Υγειονομικές Υπηρεσίας Υπουργείου Υγείας ν. S.T. HEALTHY SUPPLEMENTS LTD κ.α., Αρ.Υπόθεσης: 2655/12, 11/3/2014

(1)(α),

(4)και 27 του περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμου του 1996, Ν.54

(1)/96, και του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΚ) αρ. 178/2002 και την κατηγορία της εισαγωγής, πώλησης ή/και διάθεσης συμπληρωμάτων διατροφής χωρίς την έκδοση της απαιτούμενης άδειας του Διευθυντή του Τμήματος Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας κατά παράβαση των κανονισμών 3 και 5 των περί Συμπληρωμάτων Διατροφής Κανονισμών του 2004 και του άρθρου 27 του περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμου του 1996, Ν.54

(1)/96. Οι Παραπονούμενοι προς απόδειξη της υπόθεσης τους κάλεσαν μία μάρτυρα, ήτοι την Ευτυχία Χ΄΄ Μιτσή (ΜΚ1). Μετά το πέρας της υπόθεσης των Παραπονουμένων, o ευπαίδευτoς συνήγορος των Κατηγορουμένων εισηγήθηκε, δυνάμει του άρθρου 74

(1)(β) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί, ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των πελατών του έτσι ώστε αυτοί να κληθούν σε απολογία. Αντίθετη υπήρξε η θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου των Παραπονουμένων, η οποία εισηγήθηκε ότι οι Κατηγορούμενοι θα πρέπει να κληθούν σε απολογία. Στην συνέχεια θα αναφερθώ στα κύρια σημεία της μαρτυρίας της ΜΚ1 τα οποία είναι απαραίτητα για την εξαγωγή των συμπερασμάτων μου σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας. Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας είναι καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης, έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο του. Η ΜΚ1 εργάζεται στις υγειονομικές υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας στο Επαρχιακό Γραφείο Πάφου ως υγειονομικός λειτουργός από τον Μάρτιο του

1. Κατά την κυρίως εξέτασης της ανέφερε ότι στις 05.02.09 η υπηρεσία στην οποία εργάζεται έλαβε γνωστοποίηση από το σύστημα Rassf σε σχέση με συγκεκριμένα συμπληρώματα διατροφής με την επωνυμία muscle tech τα οποία περιείχαν απαγορευμένες ουσίες. Η ΜΚ1 μαζί με την συνάδελφο της Τερψούλα Σωτηρίου και μετά από οδηγίες του υπεύθυνου υγειονομικού επιθεωρητή Πάφου πραγματοποίησαν έλεγχο στην αγορά για να διαπιστώσουν κατά πόσο τα εν λόγω προϊόντα κυκλοφορούν στην αγορά. Μέσα στα πλαίσια του ελέγχου τους επισκέφθηκαν το γυμναστήριο Star Fitness στην Πάφο και διαπίστωσαν ότι διατίθονταν προς πώληση διάφορα συμπληρώματα διατροφής μεταξύ των οποίων 3 προϊόντα με την επωνυμία muscle tech και συγκεκριμένα τα προϊόντα cell - tech hardcore muscletech grape (στο εξής «cell tech hardcore»), nano vapor orange haze muscletech (στο εξής «nano vapour») και new anabolic halo new flavour orange analanch muscletech (στο εξής «new anabolic halo»). Στην παρουσία της συζύγου του υπεύθυνου του γυμναστηρίου, η ΜΚ1 με την προαναφερόμενη συνάδελφο της προχώρησαν στη δέσμευση των προϊόντων και προς το σκοπό αυτό συμπλήρωσε έντυπο δέσμευσης το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
2. Η ΜΚ1 επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον υπεύθυνο του πιο πάνω γυμναστηρίου, κάποιον κύριο Μάριο Ματθαίου, ο οποίος την πληροφόρησε ότι τα εν λόγω προϊόντα τα προμηθεύτηκε από την Κατηγορούμενη 1 της οποίος διευθυντής είναι ο Κατηγορούμενος
3. Η ΜΚ1 φωτογράφησε τα προϊόντα και στη συνέχεια ενημέρωσε τηλεφωνικά τον Κατηγορούμενο 2 για τον εντοπισμό και την δέσμευση των εν λόγω προϊόντων. Κατέθεσε δε ως Τεκμήριο 2 δέσμη αποτελούμενη από 10 έγγραφα στα οποία περιλαμβάνονται επιστολή του Υγειονομικού Επιθεωρητή Πάφου με επισυνημμένη την έκθεση της ΜΚ1 και της συναδέλφου της Τερψούλας Σωτηρίου ως επίσης και 7 φωτογραφίες στις οποίες απεικονίζονται τα προϊόντα. Όπως προκύπτει από την πιο πάνω αναφερόμενη έκθεση στον κατάλογο των συστατικών προϊόντος cell tech hardcore αναγραφόταν ότι περιέχεται η χρωστική ουσία FD&C RED No. 3, στον κατάλογο των συστατικών του nano vapour αναγραφόταν ότι περιέχεται η ουσία vinpocetine και στον κατάλογο του new anabolic halo αναγραφόταν ότι περιέχονται οι ουσίες idebenone melatonin. Επίσης, η ΜΚ 1 ανέφερε ότι λόγω του γεγονότος πως η Κατηγορούμενη 1 εδρεύει στη Λευκωσία, την περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης την ανέλαβαν συνάδελφοι της από την Λευκωσία. Οι εν λόγω συνάδελφοι της, της απέστειλαν γραπτή δήλωση του Κατηγορούμενου 2, η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 5, καθώς και αντίγραφο τιμολογίου ημερομηνίας 15.10.08, το οποίο απευθύνεται στην Κατηγορούμενη 1 και το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο
4. Τέλος, σε σχετική ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου των Παραπονουμένων ως προς την διαδικασία που ακολουθείται για την εισαγωγή συμπληρωμάτων διατροφής, η ΜΚ1 απάντησε ότι στις περιπτώσεις εισαγωγής συμπληρωμάτων διατροφής από τρίτες χώρες, όπως συνέβη εν προκειμένω, χρειάζεται να εξασφαλιστεί άδεια εισαγωγής σύμφωνα με τους περί Συμπληρωμάτων Διατροφής Κανονισμούς του
5. Κατά την αντεξέταση της η ΜΚ1 ανέφερε ότι τα προϊόντα δεν σταλήκαν για ανάλυση στο κρατικό χημείο, διότι ήταν προφανές ότι τα προϊόντα περιείχαν μη εγκεκριμένες ουσίες αφού αυτές αναγράφονταν στα συστατικά τους και ως εκ τούτου δεν ήταν αναγκαία η πραγματοποίηση ανάλυσης. Σε σχετική ερώτηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των Κατηγορουμένων σε σχέση με το προϊόν cell tech hardcore και τη χρωστική ουσία FD&C red και κατά πόσο εξασφάλισε οποιαδήποτε επιστημονική μελέτη του κρατικού χημείου, η ΜΚ1 απάντησε ότι το 2009 υπήρχε νομοθεσία σε σχέση με τα πρόσθετα και ότι η πιο πάνω χρωστική ουσία είναι πρόσθετο και απαγορευόταν να περιέχεται σε συμπλήρωμα διατροφής, με συνέπεια το προϊόν που την περιέχει να θεωρείται επιβλαβές. O κ. Στυλιανίδης έθεσε στην ΜΚ1 την ερώτηση κατά πόσο τα άλλα 2 προϊόντα, ήτοι το new anabolic halo και το nano vapor στάληκαν για αναλύσεις για να διαπιστωθεί αν όντως περιέχουν τις φαρμακευτικές ουσίες idebenone και vinpocetine αντίστοιχα. Η ΜΚ1 επανέλαβε ότι δεν στάληκαν για ανάλυση διότι στα συστατικά των εν λόγω προϊόντων αναγράφονταν οι εν λόγω φαρμακευτικές ουσίες και δεν ήταν αναγκαία η διενέργεια αναλύσεων. Τέλος, σε υποβολή του κ. Στυλιανίδη ότι τα προϊόντα που αναγράφονται στο τιμολόγιο (Τεκμήριο 6) εισήχθηκαν από ευρωπαϊκή χώρα, η ΜΚ1 δήλωσε ότι δεν είναι σε θέση να απαντήσει. Στην υπόθεση Azinas v. The Republic

(1981)2 C.L.R 9 υιοθετήθηκε πλήρως η Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England, 1 (All E.R.) 448) η οποία καθορίζει τα κριτήρια για την απόδειξη ή μη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Η απαλλαγή κατηγορούμενου στο στάδιο αυτό, σύμφωνα με τη νομολογία, δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει την καταδίκη του κατηγορούμενου σε αυτή (Βλέπε Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of The Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England Issued in 1962 -

(1962)1 All E.R. 448). Η κλήση κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης δικαιολογείται εκ πρώτης όψεως η κλήση του σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133). Σε αυτό το στάδιο, το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν προβαίνει στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962, η οποία υιοθετήθηκε στην απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται επί του θέματος. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση στο στάδιο αυτό έχει αντικειμενικό έρεισμα και πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας, στο ίδιο συμπέρασμα. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό αφού το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου δηλαδή, υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης, αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου (βλ. Azinas and another v. Police (πιο πάνω). Στην υπόθεση The Police v. Kallenos

(1980)1 JSC 145 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: " . η νομοθετική διάταξη που περιέχεται στο άρθρο 74

(1)(β) του Κεφ. 155 . δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί κατά τρόπο που να αποτελεί απλά αναφορά στα συμπεράσματα που βγαίνουν από τη μαρτυρία, όπως επιφανειακά φαίνεται, αλλά κατά τρόπο που να επεκτείνεται και να απαιτεί μαρτυρία που να θεωρείται αρκετά αξιόπιστη από το Δικαστήριο των γεγονότων, ώστε να είναι δυνατό να εγείρει τεκμήριο ενοχής. Η έννοια «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» δεν αναφέρεται μόνο στην ποσότητα της μαρτυρίας και στα αντικειμενικά και επιφανειακά συμπεράσματα από αυτήν, αλλά και στην εσωτερική ποιότητα της επάρκειάς της να οδηγήσει σε συμπεράσματα ενοχής. Το Δικαστήριο οφείλει, ακόμα και στο στάδιο τούτο, να οδηγήσει το μυαλό του, αν και μόνο προκαταρκτικά, στο κατά πόσο το Δικαστήριο θα μπορεί να στηριχθεί στη μαρτυρία που έχει παρουσιασθεί. Για παράδειγμα, έχουν οι μάρτυρες γίνει πιστευτοί; Και έτσι και αλλιώς, θα ήταν το Δικαστήριο διατεθειμένο να βασισθεί στη μαρτυρία τους; Εκείνο που το άρθρο 74

(1)(β) διαλαμβάνει είναι ότι στο κλείσιμο της υπόθεσης της κατηγορίας πρέπει να υπάρχει τέτοια αξιόπιστη μαρτυρία μπροστά στο Δικαστήριο, που να είναι αρκετή για να οδηγήσει σε τεκμήριο ενοχής, που αν αφεθεί αμάχητο, θα μπορούσε να οδηγήσει στην καταδίκη του κατηγορουμένου. Με λίγα λόγια, ένας κατηγορούμενος τότε μόνο πρέπει να καλείται σε απολογία, όταν η κατηγορία έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρά στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορουμένου μια πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από τον κατηγορούμενο μια εξήγηση, αλλιώς ο κατηγορούμενος θα καλείται, όχι για να υπερασπίζει τον εαυτό του, αλλά για να διορθώνει τις ατέλειες που υπάρχουν στη μαρτυρία που δόθηκε από την κατηγορία". Το άρθρο 6 του περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμου του 1996, Ν. 54

(1)/96, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί, (στο εξής ο «Νόμος») διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «6.-

(1)Απαγορεύεται η πώληση, παρασκευή για πώληση ή εισαγωγή για πώληση τροφίμου το οποίο- (α) Περιέχει ή φέρει οποιαδήποτε επιβλαβή ή δηλητηριώδη ουσία ή ύλη, η οποία το καθιστά επιβλαβές για την υγεία· (β)αποτελείται εν λόγω ή εν μέρει από οποιαδήποτε ρυπαρή, σάπια, μολυσμένη ή αποκρουστική ή σε αποσύνθεση ουσία· (γ) είναι ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση· (δ) είναι νοθευμένο· ή (ε) παρασκευάσθηκε, συντηρήθηκε, συσκευάσθηκε, μεταφέρθηκε ή αποθηκεύθηκε κάτω από ανθυγιεινές συνθήκες.

(2)Όποιος παραβαίνει οποιαδήποτε από τις διατάξεις του εδαφίου

(1)είναι ένοχος ποινικού αδικήματος και υπόκειται- (α) Στην περίπτωση πρώτου αδικήματος σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις τρεις χιλιάδες λίρες ή και στις δύο ποινές· (β) στην περίπτωση δεύτερου ή μεταγενέστερου αδικήματος σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες λίρες ή και στις δύο ποινές.

(3)(α) Για σκοπούς εφαρμογής του εδαφίου

(1), λαμβάνονται υπόψη τα αναφερόμενα στο ΄Αρθρο 14

(3)του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002. (β) Για σκοπούς εφαρμογής του εδαφίου

(1)(α), εφαρμόζεται το ΄Αρθρο 14

(4)του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002. (γ) Για σκοπούς εφαρμογής του εδαφίου

(1)(γ), εφαρμόζεται το ΄Αρθρο 14

(5)του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002. (δ) Τρόφιμο θεωρείται ότι δεν παραβαίνει τις διατάξεις του εδαφίου

(1)εάν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΄Αρθρου 14

(7)ή

(9)του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002, με την επιφύλαξη του ΄Αρθρου 14

(8)του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002. (ε) Σε περίπτωση που τρόφιμο παραβαίνει τις διατάξεις του εδαφίου

(1)του παρόντος άρθρου, εφαρμόζεται το ΄Αρθρο 14

(6)του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 ως εάν η αναφορά του εν λόγω ΄Αρθρου σε τρόφιμο που είναι μη ασφαλές να ήταν αναφορά σε τρόφιμο που παραβαίνει τις διατάξεις του εδαφίου

(1)του παρόντος άρθρου.

(4)Σε περίπτωση που απαγορεύεται ή περιορίζεται η προσθήκη ή παρουσία οποιασδήποτε ουσίας σε οποιοδήποτε τρόφιμο ή η διάθεση, η πώληση ή εμπορία τροφίμου στο οποίο προστίθεται ή περιέχεται τέτοια ουσία, είτε δια διάταξης Διατάγματος ή Κανονισμών, που εκδίδονται βάσει του παρόντος Νόμου, είτε δια διάταξης υποχρεωτικού προτύπου είτε δια διάταξης Κοινοτικού Κανονισμού ή Κοινοτικής Απόφασης, η προσθήκη ή παρουσία τέτοιας ουσίας σε τέτοιο τρόφιμο, που έγινε κατά παράβαση ή παράλειψη συμμόρφωσης με οποιαδήποτε προαναφερόμενη διάταξη, θεωρείται για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου ή οποιουδήποτε άλλου νόμου, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο, ότι καθιστά το τρόφιμο επιβλαβές για την υγεία.» Το δε άρθρο 14

(4)του Κανονισμού (ΕΚ) αρ. 178/02, έχει ως ακολούθως: «4. Προκειμένου να καθοριστεί εάν ένα τρόφιμο είναι επιβλαβές για την υγεία, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής: α) όχι μόνον οι πιθανές άμεσες ή/και βραχυπρόθεσμες ή/και μακροπρόθεσμες συνέπειες του τροφίμου αυτού στην υγεία του ατόμου που το καταναλώνει, αλλά επίσης στις επερχόμενες γενεές, β) οι πιθανές σωρευτικές τοξικές συνέπειες, γ) οι ιδιαίτερες ευαισθησίες όσον αφορά την υγεία συγκεκριμένης κατηγορίας καταναλωτών, όταν το τρόφιμο προορίζεται για την εν λόγω κατηγορία καταναλωτών.» Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας, οι Κατηγορούμενοι κατά ή περί τον Φεβρουάριο του 2009 εισήγαγαν και πώλησαν σε δύο γυμναστήρια στην Πάφο και στη Λεμεσό καθώς και σε ιδιόκτητο κατάστημα τους στη Λεμεσό συμπληρώματα διατροφής που περιείχαν απαγορευμένες ή/και μη επιτρεπόμενες χρωστικές ουσίες καθώς και απαγορευμένες ή/και μη επιτρεπόμενες φαρμακευτικές ουσίες. Από την συνδυασμένη εφαρμογή του άρθρου 6

(1)(α) και

(4)του Νόμου, προκύπτει ότι για να συντελεστεί το αδίκημα του εδαφίου

(1)(α) θα πρέπει το επίδικο προϊόν να περιέχει οποιαδήποτε επιβλαβή ή δηλητηριώδη ουσία ή ύλη, η οποία το καθιστά επιβλαβές για την υγεία. Το άρθρο 14

(4)του Κανονισμού (ΕΚ) αρ. 178/02, στο οποίο παραπέμπει το εδάφιο

(3)(β) του Νόμου, ορίζει τις παραμέτρους που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να καθοριστεί πότε ένα τρόφιμο είναι επιβλαβές για την υγεία. Το δε εδάφιο

(4)του Νόμου δημιουργεί τεκμήριο πως ένα προϊόν καθίσταται επιβλαβές για την υγεία, σε περίπτωση κατά την οποία περιέχεται στο εν λόγω προϊόν οποιαδήποτε ουσία η παρουσία ή η προσθήκη της οποίας απαγορεύεται ή περιορίζεται δυνάμει των διατάξεων που προσδιορίζονται στο εν λόγω εδάφιο, εκτός εάν αποδειχθεί το αντίθετο. Επομένως, για να ενεργοποιηθεί το τεκμήριο που δημιουργεί το εδάφιο

(4)του Νόμου θα πρέπει πρώτα να αποδειχθεί η παρουσία στο επίδικο προϊόν κάποιας συγκεκριμένης ουσίας της οποίας η παρουσία ή η προσθήκη απαγορεύεται. Το ερώτημα που προκύπτει εν προκειμένω είναι κατά πόσο προσάχθηκε αποδεκτή μαρτυρία σε σχέση με το εν λόγω συστατικό στοιχείο του αδικήματος, δηλαδή την ύπαρξη επιβλαβούς ουσίας στα επίδικα προϊόντα. Η ΜΚ1 ανέφερε ότι στο ένα επίδικο προϊόν περιέχεται αφενός η χρωστική ουσία FD&C red, η οποία με βάση κάποια νομοθεσία του 2009 απαγορεύεται να περιλαμβάνεται σε συμπληρώματα διατροφής και αφετέρου στα άλλα δύο επίδικα προϊόντα περιλαμβάνεται στο μεν ένα η φαρμακευτική ουσία idebenone, στο δε άλλο η επίσης φαρμακευτική ουσία vinbocetine, οι οποίες ως φαρμακευτικές ουσίες απαγορεύεται να περιέχονται σε συμπληρώματα διατροφής. Η ΜΚ1 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εν λόγω ουσίες περιέχονται στα επίδικα προϊόντα από το γεγονός ότι αυτές αναγράφονται στα συστατικά τους και δεν προχώρησε σε οποιαδήποτε ανάλυση των εν λόγω προϊόντων. Η πιο πάνω αναφερόμενη μαρτυρία της ΜΚ1 αποτελεί εξ ακοής μαρτυρία, καθώς η ΜΚ1 δεν έχει προσωπική γνώση του γεγονότος για το οποίο κατέθεσε αφού δεν προχώρησε σε οποιαδήποτε ανάλυση για να διαπιστώσει κατά πόσο οι επίδικες ουσίες που αναγράφονται στα συστατικά των προϊόντων όντως περιέχονται σε αυτά. Αντ' αυτού προσέφερε ως μαρτυρία το τι αναγράφεται στα συστατικά των επίδικων προϊόντων, ως απόδειξη του περιεχομένου των επίδικων προϊόντων. Στην υπόθεση Δήμος Λευκωσίας v. E.L.K. TRADING LTD

(2003)2 Α.Α.Δ 120, η εφεσίβλητη αθωώθηκε και απαλλάγηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο διότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση καθώς με την μαρτυρία που παρουσιάστηκε δεν συνδέθηκε η προμήθεια στο περίπτερο των χυμών από την εφεσίβλητη. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικυρώνοντας την πρωτόδικη κατάληξη ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα (οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου): «Είναι η θέση των εφεσειόντων πως είχε αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση με τη μαρτυρία, με βάση κυρίως το γεγονός ότι πάνω στους χυμούς αναγραφόταν το όνομα της κατασκευάστριας εταιρείας. Εξετάσαμε με προσοχή τα στοιχεία που είχε ενώπιόν της η πρωτόδικος Δικαστής, καθώς και την ανάλυση που έκαμε της μαρτυρίας, η οποία μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους. Είναι μεν γεγονός ότι αποδείχθηκε η ακαταλληλότητα των χυμών, αλλά πουθενά δεν υπάρχει άμεση πρωτογενής μαρτυρία που να συνδέει την εφεσίβλητη με το γεγονός της προμήθειας των χυμών στο περίπτερο.» Κατ' αναλογία με την πιο πάνω υπόθεση, εν προκειμένω δεν υπάρχει οποιαδήποτε άμεση πρωτογενής μαρτυρία σε σχέση με την ύπαρξη των επίδικων ουσιών στα προϊόντα. Η μαρτυρία που προσκομίστηκε περιορίστηκε στο γεγονός της αναγραφής των επίδικων ουσιών στα συστατικά των εν λόγω προϊόντων. Δεν παραγνωρίζω το γεγονός ότι η πιο πάνω απόφαση εκδόθηκε πριν την τροποποίηση του περί Απόδειξης Νόμου Κεφ. 9 με την οποία πλέον μία εξ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται απλά και μόνο διότι αυτή είναι εξ ακοής. Ωστόσο θεωρώ ότι μπορώ να αντλήσω καθοδήγηση από την πιο πάνω απόφαση ενόψει της επιφύλαξης που περιλαμβάνεται στο άρθρο 24

(1)του περί Απόδειξης Νόμου Κεφ.9, όπου αναφέρεται ότι σε ποινική διαδικασία το Δικαστήριο δύναται σε οποιαδήποτε στάδιο της να μην αποδεχθεί εξ ακοής μαρτυρία, αν κρίνει ότι τούτο εξυπηρετεί τους σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω, θεωρώ ότι θα πρέπει να αποκλείσω την εξ ακοής μαρτυρία της ΜΚ1 σε σχέση με την ύπαρξη των επίδικων ουσιών στα προϊόντα, καθώς αυτό εξυπηρετεί, κατά την κρίση μου, τους σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Στο εν λόγω συμπέρασμα μου κατέληξα αφού έλαβα υπόψη μου το γεγονός ότι με την πιο πάνω αναφερόμενη μαρτυρία θα ήταν αδύνατη η καταδίκη των Κατηγορουμένων. Συνεπώς η κλήση των Κατηγορουμένων σε απολογία θα έδιδε ενδεχομένως την δυνατότητα στον Παραπονούμενο να διορθώσει τις ατέλειες και τα κενά της μαρτυρίας του. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι αποδεκτό στο ποινικό μας δίκαιο όπου η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που τη συνιστά βαρύνει εξ' ολοκλήρου τον κατήγορο, κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων όσο εύλογες και αν είναι ( Λοϊζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363). Αναφορικά με την δεύτερη κατηγορία και σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, οι Κατηγορούμενοι εισήγαγαν, πώλησαν ή/και διέθεσαν στη Δημοκρατία συμπληρώματα διατροφής χωρίς την έκδοση της απαιτούμενης άδειας από το Διευθυντή του Τμήματος Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας. Οι κανονισμοί 3-5 των περί Συμπληρωμάτων Διατροφής Κανονισμών του 2004 διαλαμβάνουν τα ακόλουθα: 3

(1)Συμπληρώματα διατροφής επιτρέπεται να εισάγονται, παράγονται, πωλούνται, διατίθενται ή διακινούνται στο εμπόριο στη Δημοκρατία μόνο σε προσυσκευασμένη μορφή σύμφωνα με τις διατάξεις των Κανονισμών 4 και 5.

(2)Τα συμπληρώματα διατροφής δύνανται να εισάγονται, παράγονται, διακινούνται, πωλούνται ή να διατίθενται στο εμπόριο στη Δημοκρατία μόνο σε δοσιμετρικές μορφές όπως κάψουλες, παστίλιες, δισκία, χάπια, και άλλες παρόμοιες μορφές, καθώς και φακελάκια σκόνης, φύσιγγες υγρού προϊόντος, φιαλίδια με σταγονόμετρο, και άλλες παρόμοιες μορφές υγρών και κόνεων που προορίζονται να ληφθούν σε προμετρημένες, μικρές, μοναδιαίες ποσότητες. 4

(1)Συμπληρώματα διατροφής που κυκλοφορούν νόμιμα σε κράτος μέλος άλλο από τη Δημοκρατία τίθενται σε κυκλοφορία στην κυπριακή αγορά μετά από γνωστοποίηση του ενδιαφερόμενου προσώπου να κυκλοφορήσει αυτά, στο Διευθυντή, εφ' όσον περιέχουν αποκλειστικά βιταμίνες και ανόργανα στοιχεία που παρατίθενται στο Δεύτερο Παράρτημα υπό τις μορφές που παρατίθενται στο Τρίτο Παράρτημα και μόνο όταν η προτεινόμενη δοσολογία- (α)(

1. i)Καλύπτει όχι κατώτερο του 15% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης που αναφέρεται στο Πρώτο Παράρτημα, (
2. ii)δεν ξεπερνά τις ποσότητες που αναφέρονται στο Τέταρτο Παράρτημα, ως ανώτατο όριο ασφάλειας, ή (β) είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές παρασκευής; (
3. i)Του κράτους μέλους παρασκευής, εάν παρασκευάστηκε σε κράτος μέλος, ή (
4. ii)του κράτους μέλους στο οποίο εισήχθηκε για πρώτη φορά, εάν παρασκευάστηκε σε χώρα άλλη από κράτος μέλος.

(2)Η αναφερόμενη στην παράγραφο

(1)γνωστοποίηση, η οποία υποβάλλεται σε έντυπο που καθορίζεται και παραχωρείται από το Διευθυντή, περιλαμβάνει τα ακόλουθα: (α) Στοιχεία του γνωστοποιούντος προσώπου και υπεύθυνου κυκλοφορίας, (β) ονομασία του προϊόντος, και (γ) το υπόδειγμα της σήμανσης του προϊόντος.

(3)Κάθε τροποποίηση των στοιχείων που απαιτούνται από τον παρόντα Κανονισμό, πρέπει να γνωστοποιείται στο Διευθυντή. 5

(1)Τα συμπληρώματα διατροφής που δεν περιλαμβάνονται στις κατηγορίες του Κανονισμού 4 υπόκεινται σε διαδικασία έγκρισης από το Διευθυντή, με την έκδοση άδειας, όπου εγκρίνεται η κυκλοφορία του προϊόντος στην αγορά. Για την έκδοση της άδειας, συμπληρώνεται έντυπο, το οποίο καθορίζεται και παραχωρείται από το Διευθυντή.

(2)Η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί εντός 120 ημερών από την ημερομηνία κατάθεσης όλων των απαιτούμενων δικαιολογητικών στο Διευθυντή.

(3)Τα απαιτούμενα για την έκδοση άδειας δικαιολογητικά κατατίθενται στο Διευθυντή και είναι τα ακόλουθα: (α) Στοιχεία του αιτούντος και υπεύθυνου κυκλοφορίας, (β) ονομασία προϊόντος (γ) ποιοτική και ποσοτική σύνθεση, (δ) αναλυτικά στοιχεία του προϊόντος, (ε) μέθοδοι ελέγχου, (στ) προδιαγραφές πρώτων υλών, (ζ) σήμανση, φύλλο οδηγιών, ενημερωτικά φυλλάδια και διαφημιστικά κείμενα του προϊόντος, (η) δύο δείγματα, (θ) πιστοποιητικό νόμιμης κυκλοφορίας στη χώρα παραγωγής ή σε κράτος μέλος, (ι) άδεια παραγωγής ή συσκευασίας για τα παραγόμενα εγχωρίως ή σε τρίτες χώρες προϊόντα, και (κ) τέλος 20 λιρών για κάθε μορφή και περιεκτικότητα που αφορά έγκριση, ανανέωση ή τροποποίηση της απόφασης έγκρισης.

(4)Κάθε τροποποίηση των ανωτέρω στοιχείων, είτε πριν, είτε μετά την έκδοση άδειας για κυκλοφορία του προϊόντος στην αγορά, κατατίθεται στο Διευθυντή.

(5)Η ισχύς της άδειας κυκλοφορίας είναι πενταετής και για την ανανέωση αυτής, υποβάλλονται όλα τα δικαιολογητικά που αναφέρονται στην παράγραφο

(3).

(6)Η απόφαση του Διευθυντή για τη μη χορήγηση ή τη μη ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας αιτιολογείται επαρκώς και κοινοποιείται στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο, το οποίο δύναται να ασκήσει ιεραρχική προσφυγή στον Υπουργό εντός 30 ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απόφασης." Όπως προκύπτει από τον κανονισμό 5 η ύπαρξη άδειας είναι απαραίτητη για την κυκλοφορία των προϊόντων στην αγορά όταν αυτά δεν εμπίπτουν στις πρόνοιες του κανονισμού 4. Επομένως, για να υπάρξει παράβαση του κανόνα 5 θα πρέπει τα επίδικα προϊόντα να μην προέρχονται από χώρα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ελβετία ή άλλο συμβαλλόμενο μέρος της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Τέτοια μαρτυρία δεν έχει παρουσιαστεί από τον Παραπονούμενο. Το μόνο στοιχείο που μπορεί να θεωρηθεί ως σχετικό είναι το τιμολόγιο (Τεκμήριο 6), το οποίο όμως δεν απαντά το πιο πάνω ερώτημα αφού δεν αναφέρεται σε αυτό η χώρα του εκδότη του τιμολογίου. Επιπρόσθετα, η ΜΚ1 κατά την αντεξέταση της και σε σχετική υποβολή του ευπαίδευτου συνηγόρου των Κατηγορουμένων ότι τα εμπορεύματα που εμφαίνοντα επί του Τεκμηρίου 6 εισήχθηκαν από ευρωπαϊκή χώρα ανέφερε ότι δεν ήταν σε θέση να απαντήσει. Από τα πιο πάνω καθίσταται, κατά την άποψη μου, φανερό ότι από την μαρτυρία που προσκόμισε ο Παραπονούμενος απουσιάζει το συστατικό στοιχείο της εισαγωγής των επίδικων προϊόντων από χώρα που δεν είναι κράτος μέλος. Για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω, θεωρώ ότι εξ αντικειμένου δεν στοιχειοθετείται η υπόθεση του Παραπονούμενου αφού από την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου απουσιάζουν συστατικά στοιχεία των αδικημάτων. Κατά συνέπεια οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 αθωώνονται και απαλλάσσονται από τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των Κατηγορουμένων 1 και 2 και εναντίον του Παραπονούμενου ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 λόγω του ότι εκπροσωπούνταν από τον ίδιο συνήγορο δικαιούνται σε ένα σετ εξόδων. (Υπ.) ............. Μ. Αγιομαμίτης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο