Κοινοτικό Συμβούλιο Αξύλου ν. Χρυστάλλα Κυπριανίδου, Αρ. Υπόθεσης: 10634/12, 15/12/2014

(1)/2002, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί (στο εξής ο «Νόμος»). Στις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας καταγράφεται ότι η κατηγορούμενη από 1.1.11 μέχρι σήμερα στην Αξύλου της Επαρχίας Πάφου και εντός των ορίων του χωριού Αξύλου διατηρούσε 2 σκύλους στην αυλή της χωρίς να έχει εξασφαλίσει προηγουμένως άδεια από την αρμόδια αρχή, δηλαδή το Κοινοτικό Συμβούλιο Αξύλου. Στις κατηγορίες 2 και 3 κατηγορείται με βάση τον περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμο, Ν.46

(1)/94, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των εν λόγω αδικημάτων κατηγορείται ότι παρέλειψε να διασφαλίσει την υγεία και ευημερία των σκύλων που είχε στη φύλαξη της και ότι παρέλειψε να τους παρέχει στέγαση αντίστοιχα. Μετά το πέρας της υπόθεσης των παραπονουμένων, η ευπαίδευτη συνήγορος της κατηγορούμενης εισηγήθηκε, δυνάμει του άρθρου 74

(1)(β) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί, ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση έτσι ώστε η κατηγορούμενη να κληθεί σε απολογία. Αντίθετη υπήρξε η θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου των παραπονουμένων, η οποία εισηγήθηκε ότι η κατηγορούμενη θα πρέπει να κληθεί σε απολογία. Οι παραπονούμενοι προς απόδειξη της υπόθεσης τους κάλεσαν τρεις μάρτυρες, ήτοι τον Ανδρέα Λοΐζου (ΜΚ1), τον Ηλία Ηλία κτηνιατρικό λειτουργό (ΜΚ2) και τον Ηλία Ηλία κοινοτάρχη του χωριού Αξύλου (ΜΚ3). Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας είναι καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης, έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο του. Στην συνέχεια θα αναφερθώ σε εκείνα τα σημεία της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα, τα οποία είναι απαραίτητα για την εξαγωγή των συμπερασμάτων μου σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας. Στην υπόθεση Azinas v. The Republic

(1981)2 C.L.R 9 υιοθετήθηκε πλήρως η Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England, 1 (All E.R.) 448) η οποία καθορίζει τα κριτήρια για την απόδειξη ή μη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης. Η απαλλαγή κατηγορούμενου στο στάδιο αυτό, σύμφωνα με τη νομολογία, δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος και (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει την καταδίκη του κατηγορούμενου σε αυτή (Βλέπε Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of The Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England Issued in 1962 -

(1962)1 All E.R. 448). Η κλήση κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης δικαιολογείται εκ πρώτης όψεως η κλήση του σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133). Σε αυτό το στάδιο, το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν προβαίνει στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962, η οποία υιοθετήθηκε στην απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 C.L.R. 9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται επί του θέματος. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση στο στάδιο αυτό έχει αντικειμενικό έρεισμα και πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας, στο ίδιο συμπέρασμα. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό αφού το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου δηλαδή, υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης, αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου (βλ. Azinas and another v. Police (πιο πάνω). Η ευπαίδευτη συνήγορος της κατηγορούμενης, εισηγήθηκε κατά την αγόρευση της ότι δεν έχει αποδειχθεί ένα απαραίτητο συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη και συγκεκριμένα ότι οι σκύλοι στους οποίους αναφέρθηκαν όλοι οι ΜΚ είναι σκύλοι εν τη εννοία του Νόμου. Η κα Λεμονάρη υπέδειξε ότι με βάση το άρθρο 2 του Νόμου ένας σκύλος για να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Νόμου θα πρέπει να είναι ηλικίας άνω των 3 μηνών και τέτοια μαρτυρία δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου. Το αδίκημα που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη στην πρώτη κατηγορία έχει ως βάση του το άρθρο 18 (α) και (β) του Νόμου, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «

1. Οποιοδήποτε πρόσωπο— (α) Κατέχει σκύλο χωρίς άδεια κατοχής ή σκύλο που δεν είναι εγγεγραµµένος και σηµασµένος, (β) κατέχει σκύλο κατά παράβαση των διατάξεων του παρόντος Νόµου, ................................... (στ) παραβαίνει με οποιοδήποτε τρόπο τις διατάξεις του παρόντος Νόμου, είναι ένοχο αδικήματος και σε περίπτωση πρώτης καταδίκης υπόκειται σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις χίλιες λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές και σε περίπτωση δεύτερης ή μεταγενέστερης καταδίκης, σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους είκοσι τέσσερις μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές.» Προκύπτει από τη διατύπωση του άρθρου 18 (α) και (β) ότι απαραίτητο συστατικό στοιχείο για τη διάπραξη του αδικήματος που καθιερώνει το εν λόγω άρθρο είναι η κατοχή σκύλου. Στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του Νόμου στην έννοια «σκύλος» δίδεται η ακόλουθη ερμηνεία ( η υπογράμμιση είναι δική μου): « «σκύλος», για τους σκοπούς του παρόντος Νόµου, περιλαµβάνει κάθε σκύλο κάθε φυλής και γένους ηλικίας άνω των 3 µηνών·» Καθίσταται επομένως σαφές ότι για την εφαρμογή του Νόμου θα πρέπει ο σκύλος στον οποίο αναφέρεται το αδίκημα που αντιμετωπίζει το κατηγορούμενο πρόσωπο να είναι ηλικίας άνω των 3 μηνών. Στην προκείμενη περίπτωση παρατηρώ ότι δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας σε σχέση με την ηλικία των σκύλων. Οι μεν ΜΚ1 και 2 ανέφεραν ότι επισκέφθηκαν την οικία της κατηγορούμενης στις 13.3.12 όπου και εντόπισαν δύο σκύλους, εκ των οποίων ο ένας ήταν νεκρός και σε κατάσταση αποσύνθεσης, ουδέν όμως είπαν σε σχέση με την ηλικία των εν λόγω σκύλων. Ο δε ΜΚ3 ανέφερε ότι η κατηγορούμενη κατείχε σκύλους το 2011 και το 2012, δεν προσδιόρισε όμως χρονικά πότε εντός του 2011 κατείχε τους σκύλους για να διαπιστωθεί έστω και συμπερασματικά ότι η ηλικία τους ήταν άνω των 3 μηνών. Εν πάση περιπτώσει σημειώνω ότι ο ΜΚ3 δεν υποστήριξε στη μαρτυρία του ότι οι σκύλοι που είδε το 2011 (επαναλαμβάνω χωρίς να προσδιορίζει το χρόνο κατά τον οποίο τους είδε) ήταν οι ίδιοι με τους σκύλους που εντοπίστηκαν στις 13.3.
2. Αποτελεί θεμελιώδη αρχή του ποινικού μας συστήματος ότι η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που τη συνιστά βαρύνει εξ' ολοκλήρου τον κατήγορο, κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων όσο εύλογες και αν είναι (βλ. Λοϊζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363). Από την μαρτυρία που έχει τεθεί επομένως ενώπιον μου απουσιάζει οποιαδήποτε αναφορά στην ηλικία των σκύλων και κατά συνέπεια το συστατικό στοιχείο του αδικήματος, δηλαδή ότι οι σκύλοι που εντοπίστηκαν στην οικία της κατηγορούμενης στις 13.3.12 είναι ηλικίας άνω των 3 μηνών ελλείπει. Η κα. Λεμονάρη εισηγήθηκε ότι τα πιο πάνω αναφερόμενα ισχύουν και για τα αδικήματα της δεύτερης και τρίτης κατηγορίας. Με κάθε σεβασμό προς την εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της κατηγορουμένης διαφωνώ με αυτήν. Καταρχάς οι κατηγορίες 2 και 3 έχουν ως βάση τους διαφορετικό νομοθέτημα και συγκεκριμένα στηρίζονται στον περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμο Ν. 46

(1)/94, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί. Στον πιο πάνω αναφερόμενο νόμο δεν γίνεται οποιαδήποτε αναφορά σε σκύλους, αλλά σύμφωνα με το άρθρο 3

(2)ο εν λόγω νόμος εφαρμόζεται σε κατοικίδια ή αιχμάλωτα ζώα καθώς και σε ζώα τα οποία με οποιοδήποτε τρόπο βρίσκονται κάτω από ανθρώπινη επίβλεψη και έλεγχο. Στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του εν λόγω νόμου και στην ερμηνεία της έννοιας «ζώα» δεν υπάρχει οποιαδήποτε παραπομπή στην ηλικία των ζώων. Ούτε μπορεί κατά την άποψη μου να υποστηριχθεί ότι ο περί Σκύλων Νόμος είναι ειδικός σε σχέση με τον περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμο και ως τέτοιος υπερισχύει του τελευταίου. Όπως ανέφερα και πιο πάνω πρόκειται για δύο διαφορετικά νομοθετήματα, οι πρόνοιες των οποίων αποσκοπούν στη ρύθμιση διαφορετικών καταστάσεων. Πιο συγκεκριμένα ο περί Σκύλων Νόμος έχει ως σκοπό τη ρύθμιση διαδικαστικών θα έλεγα θεμάτων που αφορούν την κατοχή σκύλων, όπως για παράδειγμα την άδεια για κατοχή σκύλων, την τήρηση μητρώου εγγραφής σκύλων και τις φυλές σκύλων των οποίων η εισαγωγή στη Δημοκρατία απαγορεύεται. Αντίθετα, ο περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμος, όπως ρητά ορίζει στο άρθρο 3

(1)αυτού, ρυθμίζει το γενικό πλαίσιο των κανόνων συμπεριφοράς που πρέπει να τηρούνται κατά το χειρισμό των ζώων με σκοπό τη διασφάλιση της υγείας και ευημερίας τους. Για τους λόγους που προσπάθησα πιο πάνω να εξηγήσω η κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλλάσσεται σε σχέση με την πρώτη κατηγορία. Όσον αφορά τις κατηγορίες 2 και 3 θεωρώ ότι έχει αποκαλυφθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορούμενης και κατά συνέπεια καλείται σε απολογία. (Υπ.)........... Μ. Αγιομαμίτης, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο