Έπαρχο Πάφου ν. Tremetoushiotis Developers ltd κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 14593/13, 12/12/2014

(1)της Ποινικής Δικονομίας Κεφ. 155, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί, (στο εξής ο «Νόμος») παρέχει στο Δικαστήριο ευρεία διακριτική ευχέρεια να τροποποιεί, μεταβάλλει ή προσθέτει κατηγορίες. Όπως αναφέρεται στο ίδιο το άρθρο 83

(1)του Νόμου, όταν το κατηγορητήριο σε οποιοδήποτε στάδιο φαίνεται να είναι ελαττωματικό, είτε ουσιαστικά, είτε τυπικά, το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει διάταγμα για τη μεταβολή του και την τροποποίηση ή αντικατάσταση ή ακόμη και προσθήκη άλλων κατηγοριών, όπως θα ήθελε κρίνει αναγκαίο ώστε να ανταποκρίνεται στα περιστατικά της υπόθεσης. Συγκεκριμένα, το άρθρο 83

(1)του Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «83.-

(1)Όταν, σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης φαίνεται στο Δικαστήριο ότι το κατηγορητήριο ή το κατηγορητήριο που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο είναι ελαττωματικό, είτε ουσιαστικά είτε τυπικά, το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει τέτοιο διάταγμα για τη μεταβολή του κατηγορητηρίου ή του κατηγορητηρίου που καταχωρίστηκε στο Κακουργιοδικείο είτε με τροποποίηση του ή με υποκατάσταση του ή με προσθήκη σε αυτό νέας κατηγορίας ως το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο ώστε να ανταποκρίνεται στα περιστατικά της υπόθεσης.» Το Δικαστήριο μπορεί να εκδώσει διάταγμα για τη μεταβολή του κατηγορητηρίου είτε κατόπιν αίτησης εκ μέρους ενός από τους διαδίκους, είτε αυτεπάγγελτα. Η ανάγκη για τροποποίηση μπορεί να προκύψει για διάφορους λόγους. Για παράδειγμα: (α) να θεραπεύσει μια σύγκρουση που υπάρχει μεταξύ των λεπτομερειών μιας κατηγορίας και της μαρτυρίας που έχει ήδη προσαχθεί. (β) να δώσει περαιτέρω ή πιο ακριβείς λεπτομέρειες ώστε να υποβοηθήσει τον κατηγορούμενο να ετοιμάσει την υπεράσπιση του με βεβαιότητα. (γ) να προσθέσει μια κατηγορία για να συμπεριληφθεί αδίκημα που αποκαλύπτεται από τη μαρτυρία. Όπως έχω αναφέρει και πιο πάνω τροποποίηση κατηγορητηρίου μπορεί να γίνει όταν διαπιστωθεί ότι αυτό είναι ελαττωματικό. Το κατά πόσο ένα κατηγορητήριο είναι ή όχι ελαττωματικό αποτελεί θέμα το οποίο δεν συναρτάται μόνο με τα εξωτερικά γνωρίσματα του κατηγορητηρίου και ειδικότερα με την διατύπωση των κατηγοριών αλλά και με το πώς η Κατηγορούσα Αρχή αντικρίζει τις κατηγορίες έχοντας ως κριτήριο της το αποδεικτικό υλικό το οποίο έχει στη διάθεση της. Η έννοια του όρου «ελαττωματικό» έχει ερμηνευθεί στην υπόθεση Pouris v. The Republic [1983] 2 C.L.R. 148. Το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση του αναφέρθηκε στην αγγλική νομολογία, υιοθετώντας την ερμηνεία που έχει δοθεί στον όρο αυτό. Συγκεκριμένα στην υπόθεση R v. Smith and Others 34 Cr App. R. 168, το επιχείρημα ότι για να είναι το κατηγορητήριο ελαττωματικό πρέπει να είναι τέτοιο που νομικά να μην αποκαλύπτει την ύπαρξη αδικήματος, απορρίφθηκε από το Δικαστήριο, που τόνισε ότι μπορεί να γίνει οποιαδήποτε μεταβολή του κατηγορητηρίου σε θέματα όπως την περιγραφή και πιθανώς και πολλά άλλα, ούτως ώστε να ανταποκρίνεται στη διαθέσιμη μαρτυρία, πάντοτε κάτω από την προϋπόθεση ότι η τροποποίηση δεν προκαλεί αδικία στον κατηγορούμενο. Στην υπόθεση Georgios Leonidou v. The Police [1987] 2 C.L.R. 96, τονίστηκε ότι το κατηγορητήριο θεωρείται ελαττωματικό μέσα στην έννοια του άρθρου 83

(1)του Νόμου στην περίπτωση που το περιεχόμενο του δεν συνάδει με την μαρτυρία που δόθηκε στη δίκη. Οι πιο πάνω αναφερόμενες αρχές επιβεβαιώθηκαν και στη σχετικά πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Κλεοβούλου ν. Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 65, στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια, σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης, να προχωρήσει στην τροποποίηση του κατηγορητηρίου, εκδίδοντας σχετικό διάταγμα ως κρίνει αναγκαίο, ώστε αυτό να ανταποκρίνεται στα περιστατικά της υπόθεσης, νοουμένου, πάντοτε, ότι, με την τροποποίηση, δεν επηρεάζονται δυσμενώς τα δικαιώματα του κατηγορουμένου.» Στην προκείμενη περίπτωση, η ακροαματική διαδικασία όχι μόνο δεν έχει αρχίσει αλλά η υπόθεση βρίσκεται σε αρκετά πρώιμο στάδιο αφού οι κατηγορούμενοι δεν έχουν ακόμη απαντήσει στο κατηγορητήριο. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του παραπονούμενου στην επιχειρηματολογία του προς υποστήριξη του αιτήματος τροποποίησης αναφέρει ότι αυτό υποβάλλεται για να θεραπευθεί το ελάττωμα που παρουσιάζει το κατηγορητήριο σε σχέση με τις κατηγορίες υπ' αρ. 1 και 2. Συγκεκριμένα, ο κ. Μαρίνος αναφέρει ότι η αναφορά σε 12 διαμερίσματα και δύο κατοικίες είναι όμοια με την αναφορά που περιλαμβανόταν στις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης και δεύτερης κατηγορίας της ποινικής υπόθεσης με αρ. 7877/11 Ε.Δ. Πάφου. Στην εν λόγω υπόθεση οι κατηγορούμενοι είχαν καταδικαστεί και κατά συνέπεια υφίσταται δεδικασμένο στην εκ νέου προώθηση των αδικημάτων στη βάση των συγκεκριμένων λεπτομερειών. Στην αντίπερα όχθη ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορουμένων υποστήριξε ότι δεν θα πρέπει να επιτραπεί η αιτούμενη τροποποίηση, καθώς σε μία τέτοια περίπτωση τα δικαιώματα των κατηγορουμένων θα επηρεαστούν δυσμενώς αφού θα μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν έχουν ξαναδικαστεί για τα ίδια αδικήματα. Θεωρώ ότι δεν ευσταθεί το επιχείρημα των κατηγορουμένων ότι σε περίπτωση έγκρισης της αιτούμενης τροποποίησης θα επηρεαστούν δυσμενώς τα δικαιώματα τους. Καταρχάς σημειώνω ότι, όπως ανέφερα και πιο πάνω, βρισκόμαστε σε αρχικό στάδιο της διαδικασίας αφού οι κατηγορούμενοι δεν έχουν καν απαντήσει στο κατηγορητήριο. Ο παραπονούμενος έχει εντοπίσει ελάττωμα στο κατηγορητήριο ως είναι διατυπωμένο, καθώς στις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης και της δεύτερης κατηγορίας περιλαμβάνονται λεπτομέρειες για τις οποίες δεν θα προσφερθεί μαρτυρία ενόψει του ότι οι κατηγορούμενοι έχουν ήδη καταδικαστεί σε σχέση με αυτές στα πλαίσια της υπόθεσης 7877/11 Ε.Δ. Πάφου. Δεν βλέπω με ποιο τρόπο θα επηρεαστούν τα δικαιώματα των κατηγορουμένων. Οι κατηγορούμενοι και μετά την έγκριση της αιτούμενης τροποποίησης θα έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα που έχουν και τώρα και θα μπορούν να προβάλουν τα ίδια επιχειρήματα που θα μπορούσαν να προβάλουν και τώρα σε σχέση με την ουσία των αδικημάτων που αντιμετωπίζουν. Για τους λόγους που προσπάθησα πιο πάνω να εξηγήσω, θα ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια προς όφελος του παραπονούμενου και θα επιτρέψω την τροποποίηση των λεπτομερειών αδικήματος της πρώτης και της δεύτερης κατηγορίας ως ακολούθως: (α) Στις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας να διαγραφεί η φράση «12 διαμερίσματα, δύο κατοικίες». (β) Στις λεπτομέρειες αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας να διαγραφεί η φράση «12 διαμερισμάτων, δύο κατοικιών» (Υπ.)........... Μ. Αγιομαμίτης, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο