτσι, υπό το φως του συμπεράσματος του σε σχέση με το υπέρτατο κριτήριο της θεληματικότοτητας. Με δεδομένη τη θεληματικότητα έκρινε ότι ήταν αχρείαστο να αποφασίσει το θέμα της ύπαρξης μαρτυρίας. Το Εφετείο το οποίο επιλήφθηκε, και έτυχε και κριτικής αυτής της προσέγγισης από την υπεράσπιση, έκρινε ότι αυτή η προσέγγιση ήταν απολύτως ορθή. Διαφορετική, όπως είπε, προσέγγιση θα μετέτρεπε τους Δικαστικούς Κανόνες σε κανόνες δικαίου, που δεν είναι. Η μη τήρηση τους, μπορεί υπό κάποιες περιστάσεις να οδηγήσει στον αποκλεισμό μιας ομολογίας. Όμως τελικά και υπεράνω όλων εξαρτάται η αποδοχή από την κρίση του Δικαστηρίου κατά πόσο η κατάθεση ήταν θεληματική, είτε υπήρξε παράβαση κανόνων είτε όχι. Επομένως το Αγγλικό Εφετείο απέρριψε την εισήγηση της υπεράσπισης ότι ο πρωτόδικος δικαστής θα έπρεπε πρώτα να είχε αποφασίσει κατά πόσο υπήρξε παραβίαση του Δικαστικού Κανόνα, και αν ναι, μετά να αποφάσιζε κατά πόσο υπήρχε λόγος να παραβλεφθεί η παράβαση. Στην απόφαση Rex v. Ali Riza Mentesh, 14 Vol C.L.R. 232 (την οποία πιστεύουμε πως αυτή είχε υπόψη του ο συνήγορος) ο κατηγορούμενος κατά την υπόδειξη της σκηνής του εγκλήματος είχε προβεί σε ενοχοποιητικές δηλώσεις και είναι για το λόγο τούτο που το Εφετείο επετίμησε την πρακτική της μεταφοράς κρατουμένων στις σκηνές των εγκλημάτων. Σε εκείνη οι υποδείξεις έγιναν ενώπιον μαρτύρων και κρίθηκε πως ενδεχομένως ο κατηγορούμενος υπό την πίεση της παρουσίας μαρτύρων να προέβει στις δηλώσεις αυτές. Κρίνουμε πως δεν μπορεί με κανένα τρόπο να ταυτιστεί ή να συσχετιστεί εκείνη η υπόθεση με την παρούσα. Συνεπώς οι ανακριτικές καταθέσεις είναι απόλυτα αποδεκτές ως μαρτυρικό υλικό. Ερχόμενοι στη δεύτερη επιμέρους εισήγηση του συνηγόρου για παραβίαση του δικαιώματος της δίκαιης δίκης σημειώνουμε πως δεν έγινε οποιαδήποτε ανάπτυξη και επιχειρηματολογία επί του θέματος. Οφείλουμε όμως να το εξετάσουμε. Στην απόφαση Αντωνίου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 746, 757 όπου εξετάστηκε το θέμα της δίκαιης δίκης κατά παράβαση του άρθρου 6
(3)της Σύμβασης λέχθηκαν τα εξής αφού έγινε παραπομπή στην Κορέλλης ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1998)1 Α.Α.Δ. 1718, τα οποία και υιοθετούμε: «Η έννοια της δίκαιης δίκης, καθώς έχει νομολογηθεί, απαιτεί σεβασμό προς την αρχή της 'ισότητας των όπλων' δηλαδή την αρχή της διαδικαστικής ισότητας ανάμεσα στα μέρη (Eur. Court H.R., Delcourt judgment of 17 January 1970, Series A No. 11, p.15, para. 28; Monnell and Morris judgment of 2 March 1987, Series A No. 115, p.23, para. 62). Πρωταρχικός σκοπός του Άρθρου 6
(3)(β) της Σύμβασης είναι η επίτευξη ισότητας όπλων ανάμεσα στην Κατηγορούσα Αρχή και την υπεράσπιση (Βλ. Jespers, 8403 (Belgium) Report 27, D.R. 61 και Law of the European Convention on Human Rights των Harris, O' Boyle και Warbrick, σελ. 255). Ο J.E.S. Fawcett στο βιβλίο του 'The application of the European Convention on Human Rights', υποδεικνύει: 'Η αρχή της ισότητας των όπλων αποτελεί έκφραση του κανόνα audi alteram partem και εξυπακούει ότι στο κάθε μέρος πρέπει να δίδεται ίση ευκαιρία να παρουσιάσει την υπόθεση του, τόσο πάνω στα γεγονότα, όσο και πάνω στο Νόμο, και να σχολιάσει την υπόθεση που παρουσίασε ο αντίδικος του. Η ευκαιρία πρέπει να είναι ίση ανάμεσα στους διαδίκους και να περιορίζεται μόνο από το καθήκον του δικαστηρίου να αποτρέψει υπερβολική παράταση ή καθυστέρηση της διαδικασίας.' ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Είναι με βάση την αξιολόγηση της δίκης στο σύνολο της που πρέπει να απαντάται το ερώτημα κατά πόσο η δίκη ήταν δίκαιη ή όχι (Βλ. Nielsen v. Denmark (Application No. 343/57 Yearbook of the European Convention on Human Rights, 1961, Vol. 4, pp.548, 550)). Αυτή η θέση βρίσκεται σε πλήρη ταύτιση με την δική μας νομολογία (Βλ. Δημοκρατία ν. Alan Ford κ.ά. (Αρ. 2)
(1995)2 Α.Α.Δ. 232, 244: 'Η τήρηση των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται - από το Άρθρο 30.3 του Συντάγματος και το Άρθρο 6
(3)της Σύμβασης - αποτιμάται στο πλαίσιο του συνόλου της δίκης, γιατί μόνο σ' εκείνο το πλαίσιο μπορεί να διαπιστωθεί αν η δίκη υπήρξε δίκαιη - (βλ. Can Case (Series A, Vol. 96) και Case of Barbera (Series A, Vol. 146))'. Όπως έχει λεχθεί στην Kouppis v. Republic
(1977)2 C.L.R. 361, 388 (απόφαση Τριανταφυλλίδη, Π.): 'Η θεμελίωση της παραβίασης των προνοιών του Άρθρου 6 της Σύμβασης σχετικά με την 'δίκαιη δίκη' δεν μπορεί να αποφασιστεί με τρόπο αφηρημένο, αλλά αποτελεί ζήτημα το οποίο πρέπει να εξεταστεί υπό το φως των ειδικών περιστάσεων της κάθε υπόθεσης (Βλ. την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση X and Y v. The Federal Republic of Germany, Application No. 1013/61, Yearbook, 1962, Vol. 5, pp. 158, 164)· και γι' αυτό το σκοπό, η δίκη ενός κατηγορουμένου πρέπει να εξεταστεί στο σύνολο της (βλ. την απόφαση της Επιτροπής στην X. v. Austria, Application No. 1418/62, Yearbook, 1963, Vol. 6, pp. 222, 250)'.» Στην κρινόμενη περίπτωση με βάση τα ανωτέρω λεχθέντα θεωρούμε πως η εν λόγω εισήγηση δεν βρίσκει έρεισμα είτε στη δοθείσα μαρτυρία είτε στην νομολογία. Υπενθυμίζουμε ότι οι επίμαχες ανακριτικές καταθέσεις παραχωρήθηκαν μετά την επίστηση της προσοχής του κατηγορουμένου στο Νόμο, αφού συνομίλησε με δικηγόρο. Δεν τέθηκε θέμα θεληματικότητας τους ούτε εμπεριέχουν οποιαδήποτε ενοχοποιητική δήλωση ή ομολογία. Νομική πτυχή - Συμπεράσματα Έχοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω θα εξετάσουμε τις κατηγορίες που ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει, με την υπαγωγή των γεγονότων και ευρημάτων μας στη νομική πτυχή των εν λόγω αδικημάτων και εάν αυτά θεμελιώνουν καταδίκη για τις παράνομες ενέργειες όπως αυτές αναδύονται από τις σχετικές διατάξεις. Με γνώμονα την αρχή πως η Κατηγορούσα Αρχή φέρει το βάρος απόδειξης κάθε συστατικού στοιχείου της κατηγορίας. Η σοβαρότερη των κατηγοριών που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι η προνοούμενη από τα άρθρα 282 και 283 του Ποινικού Κώδικα, δηλαδή της ληστείας. Η τρίτη κατηγορία, αυτή της επίθεσης με πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης μπορεί να θεωρηθεί παρεπόμενη της ως άνω αναφερθείσας, ενώ η κατηγορία της συνομωσίας ως αυτοτελές αδίκημα προηγείται αυτού της ληστείας. Το άρθρο 282 προνοεί πως «όποιος κλέβει κάτι και κατά ή αμέσως πριν ή αμέσως μετά το χρόνο της κλοπής χρησιμοποιεί ή απειλεί να χρησιμοποιήσει πραγματική βία εναντίον οποιουδήποτε προσώπου ή περιουσίας, με σκοπό απόκτησης ή κατακράτησης εκείνου που κλάπηκε ή με σκοπό αποτροπής ή εξουδετέρωσης αντίστασης που προβάλλεται εναντίον της κλοπής ή κατακράτησης αυτού είναι ένοχος του κακουργήματος της ληστείας.» Με το άρθρο 283 προνοείται σοβαρότερη ποινή στην περίπτωση κατά την οποία «ο υπαίτιος είναι οπλισμένος με επικίνδυνο ή επιθετικό όπλο ή όργανο ή συνοδεύεται από ένα ή περισσότερα πρόσωπα ή αν κατά ή αμέσως πριν ή αμέσως μετά το χρόνο της ληστείας, τραυματίσει, κτυπήσει, πλήξει ή χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε άλλη μορφή σωματικής βίας εναντίον άλλου.» Ότι ο παραπονούμενος Φλώρος Αλεξάνδρου υπήρξε το θύμα της ληστείας είναι κοινά αποδεκτό. Το ερώτημα που καλείται το Δικαστήριο να απαντήσει και αποφασίσει είναι κατά πόσο ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος είναι και ο δράστης. Άμεση μαρτυρία για τις συνθήκες διάπραξης της ληστείας προσφέρθηκε από τον παραπονούμενο. Όχι όμως για την ταυτότητα των δραστών. Η διαθέσιμη μαρτυρία η οποία προσκομίστηκε στο Δικαστήριο είναι περιστατική στη φύση της και ποικίλει ανάλογα με την προέλευση της. Κοινολεκτούμε νομικά, αλλά πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι η περιστατική μαρτυρία δε θεωρείται υποδεέστερη οποιασδήποτε άλλης φύσεως απόδειξης. Και είναι δυνατό να αποτελέσει τη βάση και το πλαίσιο καταδικαστικής απόφασης χωρίς τη συνδρομή οποιουδήποτε άλλου αποδεικτικού στοιχείου. Στη Σάββας ν. Δημοκρατίας
(1993)2 Α.Α.Δ. 258, 260, έχει λεχθεί ότι: "Αναγνώριση μέσω δακτυλικών αποτυπωμάτων από εμπειρογνώμονες σ' αυτά είναι επιτρεπτή και δυνατό να είναι αρκετή για να θεμελιώσει καταδίκη παρόλο ότι αποτελεί τη μόνη μαρτυρία αναγνώρισης." Κλασσική περίπτωση καταδίκης βασισμένη στα συμπαρομαρτούντα στοιχεία είναι η υπόθεση Fournides v. Republic (ανωτέρω). Θεωρείται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η περιστατική μαρτυρία είναι πιο ασφαλής απόδειξη γιατί δεν είναι εύκολα επιδεκτική πλάνης. Παραπέμπουμε στο κλασσικό έργο των Wills on "Circumstantial Evidence" σελ. 19 και Best on "Evidence" 12η έκδοση σελ. 265. (Ιωάννου Χριστάκης άλλως Τίτος ν. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 409). Ιδιαίτερης μνείας γίνεται στο ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Παφίτης και άλλος ν. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 102 σελ. 119-120: «Όπως έχει επανειλημμένα διακηρυχθεί η περιστατική μαρτυρία δεν αποτελεί υποδεέστερη μορφή ή κατηγορία μαρτυρίας της άμεσης μαρτυρίας, δηλαδή μαρτυρίας η οποία αφεαυτής τείνει να αποδείξει το έγκλημα (όπως μαρτυρία αυτόπτων μαρτύρων). Όχι μόνον δεν υπάρχει προκατάληψη, και αυτό είναι η δεύτερη διαπίστωση που θέλουμε να κάμουμε, εναντίον της περιστατικής μαρτυρίας αλλά τουναντίον όταν είναι συμπερασματική τείνει να αφανίσει την πιθανότητα του ανθρώπινου λάθους. ... Η αιτιώδης σχέση μεταξύ της περιστατικής μαρτυρίας και της ενοχής του κατηγορουμένου πρέπει να είναι άμεση αφενός και να μην μπορεί να συμβιβαστεί αφετέρου με άλλη λογική ερμηνεία της περιστατικής μαρτυρίας. (Βλ. μεταξύ άλλων Fournides v. Republic
(1986)2 C.L.R., 73 p. 79 και Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 172). Η περιστατική μαρτυρία μπορεί να αποτελέσει βάση για την καταδίκη του κατηγορουμένου μόνον όταν τεκμηριώνει ως θέμα λογικής συνέπειας μέσα στα πλαίσια της ανθρώπινης εμπειρίας την ενοχή του.» Τα στοιχεία επί των οποίων η Κατηγορούσα Αρχή στηρίζεται και προωθεί για να αποδείξει την ενοχή του κατηγορουμένου είναι το γενετικό υλικό, τα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα του κατηγορουμένου και τα ψεύδη αυτού. Τα εξετάζουμε αμέσως κατωτέρω. (α) Γενετικό υλικό Έχει λεχθεί πως η αναγνώριση μέσω γενετικού υλικού από πρόσωπα εξειδικευμένα στον εντοπισμό γενετικού υλικού είναι επιτρεπτή και δυνατό να είναι αρκετή για να θεμελιώσει καταδίκη παρόλο ότι αποτελεί τη μόνη μαρτυρία αναγνώρισης. (Σάββας Ιωάννου και άλλος ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 195, Γρηγόρης Σ. Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 571 και Αντωνίου (ανωτέρω)). Η επιστημονική αυτή μαρτυρία αξιολογείται και τυγχάνει εφαρμογής αναλόγως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης. (Hussein Vedat v. Αστυνομίας Ποιν. Έφ. 102/2010 ημερ. 21.1.2011) Έχουμε ήδη σε προηγούμενο μέρος της απόφασης μας αποδεχθεί τα συμπεράσματα του Δρ. Καριόλου. Γενετικό υλικό του κατηγορούμενου έχει ανευρεθεί σε δύο αντικείμενα της υπόθεσης, το Τεκμήριο 7 και το Τεκμήριο 12 τα οποία είναι χειρουργικά γάντια πράσινου χρώματος. Το ένα εξ αυτών (Τεκμήριο 7) βρέθηκε επί της οδού Καλαμπάκας έξω από το σπίτι του παραπονούμενου από την έξοδο την οποία χρησιμοποίησαν οι δράστες και την οδό στην οποία εισήλθαν αμέσως μετά τη ληστεία. Το δεύτερο γάντι βρέθηκε σε κάλαθο αχρήστων στο Αναβαργός μαζί με άλλα δύο γάντια και μαζί με τη σακούλα (Τεκμήριο 14) την οποία κρατούσε ο παραπονούμενος (την οποία αναγνώρισε μόλις του υποδείχθηκε) και την οποία απέσπασαν με βία από τα χέρια του οι δράστες αφήνοντας μέρος του τεμαχίου της στη σκηνή της ληστείας. Στο ένα από τα δύο γάντια, στο τεκμήριο 11, ανευρέθηκε γενετικό υλικό και του παραπονούμενου το οποίο προφανώς εναποτέθηκε κατά την επαφή του με τους δράστες. Έχουμε ανωτέρω προδιαγράψει και διαγράψει την πορεία την οποία οι ληστές ακολούθησαν. Εξερχόμενοι από το σπίτι του παραπονούμενου χρησιμοποίησαν την οδό Καλαμπάκας και βρέθηκαν στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου στο περίπτερο του Στόκκου από όπου διασταύρωσαν απέναντι που είναι η Τράπεζα Κύπρου. Την πορεία αυτή είδαν τόσο ο παραπονούμενος όσο και ο Π. Σαββίδης (παραδεκτό γεγονός). Την ίδια χρονική στιγμή η Ξένια Νικολάου είδε δύο άτομα να διασταυρώνουν το περίπτερο του Στόκκου προς την Τράπεζα Κύπρου επί της ιδίας οδού, ένας εκ των οποίων κρατούσε μαύρη τσάντα για να ξαναδεί αργότερα τα ίδια άτομα να πετάνε αντικείμενα σε κάλαθο αχρήστων στο Αναβαργός. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αυτή ήταν η πορεία που ακολούθησαν οι δράστες και οι δράστες της ληστείας είναι τα άτομα τα οποία είδε η Ξένια Νικολάου και τα άτομα τα οποία πετούσαν τα γάντια στο συγκεκριμένο κάλαθο. Εξάλλου τούτο δεν έχει αμφισβητηθεί. Στην υπόθεση Αντωνίου (ανωτέρω) όπου ο κατηγορούμενος είχε προβεί σε ανώμοτη δήλωση λέχθηκε: «Στην απουσία λογικής εξήγησης ως προς την ανεύρεση του γενετικού υλικού του εφεσείοντα στα συγκεκριμένα σημεία της χειροβομβίδας αδυνατούμε να αντιληφθούμε πως το Κακουργιοδικείο θα μπορούσε να στηριχθεί σε θεωρητικές πιθανολογήσεις ότι ο δράστης ήταν άλλος από τον εφεσείοντα». Στην κρινόμενη περίπτωση ο κατηγορούμενος έχει αναφέρει στην ανακριτική του κατάθεση απαντώντας σε σχετική ερώτηση ότι δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ χειρουργικά γάντια και αφού του γνωστοποιήθηκε το γεγονός της ανεύρεσης δικού του γενετικού υλικού σε χειρουργικά γάντια εξέφρασε άγνοια. Ο συνήγορος του σε κάποιο σημείο της αγόρευσης του αναφέρθηκε σε δυνατότητα μεταφοράς γενετικού υλικού στα γάντια υπογραμμίζοντας το εξής «δηλαδή το άτομο το οποίο πιθανόν να κλωνοποίησε την κάρτα SIM του κατηγορουμένου λογικό είναι σε κάποια άλλη φάση να είχε έρθει σε επαφή με τον κατηγορούμενο και συνεπώς τα δύο είδη της περιστατικής μαρτυρίας δεν ενισχύουν το ένα το άλλο όσον αφορά τη γραμμή της Κατηγορούσας Αρχής, όσο και τη γραμμή της Υπεράσπισης». Ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής σχολιάζοντας την εισήγηση αυτή ανέφερε πως η πιθανότητα είναι τόσο απομακρυσμένη που αγγίζει τα όρια του απίθανου. Στην υπόθεση Αθηνής ν. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 41 στη σελ. 55 λέχθηκε πως: «Οι δε διαζευκτικές πιθανότητες πρέπει να είναι τέτοιες που να εξάγονται εύλογα από την ολότητα της μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου άλλως πως τα Δικαστήρια θα καλούνται να εξετάζουν πιθανότητες ή θεωρίες ως προς συμβάντα τα οποία δεν μπορούν εύλογα να εξαχθούν από το υλικό ενώπιον τους και αυτό δεν είναι το έργο του Δικαστηρίου.» Ως προς το θέμα διαφορετικής εκδοχής θεωρούμε σημαντικό να παραθέσουμε απόσπασμα από την υπόθεση Abe v. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 211 όπου το εφετείο επισήμανε ότι: «Διαζευκτική εκδοχή μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης πρωτοδίκως οδηγώντας στην αθώωση κατηγορουμένου, όταν εμφιλοχωρεί αμφιβολία ως προς την ενοχή του, όταν η εκδοχή αυτή αποκτά υπόσταση με βάση την αξιολόγηση και την αξιοπιστία των μαρτύρων. Εκεί όμως όπου το Κακουργιοδικείο, όπως και εδώ, αποδέχεται σαφώς τη μια και όχι την άλλη εκδοχή τότε εφόσον τα γεγονότα εμπίπτουν κάτω από κάποια νομική απαγόρευση, η καταδίκη είναι αναπόφευκτη.» Παρατηρούμε πως η πιθανότητα έμμεσης μεταφοράς του γενετικού υλικού του κατηγορούμενου στηρίχθηκε σε δύο σενάρια αλληλοεξαρτώμενα. Το πρώτο πως πιθανόν κάποιος να κλωνοποίησε την κάρτα SIM του κατηγορουμένου και το δεύτερο πως εάν έλαβε χώρα το πρώτο τότε λογικά εκείνο το άτομο ήλθε με κάποιο τρόπο σε κάποιο χρόνο σε επαφή με τον κατηγορούμενο. Περί εικασιών ο λόγος. Η ανωτέρω πιθανότητα-εικασία, η προταθείσα από το συνήγορο, δεν βρίσκει έρεισμα στην δοθείσα μαρτυρία ούτε μπορεί εύλογα να εξαχθεί από αυτή. Αντίθετα η δοθείσα μαρτυρία υποδεικνύει ξεκάθαρα το δράστη. Με δεδομένα τα αντικείμενα επί των οποίων ανευρέθηκε γενετικό υλικό του κατηγορούμενου, με δεδομένους τους χώρους επί των οποίων βρέθηκαν αυτά τα αντικείμενα και τη διαδρομή που οι ληστές ακολούθησαν δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου εναποτέθηκε κατά το χρόνο της ληστείας. (β) Τηλεπικοινωνιακά δεδομένα Έχουμε ανωτέρω αναφερθεί στη μαρτυρία που δόθηκε για τα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα και στα συμπέρασμα τα οποία προκύπτουν από αυτή με αναφορά πάντοτε στο Τεκμήριο 14. Σχολιάζοντας τη μαρτυρία τούτη ο κ. Κυριακίδης υπέδειξε περαιτέρω πως: «προκύπτει ότι από τις 20.8.2013 μέχρι 24.8.2013 ο συγκεκριμένος αριθμός έχει χρησιμοποιηθεί από την συσκευή με ΙΜΕΙ 355205059987990 (βλ. Κατάσταση επικοινωνιών) περίπου 255 φορές, δηλαδή στο σύνολο των ενεργειών του συγκεκριμένου αριθμού που ανήκει στον κατηγορούμενο και οι οποίες έγιναν κατά την διάρκεια των πιο πάνω τεσσάρων ημερών. Δεν χωρεί στην λογική ότι ο κατηγορούμενος από τις 20.8.2013 - 24.8.2013 για τέσσερις δηλαδή ημέρες δεν είχε χρησιμοποιήσει τον αριθμό τηλεφωνίας του. Αν υπήρχε κλωνοποίηση τότε οι όποιες ενέργειες γίνονταν από τον υποτιθέμενο υποκλοπέα θα γίνονταν από άλλη συσκευή η οποία θα είχε το δικό της ΙΜΕΙ. Από την κατάσταση επικοινωνιών προκύπτει μόνο μια συσκευή/ένα ΙΜΕΙ.» Έχοντας εξετάσει το Τεκμήριο 14 οι ανωτέρω επισημάνσεις της Κατηγορούσας Αρχής για την συχνότητα της χρήσης του αριθμού του κινητού τηλεφώνου του κατηγορουμένου διαπιστώνονται και υιοθετούνται από το Δικαστήριο. Υπενθυμίζοντας περαιτέρω τα συμπεράσματα που προέκυψαν από την εν λόγω μαρτυρία διαπιστώνεται: - ότι ο αριθμός 96206373 ο οποίος παραδεκτά ανήκει στον κατηγορούμενο, στις 23.8.2013 και ώρα 22:49:46 δέχθηκε ή έστειλε κλήση διάρκειας 5 δευτερολέπτων λαμβάνοντας σήμα από κεραία που βρίσκεται τοποθετημένη στο Tsepa Tatiana Building στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου στην Πάφο, σε απόσταση 150 μέτρων από την οικία του παραπονούμενου. - O ίδιος αριθμός στις 24.8.2013 η ώρα 10:02:02 λάμβανε σήμα από την οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου στον Άγιο Δομέτιο. - Ο ίδιος αριθμός στις 20.8.2013 μεταξύ των ωρών 20:08, 19:48, 19:49, 19:51 λάμβανε σήμα από περιοχές της Ποσειδώνος Avenue στην Κάτω Πάφο, Αγίας Νάπας στην Πάφο και Κικέρωνος Street στην Πάφο από το Anemi Hotel Apartments. Στην οδό Ποσειδώνος βρίσκεται το κατάστημα του παραπονούμενου. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί πως το γεγονός ότι η συσκευή κινητού τηλεφώνου (Τεκμήριο 15) που παραλήφθηκε από τον κατηγορούμενο είναι άλλη από εκείνη που χρησιμοποιούσε κατά την επίδικη περίοδο δεν έχει οποιαδήποτε σημασία. Ο κατηγορούμενος στην κατάθεση του αναφέρει ότι χρησιμοποιεί τον εν λόγω αριθμό από τον Απρίλιο του 2013 και ότι είναι ο μοναδικός που τον χρησιμοποιεί. Στο Τεκμήριο 27Α και 27Β έντυπο με τίτλο «στοιχεία καταθέτη» δίνει ως αριθμό κινητού τηλεφώνου τον ανωτέρω αριθμό. Η θέση που προβλήθηκε και επιχειρήθηκε να προταθεί μέσα από την αντεξέταση των μαρτύρων κατηγορίας ήταν το ενδεχόμενο κλωνοποίησης της κάρτας SIM και η χρήση της από κάποιο τρίτο πλην του κατηγορουμένου άτομο. Κατά την αγόρευση δεν αμφισβητήθηκε το γεγονός της χρήσης του αριθμού κινητού τηλεφώνου του κατηγορουμένου στις συγκεκριμένες μέρες, ώρες και χώρους. Προς το σκοπό τούτο κατατέθηκαν ως Τεκμήρια, έγγραφα τα οποία όπως ανωτέρω αναφέρθηκε ο συνήγορος προμηθεύθηκε από το διαδίκτυο. Δεν προσφέρθηκε καμία εξήγηση και επεξήγηση των πηγών πληροφοριών, αν πρόκειται δηλαδή για οποιαδήποτε έγκυρη επιστημονική καταγραφή ή έρευνα. Ακόμη όμως και να αποτελούσαν συγγράμματα ή έρευνα κάποιων διακεκριμένων ειδικών δεν έχουν από μόνα τους οποιαδήποτε αποδεικτική αξία. Μπορεί να αποκτήσουν τέτοια στο βαθμό που υιοθετούνται από τον εμπειρογνώμονα μάρτυρα ως αντιπροσωπευτικά της δικής του γνώμης ή στο βαθμό που τους γίνεται χρήση από τον εμπειρογνώμονα στα πλαίσια της δικής του εμπειρογνωμοσύνης. (βλ. Davie v. The Magistrates of Edinburgh
(1953)S.C. 34, Gerrand & Ors v. The Royal Infirmary of Edinburg NHS Trust
(2005)ScotCS CSIH 10 (10.1.2005)). Όπως επίσης ανωτέρω αναφέρθηκε τα εν λόγω έγγραφα αναφέρονται σε ρίσκο ή πιθανότητα κλωνοποίησης και υποκλοπής καρτών και τονίζεται ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι θα πρέπει να ενεργήσουν ώστε αυτή η πιθανότητα να μην πραγματοποιηθεί ποτέ. Πέραν τούτου αδυνατούμε να προσδώσουμε οποιαδήποτε βαρύτητα στα Τεκμήρια αυτά. Αποτελούν έγγραφα, ο συντάκτης των οποίων είναι άγνωστος, οι πληροφορίες που περιέχονται δεν έχουν υποστηριχθεί με οποιαδήποτε μαρτυρία και συνεπώς παραμένουν μετέωρες. Η εισήγηση του κ. Καραμανή κατά την αγόρευση, σε απάντηση της τοποθέτησης του συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής, για τη χρήση του κινητού τηλεφώνου για 4 συνεχείς μέρες ήταν η εξής. «Είναι πολύ λογικό ο κατηγορούμενος ως Τουρκοκύπριος να πήγε για ορισμένες μέρες στα κατεχόμενα εδάφη οπότε εκεί θα χρησιμοποιούσε άλλη κάρτα SIM με τη συσκευή τη δική του, του ψευδοκράτους». Πέραν της καλά καθιερωμένης νομολογιακά αρχής πως οι αγορεύσεις δεν αποτελούν μαρτυρία παρατηρούμε ότι και πάλι γίνεται προσπάθεια εισαγωγής μιας πιθανότητας, μιας εικασίας. Μια πιθανότητα την οποία ο κατηγορούμενος ενώ είχε την ευκαιρία να την αναγάγει σε γεγονός, δεν το έπραξε. Στην ανακριτική του κατάθεση (Τεκμήριο 20Β) όταν του τέθηκαν τα αποτελέσματα της έρευνας για τα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα δεν ανέφερε πως τον επίδικο χρόνο βρισκόταν στα κατεχόμενα εδάφη. Απάντησε πως «ότι έχω να πω θα το πω στο Δικαστήριο και δεν γνωρίζω τίποτα». Όπως λέχθηκε στην υπόθεση R. v. Chandler
(1976)2 All E.R. 105, ο κανόνας ότι ένα πρόσωπο δεν υποχρεούται να αυτοενοχοποιηθεί, δεν σημαίνει ότι η παράλειψη του να απαντήσει όταν κάποιος τον κατηγορεί ή όταν ερωτάται κάτι που εύλογα αναμένεται ότι θα απαντούσε, δεν θα μπορούσε αυτό να συνιστά κάποια μαρτυρία που υποστηρίζει μία κατηγορία. Αυτό εξαρτάται από τα γεγονότα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο κατηγορούμενος δεν επέλεξε να μην απαντήσει. Έδωσε μία απάντηση η οποία δεν υποστηρίζει την τεθείσα από το συνήγορο του πιθανότητα. Επαναλαμβάνοντας την αρχή ότι το Δικαστήριο δεν βασίζεται σε πιθανολογήσεις και σε εικασίες Αθηνή και Abe (ανωτέρω) δεν μπορούμε να εξάξουμε οποιοδήποτε άλλο συμπέρασμα πέραν εκείνου που τα στοιχεία μας οδηγούν ότι ο κατηγορούμενος βρισκόταν στους συγκεκριμένους χώρους τις συγκεκριμένες ημερομηνίες και ώρες, δηλαδή πριν, κατά και αμέσως μετά τη ληστεία βρισκόταν στην Πάφο σε χώρους πολύ κοντινούς με τους επίδικους. Θεωρούμε πως τόσο το γενετικό υλικό όσο και τα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα αποτελούν σημαντικά στοιχεία, στοιχεία τα οποία δεν λένε ψέματα, εν αντιθέσει με τους ανθρώπους οι οποίοι ενίοτε καταφεύγουν στο ψεύδος και είναι στοιχεία τα οποία κατατείνουν και υποδεικνύουν πως ο κατηγορούμενος είναι ένας από τους δράστες της ληστείας. Κρίνουμε πως και από μόνα τους τα στοιχεία αυτά περιστατικής μαρτυρίας τείνουν σε ένα και μόνο συμπέρασμα. Την ενοχή του κατηγορούμενου. (γ) Ψεύδη κατηγορούμενου Ένα τρίτο στοιχείο περιστατικής μαρτυρίας που ενισχύει έτι περαιτέρω το ανωτέρω συμπέρασμα μας είναι και το ψεύδος που ο κατηγορούμενος μετήλθε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ανέφερε στην κατάθεση του ότι η τελευταία φορά που επισκέφθηκε την Πάφο ήταν προ 5-6 μηνών τοποθετώντας δηλαδή την επίσκεψη περί τον Μάιο ή Ιούνιο του 2013. Ότι δεν γνωρίζει και ότι δεν επισκέφθηκε τις συγκεκριμένες οδούς που βρίσκεται το σπίτι του παραπονούμενου. Έχει αποφασιστεί (R. ν. Loukas
(1981)2 All E.R. 1008) ότι ψευδείς δηλώσεις κατηγορουμένου εκτός Δικαστηρίου, ως είναι η κατάθεση στην Αστυνομία. μπορεί να παράσχουν ενίσχυση της μαρτυρίας εφόσον αναφέρονται σε ουσιώδη πτυχή της υπόθεσης και αναφαίνεται ότι το κίνητρο είναι η απόκρυψη της αλήθειας νοουμένου ότι το ψεύδος βεβαιώνεται και με άλλη μαρτυρία. Καταφυγή στο ψεύδος προς το σκοπό απόκρυψης κρίσιμων γεγονότων κατατείνει σε ενοχοποιητικά συμπεράσματα. Όπως λέχθηκε στην Χριστοδούλου, άλλως Ρόπας ν. Δημοκρατίας (αρ. 2)
(2000)2 Α.Α.Δ. 628, 664 και στις εκεί αποφάσεις τις οποίες παραπέμπει. «Προσφυγή στο ψεύδος δε στοιχειοθετεί (θετικά) τα συστατικά στοιχεία του εγκλήματος· παρέχει, όμως, μαρτυρία «η οποία επεξηγεί και ρίπτει φως στη συμπεριφορά του κατηγορουμένου και δίδει εγκληματικό χαρακτήρα σε πράξεις για τις οποίες χωρεί και αθώα εξήγηση», (σελ. 137) - (βλ. επίσης Παφίτης ν. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 444)». Τέσσερις είναι οι προϋποθέσεις οι οποίες απαιτούνται για να αποκτήσει το ψεύδος την ιδιότητα της ενισχυτικής μαρτυρίας και να κριθεί ως τέτοια. Η κατ΄ αρχήν καταφυγή στο ψεύδος πρέπει να έγινε σκόπιμα. Κατά δεύτερο πρέπει να συνδέεται με ένα σημαντικό γεγονός. Τρίτο το κίνητρο για την καταφυγή στο ψεύδος πρέπει να έχει άμεση σχέση με την απόδειξη της ενοχής και το φόβο για την αλήθεια. Τονίστηκε επ΄ αυτού ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει το λόγο για τον οποίο κάποιος καταφεύγει στο ψεύδος. Και τέταρτο η ψευδής δήλωσης πρέπει με καθαρό τρόπο να διαπιστωθεί ότι είναι ψευδής και να ενισχύεται από άλλη μαρτυρία είτε προερχόμενη από παραδεκτό γεγονός είτε ανεξάρτητη μαρτυρία. (Δέστε σχετικά απόφαση Ξυδά ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 62/2011 ημερ. 29.11.2012). Κρίνουμε ότι υπό τις παρούσες συνθήκες πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που απαιτούνται από τη νομολογία. Θεωρούμε πως σκόπιμα ο κατηγορούμενος αρνείται να τοποθετήσει τον εαυτό του στην Πάφο τις επίδικες ημερομηνίες και η άρνηση του αυτή συνδέεται με το φόβο του για την αλήθεια και την επίγνωση της ενοχής του. Το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος βρισκόταν στην Πάφο το βράδυ της ληστείας αποδεικνύεται από ανεξάρτητη μαρτυρία, από την ύπαρξη γενετικού υλικού στα γάντια που χρησιμοποιήθηκαν από τους δράστες κατά τη ληστεία και από τα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα, η ύπαρξη των οποίων ας σημειωθεί δεν αμφισβητήθηκε. Κρίνουμε πως τα στοιχεία αυτά είναι αδιάψευστοι μάρτυρες οι οποίοι αναγνωρίζουν και ενοχοποιούν τον κατηγορούμενο, χωρίς να δημιουργούν οποιοδήποτε ρήγμα ή αμφιβολία. Συνεπώς ο κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην δεύτερη κατηγορία. Ένοχος κρίνεται επίσης και στην τρίτη κατηγορία, αυτή της επίθεσης με πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης. Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι αμφότεροι οι ληστές τον έσπρωχναν με αποτέλεσμα να κτυπήσει στο κεφάλι και στα χέρια και να αιματωθεί. Παρά την μη ύπαρξη διαθέσιμης ιατρικής μαρτυρίας για τις σωματικές βλάβες που ο παραπονούμενος υπέστη, όμως έχοντας υπόψη τη νομολογία (Γεωργιάδης ν. Αστυνομία
(1985)2 Α.Α.Δ. 56) όπου αναφέρθηκε ότι μία επιπόλαιη εκδορά και κοκκίνισμα χαρακτηρίζονται ως σωματική βλάβη διαπιστώνουμε με βάση τη μαρτυρία του παραπονούμενου και τις φωτογραφίες 22, 23 και 24 του Τεκμηρίου 24 ότι όντως αυτός υπέστη τις περιγραφείσες σωματικές βλάβες. Ερχόμαστε τώρα στην πρώτη κατηγορία αυτή της συνωμοσίας. Επισημαίνουμε πως το αδίκημα της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος είναι αυτοτελές αδίκημα και εξετάζεται έστω και αν δεν αποδειχθεί το αδίκημα που τα άτομα συνωμότησαν να διαπράξουν. Απαιτεί δε τη συνομολόγηση συμφωνίας μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων. Στο σύγγραμμα Archbold Criminal Pleading Evidence and Practice 39η έκδοση παρ. 4051 τονίζεται ότι: «The crime of conspiracy is completely committed the moment two or more have agreed that they will do, at once or at some future time, certain things. .......................... The conspirators may repent and stop, or may have no opportunity, or may be prevented, or may fail. Nevertheless the crime is complete: it was completed when they agreed» Σε ελεύθερη μετάφραση: « Το έγκλημα της συνωμοσίας θεωρείται συντελεσθέν τη στιγμή που δύο ή περισσότερα άτομα συμφώνησαν να διαπράξουν αμέσως ή σε μεταγενέστερο χρόνο κάποιες συγκεκριμένες πράξεις. .......................... Οι συνωμότες μπορεί να μετανιώσουν και να σταματήσουν ή μπορεί να μην έχουν την ευκαιρία ή να εμποδίσθηκαν ή απέτυχαν να πράξουν αυτό που συμφώνησαν. Παρ΄ όλα αυτά το έγκλημα συντελέσθηκε. Συντελείται όταν συμφωνείται.» (Δέστε Gani v. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 194) Στο ίδιο σύγγραμμα αναφέρεται πως η απόδειξη ύπαρξης συμφωνίας συνάγεται από τις περιστάσεις που περιβάλλουν την υπόθεση, τα γεγονότα και τα ιδιαίτερα περιστατικά. «The agreement may be proved in the usual way or by proving circumstances from which the jury may presume it» Στην κρινόμενη περίπτωση οι δράστες της ληστείας ήταν δύο. Έδρασαν μαζί σπρώχνοντας αμφότεροι τον παραπονούμενο και συνεργαζόμενοι για την διάπραξη της. Διέφυγαν μαζί, ακολούθησαν την ίδια διαδρομή διαφυγής από το σπίτι του παραπονούμενου προς την Τράπεζα Κύπρου η οποία ήταν σε οδό κοντά στο σπίτι του παραπονούμενου και ακολούθως μαζί βρέθηκαν στο Αναβαργός να πετάνε αντικείμενα που σχετίζονταν με την ληστεία. Συνάγεται από όλα αυτά τα γεγονότα η ύπαρξη συμφωνίας, συνεννόησης και συνέργειας του κατηγορουμένου με άλλο πρόσωπο. Κρίνουμε συναφώς πως η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει και αυτή την κατηγορία εναντίον του κατηγορούμενου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Συνακόλουθα ο κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ)............. Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. (Υπ)............. Λ. Μάρκου, Α.Ε.Δ. (Υπ)............. Μ. Δρουσιώτης, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο