Δημοκρατία ν. Ευριπίδης Χρίστου, Αρ. Υπόθεσης: 7342/14, 30/12/2014

(1)του Ποινικού Κώδικα. Καταλογίζεται ειδικότερα σε αυτόν πως: Σε άγνωστη προς την κατηγορούσα αρχή ημερομηνία, μεταξύ της 20ης και 23ης Ιουλίου 2014, συμπεριλαμβανομένων, στην Κρήτου Τέρρα, επέφερε με παράνομη πράξη το θάνατο της Αλίκης Χρίστου. Ο κατηγορούμενος αρνείται ενοχή αποποιούμενος οποιασδήποτε ευθύνης. Δηλώνει πως τα τραύματα της Αλίκης τα προκάλεσαν ληστές που τους κτύπησαν το βράδυ της 20ης Ιουλίου. Αποδεκτό γεγονός αποτελεί πως κατηγορούμενος και θύμα διέμεναν την επίδικη περίοδο στο χωράφι εκείνο, διαβιώνοντας κάτω από πρωτόγνωρες συνθήκες. Ένα πέτρινο υποστατικό που ήταν κτισμένο εκεί, ήταν γεμάτο από άχρηστα αντικείμενα, σκουπίδια και φωλιές πουλιών. Η απουσία αναγκαίων οικιακών συσκευών και λοιπών αντικειμένων απαραίτητων τόσο για τη διαβίωση όσο και την υγιεινή, ήταν πέραν από ορατή και αισθητή. Η δίκη ήταν μακρά και επίπονη. Κατέθεσαν 25 μάρτυρες για την κατηγορούσα Αρχή, μεταξύ των οποίων 3 εμπειρογνώμονες και 4 μάρτυρες υπεράσπισης. Μερικών μαρτύρων της Κατηγορούσας Αρχής η αντεξέταση ήταν μακρά και πολυήμερη. Αυτό δε, ήταν λογικό και αναμενόμενο αφού το αδίκημα που καταλογίζεται στον κατηγορούμενο είναι από τα σοβαρότερα εγκλήματα του Ποινικού Κώδικα. Αναφέρει σχετικά το άρθρο 205

(1): «Κάθε πρόσωπο το οποίο επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου με παράνομη πράξη ή παράλειψη, είναι ένοχο κακουργήματος της ανθρωποκτονίας.» Μαρτυρία αυτόπτη μάρτυρα δεν υπάρχει. Η φερόμενη ως μάρτυρας του επεισοδίου Γ. Χριστοφόρου, ύποπτη και η ίδια μέχρι κάποιου σημείου δεν προσφέρθηκε ως μάρτυρας για τους λόγους που κατωτέρω κατεγράφονται. Συνεπώς η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής στηρίζεται επί περιστατικής μαρτυρίας και μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων. Ως τέτοιοι κλήθηκαν δύο ιατροδικαστές και ο μοριακός γενετιστής Δρ. Μ. Καριόλου, στη μαρτυρία των οποίων αναφερόμαστε κατωτέρω. Οφείλουμε βεβαίως να επισημάνουμε την αρχή η περιστατική μαρτυρία δεν είναι υποδεέστερη της άμεσης. Ενίοτε αποτελεί πιο ασφαλή μαρτυρία, αφού ως συμπερασματική, της οποίας, ένα-ένα τα μέρη πρέπει να συνδέεται και να ενώνονται μεταξύ τους δεν αφήνει περιθώρια λάθους (βλ. Παφίτης ν. Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 102). Το έργο του Δικαστηρίου στην αναζήτηση της αλήθειας στο μέτρο βεβαίως του ανθρώπινα δυνατόν, είναι έργο περίπλοκο, περίτεχνο και ιδιαίτερα λεπτό. Η ανθρώπινη εμπειρία, την αντικειμενική υπόσταση της οποίας εκφράζει το κάθε Δικαστήριο, διδάσκει ότι είναι απροσδιόριστα απεριόριστη η περιπτωσιολογία της ανθρώπινης έκφρασης με όλες τις εκφάνσεις της. Είναι γι΄ αυτό, τονίστηκε στην υπόθεση Alexandru Nicolae Munteanu v. Δημοκρατίας Ποιν. Έφ. 219/11 ημερ. 1.7.2013 που ένα Δικαστήριο, ιδιαιτέρως ποινικής δικαιοδοσίας οφείλει να διυλίζει, να διηθίζει και να φιλτράρει την όλη μαρτυρία με περισσή επιμέλεια και τέτοια προσοχή έτσι ώστε αν καταλήξει σε ενοχή αυτή να είναι συμβατή με το διαχρονικό αξίωμα και θεμέλιο στην ποινική δίκη, ότι ουδείς καταδικάζεται εκτός εάν κριθεί ένοχος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Νομική πτυχή μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων Οι αρχές που διέπουν τα της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων έχουν επανειλημμένα εκτεθεί σε αριθμό αποφάσεων (Βλ. Philippou v. Odysseos

(1989)1 C.L.R. 1, Shakos v. Nicolaou

(1980)1 C.L.R. 333, Kouppis v. The Republic

(1977)2 C.L.R. 361, κ.α.). Όπως συνοψίστηκε στην υπόθεση Philippou (ανωτέρω): «...Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι η παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων για την δοκιμασία της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους, έτσι που να δώσει την ευχέρεια στο Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του, ανεξάρτητη γνώμη με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με μαρτυρία..» Όπως διευκρινίστηκε και στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Anastasiades v. The Republic

(1977)2 C.L.R. 97, οι εμπειρογνώμονες, εκτός των άλλων, μπορούν να δώσουν και μαρτυρία γνώμης. Μπορούν δηλαδή να εκφράσουν τη γνώμη τους βασιζόμενοι πάνω σε υποθετικές καταστάσεις πραγμάτων, ή καταστάσεις πραγμάτων που εκλαμβάνονται σαν δεδομένες (assumed state of facts). Τέτοια μαρτυρία είναι αποδεκτή και δεν επεμβαίνει με τις εξουσίες του Δικαστηρίου στις οποίες εμπίπτει και η εξαγωγή ευρημάτων. Ο λόγος είναι ότι τελικά εναπόκειται στο Δικαστήριο να αποφασίσει επί τη βάσει της προσαχθείσας μαρτυρίας κατά πόσο τα στοιχεία στα οποία ο πραγματογνώμονας βασίστηκε είναι υπαρκτά και κατά πόσο οδηγούν στα ίδια συμπεράσματα. Στην υπόθεση Rex v. Mentesh 14 C.L.R. 232, ο λόγος για τον οποίο παρενέβη το Εφετείο σε σχέση με την μαρτυρία αποτυπωμάτων που είχε δεχθεί το Κακουργιοδικείο, έγκειτο στο ότι υπήρχαν αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο κάποιοι είχαν παρέμβει και αλλοιώσει τα αποτυπώματα και η διαδικασία αποκόμισης της μαρτυρίας ως προς αυτά δεν ήταν καθόλου ικανοποιητική, αν και τα αποτυπώματα ήσαν η πιο ουσιώδης μαρτυρία στην οποία είχε βασιστεί η καταδίκη. Καταγράφουμε κατωτέρω, σφαιρικά ιδωμένη την προσφερθείσα μαρτυρία. Κατά τη συγγραφή της απόφασης έχουμε υπόψη τις θέσεις και αγορεύσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων, οι οποίες όπως είναι φυσικό δεν μπορούν να καταγραφούν εξ ολοκλήρου. Γίνονται σχόλια επί τούτων όπου χρειάζεται, ανάλογα με το εξεταζόμενο θέμα. Γεγονότα προηγηθέντα της 23ης Ιουλίου 2014 / Ανεύρεση της σορού του θύματος Ο Α. Χαραλάμπους (Μ.Κ.2) είναι συνταξιούχος στρατιωτικός και διαμένει στο χωριό Κάθηκας. Διατηρεί χωράφι στο χωριό Κρήτου - Τέρρα απέναντι από το χωράφι στο οποίο διέμενε τον επίδικο χρόνο ο κατηγορούμενος με το θύμα. Τους χώριζε ο δρόμος, με την υπάρχουσα απόσταση να υπολογίζεται γύρω στα 100 μ. περίπου. Στις 22.7.2014, γύρω στις 7:00 το απόγευμα μετέβη στο εν λόγω χωράφι να ποτίσει τα δέντρα και να ταΐσει τους σκύλους του. Ενώ ασχολείτο με το πότισμα των δένδρων, άκουσε γύρω στις 7:30, τον κατηγορούμενο, να φωνάζει δυνατά και να βρίζει με τις λέξεις, στ' ανάθεμα, και διάφορες άλλες υβρισίες. Υπέθεσε ότι έβριζε τη γυναίκα του, διότι άκουσε και δύο γυναικείες φωνές, τις οποίες αναγνώρισε ως τη μία της Αλίκης και την άλλη της Γεωργίας. Επειδή τέτοιο γεγονός, δηλαδή φωνές και βρισιές συνέβαινε συχνά, δεν προσέδωσε ιδιαίτερη σημασία. Γνώριζε ότι ο λόγος που τσακώνονταν ήταν περιουσιακές διαφορές, διότι του είχε εκμυστηρευθεί η Αλίκη ότι είχε παράπονο από το σύζυγο της για τη διαχείριση των χρημάτων που έκανε, ότι την ξεγέλασε μεταβιβάζοντας επ' ονόματι του χωράφια της και ότι πούλησε το κοπάδι τους χωρίς να δώσει σ' εκείνη οποιοδήποτε ποσό. Εκείνη την ώρα, δεν υπήρχε στο χωράφι οποιοδήποτε αυτοκίνητο και ήταν βέβαιος πως αν περνούσε απ' εκεί οποιοδήποτε όχημα θα το έβλεπε, διότι η μόνη είσοδος προς το χωράφι του κατηγορούμενου ήταν ορατή από το δικό του. Σύμφωνα με το μάρτυρα, ήταν σύνηθες φαινόμενο να ακούει τον κατηγορούμενο να φωνάζει και να βρίζει. Ήταν τόσο ενοχλητικός που σε κάποια περίπτωση αναγκάστηκε να του φωνάξει να σιωπήσει. Ένα γεγονός που προκάλεσε εντύπωση στο μάρτυρα ήταν η απουσία και η παράλειψη της Γεωργίας Χριστοφόρου και Αλίκης Χρίστου να πάνε να ποτίσουν το περιβόλι τους το οποίο γειτνιάζει με το δικό του. Σύμφωνα με το πρόγραμμα του αρδευτικού τμήματος ο ίδιος θα πότιζε τη Δευτέρα 21.7.2014, όπως κάθε Δευτέρα, από τις 8-11 π.μ και αμέσως μετά είχε σειρά η Γεωργία με την Αλίκη. Μέχρι την ώρα που εκείνος ολοκλήρωσε το πότισμα, δεν παρουσιάσθηκαν, τις φώναξε, δεν εμφανίσθηκαν και μέχρι να φύγει δεν ήλθαν. Οι γυναίκες αυτές ουδέποτε έχαναν τη σειρά τους για το πότισμα. Το ίδιο απόγευμα γύρω στις 19:50 της 22ας Ιουλίου, ο Άριστος Μαρκίτσης (Μ.Κ. 6) ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητο του στο δρόμο Πόλης Χρυσοχούς προς Δρούσια είδε την Γεωργία Χριστοφόρου, να στέκεται στο δρόμο που είναι μπροστά από το χωράφι που είναι το σπίτι του κατηγορούμενου και του θύματος και έκανε ώτοστοπ σε προπορευόμενο του αυτοκίνητο τύπου τζιπ. Το αυτοκίνητο σταμάτησε, είδε τη Γεωργία να πλησιάζει, ο ίδιος όμως είχε προσπεράσει και δεν αντιλήφθηκε αν εισήλθε ή όχι σ' αυτό η Γεωργία. Έχουμε ακούσει με προσοχή αμφότερους τους εν λόγω μάρτυρες. Για τον Μ.Κ.6 ουδεμία αμφισβήτηση έγινε. Ο Μ.Κ.2 θεωρείται και χαρακτηρίζεται αναξιόπιστος από την υπεράσπιση για τους εξής λόγους: Ότι η απόσταση που χώριζε τα δύο ακίνητα ήταν πέραν των 500 μ. σύμφωνα με τον Μ.Κ.7 Κάπονα. Ότι ο Μ.Κ.2 παρουσιάζεται αβέβαιος για εκείνα που άκουσε και χρησιμοποιεί στην αρχή της κατάθεσης του τη λέξη «πρέπει να ύβριζε τη γυναίκα του» και στο τέλος της καστάθεσης του, παρουσιάζεται βέβαιος. Ότι στο Τεκμήριο 2 που αποτελεί τη δεύτερη του κατάθεση δεν είναι βέβαιος για το περιεχόμενο των ύβρεων. Παρατηρούμε τα εξής: Ο Κάπονας (Μ.Κ.7) ο οποίος και εκείνος χαρακτηρίζεται αναξιόπιστος από την Υπεράσπιση - αναφέρει πως το χωράφι στο οποίο ανεγείρει οικοδομή απέχει περί τα 500 μ. από εκείνο του κατηγορούμενου και ότι δίπλα στο δικό του βρίσκεται εκείνο του Καρή. Καμία ταύτιση δεν έγινε του ονόματος Καρή με εκείνο του Α. Χαραλάμπους ούτε και ρωτήθηκε ο Α. Χαραλάμπους αν είναι γνωστός και με εκείνο το όνομα. Περαιτέρω στην αντεξέταση του Μ.Κ.2 του υπεβλήθη από τον κ. Μάτσα πως η απόσταση που χωρίζει τα δύο ακίνητα, δηλαδή του κατηγορούμενου και του Μ.Κ.2, είναι 200 μ. και όλη η αντεξέταση διεξήχθηκε με αναφορά σε απόσταση 100 και 150 μ.. Ο Μ.Κ.2, χρησιμοποίησε τη λέξη «πρέπει» όχι για να εκφράσει αβεβαιότητα για τις φωνές που άκουσε αλλά για το σε ποιο συγκεκριμένο άτομο απευθυνόταν η κάθε βρισιά. Στην κατάθεση του (Τεκμήριο 2) όπως και προφορικά εξήγησε αναφερόταν σε προηγούμενες συνομιλίες. Ήταν βέβαιος ο μάρτυρας για την αναγνώριση των φωνών αφού επρόκειτο για φωνές που άκουγε συχνά, η θανούσα μιλούσε ιδιαιτέρως μαζί του όταν πότιζαν τα χωράφια τους που γειτνιάζουν και δεν είχε αμφιβολία περί τούτου. Είμαστε πεπεισμένοι πως έλεγε την αλήθεια. Δεν διακρίναμε καμιά εμπάθεια προς τον κατηγορούμενο ούτε και υπεβλήθη η ύπαρξη οποιουδήποτε κινήτρου που να τον ωθεί να ψεύδεται. Υπεβλήθη στο μάρτυρα πως ήταν απόλυτος στις απόψεις του και αυτό δεικνύει το πείσμα του χαρακτήρα του, διότι η Γεωργία δεν ήταν εκεί η ώρα 7:30 αλλά έφυγε η ώρα 5:00, θέση την οποία απέρριψε ο μάρτυρας και παρέπεμψε στα όσα του είπε ο ανιψιός του Μαρκίτσης περί παρουσίας της Γεωργίας στο δρόμο η ώρα 7:50 περίπου. Αναφορά η οποία αποδεικνύεται ορθή. Ανεύρεση σορού θύματος Το πρωί της 23ης Ιουλίου 2014, ώρα 9:40 ο κατηγορούμενος θεάθηκε να επιβαίνει σε αυτοκίνητο τουριστών, τραυματισμένος. Ο κοινοτάρχης ειδοποίησε την Αστυνομία Πόλεως Χρυσοχούς και έλαβε σχετικές οδηγίες ο Μ.Κ. 23 ο οποίος μετέβη στο Νοσοκομείο της Πόλης. Πληροφορήθηκαν σ' εκείνο το στάδιο ότι και η σύζυγος του Αλίκη ήταν επίσης τραυματισμένη και έσπευσαν στο μέρος όπου ανευρέθηκε νεκρή από τον Μ.Κ.23 και την Αστ. 160 Ε. Δημητρίου. Όταν ο Μ.Κ.23 εντόπισε την Αλίκη και κατάλαβε ότι δεν ανέπνεε ενημέρωσε αμέσως τον σταθμάρχη Πόλης Χρυσοχούς και το Νοσοκομείο Πόλης Χρυσοχούς. Απέκλεισε τη σκηνή με κορδέλα και δημιούργησε λωρίδα προσέγγισης της σκηνής. Παρέμεινε για φρούρηση στη σκηνή μέχρι την άφιξη και άλλων μελών της Αστυνομίας και εμπειρογνωμόνων και αποχώρησε η ώρα 16:40 αφού είχαν παραληφθεί όλα τα Τεκμήρια και η σορός. Αυτοψία στο μέρος διενήργησε αυθημερόν ο ιατροδικαστής Σ. Σοφοκλέους (Μ.Κ. 5) ο οποίος πιστοποίησε το θάνατο της η ώρα 14:

1. Αναφέρει συγκεκριμένα: «Έξω από πετρόκτιστο υποστατικό, κάτω από μεγάλο δέντρο υπήρχε πτώμα γυναίκας σε θέση ανάσκελα, ντυμένο και σκεπασμένο με κουβέρτες. Το κεφάλι ήταν ακουμπισμένο σε μαξιλάρι. Το δεξί χέρι δεν ήταν σκεπασμένο ενώ το αριστερό χέρι ήταν μισοσκεπασμένο. Το πτώμα δεν φορούσε παπούτσια. Ήταν ντυμένο με μπλε παντελόνι και ροζ μπλούζα και μπλούζα με σχέδια. Δεν φορούσε εσώρουχα. Έφερε εκχύμωση και εκδορά στην μύτη και τραύμα στην μεσότητα της μετωπιαίας χώρας. Σε κοντινή απόσταση υπήρχαν πάνω σε πέτρες κηλίδες πιθανώς αίματος. Το πτώμα έφερε κακώσεις οι οποίες προκλήθηκαν από δαγκώματα μυρμηγκιών.» Στη λοιπή μαρτυρία του αναφορά γίνεται κατωτέρω. Σχέσεις κατηγορουμένου - θύματος Για το εν λόγω ζήτημα μαρτυρία, πέραν της καταγραφείσας ανωτέρω (Μ.Κ. 2) προήλθε από τους Μ.Κ. 7, 8, 9 και
2. Η Μ.Κ. 8 Frances Higgins κατάγεται από την Ιρλανδία και διαμένει στην Κύπρο εδώ και 19 χρόνια εκ των οποίων τα τελευταία 10 (από το 2004) διαμένει στην Κρήτου Τέρρα. Γνωρίζει τον κατηγορούμενο, τη Γεωργία Χριστοφόρου και το θύμα. Τους εξυπηρετούσε μεταφέροντας τους αρκετές φορές στο Νοσοκομείο Πάφου, επί εβδομαδιαίας βάσεως κάθε Πέμπτη, σε κάποιες περιπτώσεις και την Τρίτη. Τον τελευταίο χρόνο τους μετέφερε και στο κτηματομεσιτικό γραφείο του Κύρου (Μ.Κ 10). Όταν τους μετέφερε με το αυτοκίνητο της πάντα ο Ευριπίδης τσακωνόταν με την Αλίκη και τη Γεωργία. Η Γεωργία λάμβανε το μέρος της Αλίκης, αλλά ποτέ δεν τσακωνόταν με τον Ευριπίδη. Ο τελευταίος είχε άσχημο χαρακτήρα και μιλούσε απότομα στην Αλίκη. Σε μία περίπτωση πριν ένα μήνα φώναζαν και τσακώνονταν μέσα στο αυτοκίνητο της και ο κατηγορούμενος είπε στην Αλίκη «αν δεν σιωπήσεις θα ανοίξω την πόρτα και θα σε πετάξω έξω». Πολλές φορές της έλεγε σιωπή ή σκάσε, ποτέ όμως δεν τον είδε να την κτυπά. Η Γεωργία και η Αλίκη φαίνονταν να ήταν συνδεδεμένες και να αγαπούσε η μια την άλλη. Πριν τέσσερις με πέντε μήνες ο κατηγορούμενος της ανάφερε ότι είχε ένα χρυσό νόμισμα και ήθελε να το πουλήσει. Κάποιες μέρες μετά το νόμισμα χάθηκε και αυτός έριξε το φταίξιμο στο θύμα, τσακώθηκαν ξανά, της φώναζε και την έβριζε. Πριν από δύο περίπου εβδομάδες η Αλίκη εξέφρασε ενδιαφέρον να επισκεφθεί το Μητροπολίτη αλλά επειδή η μάρτυρας δεν γνώριζε που βρίσκεται η Μητρόπολη, δεν την μετέφερε εκεί. Δέχθηκε η μάρτυρας αντεξεταζόμενη ότι αποτελεί γεγονός ότι άτομα τέτοιας ηλικίας που διαμένουν στα χωριά μιλούν και συμπεριφέρονται διαφορετικά από ότι η ίδια είναι συνηθισμένη. Δέχθηκε ότι η Αλίκη μιλούσε πολύ, εξήγησε όμως πως μιλούσε όπως όλες οι άλλες γυναίκες του χωριού. Στις 15.7.2014 η Γεωργία Χριστοφόρου και το θύμα επισκέφθηκαν το δικηγόρο Ηλία Ευθυμίου (Μ.Κ. 9), στο γραφείο του και του ζήτησαν να τους ετοιμάσει τη διαθήκη τους. Η Αλίκη παραπονιέτο για τον άντρα της τον Ευριπίδη ότι απέκτησε με πλαστογραφία κάποια χωράφια της και ο Μ.Κ. 9 τη συμβούλευσε ότι αν όντως έγινε κάτι τέτοιο έπρεπε να προβεί σε καταγγελία στην αστυνομία. Αμέσως όμως επενέβηκε η Γεωργία λέγοντας της ότι δεν είναι σωστό να προβεί σε τέτοια ενέργεια γιατί θα γίνουν ρεζίλι στους συγχωριανούς της και επίσης της ανέφερε ότι ο Ευριπίδης κανόνισε να της επιστραφεί το ένα το χωράφι. Η Αλίκη πείστηκε με τα λόγια της Γεωργίας και συμφώνησε να μην τον καταγγείλει. Ζήτησε όμως να μην τεθεί το όνομα του κατηγορουμένου στη δική της τη διαθήκη πλην όμως ο κ. Ευθυμίου την πληροφόρησε ότι δεν επιτρέπεται από το Νόμο και ο μόνος τρόπος να μην πάρει οποιαδήποτε περιουσία ο σύζυγος, ή θα πρέπει να πεθάνει ή να τον χωρίσει. Αμέσως το θύμα εξέφρασε επιθυμία να τον χωρίσει και ζήτησε να πληροφορηθεί πόσο θα στοίχιζε η διαδικασία διαζυγίου. Με επέμβαση και πάλι της Γεωργίας και για το λόγο ότι εάν χώριζε θα γίνονταν ρεζίλι στους χωριανούς, η Αλίκη υπαναχώρησε. Ακολούθως ο Μ.Κ. 9 με οδηγίες των ανωτέρω δύο γυναικών συνέταξε διαθήκες, τα πρωτότυπα των οποίων ζήτησαν και έλαβαν μαζί τους ενώ ο ίδιος κράτησε αντίγραφα. Τα αντίγραφα αυτά κατατέθηκαν στο Δικαστήριο (Τεκμήρια 26 και 27). Σύμφωνα με τα αντίγραφα αυτών των διαθηκών η κάθε μία από τις δύο αδελφές αφήνει την περιουσία της η μία στην άλλη, πλην κάποιων ακινήτων τα οποία κληροδοτούν σε εκκλησίες. Τις δύο γυναίκες Γεωργία Χριστοφόρου και Αλίκη Χρίστου γνωρίζει ο Μ.Κ. 10, Κυριάκος Κύρου. Την μεν Γεωργία πριν έξι χρόνια ενώ την Αλίκη μέσω της Γεωργίας πριν τέσσερα χρόνια. Το ίδιο διάστημα γνώρισε και τον κατηγορούμενο. Για τις δύο γυναίκες είχε συμπληρώσει αιτήσεις για να μεταβούν στο κτηματολόγιο και να δουν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Αμφότερες ζήτησαν επίσης και τους ετοίμασε διαθήκη η οποία βρίσκεται στο Δικαστήριο. Την διαθήκη τους την ετοίμασε στις 15.7.2010 και είναι κατατεθειμένη στο Δικαστήριο με αριθμό
3. Εξ όσων ο μάρτυρας θυμόταν στη διαθήκη της η Αλίκη κληροδοτούσε τη περιουσία της στην αδελφή της Γεωργία και μέρος αυτής και στο σύζυγο της Ευριπίδη. Τον επισκέφθηκαν στο γραφείο του αρκετές φορές μετά την ανωτέρω ημερομηνία και πάντοτε θέλοντας συμβουλή για τα περιουσιακά τους. Η Γεωργία εδνιαφερόταν για κάποιο σπίτι που είχε στην Κρήτου Τέρρα το λεγόμενο Καζίνο το οποίο είχε απαλλοτριώσει η κυβέρνηση. Για τούτο το θέμα της σύστησε κάποιο δικηγόρο από τη Λεμεσό. Εξ όσων ο ίδιος έκρινε από όσες φορές η Αλίκη με την Γεωργία μετέβησαν στο γραφείο του ήταν αγαπημένες και συμβούλευε η μία την άλλη. Αντίθετα ο Ευριπίδης κάποιες φορές φώναζε και ήταν αντιδραστικός. Θυμόταν ο μάρτυρας ότι, μία μέρα είπε στη Γεωργία και στην Αλίκη ότι «αν δεν σιωπήσουν να ακούσουν τι θα τους έλεγε ο άνθρωπος, θα τους χτυπήσει με το μπαστούνι που κρατούσε». Εξήγησε ο μάρτυρας αντεξεταζόμενος ότι μόνο αυτή τη φορά ο κατηγορούμενος αντέδρασε με αυτό τον τρόπο και ο λόγος ήταν διότι οι δύο αυτές γυναίκες συνεχώς μιλούσαν, συνεχώς του υπέβαλλαν τις ίδιες ερωτήσεις χωρίς να περιμένουν να ακούσουν την απάντηση. Στις 27.5.2014 η Γεωργία με την Αλίκη μετέβησαν στο Κτηματολόγιο αφού προηγουμένως τους ετοίμασε τα σχετικά έγγραφα που απαιτούνταν και η Γεωργία μεταβίβασε τα μερίδια της για τρία κτήματα στην Κρήτου Τέρρα στην Αλίκη. Όταν εκδόθησαν οι τίτλοι ιδιοκτησίας τους παρέλαβε ο μάρτυρας και τους παρέδωσε σε μεταγενέστερη επίσκεψη τους στην Αλίκη και τη Γεωργία. Επισκέφθηκαν ακόμη μία φορά το γραφείο του μάρτυρα περί τον Ιούνιο του 2014 όταν ο δικηγόρος τον οποίο διόρισαν του απέστειλε αντίγραφο της ένστασης που είχε κάνει για την απαλλοτρίωση και τους την παρέδωσε. Ο Π. Κάπονας (Μ.Κ. 7) είναι ωρομίσθιος κτηνιατρικός λειτουργός και είχε αγοράσει στις 8.7.2008 μαζί με τον αδελφό του Ευστάθιο, 170 περίπου κατσίκες από τον Ευριπίδη έναντι του τιμήματος των €5.
4. Παρούσα στην συναλλαγή ήταν και η Αλίκη η οποία είχε συζήτηση για το θέμα τούτο με τον κατηγορούμενο ζητώντας να παραλάβει η ίδια τα χρήματα. Ο μάρτυρας διατηρούσε χωράφι δίπλα από το χωράφι στο οποίο διέμεναν ο κατηγορούμενος με το θύμα και έτυχε αρκετές φορές να τους ακούσει να καυγαδίζουν κυρίως για την περιουσία της Αλίκης και τα λεφτά της. Σε κάποιες περιπτώσεις ενώ έβοσκαν τα πρόβατα τους με τον αδελφό του στο χωράφι που ενοικίαζε και γειτνίαζε με αυτό του κατηγορούμενου ο τελευταίος τους έριχνε πέτρες, πλην όμως ουδέποτε τον κατήγγειλαν γιατί ήταν γέρος και τον λυπόντουσαν. Την Κυριακή 20.7.2014 και γύρω στις 6 το απόγευμα ενώ ο μάρτυρας ήταν στο χωράφι επί του οποίου ανεγείρει οικοδομή άκουσε τον κατηγορούμενο που φώναζε και ύβριζε με διάφορες υβρισίες τις οποίες ο μάρτυρας έχει αναφέρει στο Δικαστήριο και τις οποίες δεν θεωρούμε απαραίτητο να επαναλάβουμε. Τέθηκε στο μάρτυρα κατά την αντεξέταση ότι διαπνέεται από εμπάθεια και προκατάληψη εναντίον του κατηγορούμενου επειδή αυθαίρετα και παράνομα έσπερναν τα χωράφια του χωρίς την άδεια του με αποτέλεσμα ο κατηγορούμενος να αντιδρά. Παρεμβάλλουμε στο σημείο τούτο τη μαρτυρία του Μ.Υ.4 Α/Αστ. 3070 Α. Τσεκούρα ο οποίος κατέθεσε πως στις 2.10.09 ο κατηγορούμενος προσήλθε στο ΤΑΕ και υπέβαλε παράπονο εναντίον προσώπων, από την Κρήτου Τέρρα, μεταξύ των οποίων και του Π. Κάπονα. Για το θέμα έδωσε κατάθεση (Τεκμήριο 91). Ο μάρτυρας δεν γνώριζε την έκβαση αυτής της καταγγελίας, αφού την παρέπεμψε στο σταθμό Πόλης Χρυσοχούς, ο οποίος είχε αρμοδιότητα. Αποκαλυπτική των σχέσεων κατηγορούμενου και θύματος χαρακτηρίζεται η κατάθεση του Μ.Κ. 1, Σ. Χριστοφόρου, του οποίου η θανούσα ήταν θεία. Θεία του ήταν βεβαίως και η Γεωργία Χριστοφόρου, η οποία όπως ανέφερε ο μάρτυς διέμενε στο Σικάγο και τα τελευταία 10 χρόνια ερχόταν κάθε καλοκαίρι σχεδόν στην Κύπρο και διέμενε στο χωριό Κρήτου Τέρρα, κυρίως με την Αλίκη με την οποία οι σχέσεις που διατηρούσε ήταν πολύ καλές. Επισκεπτόταν συχνά τη θεία του και τον κατηγορούμενο και σχεδόν σε όλες του τις επισκέψεις τους άκουγε να συζητούν για την περιουσία τους. Ο κατηγορούμενος την πίεζε να πωλήσει την περιουσία της και να φύγουν για την Αμερική, αίτημα στο οποίο η θεία του αντιδρούσε. Δεν είδε ποτέ τον κατηγορούμενο να κτυπά την Αλίκη, αν και σε κάποιες περιπτώσεις, την απειλούσε ότι θα την κτυπήσει κατακέφαλα με τη βέργα που κρατούσε, και ότι δεν μπορούσε να ζήσει άλλο μαζί της και θα έφευγε. Έτυχε σε αρκετές περιπτώσεις να επέμβει ζητώντας από τον κατηγορούμενο να σέβεται τη θεία του. Η τελευταία, σε δύο περιπτώσεις που έτυχε να μείνουν μόνοι, του εκμυστηρεύθηκε πως φοβόταν μήπως και ο κατηγορούμενος τη κτυπήσει ενώ ήταν νευριασμένος, με τη βέργα του. Ο μάρτυρας, επισκέφθηκε για τελευταία φορά τη θεία του, τον Μάρτιο του 2014, λόγω προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε ο ίδιος. Για επίλυση των προβλημάτων αυτών η θεία του, του έδωσε το ποσό των €10.
5. Επέμενε κατά την αντεξέταση, πως το ρηθέν ποσό παρά το ότι του το έδωσε χαριστικά η θεία του, εντούτοις ο ίδιος υποσχέθηκε πως θα το επιστρέψει όταν θα είχε την οικονομική δυνατότητα. Αρνήθηκε τη θέση της υπεράσπισης πως η κατάθεση του στόχευε στην ενοχοποίηση του κατηγορούμενου αποβλέποντας σε λήψη κληρονομικού μεριδίου. Μετά το θάνατο της θείας του, επισκέφθηκε τον κατηγορούμενο στο Νοσοκομείο, πλην όμως ελάχιστα λεπτά τον άφησαν να τον δει γιατί ήταν τραυματισμένος. Τη Γεωργία δεν την επισκέφθηκε και ούτε ενδιαφέρθηκε όπως είπε, ούτε θα ενδιαφερθεί. Ο μάρτυρας αυτός έχει χαρακτηρισθεί αναξιόπιστος από την υπεράσπιση και έχουν υποβληθεί πέραν της ανωτέρω θέσης, πως μετά το θάνατο του θύματος, επισκέφθηκε το σπίτι το πετρόκτιστο και έκλεψε χρυσό που υπήρχε εκεί. Θέση την οποία αρνήθηκε. Παρά την αποκαλυφθείσα κατά την αντεξέταση θέση, πως ο μάρτυς πώλησε κληρονομικό του μερίδιο, σε γειτονικό με το ακίνητο του θύματος, χωράφι, γεγονός που διασάλευσε τις σχέσεις τους (η θανούσα επιθυμούσε να το αγοράσει πίσω όπως είπε ο Μ.Υ.1) δεν διακρίνουμε την ανειλικρίνεια και αναξιοπιστία που του αποδίδεται. Υπήρχε μια δυσκολία και αργός ρυθμός στην έκφραση και τις απαντήσεις του, αλλά δεν διαπιστώσαμε να οφείλεται τούτο σε προσπάθεια δημιουργίας υστερόβουλης σκέψης. Σημειώνουμε πως ο ίδιος αποκάλυψε τη λήψη του ποσού των €10.000 γεγονός που φαίνεται πως οι υπόλοιποι, πλην της Γεωργίας, και κυρίως ο κατηγορούμενος αγνοούσε. Δεν μπορούμε όμως να μην σημειώσουμε, την αναδειχθείσα υπερβολή στο λόγο του και στη προσπάθεια αποφυγής απαντήσεων άμεσων, στο θέμα της λήψης του ποσού των €10.000, όσο και στο μέγεθος της ρήξης των σχέσεων του με τη θανούσα, μετά που ο ίδιος πώλησε το χωράφι του σε ξένους. Σημειώνουμε όμως πως ο μάρτυρας αυτός επισκέφθηκε τον κατηγορούμενο στο Νοσοκομείο, ενώ για τη θεία του Γεωργία, αδιαφόρησε. Η εκφρασθείσα εκ μέρους του άποψη για τον τρόπο που προήλθε ο θάνατος της θείας του, αποτελεί την προσωπική του γνώμη, η οποία ουδόλως βέβαια, επηρεάζει το Δικαστήριο. Εκείνο που σημειώνουμε και διαπιστώνουμε είναι πως η θέση που υποστήριξε ο μάρτυρας για τους διαπληκτισμούς και διαφωνίες μεταξύ κατηγορούμενου και θύματος αποτελεί γεγονός το οποίο έχει αναδειχθεί μέσα από τα λεχθέντα που κατέθεσαν και εξιστόρησαν οι Μ.Κ.8, 9, 10, οι οποίοι χωρίς κανένα ενδοιασμό χαρακτηρίζονται ανεξάρτητοι μάρτυρες. Μάρτυρες που κατέθεσαν την αλήθεια χωρίς κανένα κίνητρο να καλύπτει τη μαρτυρία τους και χωρίς να έχουν οποιοδήποτε προσωπικό σκοπό να εξυπηρετήσουν. Ότι οι σχέσεις κατηγορούμενου και θύματος δεν ήσαν αρμονικές καταδεικνύεται από την αδιάψευστη και αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του κ. Ευθυμίου, Μ.Κ.
6. Το θύμα εκδήλωσε ενδιαφέρον για έκδοση διαζυγίου από τον κατηγορούμενο και συνέταξε διαθήκη με την οποία τον αποκλήρωνε. Πριν είχε εκφράσει επιθυμία να επισκεφθεί τη Μητρόπολη και να μιλήσει με τον Μητροπολίτη. Ειλικρινής, παρά το απότομο του λόγου του, χαρακτηρίζεται και κρίνεται και ο Μ.Κ.7 Κάπονας. Είχε όντως διαφορές με τον κατηγορούμενο, τις οποίες αποδέχθηκε. Όμως αυτές ανήκαν στο παρελθόν και δεν διαπιστώσαμε να διακατέχεται από εκδικητικά, όπως του υποδείχθηκαν, κίνητρα. Εξάλλου, τίποτε περισσότερο δεν προστέθηκε στα ό,σα οι λοιποί, αδιαμφισβήτητοι, μάρτυρες κατέθεσαν. Εύρημα επομένως, αποτελεί πως η θανούσα είχε παράπονα και απαιτήσεις από τον κατηγορούμενο και επιθυμούσε την διάζευξη από εκείνον. Ας σημειωθεί πως με την κλήτευση του Μ.Υ.1 Παναγιωτίδη, συνταξιούχου δάσκαλου, έγινε προσπάθεια περιγραφής ως αρμονικών των σχέσεων μεταξύ θύματος και κατηγορούμενου, ο οποίος χαρακτηρίσθηκε από τον μάρτυρα ως φιλήσυχος άνθρωπος. Η εκφρασθείσα ως ανωτέρω προσωπική γνώμη του Μ.Υ.1, δεν φαίνεται να υποστηρίζεται από τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα, ως δόθηκαν από τον Μ.Κ.
7. Αστυνομική διερεύνηση Για διερεύνηση της υπόθεσης συστάθηκε ανακριτική ομάδα, υπεύθυνος της οποίας ορίσθηκε ο Υπαστυνόμος Κ. Κλεάνθους (Μ.Κ.12). Στην σκηνή αφίχθηκε η ώρα 13:57 η οποία είχε ήδη αποκλειστεί από άλλους αστυνομικούς. Ο ίδιος είχε πάρει το μήνυμα για τη διάπραξη του φόνου, ενώ βρισκόταν σε σύσκεψη στο Αρχηγείο Αστυνομίας στη Λευκωσία, και αμέσως διέκοψε, έφυγε και ήλθε στην Κρήτου Τέρρα μαζί με λειτουργούς της ΥΠΕΓΕ, τους οποίους ήδη είχε ενημερώσει. Στο χώρο είχε επίσης αφιχθεί ο Μ.Κ.19 Λοχίας 2748 Νεοφύτου ο οποίος εξέτασε τη σκηνή, έλαβε επιχρίσματα από αίμα από πέτρες και ετοίμασε σχετική έκθεση (Τεκμήριο 62). Επίκριση δέχθηκε ο μάρτυρας από την Υπεράσπιση γιατί να μην παραλάβει ως τεκμήρια και τις πέτρες αυτές ώστε να παρουσιασθούν στο Δικαστήριο και να διαπιστωθεί ο όγκος και το βάρος τους. Η απάντηση του μάρτυρα ήταν πως εκείνο που τον ενδιέφερε και έπραξε σε εκείνο το στάδιο ήταν η δειγματοληψία. Χειριστής Τεκμηρίων ορίσθηκε ο Μ.Κ.2 Αστ. 4908 Μ. Χρίστου ο οποίος παρέλαβε διάφορα Τεκμήρια τα οποία είχε στη φύλαξη του και κατέθεσε στο Δικαστήριο. Μέλος της ίδιας ομάδας υπήρξε και ο Αστ. 711 Θ. Παπαδόπουλος (Μ.Κ.15) ο οποίος μεταξύ άλλων ενεργειών, έλαβε από τον κατηγορούμενο 2 ανακριτικές καταθέσεις (Τεκμήρια 53 και 54). Στα πλαίσια των ανακρίσεων, διάφορα άλλα μέλη της Αστυνομικής Δύναμης προέβησαν σε άλλες ενέργειες όπως λήψη φωτογραφιών, λήψη καταθέσεων κ.λ.π. όπως π.χ. ο Αστ. 3892 Μ.Κ.21 έλαβε κατάθεση από Μεταξά και Δ. Στυλιανού, ο Λοχίας 50 (Μ.Κ.20) έλαβε κατάθεση από τη Γ. Χριστοφόρου (Τεκμήριο 37). Κατάθεση από την ίδια (Γ. Χριστοφόρου) (Τεκμήριο 38 ημερ. 24.7.14) έλαβε και η Αστ. 1939 Α. Γεωργίου (Μ.Κ.24) και η Αστ. 3708 Π. Γεωργίου (Μ.Κ.25) (Τεκμήριο 36 ημερ. 28.7.14). Φωτογραφίες τόσο κατά τη νεκροτομή όσο και κατά την εξέταση των Γ. Χριστοφόρου και κατηγορούμενου έλαβε και ο Αστ. 1665 Α. Νεοφύτου (Μ.Κ.23) (Τεκμήριο 65). Δέχθηκε κριτική σ΄ αυτό το στάδιο η γενικότερη στάση της Κατηγορούσας Αρχής αφού οι εν λόγω φωτογραφίες δεν είχαν παραδοθεί στην Υπεράσπιση μαζί με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό. Παρά το γεγονός πως οι φωτογραφίες που περιέχονται στο τεκμήριο 65 είναι πανομοιότυπες με εκείνες που περιέχονται στα Τεκμήρια 11, 12 και 18 (πλην εκείνων που απεικονίζουν τις παλάμες των χεριών των Γ. Χριστοφόρου και κατηγορούμενου και θύματος) όμως θεωρούμε πως ως μέρος του μαρτυρικού υλικού έπρεπε να είχε δοθεί στην Υπεράσπιση. Αρκετό μέρος της κυρίως εξέτασης του Μ.Κ.12 Κ. Κλεάνθους αλλά και το πλείστο μέρος της αντεξέτασης του αναλώθηκε για τις καταθέσεις που κάποιο άτομο ονόματι Α. Μεταξάς έδωσε στην Αστυνομία. Υπήρξε έντονη η θέση της Υπεράσπισης πως η Αστυνομία παρέβλεψε κατά τρόπο αμελή και αδικαιολόγητο την κατάθεση και πληροφορίες που το εν λόγω άτομο πρόσφερε, εμμένοντας αδικαιολόγητα στην παρουσίαση του κατηγορούμενου ως ενόχου και χρησιμοποιώντας ουσιαστικά δύο μεθόδους αξιολόγησης των στοιχείων και δεδομένων που είχαν. Παρενθετικά αναφέρουμε στο σημείο τούτο πως πληροφορία για επίθεση και ληστεία εναντίον του Ευριπίδη Χρίστου είχε διερευνηθεί στις 19.7.
8. Συγκεκριμένα ο Μ.Κ.23 έλαβε οδηγίες από τον Μ.Κ.12 να εντοπίσει τον Χρίστου, ο οποίος σύμφωνα με πληροφορία που του δόθηκε είχε πέσει θύμα επίθεσης και ληστείας σε άγνωστο μέρος. Ως εκ τούτου, αυθημερόν η ώρα 13:10, μετέβη με την Αστ. 160 στο τόπο διαμονής του στη Κρήτου Τέρρα όπου εκεί συνάντησε τη σύζυγο του Αλίκη. Η τελευταία του ανέφερε ότι ο σύζυγος της ήταν καλά και πιθανόν να επισκέφθηκε την εκκλησία του προφήτη Ηλία, ο οποίος θεωρείτο ο προστάτης του Άγιος. Ο μάρτυς αναχώρησε από εκεί και μετέβη η ώρα 14;40 στην εκκλησία του προφήτη Ηλία στα Νέα Δήμματα όπου και εντόπισε τον κατηγορούμενο. Ο τελευταίος ήταν καλά στην υγεία του χωρίς οποιοδήποτε εμφανές τραύμα στο σώμα του. Ερωτηθείς ο κατηγορούμενος εάν αντιμετωπίζει πρόβλημα, απάντησε αρνητικά. Παρακάλεσε δε το μάρτυρα να ενημερώσει την κόρη του Α. Πατριώτη, η οποία τυγχάνει συνάδελφος του, για κάποιο θέμα Κτηματολογικό. Επανερχόμενοι στο θέμα Μεταξά, ο Μ.Κ.12 είχε ετοιμάσει σχετικό φάκελο (Τεκμήριο 31) με τις διάφορες καταθέσεις και ενέργειες στις οποίες προέβη. Σύμφωνα με το Μ.Κ.12 ο Μεταξάς είναι ένας νεαρός από την Τρεμιθούσα ο οποίος τα τελευταία 6 χρόνια που ο μάρτυρας έχει μετατεθεί στο Τμήμα Ε' της Πάφου απασχολεί επανειλημμένα το Τμήμα, με κλοπές, διαρρήξεις και άλλα εγκλήματα. Από το άτομο αυτό λήφθηκαν τρεις καταθέσεις. Η πρώτη (Τεκμήριο 30) ημερ. 27.7.14 δόθηκε αφού κλήθηκε στην Αστυνομία να καταθέσει για κάποια συνομιλία που άκουσε να διεξάγεται στο φούρνο Παπαντωνίου στην Τρεμιθούσα, και αφορούσε ληστεία του γέρου που συνηθίζει να κάνει ώτο-στοπ, δηλαδή του κατηγορούμενου. Η διερεύνηση έγινε στα πλαίσια καταγγελίας που έκανε η κόρη του κατηγορούμενου στις 19.7.14 για την οποία ο Μ.Κ.23 προέβη στις ανωτέρω ενέργειες. Στις 26.8.14 ο Μεταξάς παραχώρησε 2η κατάθεση (Κυανούν 2 στο Τεκμήριο 31) με την οποία περιγράφει επίθεση και ληστεία εναντίον του κατηγορούμενου και των 2 γυναικών η οποία έλαβε χώρα το βράδυ της 20ης Ιουλίου 2014, στο χώρο που κοιμόντουσαν στο ύπαιθρο στη Κρήτου Τέρρα έξω από το πέτρινο υποστατικό. Κατονομάζει δύο άλλα άτομα, τα οποία κατ΄ ισχυρισμό του τον έπεισαν να πάει μαζί τους, και περιγράφει τον τρόπο που εκείνα τα πρόσωπα κτυπούσαν και κακοποιούσαν τους τρεις γέροντες. Φέρει τον κατηγορούμενο να κτυπήθηκε στο σημείο του λαιμού από ηλεκτροφόρο ρόπαλο ενώ τις δύο γυναίκες να κτυπήθηκαν από σωλήνα, την οποία υπέδειξε σε κάποιο στάδιο και περισυλλέγηκε από την Αστυνομία από διπλανό χωράφι (Τεκμήριο 35). Ο ίδιος, όπως ισχυρίζεται, δεν έλαβε μέρος στη ληστεία, αλλά παρακολουθούσε. Προτού δώσει τη γραπτή κατάθεση διεμήνυσε στην Αστυνομία ότι προτίθετο να δώσει πληροφορίες και ζήτησε ασυλία δηλαδή να μην διωχθεί ο ίδιος. Τέτοια ασυλία δεν του δόθηκε, ούτε υποσχέσεις και το μήνυμα του διαβιβάσθηκε στη Νομική Υπηρεσία και συγκεκριμένα στο Βοηθό Γενικού Εισαγγελέα, ο οποίος έδωσε οδηγίες να ληφθεί κατάθεση - χωρίς οποιαδήποτε δέσμευση εκ μέρους της Αστυνομίας - και να διερευνηθούν οι ισχυρισμοί του. Μετά τη λήψη της κατάθεσης ημερ. 26.8.14 λήφθηκαν καταθέσεις από τους κατονομαζόμενους ως υπόπτους και το περιβάλλον τους. Σύμφωνα με τον Μ.Κ.12, η κατάθεση του Μεταξά και οι αναφερόμενοι ισχυρισμοί του κρίθηκαν αναξιόπιστοι διότι ήταν γεμάτοι ψέματα και αναλήθειες και γι΄ αυτό δεν έγινε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια όπως σύλληψη του Μεταξά. Ο Μ.Κ.12 απαρίθμησε διάφορα γεγονότα που αποδεικνύουν όπως υποστηρίζει την αναλήθεια των ισχυρισμών του Μεταξά, μεταξύ των οποίων και το εξής: Ισχυρίζεται ο Μεταξάς ότι μετέβησαν στο επίδικο μέρος με το αυτοκίνητο του ενός εκ των υπόπτων μάρκας BMW χρώματος πράσινου και αρ. εγγραφής ΚΚV
9. Ανεξάρτητη όμως μαρτυρία διαψεύδει τον ισχυρισμό τούτο, αφού το εν λόγω αυτοκίνητο είχε ανακοπεί από την Τροχαία Αστυνομίας στις 14.7.14 και ώρα 22:30, διαπιστώθηκε ότι οδηγείτο χωρίς άδεια κυκλοφορίας, χωρίς ασφάλεια, χωρίς ΜΟΤ, κατασχέθηκε και κρατείτο στο χώρο φύλαξης της Αστυνομίας μέχρι τις 24.8.14 όπου και παραδόθηκε με σχετική απόδειξη παραλαβής. Συνεπώς αποκλείεται η χρήση του ρηθέντος αυτοκινήτου στις 20.7.14, όπως ισχυρίσθηκε ο Μεταξάς. Βέβαια με τρίτη του κατάθεση ημερ. 11.9.14 (Κυανούν 16 στο Τεκμήριο 31) ο Μεταξάς διαψεύδει τον προηγούμενο προταθέντα ισχυρισμό του για το αυτοκίνητο BMW, αναφέροντας πως ο ίδιος μετέφερε τα άλλα δύο πρόσωπα με το δικό του αυτοκίνητο τύπου Mitsubushi Lanser. Φοβήθηκε να το αναφέρει από την αρχή, δηλαδή στην κατάθεση του ημερ. 26.8.14 πιστεύοντας ότι θα έχει περισσότερα μπλεξίματα. Κατά τα λοιπά εμμένει στους ισχυρισμούς της προηγούμενης του κατάθεσης. Έντονη κριτική και επίπληξη δέχθηκε ο Μ.Κ.12 κατά τη διάρκεια της πολυήμερης αντεξέτασης του, ότι δεν διερεύνησε ορθά και ακριβοδίκαια την υπόθεση, ότι είχε ως στόχο την ενοχοποίηση του κατηγορούμενου και γι΄ αυτό απέκλεισε χωρίς δεύτερη σκέψη την κατάθεση Μεταξά. Έχει κατά την αγόρευση του υποδείξει ο κ. Μάτσας πως η κατ΄ ισχυρισμό διάψευση των ισχυρισμών Μεταξά επιτυγχάνεται από τις καταθέσεις των κατονομαζόμενων υπόπτων και των συζύγων τους και πως αντίθετα υπάρχουν στοιχεία που ενδυναμώνουν τα λεχθέντα Μεταξά τα οποία αγνοήθηκαν. Για τούτο, χαρακτηρίζει τη διερεύνηση των ισχυρισμών Μεταξά, ο οποίος ομολογεί ένα έγκλημα ως πλημμελή, ανεύθυνη και επιπόλαια. Μετά τη λήψη τηλεπικοινωνιακών δεδομένων των τηλεφώνων Μεταξά και υπόπτων διαπιστώθηκε ότι έγινε χρήση αυτών στις επίδικες ώρες στις περιοχές Κοίλης, Στρουμπί, Τίμη κ.λ.π.. Δηλαδή υποδεικνύει ο κ. Μάτσας κοντά στην επίδικη περιοχή. Η απάντηση του Μ.Κ.12 ήταν πως τα χωριά αυτά έχουν κάποια απόσταση από την Κρήτου Τέρρα. Άλλη μαρτυρία που αγνοήθηκε, σύμφωνα με τον κ. Μάτσα, είναι εκείνη που υποδεικνύει πως το Mitsubishi Lanser του Μεταξά εκινείτο στην επίδικη περιοχή το απόγευμα της 20ης Ιουλίου. Η θέση στις ανωτέρω επικρίσεις είναι πως η παρούσα υπόθεση είχε ήδη συμπληρωθεί, είχεν ήδη κατατεθεί στο Δικαστήριο και έγινε παραπομπή της ενώπιον του Κακουργιοδικείου και δεν ήθελε να τη «μολύνει» με άλλες καταθέσεις. Ομολογούμε ότι η συμπεριφορά και στάση της Αστυνομίας στο θέμα Μεταξά μας ξενίζει. Αποτελεί βέβαια δικαίωμα της Αστυνομίας αφού αξιολογήσει κάποια δεδομένα να μην προχωρήσει σε δίωξη κάποιου προσώπου, ασκώντας τη διακριτική της ευχέρεια. Όταν όμως υπάρχει ομολογία διάπραξης τόσο σοβαρού εγκλήματος, διερωτόμαστε τι θα έπρεπε άμεσα, μετά τη λήψη τέτοιας κατάθεσης να πράξει; Δεν επιθυμούμε και δεν είναι ορθό να προβούμε σε «σχολιασμό» των προταθέντων ισχυρισμών και καταθέσεων Μεταξά ή των άλλων προσώπων, για ευνόητους λόγους. Οφείλουμε εντούτοις να επισημάνουμε πως παρά το γεγονός ότι έγινε κάποια διερεύνηση των ισχυρισμών Μεταξά, κάποια ισχυρά γεγονότα που έτειναν να αποδείξουν αυτούς, αγνοήθηκαν ή εκτιμήθηκαν λανθασμένα. Ο κ. Μάτσας μας έχει καλέσει να λάβουμε υπόψη και αξιολογήσουμε τους ισχυρισμούς Μεταξά ενώ ο κ. Αριστείδης υπέδειξε πως ο Μεταξάς δεν είναι αξιόπιστο άτομο μεταξύ άλλων και κυρίως διότι δύο ανεξάρτητοι ιατροδικαστές κατάθεσαν ενόρκως πως τα τραύματα της θανούσας, προκλήθηκαν εντός του 24ώρου προ του θανάτου της. Συνεπώς καταλήγει ο συνήγορος ακόμη και να είναι αληθείς οι ισχυρισμοί Μεταξά περί επίθεσης στις 20.7.2014 δεν θα μπορούσαν τα θανατηφόρα τραύματα να προκλήθηκαν από εκείνη. Ανεξαρτήτως τούτου του τελευταίου γεγονότος και της γνώμης των ιατροδικαστών υπενθυμίζουμε πως όταν αποφασίζετο η μη δίωξη του Μεταξά ή η μη πρόσδωση οποιασδήποτε βαρύτητας στην κατάθεση του, η Αστυνομία δεν γνώριζε τον χρόνο πρόκλησης των τραυμάτων της θανούσας. Ούτε ο Μ.Κ.5 ούτε η Μ.Κ.13 περιλαμβάνουν άμεσα στην έκθεση τους, Τεκμήριο 13 και Τεκμήριο 19 αντίστοιχα, έκφραση γνώμης για το χρόνο τούτο. Πολύ περισσότερο δε αφού το κατηγορητήριο καθορίζει ως χρόνο διάπραξης του εγκλήματος την περίοδο μεταξύ 20 μέχρι 23.7.
10. Πέραν τούτου, επαναλαμβάνουμε και τονίζουμε πως δεν θα προβούμε σε αξιολόγηση γεγονότων μέσα από καταθέσεις, όπως ουσιαστικά οι συνήγοροι μας καλούν να πράξουμε. Τούτο όχι μόνο είναι νομικά απαράδεκτο αλλά και επικίνδυνο. Επέμενε ο Μ.Κ.12 πως στην παρουσία του είχε επιδειχθεί από άλλο μέλος της Αστυνομίας (Μ.Κ.3) στα γραφεία του ΤΑΕ προς τον Δρ. Σοφοκλέους (Μ.Κ.5) το Τεκμήριο
11. Ο Μ.Κ.5 ήταν απόλυτος και βέβαιος πως το Τεκμήριο αυτό το είδε για πρώτη φορά εδώ στο Δικαστήριο. Ούτε ο Μ.Κ.3 υποστήριξε αυτή τη θέση του Μ.Κ.
12. Να σημειώσουμε σ΄ αυτό το σημείο πως εάν είχε επιδειχθεί στο Μ.Κ.5 τότε οπωσδήποτε έπρεπε να επιδειχθεί και στη Μ.Κ.13 ούτως ώστε να είχε την ίδια ενημέρωση. Όμως δεν έγινε κάτι τέτοιο. Είπε ο Μ.Κ.12 πως το τραύμα στη βρεγματική χώρα της θανούσας προκλήθηκε, όπως τον ενημέρωσε ο Μ.Κ.5, κατά την ώρα της νεκροτομής στην οποία παρίστατο, πως προκλήθηκε από όργανο το οποίο ήταν αιχμηρό και ότι η πέτρα δεν μπορούσε να δημιουργήσει τέτοια λεπτή σχισμή. Τέτοια θέση δεν υποστήριξε ο Μ.Κ.5 Σοφοκλέους. Θεωρούμε πως ο Μ.Κ.12 πλην των όσων αναφέρονται στις οδηγίες που έδωσε, στις ενέργειες που έκανε, οι οποίες ανταποκρίνονται στην αλήθεια και αντανακλώνται από τις καταθέσεις των μαρτύρων, εντούτοις σε άλλα θέματα εξέφραζε κρίσεις και προσωπικές απόψεις, ατεκμηρίωτες και αβασάνιστα, π.χ. η απόρριψη του ισχυρισμού του κατηγορούμενου ότι η Αλίκη κτυπήθηκε από πέτρα, διότι το τραύμα της θανούσας βρισκόταν στο πίσω μέρος της κεφαλής και ήταν αδύνατο να προκληθεί, διότι το θύμα κοιμόταν ανάσκελα. Παραδέχθηκε βέβαια, πως το θύμα βρέθηκε κατ΄ αυτό τον τρόπο, αλλά δεν μπορούσε να γνωρίζει αν άλλαξε στάση ενώ κοιμόταν. Υπενθυμίζουμε την άποψη για μόλυνση της κρινόμενης υπόθεσης από την κατάθεση Μεταξά η οποία κατ΄ ισχυρισμό του Μ.Κ.12 ήταν υπόπτων κινήτρων, γεμάτη αναλήθειες, ψέματα και ανακρίβειες. Γι΄ αυτό δεν του δόθηκαν οδηγίες από τη Νομική Υπηρεσία για σύλληψη Μεταξά και ανοίχθηκε δεύτερος φάκελος, το Τεκμήριο
13. Και όμως μόλις δόθηκε η κατάθεση, δεν δόθηκε ασυλία και πριν τη λήψη άλλων καταθέσεων και στοιχείων δεν ήταν δυνατό να γνωρίζουν τις φερόμενες ως αναλήθειες και ανακρίβειες (πλην για το θέμα του οχήματος BMW). Τεκμήριο 3 Αποτελεί θέση της υπεράσπισης πως η λήψη του τεκμηρίου 3 (κομμάτι ξύλου / μπαστούνι μήκους 80 εκ. περίπου, με μέταλλο στην άκρη) ήταν παράνομη, αφού λήφθηκε από τον αστυφύλακα Ν. Χειμώνα ενώ ο κατηγορούμενος τελούσε υπό παράνομη κράτηση. Να σημειωθεί πως ηγέρθη ένσταση κατά την ακροαματική διαδικασία στην προσπάθεια κατάθεσης του ως τεκμηρίου. Το Δικαστήριο, με ενδιάμεση απόφαση του, έκρινε πως η ένσταση αυτή δεν ήταν αντικείμενο δίκης εντός δίκης, αλλά μπορούσε το ζήτημα αυτό να αποφασισθεί στο τέλος της διαδικασίας. Σχετική αναφορά έγινε στην απόφαση Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 571 και στις εκεί αποφάσεις που μνημονεύονται, όπως και στο δικαίωμα και εξουσία του Δικαστηρίου να καθορίζει την ενώπιον του διαδικασία (άρθρο 175 της Ποινικής Δικονομίας). Η λήψη του τεκμηρίου 3 με τη συγκατάθεση του κατηγορούμενου δεν συνιστά με οποιαδήποτε έννοια, ομολογία ενοχής ή ενοχοποιητική δήλωση που να καθιστά αναγκαία τη διεξαγωγή δίκης εντός δίκης (Fournides v. Republic

(1988)2 CLR 73. Με τούτο τον τρόπο αποφεύγεται ο κατακερματισμός της δίκης, χωρίς να παραβλέπονται τα συμφέροντα του κατηγορούμενου, αφού το θέμα τελεί υπό την επίλυση του ζητήματος στο τέλος της δίκης (Archbold Criminal Proceedings Evidence and Practice έκδοση 1993 παρ. 4-202 και 4-302 μέχρι 4-304) Είναι η θέση της Υπεράσπισης πως η λήψη του είναι παράνομη και αντισυνταγματική αφού καθάπτεται δικαιωμάτων του ατόμου και σαν τέτοια πρέπει να αποκλειστεί (Αστυνομία ν. Γεωργιάδης

(1993)2 C.L.R. 33, M. Ευαγγέλου ν. Δημοκρατίας

(2008)2 A.A.Δ. 252 κ.ά.) Από την αντίπερα όχθη ο κ. Αριστείδης εισηγείται πως η λήψη του Τεκμηρίου 3 ήταν καθ΄ όλα νόμιμη και επιτρεπτή. Αναφερόμενος στη δοθείσα μαρτυρία υπέδειξε πως οι αστυνομικοί δεν φρουρούσαν τον κατηγορούμενο αλλά ουσιαστικά επέβλεπαν αυτόν. Ακόμη, όμως και να θεωρηθεί πως ο κατηγορούμενος τελούσε υπό παράνομη κράτηση, η κατακράτηση του μπαστουνιού ως Τεκμήριο δεν καθίσταται απαράδεκτη. Παρέπεμψε δε στο σύγγραμμα Blackstones Criminal Practice

(2006)και στη Δημοκρατία ν. Μ. Αβρααμίδου κ.α.

(2004)2 Α.Α.Δ. 51 όπου κρίθηκε πως το συνταγματικό δικαίωμα της μη αυτενοχοποίησης του κατηγορουμένου δεν επεκτείνεται σε οποιαδήποτε άλλη "πραγματική" μαρτυρία η οποία έχει ως πηγή τον ίδιο και είναι στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου να αποδεχθεί "πραγματική" μαρτυρία που εξασφαλίστηκε παράνομε (illegally) ή κατά τρόπο που κρίνεται αθέμιτος (improper). Προσθέτουμε όμως πως σύμφωνα με την ίδια απόφαση, υπάρχει υποχρέωση του Δικαστηρίου να μην αποδεχθεί «πραγματική μαρτυρία» που εξασφαλίστηκε κατά παράβαση συνταγματικών δικαιωμάτων του κατηγορούμενου. Υπενθυμίζουμε πως στο εν λόγω τεκμήριο δεν ανευρέθηκε αίμα ή άλλο γενετικό υλικό του θύματος. Εντοπίσθηκε γενετικό υλικό / αίμα του κατηγορούμενου. Είναι αποδεκτό γεγονός πως το μπαστούνι αυτό το κατέχει και χρησιμοποιεί ο κατηγορούμενος. Η θέση της κατηγορούσας αρχής είναι πως το αντικείμενο αυτό, ήταν δυνατό να προκαλέσει τα τραύματα στο θύμα. Σε συμφωνία όλων των ιατροδικαστών, τα τραύματα της Αλίκης (θύματος) προκλήθηκαν από θλων όργανο. Το τεκμήριο 3, δύναται να χαρακτηριστεί ως τέτοιο. Σημαντικό επομένως είναι να διακριβωθούν οι συνθήκες λήψης του τεκμηρίου αυτού και αν ο κατηγορούμενος τελούσε ή όχι υπό παράνομη κράτηση. Η σχετική για το ζήτημα τούτο μαρτυρία προέρχεται από τον Μ.Κ. 4, Αστ. 2952 Ν. Χειμώνα. Προτού αναφερθούμε στη μαρτυρία αυτή κρίνουμε σκόπιμο να καταγράψουμε τη δοθείσα από τον Μ.Κ. 11, 779 Α. Ιωάννου, μαρτυρία. Ο εν λόγω αστυφύλακας υπηρετεί στην ΑΔΕ Πάφου και είναι τοποθετημένος στον Αστυνομικό Σταθμό Πόλεως Χρυσοχούς. Στις 23.7.14 γύρω στις 10:35 ενώ ήταν εκτός καθήκοντος του τηλεφώνησε ο Σταθμάρχης του Αστυνομικού Σταθμού Πόλεως Χρυσοχούς και του ζήτησε να μεταβεί και όντως μετέβη γύρω στις 11:05 στο Νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς όπου είχε μεταφερθεί τραυματισμένος ο Ευριπίδης Χρίστου. Διαπίστωσε ο ίδιος ο μάρτυρας ότι ο κατηγορούμενος έφερε εμφανείς μώλωπες στο πρόσωπο. Στην ερώτηση για το τι συνέβη ο κατηγορούμενος του ανέφερε ότι το προηγούμενο βράδυ ξάπλωσε για ύπνο κάτω από μια συκαμινιά στην τοποθεσία Αγία Φυλιά έδαφος Κρήτου Τέρρα μαζί με τη σύζυγο του Αλίκη και την αδελφή της συζύγου του Γιωργούλα Χριστοφόρου. Ενώ κοιμόντουσαν κάποιος τους πλησίασε και χωρίς να τους αναφέρει οτιδήποτε τους κτύπησε με πέτρα στο κεφάλι. Ήταν σκοτεινά, ο δράστης δεν μίλησε καθόλου γι' αυτό ο κατηγορούμενος δεν αντιλήφθηκε αν πρόκειται για άντρα ή γυναίκα. Ο μάρτυρας αναχώρησε από το Νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς η ώρα 12:10 αφού προηγουμένως αφίχθησαν οι Αστ. 2952 και ο Α/Αστ. 2495 του ΤΑΕ Πάφου. Εξήγησε ο μάρτυρας περαιτέρω και αντεξεταζόμενος πως η εκεί παρουσία του, σύμφωνα με τις οδηγίες που έλαβε από το σταθμάρχη Πόλης Χρυσοχούς Ν. Αριστείδου, σκοπό είχε τη λήψη πληροφοριών σχετικά με τον τραυματισμό που επήλθε και προκλήθηκε στον κατηγορούμενο και ότι ουδόλως τον θεωρούσε ύποπτο. Συγκεκριμένα υπέδειξε ο ίδιος ο μάρτυρας δεν ήταν μαζί με τον κατηγορούμενο αλλά βρισκόταν στον ευρύτερο χώρο του Νοσοκομείου και στον περίβολο αυτού όπου είχε βγει για να καπνίσει. Στο σημείο αυτό να υπενθυμίσουμε πως κλήθηκε από την Υπεράσπιση ο αστυνόμος Ν. Αριστείδου (Μ.Υ.3) και δεν ρωτήθηκε για τούτο το θέμα ούτε διερεύνησε το ακριβές των οδηγιών που έδωσε στον Μ.Κ.11. Η Υπεράσπιση χαρακτηρίζει αναξιόπιστο τον Μ.Κ.11 διότι αρνείτο ότι έλαβε τηλεφώνημα από πολίτη που πληροφορούσε για τον τραυματισμό της Γεωργίας και πως διερεύνησε τέτοιο παράπονο. Ο μάρτυρας απάντησε σε αυτό, πως δεν θυμόταν να διερεύνησε τέτοια καταγγελία, ότι αν διερευνούσε θα το κατέγραφε και πως η περιπολία που πραγματοποίησαν το πρωί της 21ης Ιουλίου 2014 είχε σχέση με ασφάλεια χρηματαποστολών. Η περί του αντιθέτου μαρτυρία του Μ.Υ.3 Αριστείδου δηλώνει πως όντως έγινε καταγγελία και πως όρισε τον Μ.Κ.11 και τη Τσουκαλά για εντοπισμό της Γεωργίας. Οι αστυνομικοί όμως, σύμφωνα με τον Μ.Υ.3 δεν έγραψαν αναφορά για τις ενέργειες που έκαναν γι΄ αυτό το μέρος της περιπολίας τους. Θεωρούμε πως ο Μ.Υ.3 ήταν ειλικρινής στις δηλώσεις του. Ο Μ.Κ.11 αρνείτο την συμμετοχή του στην περιπολία για εντοπισμό της Γεωργίας γιατί παρέλειψε να το γράψει. Θεωρούμε όμως, πως για το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρία του για τους λόγους που ανωτέρω αναφέρθηκαν τα γεγονότα έχουν όπως τα περιέγραψε. Σύμφωνα με τον Μ.Κ.4 στις 23.7.2014 περί ώρα 10:30 έλαβε οδηγίες από το Λοχία 2192 Γ. Κωνσταντίνου του ΤΑΕ Πάφου να μεταβεί στην Πόλη Χρυσοχούς για διενέργεια εξετάσεων σχετικά με περιστατικό ανεύρεσης νεκρού προσώπου. Ακολούθως μαζί με άλλους αστυφύλακες και κατόπιν νέων οδηγιών του ιδίου Λοχία μετέβηκε στο νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς όπου νοσηλευόταν τραυματισμένο κάποιο ηλικιωμένο πρόσωπο. Διαπίστωσε μετά την άφιξη του στο Νοσοκομείο πως το πρόσωπο εκείνο ήταν ο Ευριπίδης Χρίστου (κατηγορούμενος ), 83 ετών από τη Κρήτου Τέρρα, του οποίου περί ώρα 12:11 ανέλαβε τη φρούρηση του. Ο κατηγορούμενος ήταν κτυπημένος στο πρόσωπο, είχε μώλωπες στο μάτι και του ανέφερε ότι ξημερώματα της ημέρας Δευτέρας ενώ κοιμόταν έξω από την κατοικία του κάτω από δέντρο συκαμινιάς μαζί με τη γυναίκα του Αλίκη και τη κουνιάδα του Γιωργούλλα, κάποιο άγνωστο σε αυτούς πρόσωπο τους επιτέθηκε και τους κτύπησε με πέτρα. Για τούτο και στις 23.7.2014 βγήκε σε κύριο δρόμο αναζητώντας βοήθεια και κάποιος περαστικός τον μετέφερε με αυτοκίνητο στο Νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς. Ο μάρτυρας την ίδια ημέρα μεταξύ των ωρών 12:40 - 12:47 παρέλαβε με τη συγκατάθεση του εν λόγω προσώπου μια κοντομάνικη φανέλα, ένα τζίν παντελόνι χρώματος μπλε και ένα κομμάτι ξύλου με σιδερένια άκρη, μήκους περίπου 80 εκ. (Τεκμήριο 3). Αμέσως μετά, μεταξύ των ωρών 12:50-13:20, έλαβε κατάθεση από τον Ευριπίδη Χρίστου (Τεκμήριο 10) αφού προηγουμένως ο επί καθήκοντι ιατρός διαβεβαίωσε ότι ήταν σε θέση να πράξει τούτο. Κατά τη διάρκεια που ο κατηγορούμενος νοσηλευόταν στο Νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς ο μάρτυρας του είχε παραδώσει σε δύο περιπτώσεις το τεκμήριο 3 καθότι έπρεπε να μετακινηθεί εντός του Νοσοκομείου και το ζήτησε για τη στήριξη του. Την ίδια ημέρα μεταξύ των ωρών 13:57 - 14:35 επιβιβάστηκε σε ασθενοφόρο όχημα και συνόδευσε τον κατηγορούμενο κατά τη μεταφορά του από το Νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς στο Νοσοκομείο Πάφου για διενέργεια περαιτέρω εξετάσεων. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής το τεκμήριο 3 βρισκόταν στην κατοχή του κατηγορουμένου με το οποίο ο μάρτυρας είχε συνεχή οπτική επαφή. Κατά την άφιξη τους στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου τους ανέμενε ο γαμπρός του κατηγορουμένου Μάξιμος Χριστοδούλου τον οποίο ο μάρτυρας γνωρίζει λόγω επαγγελματικής σχέσεως. Στην παρουσία τους συνόδευσε τον πεθερό του σε εξεταστικό δωμάτιο των Πρώτων Βοηθειών. Κατά την είσοδο του κατηγορουμένου στο δωμάτιο Πρώτων Βοηθειών, ο επί καθήκοντι νοσοκόμος παρέλαβε από αυτόν το κομμάτι ξύλου (Τεκμήριο 3) που κρατούσε και το τοποθέτησε στο έδαφος. Τότε ο Μάξιμος Χριστοδούλου έπιασε το Τεκμήριο 3 και αμέσως ο Α/Αστ. 2495 τον πληροφόρησε πως αυτό έχει παραληφθεί ως τεκμήριο γι' αυτό ο Χριστοδούλου το τοποθέτησε ξανά στο έδαφος, το παρέλαβε ο Α/Αστ. 2495 και το παρέδωσε στο Μ.Κ. 4 Ο μάρτυρας υπέστη έντονη και επίμονη αντεξέταση, κυρίως για την έννοια της φρούρησης του κατηγορούμενου, την αναγκαιότητα της παρουσίας του στο Νοσοκομείο, της παρουσίας του στο ασθενοφόρο και συνοδείας του κατηγορούμενου μέχρι το Νοσοκομείο Πάφου και της συνοδείας του στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών. Ο μάρτυρας επέμενε εξηγώντας πως για εκείνον η φρούρηση είχε την έννοια της επιτήρησης καθώς και της φύλαξης / προστασίας του κατηγορούμενου, αφού και ο τελευταίος ήταν τραυματισμένος και είχε πέσει θύμα επίθεσης, όπως τους ανέφερε. Της ίδιας επίθεσης, κατάληξη της οποίας ήταν και ο θάνατος του άλλου θύματος, της Αλίκης. Είναι ξεκάθαρο και σαφές, πως από την πρώτη στιγμή της επίσκεψης του Μ.Κ. 4 και άλλων αστυφυλάκων στο Νοσοκομείο, ο κατηγορούμενος, ο οποίος νοσηλευόταν τραυματισμένος, αντιμετωπίσθηκε ως θύμα, όχι ως ύποπτος. Του ζητήθηκαν πληροφορίες και του λήφθηκε ανοικτή - όχι ανακριτική κατάθεση, στην οποία εξέθεσε τους ισχυρισμούς του. Στα πλαίσια της διερεύνησης του αδικήματος και εξακρίβωσης πληροφοριών, λήφθηκαν από τον κατηγορούμενο τα ρούχα που φορούσε και το τεκμήριο 3, τα οποία δεχόμαστε ότι οικιοθελώς τα παρέδωσε. Σχετική είναι και η αναφορά στην κατάθεση του (Τεκμήριο 10), η οποία δύναται να εκληφθεί ως συγκατάθεση / επιβεβαίωση. Υπενθυμίζουμε, πως η εν λόγω κατάθεση, καταχωρήθηκε ως τεκμήριο από τον Μ.Κ. 4 χωρίς οποιαδήποτε ένσταση, εκ μέρους της υπεράσπισης και χωρίς αναφορά σε οποιοδήποτε μομφή η οποία να καθιστά επιλήψιμη τη λήψη της. Ο κατηγορούμενος είχε μεταβεί μόνος του στο Νοσοκομείο Πόλης Χρυσοχούς, είχε καταγγείλει την επίθεση η οποία του προκάλεσε τα τραύματα και κρίνουμε πως ορθά και καθηκόντως η αστυνομία άρχισε τη διερεύνηση του θέματος. Εναντίον του κατηγορούμενου δεν εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης ούτε και είχε συλληφθεί. Κρίνουμε πως στα πλαίσια αυτής της διερεύνησης, μέχρι τη στιγμή τουλάχιστον της λήψης της κατάθεσης (Τεκμήριο 10) με την οποία έδιδε συγκατάθεση ουδέν το επιλήψιμο ή παράνομο διενεργήθηκε από την Αστυνομία. Δεν μας διαφεύγει το γεγονός πως στη κυρίως εξέτασης του (Ένδειξη Δ) ο Μ.Κ. 4 ενώ αναφέρει πως παρέλαβε τα ρούχα και το μπαστούνι (Τεκμήριο 3) η ώρα 12:40 - 12:47, όμως έλαβε την κατάθεση (Τεκμήριο 10) η ώρα 12:50 - 13:20, στο τέλος του κειμένου της οποίας, φέρεται ο κατηγορούμενος, να παραδίδει τα ρούχα και το μπαστούνι του (Τεκμήριο 3). Πιστεύουμε πως ήταν ειλικρινής ο Μ.Κ. 4 δηλώνοντας πως έλαβε προφορικά τη συγκατάθεση για λήψη των αντικειμένων και σε διάστημα χρόνου 3' ξεκίνησε η λήψη της κατάθεσης μέσω της οποίας δόθηκε γραπτώς η συγκατάθεση. Η δοθείσα εκουσίως κατάθεση (Τεκμήριο 10) και η άμεση με την κατάθεση, αναφορικά με τον χρόνο, παραλαβή ως Τεκμηρίων, όχι μόνο του μπαστουνιού αλλά και των ενδυμάτων που φορούσε ο κατηγορούμενος (για τα οποία δεν υπάρχει παράπονο για παράνομη λήψη) θεωρούμε πως ήταν εκούσια και ηθελημένη, και σαν τέτοια δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί είτε παράνομη είτε αντισυνταγματική. (Δέστε σχετικά Hadjisavvas v. The Republic

(1988)2 C.L.R. 37, Σύγγραμμα Η Απίδειξη, Τ. Ηλιάδη, σελ. 770). Η μεταφορά του κατηγορούμενου από το Νοσοκομείο Πόλης στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου αποφασίσθηκε από τους θεράποντες ιατρούς και όχι από την Αστυνομία. Ο κατηγορούμενος μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο και στο χώρο του Νοσοκομείου τον ανέμενε ο γαμπρός του ο οποίος εισήλθε μαζί του συνοδεύοντας τον στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών. Σημειώνουμε περαιτέρω πως εάν υπήρχε μέχρι της στιγμής της παραλαβής του Τεκμηρίου 3, οποιαδήποτε υποψία εναντίον του κατηγορούμενου δεν θα του το έδιδαν να το χρησιμοποιεί και να κυκλοφορεί εντός του Νοσοκομείου. Γεωργία Χριστοφόρου - Ψυχιατρική έκθεση Η αδελφή του θύματος, Γεωργία Χριστοφόρου, η φερόμενη ως αυτόπτης μάρτυρας και πρότινος ύποπτη και πριν την διαδικασία της παραπομπής της υπόθεσης, συγκατηγορούμενη, έχει προσφέρει διάφορες και διαφορετικές εκδοχές για τα συμβάντα στην Κρήτου Τέρρα, στις διάφορες καταθέσεις και δηλώσεις στις οποίες προέβαινε σε διάφορα πρόσωπα. Έχει δώσει τρεις καταθέσεις, Τεκμήρια 36, 37 και 38 ημερ. 28.7.2014, 23.7.2014 και 24.7.2014 αντίστοιχα. Έχει προβεί σε δήλωση προς τον Μ.Κ.5 αναφέροντας ότι τα τραύματα της προκλήθηκαν από πέσιμο στο δρόμο. Στη Μ.Κ.13 στις 29.7.2014 ανέφερε πως κτύπησε στο δρόμο ή πιθανόν στο χωράφι. Σε δήλωση της στον Α. Κωμοδρόμο στις 21.7.2014 (Τεκμήριο 39) αιτιολόγησε τα τραύματα της λέγοντας πως την κτύπησαν κάποιοι ξένοι ενώ κοιμόντουσαν και πως η Αλίκη ήταν επίσης κτυπημένη. Η Γ. Χριστοφόρου εξετάστηκε από δύο ψυχιάτρους. Η πρώτη εξέταση έλαβε χώρα στις 24.7.2014 από την Δρ. Μ. Πίττα (Μ.Κ.17). Η έκθεση που συνέταξε (Τεκμήριο 58) καταλήγει με το συμπέρασμα: «Από τη ψυχιατρική εξέταση δεν προέκυψε καμία ψυχοπαθολογία. Ως προς το ερώτημα σας κατά πόσον είναι ικανό και κατάλληλο πρόσωπο για να παρακολουθήσει οποιαδήποτε τυχόν δικαστική διαδικασία η απάντηση μου είναι καταφατική.» Έντονη αντεξέταση υπέστη και αυτή η μάρτυρας στη διάρκεια της οποίας κατατέθηκε το Τεκμήριο 59, το οποίο αποτελείται από την χειρόγραφη έκθεση της και το έγγραφο με τα αποτελέσματα δοκιμασίας τιτλοφορούμενο «σύντομη εξέταση της νοητικής κατάστασης» (Κλίμακα Mini Mental State Examination M.M.S.E.). Προκύπτει από το ανωτέρω τεκμήριο και απ΄ όσα προφορικά κατέθεσε η Μ.Κ.17 πως η Γεωργία, έδιδε ανακριβείς πληροφορίες σχετικά με την ηλικία της, τη μόρφωση της, την οικογενειακή της κατάσταση. Συγκεκριμένα παρουσίαζε τον εαυτό της κατά μια εικοσαετία νεώτερη, να είναι καθηγήτρια Μαθηματικών σε Πανεπιστήμιο στο Σικάγο (ενώ έχει μόρφωση στοιχειώδους εκπαίδευσης) και να έχει δύο παιδιά ηλικίας 17 και 18 ετών, ενώ δεν είχε. Στις πρώτες 10 ερωτήσεις της δοκιμασίας δίδει λανθασμένες απαντήσεις για την ημερομηνία, το μήνα, την ημέρα και το έτος που βρισκόμαστε, προσδιορίζοντας το στο 1914 αντί

1. Στις υπόλοιπες δοκιμασίες του εγγράφου απάντησε ορθά όπως αριθμητικές πράξεις. Ισχυρίσθηκε η Μ.Κ.17 πως τις ανακριβείς απαντήσεις τις εξέλαβε ως ηθελημένες ψευδείς πληροφορίες, και τη θεώρησε ικανή να παρακολουθήσει τη δικαστική διαδικασία γιατί η συνολική βαθμολογία ήταν για την ηλικία της ικανοποιητική. Εκτίμησε πως η συμπεριφορά της είχε όλα τα στοιχεία της επικοινωνίας, αφού μιλούσε, γελούσε, αστειευόταν, επιτίθετο. Αν είχε πρόβλημα ή είχε οποιαδήποτε αιμορραγία στον εγκέφαλο, όπως της υπέβαλε ο κ. Μάτσας, δεν θα εντόπιζε αυτά τα στοιχεία. Η δεύτερη ψυχιατρική εξέταση πραγματοποιήθηκε από τον Μ.Κ.18 Ευάγγελο Αναστασίου στις 15.10.2014 με επαναληπτική τοιαύτη στις 4.11.
2. Έλαβε υπόψη το οικογενειακό και προσωπικό ιστορικό της, την υπέβαλε στις απαραίτητες δοκιμασίες και διαπίστωσε πως ενίοτε δίδει ανακριβείς ή λάθος απαντήσεις που όταν της υποδειχθούν τις αποδέχεται αλλά δυσκολεύεται να τις συγκρατήσει. Συμπέρασμα του, όπως καταγράφεται στο Τεκμήριο 61 και υιοθέτησε κατά την προφορική του μαρτυρία είναι πως: «Η κυρία Γεωργία Χριστοφόρου παρουσιάζει μέτριου βαθμού άνοια που χαρακτηρίζεται από έκπτωση των γνωστικών και ανώτερων ψυχικών λειτουργιών. Κυρίως παρουσιάζει διαταραχές της πρόσφατης μνήμης, δυσκολία στον χωροχρονικό προσανατολισμό και τη συγκέντρωση. Οι πιο πάνω διαταραχές επηρεάζουν την κριτική της ικανότητα. Λόγω της φύσης των συμπτωμάτων και των σημείων που παρουσιάζει είναι υποβόλιμη και εύκολα μπορεί να δώσει λάθος ή ανακριβείς απαντήσεις ή να προβεί σε αντιφάσεις. Ως εκ τούτου κρίνεται ανίκανη να παρακολουθήσει τη διαδικασία του δικαστηρίου και να καταθέσει ως μάρτυρας.» Κληθείς να σχολιάσει την εκτίμηση της κας Πίττα πως η Χριστοφόρου ήταν ικανή να καταθέσει ως μάρτυρας, εξήγησε πως: «Αυτή η γυναίκα ενδεχόμενα να ήταν σε πρόθυρα μιας αρχόμενης άνοιας λόγου του ότι συνέβηκαν δύο επώδυνα και ψυχοτραυματικά γεγονότα στη ζωή της, όπως ο θάνατος της αδελφής της και η φυλάκιση της για δύο μήνες. Πιστεύω ότι αυτά τα δύο συμβάντα πυροδότησαν τον μηχανισμό και έτσι ενεργοποιήθηκε η άνοια. Δηλαδή μέσα σε λίγους μήνες αυτή η γυναίκα εκδήλωσε συμπτώματα άνοιας και τα οποία διαπίστωσα και είμαι σίγουρος πέραν πάσης αμφιβολίας ότι τα έχει.» Τελικά η Γ. Χριστοφόρου δεν κλήθηκε να καταθέσει. Και ορθά κρίνουμε, αφού με την εξέταση στην οποία υπεβλήθη από τονΜ.Κ.18 κρίθηκε ανίκανη να καταθέσει ως μάρτυρας. Συνεπώς ούτε μπορεί να ληφθεί υπόψη οποιαδήποτε κατάθεση ή δήλωση έγινε εκ μέρους της, αφού δεν την υποστήριξε ενώπιον του Δικαστηρίου για τους λόγους που κατωτέρω αναλύονται. Η Υπεράσπιση αποδέχεται ως ορθή την αξιολόγηση της οποίας έτυχε η Γεωργία από τον Μ.Κ.
3. Αφού ο κ. Μάτσας σημειώνει τις διάφορες αντιφατικές δηλώσεις και καταθέσεις της Γεωργίας, υποδεικνύει πως το άτομο αυτό είχε στοιχεία άρχουσας άνοιας από τη στιγμή που έδωσε την κατάθεση της ημερ. 28.7.
4. Δεν θα μπορούσαμε να δεχθούμε την εισήγηση του κ. Αριστείδη να δεχθούμε ως μαρτυρία την κατάθεση της ημερ. 28.7.
5. Υπενθυμίζουμε πως με εκείνη την κατάθεση φέρει τον κατηγορούμενο να σπρώχνει την Αλίκη το βράδυ της Κυριακής 20.7.2014 και να κτυπά και τις δύο στις 22.7.2014 το απόγευμα γύρω στις 7:30 με το μπαστούνι του (Τεκμήριο 3). Δεν μας έχει εξηγηθεί γιατί να γίνει δεκτή, κατ΄ επιλογή όλων των άλλων καταθέσεων που έδωσε με την οποία αποδίδει τα τραύματα σε άγνωστα πρόσωπα, αυτή η συγκεκριμένη κατάθεση. Αν δεκτούμε τους λόγους που έχει προτείνει ο κ. Αριστείδης γιατί να μην δεκτούμε τη δήλωση προς το Κωμοδρόμο, η οποία ενισχύεται από τους ισχυρισμούς Μεταξά; Σημειώνουμε πρώτα πως οι καταθέσεις δόθηκαν και κατατέθηκαν στο Δικαστήριο ως μέρος του ανακριτικού έργου της Αστυνομίας και όχι βέβαια για την αλήθεια του περιεχομένου τους αφού η βαρύτητα τέτοιων δηλώσεων επαφίεται στο Δικαστήριο. Οι εξ ακοής δηλώσεις που περιέχονται σ΄ αυτές τότε μόνο μπορούν να αναδειχθούν σε γεγονός με την ορθή αξιολόγηση η οποία επιτυγχάνεται με την εξέταση και αντεξέταση του προσώπου που τις κάνει. Στη Γενικός Εισαγγελέας ν. Γεωργίου

(2006)2 Α.Α.Δ. σελ. 217, 223 (στην οποία μας παρέπεμψε ο κ. Μάτσας, αφορούσε καταθέσεις παραπονούμενων οι οποίες δεν προσήλθαν να καταθέσουν) λέχθηκε: «..Υπενθυμίζουμε στο σημείο αυτό ότι η αξιοπιστία μιας μαρτυρίας δοκιμάζεται κατά την αντεξέταση και εκτιμάται τελικά και από την εικόνα που σχηματίζει το Δικαστήριο για την ειλικρίνεια κάποιου μάρτυρα όταν έχει την ευκαιρία να τον παρακολουθήσει να δίδει μαρτυρία ενώπιόν του. Τα δύο αυτά πολύ βασικά στοιχεία, επί των οποίων στηρίζεται η δικαστική κρίση για το αξιόπιστο ή όχι μιας μαρτυρίας, ελλείπουν στην εξεταζόμενη περίπτωση. Επομένως, είναι εκ των πραγμάτων αδύνατο να κριθεί το αξιόπιστο ή όχι των όσων περιέχονται στις καταθέσεις των παραπονούμενων.» Έχουμε επίσης μελετήσει τις αποφάσεις στις οποίες ο κ. Αριστείδης μας παρέπεμψε, για να στηρίξει την εισήγηση του, περί αποδοχής της κατάθεσης (Τεκμήριο 36). Οι ανωτέρω αποφάσεις διαφοροποιούνται από την παρούσα. Πέραν της αρχής που και εκεί τονίζεται πως το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια αποδοχής εξ ακοής μαρτυρίας, της οποίας κύριο μέλημα αποτελεί η απόδοση δικαιοσύνης, στην υπόθεση CROWN PROSECUTION SERVICE (CPS) v. Uxbridge Magistrates,

(2007)EWCH 205, η δήλωση, δεν έγινε καν αποδεκτή ως μαρτυρία ούτε βεβαίως λήφθηκε υπόψη. Δόθηκε από την παραπονούμενη, δόθηκε αμέσως μετά την επίθεση που δέχθηκε από το σύζυγο της, και το Πρωτόδικο Δικαστήριο αρνήθηκε να δώσει αναβολή δεδομένου ότι είχε εισαχθεί σε ψυχιατρική κλινική. Η θέση αυτή ακυρώθηκε από το Εφετείο, με την υπόδειξη πως συνυπολογιζομένων και των παραδοχών του συζύγου, έπρεπε να ληφθεί υπόψη. Στην κρινόμενη περίπτωση δεν έχουμε μία, αλλά τρεις καταθέσεις. Και άλλες τόσες προφορικές δηλώσεις. Οι οποίες δεν συνάδουν μεταξύ τους και το περιεχόμενου τους ουσιαστικά αλληλοαναιρείται. Τυχόν αποδοχή τέτοιας εισήγησης και εισαγωγής ως μαρτυρίας της κατάθεσης θα συνιστούσε παραβίαση του δικαιώματος του κατηγορούμενου να αντεξετάσει μάρτυρες που καταθέτουν εναντίον του, δικαίωμα που είναι απόλυτα συνυφασμένο με την πεμπτουσία της απονομής της δικαιοσύνης. Χάρις το όπλο αυτό, ο διάδικος στερείται των εχεγγύων της φυσικής δικαιοσύνης για την υπεράσπιση του. Το δικαίωμα αυτό εμπεριέχεται στην έννοια της δίκαιης δίκης και κατοχυρώνεται ευθέως σε κάθε δικαστική διαδικασία από τις πρόνοιες του άρθρου 30.3(γ) του Συντάγματος (Λιασίδης ν. Αστυνομίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 434, 436). Ιατροδικαστική Εξέταση Επί της σορού του θύματος διενεργήθηκαν εκ μέρους της Δημοκρατίας δύο νεκροψίες και νεκροτομές. Η πρώτη στις 23.7.14, ημερομηνία του θανάτου από το Δρ. Σοφοκλή Σοφοκλέους (Μ.Κ. 5) και η δεύτερη στις 29.7.14 από τη Καθηγήτρια Ιατροδικαστικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δρ. Χαρά Σπηλιοπούλου (Μ.Κ. 13). Η κατάθεση των ιατροδικαστών ήταν πολυήμερη, με την αντεξέταση αμφοτέρων να είναι μακρά, επίμονη και πολύωρη, πέραν των τριών δικασίμων για έναν έκαστον εξ αυτών. Για τούτο, χωρίς να παραβλέπουμε τα όσα έχουν προσφερθεί και υποστηριχθεί από τους μάρτυρες αυτούς, μεταφέρουμε τα κύρια και ουσιώδη σημεία. Ο Μ.Κ. 5 Σοφοκλέους διενέργησε όπως προηγούμενα καταγράψαμε και την αυτοψία στο χώρο και αμέσως μετά τη νεκροτομή. Έχει καταγράψει τα ευρήματα του σε σχετική έκθεση (τεκμήριο 13) όπου περιγράφει τις κακώσεις κατά την εξωτερική εξέταση όπως και όσα διαπίστωσε κατά την νεκροτομή. Σύμφωνα με τα οποία κατά την εξωτερική εξέταση έφερε τις πιο κάτω κακώσεις: Στην δεξιά και αριστερή ισχιακή χώρα φέρει κακώσεις οι οποίες προκλήθηκαν από δαγκώματα μυρμηγκιών. Εκδορά - τραύμα, στην μεσότητα της μετωπιαίας χώρας 5.5Χ1εκ. Θλαστική εκχύμωση συνολικής διάστασης 7Χ4 εκ. στην αριστερή βρεγματική χώρα με ανοικτό τραύμα (σχίσιμο) μήκους 3εκ. Θλαστική εκχύμωση μύτης και εκδορά 1.5 εκ. Εκδορά 2 εκ. στην δεξιά ζυγωματική χώρα. Κατά τη νεκροτομή διεπίστωσε πως «ο εγκέφαλος εμφανίζεται οιδηματώδης με θλάσεις και υπαραχνωειδή αιμορραγία. Η παρεγκεφαλίδα εμφανίζεται αιματώδης και με αιμορραγία». Συμπέρανε δε ως αιτία θανάτου κρανιοεγκεφαλική κάκωση προκληθείσα από θλων όργανο. Την ίδια ημερομηνία έγινε ακτινολογικός έλεγχος και επισύναψε σχετική έκθεση της ακτινολόγου σύμφωνα με την οποία παρουσιάζεται κάταγμα της επίφυσης της αριστερής και δεξιάς ωλένης. Ερμηνεύοντας τα κατάγματα αυτά ο μάρτυρας υπέθεσε πως πρέπει να δημιουργήθηκαν όταν κατά την επίθεση, το θύμα τοποθέτησε τα χέρια του χιαστί μπροστά από το πρόσωπο του, ώστε να προστατευθεί και δέχθηκε εκεί τα πλήγματα. Συμπέρανε από το χρώμα των τραυμάτων το οποίο ήταν βαθυέρυθρο, ότι προκλήθηκαν εντός του 24ώρου. Εντός του ιδίου χρονικού διαστήματος τοποθετεί και τον θάνατο του θύματος, χωρίς όμως, όπως σχολίασε να είναι σε θέση να καθορίσει με ακρίβεια. Η Μ.Κ. 13 αμέσως μετά τη διενεργηθείσα εκ μέρους της νεκροτομή σε κατάθεση που έδωσε προς την αστυνομία ιδίας ημερομηνίας (Τεκμήριο 21) κατέγραψε τα άμεσα τότε ευρήματα και συμπεράσματα της. Λεπτομερής έκθεση για την εργασία, συμπεράσματα και ευρήματα της περιέχονται στην ιατροδικαστική έκθεση την οποία ετοίμασε ημερομηνίας 14.8.2014 (Τεκμήριο 19). Επισημαίνεται τόσο στην έκθεση όσο και στη μαρτυρία της πως τα κύρια ζητήματα και ερωτήματα που της ετέθησαν και έχρηζαν απάντησης και γνωμάτευσης ήσαν το είδος των κακώσεων που έφερε το θύμα, το χρόνο θανάτου και την αιτία θανάτου. Σύμφωνα με αυτή η θανούσα φέρει τις πιο κάτω κακώσεις: - Εκδορά, πλάτους 1,5 εκ και μήκους 5 εκ., στην αριστερή μετωπιαία χώρα πολύ κοντά στη μέση γραμμή (μέσο οβελιαίο επίπεδο). Εκχύμωση η οποία καταλαμβάνει τη ράχη της ρινός και εκδορές, από το ριζορρίνιο έως το ακρορρίνιο. Πιθανότατα, πρόκειται για κακώσεις που έχουν προκληθεί ταυτόχρονα, από το ίδιο, επίμηκες, θλων όργανο, διότι βρίσκονται στην ίδια νοητή ευθεία. - Εκχύμωση στις κογχικές χώρες, ειδικά στον αριστερό οφθαλμό. - Εκδορά στη δεξιά κροταφική χώρα, διαστάσεων 2Χ0,5 εκ. - Εκχύμωση στο βλεννογόνο του κάτω χείλους. Στο άνω χείλος δεν φέρει κακώσεις. - Θλαστικό τραύμα μήκους 3 εκ. και βάθους ολίγων χιλιοστόμετρων, στην αριστερή κροταφική χώρα. Παραπλεύρως του θλαστικού τραύματος και προς τα άνω διακρίνεται εκδορά διαστάσεων 4Χ2 εκ. Αναφορικά με τα άνω άκρα η μάρτυς διαπίστωσε παράδοξη κινητικότητα των καρπών και στα δύο άνω άκρα. Αφού εξήγησε τη μορφολογία των οστών των χεριών υπέδειξε πως το γεγονός της απουσίας εκχυμώσεων ή ανοικτών τραυμάτων απέκλεισε την ύπαρξη πρόσφατου κατάγματος χωρίς καμία εξωτερική ένδειξη. Για τούτο το λόγο θεώρησε πως τα κατάγματα, όπως περιγράφει η ακτινολόγος στο τεκμήριο 4Α, είναι πιο παλιά ή μπορεί ακόμη και αυτόματα λόγω της αρθρίτιδας, και τα αποσύνδεσε από την αιτία του θανάτου. Ανέφερε δε και το εξής «η ακτινογραφία αυτή να μου επιτρέψετε να πω προς το συνάδελφο που την έχει υπογράψει ότι δεν έχει διαγνωστεί σωστά. Η επίφυση υπάρχει και κάτω στο κάτω μέρος της ωλένης, υπάρχει και στο πάνω μέρος της ωλένης. Αυτό είναι το ένα. Δεύτερο μιλά για κάταγμα. Το κάταγμα μπορεί να είναι σπειροειδές, γραμμοειδές, συντριπτικό, μετατοπισμένο ή απαρεκτόπιστο, δυστυχώς δεν είχε χαρακτηριστεί το κάταγμα ως προς την μορφολογία του με τους όρους που σας προανέφερα και δεν αναφερόταν η κάτω επίφυση και ένα άλλο σημείο, δεν αναφερόταν εάν είναι πρόσφατο ή εάν είναι παλιό. Εάν ήταν πρόσφατο αυτό το κάταγμα εγώ ανέμενα και δεδομένης αυτής της περίεργης κινητικότητας όπως έγραψα να υπάρχουν εξωτερικές κακώσεις στα χέρια. Στα αντιβράχια συγκεκριμένα. Τις αναζήτησα αλλά δεν τις βρήκα.» Ακολούθως κατά τη νεκροτομή η μάρτυρας διαπίστωσε τα πιο κάτω ευρήματα τα οποία επίσης διατυπώνει στο τεκμήριο

1. Τα καταγράφουμε. «Από τα μαλακά μόρια της κεφαλής διαπιστώνονται αιμορραγική διήθηση στη μετωπιαία χώρα, συστοίχως της προαναφερθείσας κάκωσης και στην αριστερή βρεγματική, κροταφική και ινιακή χώρα. Η επικράνια απονεύρωση εμφανίζει αιμορραγική διήθηση μόνο αριστερά. Οι κροταφίτες μύες (αριστερό και δεξιός) εμφανίζουν ελάχιστη αιμορραγική διήθηση.......... Από την αποκάλυψη των οστών της βάσεως και του θόλου του κρανίου δεν διαπιστώνονται κατάγματα. ......... Στα ιστοτεμάχια του εγκεφάλου διαπιστώνεται συλλογή αίματος υπό την αραχνοειδή μήνιγγα, εικόνα υπαραχνοειδούς αιμορραγίας. Από αυτές τις διατομές διαπιστώνεται η ύπαρξη διάσπαρτων εγκεφαλικών θλάσεων, ειδικά στο φλοιό και σε περιοχές κοντά στο φλοιό του εγκεφάλου. Το εγκεφαλικό στέλεχος και η παρεγκαφαλίδα δεν παρουσιάζουν κακώσεις .............». Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω ευρήματα, τραύματα και κακώσεις η μάρτυρας κατέληξε πως: η υπαραχνοειδής αιμορραγία στην παρούσα περίπτωση ενόψει της ύπαρξης κακώσεων στη κεφαλή και επειδή διαπιστώθηκαν πολλαπλές θλάσεις της εγκεφαλικής ουσίας, πρέπει να θεωρείται τραυματικής αιτιολογίας. Για να προκληθεί μια τέτοια αιμορραγία απαιτείται μέτρια και όχι πολύ ισχυρή δύναμη πλήξης. Σε τέτοιες περιπτώσεις βρίσκεται ένα μικρό τραύμα στο πρόσωπο ή στα πλάγια του λαιμού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το τραύμα ήταν στο πρόσωπο. Κατέληξε ως εύρημα ότι ο θάνατος της Αλίκης Χρίστου προήλθε, συνεπεία υπαραχνοειδούς αιμορραγίας τραυματικής αιτιολογίας. Υποστήριξε επίσης πως αν κατέτασσε σε κλίμακα σπουδαιότητας/ σοβαρότητας τα τραύματα στο βαθμό πρόκλησης και αιτίας θανάτου θα έβαζε πρώτο το τραύμα στο μέτωπο το οποίο με την πλήξη προκαλεί υπερέκταση του κεφαλιού και του λαιμού με αποτέλεσμα τη ρήξη αγγείου και την αιμορραγική διήθηση. Ο μηχανισμός της υπαραχνοειδούς αιμορραγίας τραυματικής αιτιολογίας, απαιτεί κούνημα της κεφαλής. Η ίδια δεν βρήκε μόνο την υπαραχνοειδή αιμορραγία, βρήκε και τις θλάσεις. Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζονται οι μικρές στικτές αιμορραγίες που ξεκινούν από τον φλοιό και μπαίνουν στη λευκή ουσία. Είναι τόσο μικρές που περιγράφονται ως τσίμπημα του ψύλλου, όπως χαρακτηριστικά τις προσδιόρισε η μάρτυρας (π.χ. φωτογραφία 34, τεκμήριο 22). Στο Τεκμήριο 19 καταγράφει, και υποστήριξε και στην προφορική της εξέταση πως «πολλές φορές, μετά την πλήξη, το άτομο χάνει αμέσως τις αισθήσεις και πεθαίνει. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που το άτομο επιζεί μετά την αρχική πλήξη, για άλλοτε άλλο χρονικό διάστημα. Αν το άτομο επιζήσει μετά τον τραυματισμό, αναμένεται να εμφανίζει δυσκαμψία του αυχένα, ναυτία, εμετό και αδυναμία βάδισης. Στην εξεταζόμενη περίπτωση, είναι πλέον πιθανό το ενδεχόμενο, ο θάνατος να μην ήταν ακαριαίος.» Αιτιολόγησε τη γνώμη της αυτή με παραπομπή στα ευρήματα της κατά τη νεκροτομή όταν κατά την διάνοιξη του εγκεφάλου διαπίστωσε πως το εγκεφαλικό στέλεχος και η παρεγκεφαλίδα δεν παρουσιάζουν κακώσεις, δηλαδή δεν έχουν θλάσεις. Εξήγησε η μάρτυρας αντεξεταζόμενη πως θλων όργανο θεωρείται κάθε όργανο που έχει τέτοια επιφάνεια και ένα βάρος τέτοιο που προκαλεί θλαστικές κακώσεις. Ως θλώντα όργανα η μάρτυρας αναγνώρισε το Τεκμήριο 3, το Τεκμήριο 35, τη γροθιά και πέτρα. Εξετάζοντας η μάρτυρας στο Δικαστήριο το Τεκμήριο 3 σε συνδυασμό με το τραύμα στη μετωπιαία χώρα το οποίο καταλαμβάνει και τη μύτη όπως αυτό αποτυπώνεται στις φωτογραφίες 5, 6, 7 του Τεκμηρίου 22, ισχυρίστηκε ότι το Τεκμήριο 3 θα μπορούσε να δημιουργήσει το τραύμα αυτό. Ερωτηθείσα πως προκλήθηκε το εν λόγω τραύμα επανέλαβε πως όπως ανέφερε και στην κατάθεση της η εκχύμωση αυτή δημιουργήθηκε από ένα επίμηκες όργανο και γι' αυτό συμβούλευσε και τους Αστυνομικούς να ψάξουν ένα επίμηκες όργανο το οποίο να έχει ευθεία πλευρά, καθ' όσο οι εκχυμώσεις αυτές βρίσκονται στην ίδια νοητή γραμμή δηλαδή έχουν προκληθεί με μία πλήξη, με ένα όργανο και με το ίδιο τραύμα. Η εκχύμωση αυτή παρουσιάζεται και στη φωτογραφία 41 του Τεκμήριου 18 (φωτογραφίες που λήφθηκαν καθ' υπόδειξη του κ. Σοφοκλέους. Έκρινε πως το Τεκμήριο 3 θα μπορούσε να δημιουργήσει αυτή την εκχύμωση διότι έχει μία περιοχή ευθεία, το τετραγωνισμένο κομμάτι του μεταλλικού περιβλήματος το οποίο έχει πλάτος 2 εκ. Θα μπορούσε το μέρος αυτό να ακουμπά στο μέσο του μετώπου λίγο προς τα αριστερά, και το πιο στρογγυλό μέρος να ακουμπά δίπλα. Η εκδορά όπως η ίδια τη μέτρησε είχε μήκος 5 εκ. και πλάτος 1.5 εκ. και συνεπώς ταιριάζουν με τη διάμετρο του Τεκμηρίου 3 όπως η ίδια τη μέτρησε στο Δικαστήριο. Ερωτηθείσα για τη δύναμη της πλήξης που δέχθηκε το θύμα στο συγκεκριμένο σημείο εξήγησε ότι η πλήξη είτε έγινε από όργανο που δεν έχει πάρα πολύ βάρος, είτε έγινε με ένα όργανο με μικρή δύναμη πλήξης. Όπως αναφέρει στην κατάθεση της (Τεκμήριο 21) η πλήξη είτε έγινε από ηλικιωμένο άτομο είτε από πρόσωπο με μικρή μυϊκή ισχύ. Αυτό συμπεραίνεται από το γεγονός ότι δεν έχει σπάσει το κεφάλι και συνεπώς δεν ήταν σφοδρή η πλήξη της κεφαλής. Στη συγκεκριμένη περίπτωση λαμβάνεται υπόψη και η ηλικία του θύματος η οποία ήταν 78 ετών και είναι σχεδόν βέβαιο ότι είχε οστεοπόρωση η οποία οδηγεί σε ευθραυστότητα των οστών και συνεπώς αν δεχόταν πλήξη με δύναμη θα έσπαγε πιο εύκολα. Επεξήγησε περαιτέρω η μάρτυς, πως το τραύμα στο μέτωπο φαίνεται να διακόπτεται και να μην είναι συνεχές και αυτό οφείλεται στην ύπαρξη των ρυτίδων. Εξετάζοντας το Τεκμήριο 35 το οποίο είναι μια σιδερένια σωλήνα και ερωτηθείσα αν μπορούσε να προκαλέσει το συγκεκριμένο τραύμα στο μέτωπο και μύτη του θύματος, το απέκλεισε εξηγώντας πως το χαρακτηριστικό στο τραύμα του μετώπου είναι η ευθεία γραμμή που υπάρχει στην αριστερή πλευρά του τραύματος. Το Τεκμήριο 35 είναι στρογγυλό, είναι επίσης κενό και τα τραύματα που προκαλούνται από ράβδο, τα βλέπουν συχνά σε τραύματα πολιτών από αστυνομικούς. Όταν προκαλούνται τραύματα από ένα κοίλο αντικείμενο αυτά έχουν μία πολύ χαρακτηριστική εμφάνιση, δηλαδή δεν σχηματίζουν μια ταινιοειδή εκχύμωση με ίδια μορφή σε όλο το μήκος, αντίθετα δημιουργούν την εκχύμωση των γραμμών του τρένου, δηλαδή κάνουν μια πολύ χαρακτηριστική εικόνα όπου στο κέντρο της βλάβης πιέζονται τα αγγεία σπρώχνεται το αίμα προς τα άκρα και έτσι δημιουργούνται δύο ταινίες, μία στη μια άκρη και μία στην άλλη, ενώ το κέντρο παραμένει λευκό. Για υποστήριξη της θέσης της παρέπεμψε σε σχετική βιβλιογραφία για θλαστικά τραύματα (Simpsons Forencis Medicine - Τεκμήριο 40). Ερωτήσεις έγιναν στη μάρτυρα σε σχέση πάντοτε με το ίδιο τραύμα για την ηλικία του. Αφού έλαβε το Τεκμήριο 18 και το Τεκμήριο 12 (Φωτογραφίες που λήφθηκαν καθ' υπόδειξη του κ. Σοφοκλέους κατά την αυτοψία και νεκροψία αντίστοιχα), απάντησε πως οι φωτογραφίες 35 και 41 του Τεκμηρίου 18 απεικονίζουν ένα χρώμα πολύ βαθύ σκούρο κόκκινο συνεπώς το τραύμα ήταν πολύ πρόσφατο σε σχέση με τη στιγμή του θανάτου. Δηλαδή λίγες ώρες προηγουμένως και σίγουρα εντός του 24ώρου. Κατέθεσε δε Τεκμήριο 41 αντίγραφο από άρθρο του Καθηγητή Βαννέζη του 2001, με τίτλο σε ελληνική μετάφραση «Αξιολογώντας τις Εκχυμώσεις στη Νεκροψία» στο οποίο μεταξύ άλλων υπάρχει πίνακας με τα χρώματα που παρουσιάζουν τα τραύματα σε διάφορες χρονικές περιόδους από την πλήξη και τη δημιουργία τους. Σύμφωνα με το πίνακα αυτό, το τραύμα των 24 ωρών έχει παντού στην πρώτη στήλη τα χρώματα κόκκινο, μαύρο σκούρο, μπλε κόκκινο, σκούρο κόκκινο, μαύρο κόκκινο, μπλε, μπλε κόκκινο, κόκκινο μπλε και ιώδης. Από μία μέχρι τρεις ημέρες όπως ανέφερε η μάρτυς δεν περιλαμβάνεται η λέξη κόκκινο πουθενά, υπάρχει μόνο το βαθύ ιώδες ή μπλε ή καφέ ή κίτρινο, διότι μετά από τις 18, 20 ώρες μπορεί να βρεθεί και κίτρινο χρώμα. Μεταξύ των 4 με 7 ημερών είναι πράσινο, πρασινίζον, κίτρινο, σκούρο ιώδες, πρασινωπό κίτρινο, κιτρινοπράσινο. Μετά μεταξύ 1 με 2 εβδομάδες, παρουσιάζεται το κίτρινο κυρίως και μετά τις 2 εβδομάδες επέρχεται η επούλωση του τραύματος. Έγινε επίμονη αντεξέταση της μάρτυρος και αναλώθηκε αρκετός χρόνος για τα χρώματα των τραυμάτων της θανούσας και αν αυτά μπορούσαν να χαρακτηρισθούν πρόσφατα. Ότι δεν ήταν σκούρο κόκκινο αλλά μαύρο. Επέμενε η μάρτυς εξηγώντας πως και το μαύρο χρώμα εμφανίζεται στην πρώτη στήλη που περιγράφονται τα τραύματα του πρώτου εικοσιτετραώρου. Εδέχθη επίπληξη η μάρτυς από τον κ. Μάτσα ότι παραπλανεί το Δικαστήριο και πως δεν υπάρχει γραφή των λέξεως black όσες φορές ανέφερε. Θέση την οποία η μάρτυς αντέκρουσε διαβάζοντας και πάλιν τον πίνακα. Παρατηρούμε πως το Τεκμήριο 41, το οποίο μπορούμε να αναγνώσουμε, χρησιμοποιεί τη λέξη black σε όσες περιπτώσεις ανέφερε η μάρτυρας. Εξήγησε περαιτέρω πως η ίδια δεν χρησιμοποιεί τη λέξη μαύρο, ούτε τη διδάσκει στους φοιτητές της, αλλά κάνει χρήση των αποχρώσεων του κόκκινου για να αποδώσει το χρώμα του τραύματος, αναφέροντας τα εξής: «Να εξηγήσω. Το χρώμα των εκχυμώσεων ή των εκδορών προέρχεται από το χρώμα του αίματος. Δηλαδή η εκχύμωση δημιουργείται όταν σπάζει ένα αγγείο και το αίμα διαποτίζει τον υποκείμενο ιστό. Αυτό που βλέπουμε είναι αίμα. Όταν γίνεται μια εκδορά τρίβεται η επιδερμίδα, βγαίνει αίμα και το χόριο, στιβάδα του αίματος ή στιβάδες του αίματος και βγαίνει αίμα. Επειδή λοιπόν το αίμα έχει κόκκινο χρώμα, προσπαθούμε οι διαβαθμίσεις των χρωμάτων να έχουν να κάνουν με το χρώμα που παίρνει το αίμα όταν έχει χυθεί πρόσφατα ή όταν έχουν περάσει κάποιες ώρες, οπότε έχει αρχίσει και αποδομείται η αιμοσφαιρίνη του αίματος. Επειδή το αίμα ποτέ δεν είναι μαύρο και εγώ στους δικούς μου ιατροδικαστές διδάσκω, θα γράφετε αποχρώσεις που παίρνει το αίμα.» Εξήγησε περαιτέρω η μάρτυρας πως το συγκεκριμένο τραύμα στο μέτωπο δεν θα μπορούσε να εμφανιστεί ώρες μετά τη πλήξη διότι βρίσκεται πάνω από οστό. Θα εμφανιστεί αμέσως καθόσον σε περιοχές που υπόκεινται οστά εμφανίζονται αμέσως οι εκχυμώσεις. Όταν υπόκεινται μαλακά μόρια όπως είναι οι περιοχές του λαιμού, η κοιλιά, ο μηρός, οι γλουτοί μπορεί να γίνει πλήξει και η εκχύμωση να εμφανιστεί στις 24 - 48 ώρες ανάλογα με τη μάζα των μαλακών μορίων που υπάρχουν στη περιοχή. Για τούτο όταν εξετάζουν άτομα που παραπονιούνται ότι χτυπήθηκαν από την Αστυνομία τα εξετάζουν όταν παρέλθουν 24 ώρες και όχι άμεσα ούτως ώστε να εκδηλωθούν όλες οι κακώσεις. Εξεταζόμενη για τις κακώσεις της κεφαλής όπως το θλαστικό τραύμα μήκους 3 εκ. και βάθος ολίγων χιλιοστομέτρων στην αριστερή κροταφική χώρα, ανέφερε πως δίπλα από αυτό τα τραύμα προς τα πάνω διακρίνεται εκδορά 4Χ2 εκ. (Φωτογραφίες 11 και 12 του τεκμηρίου 22). Εξήγησε ότι στη κατάθεση της (Τεκμήριο 21) αναφέρει ότι το τραύμα αυτό το εντόπισε στην ινιακή χώρα και εξήγησε τη διαφορά αυτή ως εξής: «Να σας πω ότι με είχε προβληματίσει πάρα πολύ η εντόπιση, η ακριβής εντόπιση του τραύματος γιατί εγώ την κεφαλή και το σώμα το είδα αφού το είχε διανοίξει ο κύριος Σοφοκλέους, είχε κάμει τη διατομή στα μαλακά μόρια, είχε σηκώσει τα μαλακά μόρια και μετά τα είχαν επανατοποθετήσει τραβώντας τα και στραβώνοντας τα αν μπορώ να το πω έτσι, με όλο το σεβασμό στον νεκρό ώστε να γίνει η συρραφή των μαλακών μορίων της κεφαλής. Μάλιστα είχα και αυτό, θα ήθελα να το δείξω προς το Δικαστήριο πόσο πολύ κοντά είναι η άκρη της κροταφικής, η άκρη της βρεγματικής και η άκρη της ινιακής χώρας αριστερά. Το τραύμα δηλαδή, η περιοχή των τραυμάτων αυτής της γυναίκας είναι πάνω από το αφτί και λίγο προς τα πίσω». Παρουσίασε δε ως Τεκμήριο 42 έγγραφο στο οποίο απεικονίζεται το κρανίο και στο οποίο σημείωσε το τραύμα και την εκδορά. Το ίδιο τραύμα σημείωσε η μάρτυρας παρουσιάζεται στη φωτογραφία 43 του Τεκμηρίου 12 (Φωτογραφίες που αναπαράχθηκαν καθ' υπόδειξη του κ. Σοφοκλέους) και σημειώνει η μάρτυρας ότι και ο κ. Σοφοκλέους δεν το έχει σε προηγούμενες φωτογραφίες αλλά και εκείνος το βλέπει αφού έχει διανοίξει το κρανίο. Η μάρτυρας χαρακτήρισε το χρώμα του τραύματος σκούρο ερυθρό όπως η ίδια το είδε κατά τη νεκροτομή και όπως απεικονίζεται στη φωτογραφία 4 του Τεκμηρίου 22 και συνεπώς το κατατάσσει σε χρόνο πρόκλησης του εντός του 24ώρου πριν το θάνατο. Ερωτηθείσα αν το Τεκμήριο 3 θα μπορούσε να προκαλέσει την εκδορά που εντόπισε στην ινιακή χώρα απάντησε ότι πιο λογικό φαίνεται ότι η κόψη της μεταλλικής θήκης να έχει προκαλέσει το θλαστικό δηλαδή τη διάσχιση και όχι την εκδορά. Κατά την αντεξέταση, ερωτηθείσα επί του ιδίου θέματος και τη δυνατότητα πρόκλησης της διάσχισης και της εκδοράς με το Τεκμήριο 3, εξήγησε πως το Τεκμήριο 3 θα μπορούσε με μία πλήξη να προκαλέσει αμφότερα τα τραύματα. Δηλαδή η μία πλήξη γενόμενη με το μεταλλικό μέρος να προκαλέσει τη διάσχιση και προτού ανασηκωθεί από το κεφάλι της γυναίκας τραβώντας το κάποιος και τρίβοντας είτε την άκρη του μεταλλικού μέρους είτε το ξύλινο μέρος του Τεκμηρίου 3 επί της κεφαλής να προκλήθηκε η εκδορά. Αποκλείεται να ήταν δύο πλήξεις επί της κεφαλής με το Τεκμήριο 3 διότι θα δημιουργούντο δύο σχισίματα. Υπέδειξε η μάρτυρας ότι δεν είχε υπόψη της το Τεκμήριο 3 όταν έκανε τη νεκροτομή και έτσι δεν είχε τη δυνατότητα να συγκρίνει την αποτύπωση του τεκμηρίου επί των τραυμάτων και είναι δύσκολο να γίνεται τέτοια ανατύπωση ή αναπαράσταση στο Δικαστήριο ή σε ένα χαρτί. Ανέφερε περαιτέρω πως υπάρχει «ένας βασικός κανόνας στην ιατροδικαστική ότι όταν έχουμε πλήξη των διαφόρων περιοχών του σώματος με ένα, με το ίδιο όργανο, δεν θα πάρουμε ακριβώς το ίδιο αποτύπωμα πάνω στο δέρμα σε όλο το σώμα. Κατά συνέπεια, εάν θέλαμε να σχηματίσουμε επ' ακριβώς ένα τραύμα με ένα όργανο, αυτό θα γίνει κατά τη διάρκεια της νεκροψίας, νεκροτομής με 100% βεβαιότητα και σε όλες τις άλλες περιπτώσεις μιλάμε υποθετικά, με πιθανότητες». Στην επίμονη αντεξέταση της υπεράσπισης η μάρτυς επανέλαβε πως θεωρεί ότι η κεφαλή δέκτηκε μια πλήξη από ένα θλων όργανο το οποίο προκάλεσε διάσχιση μήκους 3 εκ. και βάθους λίγων χιλιοστών στην αριστερή πλευρά της κεφαλής και παραπλεύρως με ένα μηχανισμό γρατσουνίσματος από αυτό το θλων όργανο - όχι ξανασήκωμα και κτύπημα - προκλήθηκε εκδορά. Στη συνέχεια της αντεξέτασης, επισημάνθηκαν και έγιναν αποδεκτά από τη μάρτυρα τα πιο κάτω τα οποία θεωρούμε σκόπιμο να καταγράψουμε αυτολεξεί: «E. Ωραία. Δεν αναμένατε το Τεκμήριο, από το Τεκμήριο 3 δεν αναμένατε ότι αυτό όλο το αίμα, από όλο αυτό το αίμα, και δεδομένου του τρόπου που περιγράψετε ότι έγινε η πλήξη και το σύρσιμο, θα έπρεπε σ' αυτό Τεκμήριο 3, να υπάρχει τουλάχιστον, να υπάρχει αίμα ή τουλάχιστον κάποια βιολογική ουσία από την Αλίκη; A. Ναι, βέβαια.» Εξήγησε περαιτέρω πως «από πλευρά ιατροδικαστική εάν ένα όργανο πλήξει την κεφαλή και δεν επιδράσει κανείς επάνω του, αυτό αναμένεται να έχει γενετικό υλικό ασφαλώς». Κατέληξε στην εξής παρατήρηση «εάν με αυτό το όργανο έχει γίνει πλήξη της κεφαλής της Αλίκης και από εκείνο το σημείο μέχρι τη στιγμή της εξέτασης του οργάνου για DNA δεν έχει παρέμβει κανείς πάνω στο όργανο, τότε και δεν βρέθηκε DNA της Αλίκης, τότε αυτό το όργανο αποκλείεται να χτύπησε το κεφάλι». Στις επίμονες ερωτήσεις της αντεξέτασης την τελευταία ημέρα της αντεξέτασης της όταν της υποβάλλοντο και πάλιν ερωτήσεις για τη δυνατότητα/πιθανότητα εντοπισμού γενετικού υλικού του θύματος και της Γεωργίας στο Τεκμήριο 3 απάντησε: «Απάντησα απ' όσο θυμάμαι τη δεύτερη μέρα της αντεξέτασης μου, πρώτο ότι θεωρώ τον απολύτως ενδεδειγμένο μάρτυρα για να απαντήσει γι΄αυτό τον κύριο Καριόλου πέραν πάσης αμφιβολίας και δεύτερο είπα ότι αν με το Τεκμήριο νούμερο 3 χτυπηθεί ένα σημείο του σώματος ματώσει και πέσει πάνω αίμα και αυτό το Τεκμήριο δεν το πειράξει κανείς καθόλου, κλειστεί σε μια σακούλα και εξεταστεί, ότι αυτό αναμένω να έχει πάνω DNA. Όμως είπα δεν ξέρω πού βρέθηκε.» Αναφορικά με το χρόνο θανάτου, καταγράφει στο Τεκμήριο 19 πως αυτός «δεν μπορεί να προσδιορισθεί με βάση τα πτωματικά φαινόμενα, καθώς η σορός φυλάσσεται επί αρκετές ημέρες εντός ψυκτικού θαλάμου. Το πτώμα, πάντως, βρίσκεται σε κατάσταση αρχόμενης σήψης, με πράσινη κηλίδα στην κοιλιακή χώρα, κατά τόπους αποκόλληση της επιδερμίδας στη ραχιαία επιφάνεια και θόλωση του κερατοειδή». Της ζητήθηκε τόσο κατά την κυρίως εξέταση όσο και την αντεξέταση να προσδιορίσει το χρόνο θανάτου. Η μάρτυς ήταν προσεκτική και φειδωλή στις απαντήσεις της. Ζήτησε να πληροφορηθεί για διάφορες παραμέτρους και παράγοντες και της υποδείχθησαν οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 18 που λήφθησαν κατά την αυτοψία και μερικές εξ αυτών απεικονίζουν τη σορό του θύματος. Εξήγησε η μάρτυς πως η λύση της πτωματικής ακαμψίας εξαρτάται από διάφορους περιβαλλοντικούς παράγοντες, και από παράγοντες που αφορούν το ίδιο το άτομο, το σωματότυπο κ.λ.π. Το βέβαιο είναι πως η υψηλή θερμοκρασία των καλοκαιρινών μηνών μπορεί να επιφέρει ραγδαία αλλοίωση των πτωματικών φαινομένων. Εξετάζοντας τις φωτογραφίες της σορού αποφάνθηκε πως ήταν ξεκάθαρο πως δεν υπήρχε σήψη, και απόκλεισε το γεγονός να επήλθε ο θάνατος προ 40ωρών. Αλλιώς θα υπήρχαν πολλά φαινόμενα σήψης, πράσινης κηλίδας, τυμπονισμός, εκροή υγρών από τους ρώθωνες και το στόμα. Ανέφερε πως παρατηρούν τέσσερα φαινόμενα για να εκτιμήσουν το χρόνο θανάτου. Τα πρώτα αυτά πτωματικά φαινόμενα, είναι η θόλωση του κερατοειδούς, οι πτωματικές υποστάσεις, η πτωματική ακαμψία και η απόψυξη του πτώματος. Από την στιγμή που αρχίζει η σήψη παύουν να τα αξιολογούν. Της ετέθη ως δεδομένο από την υπεράσπιση εκείνο που ανέφερε ο κ. Σοφοκλέους. Ότι δεν υπήρχε σήψη - κάτι που η ίδια η μάρτυς χαρακτήρισε ως οφθαλμοφανές από τις φωτογραφίες. Ότι είχε λυθεί η πτωματική ακαμψία. Ότι δεν υπήρχε θόλωση του κερατοειδούς. Σε σχέση με το τελευταίο η μάρτυς τόνισε πως ήταν λογικό να μην υπάρχει θόλωση του κερατοειδή καθόσον αυτή επέρχεται όταν το άτομο πεθάνει και τα μάτια μείνουν ανοικτά. Στην περίπτωση αυτή λόγω της θερμότητας εξατμίζονται τα υδαρή στοιχεία του οφθαλμού του κερατοειδούς. Κατά συνέπεια εάν ο νεκρός βρεθεί με κλειστά τα μάτια δεν αξιολογείται το φαινόμενο της θόλωσης του κερατοειδή. Υπεδείχθη στη μάρτυρα φωτογραφία του Τεκμηρίου 18 όπου φαίνονται μύγες να επικάθονται σε διάφορα μέρη της κεφαλής του θύματος. Εξήγησε η μάρτυς πως οι μύγες προσελκύονται από το αίμα σε σύντομο χρόνο μετά το θάνατο και εναποθέτουν αυγά σε λίγες ώρες. Μετά την πάροδο έξι ωρών αρχίζουν να εκκολάπτονται νέα έντομα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση που δεν φαίνονταν αυγά και όπως είπε και ο Μ.Κ. 5 δεν υπήρχαν αυγά, αυτά εναποτίθενται στις πρώτες δύο ώρες. Εξέτασε περαιτέρω η μάρτυς αν είχε πτωματικές υποστάσεις. Αυτές είναι η ρόδινη χροιά που παίρνει το σώμα προς την πλευρά που ακουμπά στο έδαφος μετά το θάνατο. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται στη καθίζηση του αίματος λόγω της βαρύτητας μέσα στα αγγεία. Θεωρείται σημαντικό πτωματικό φαινόμενο και δείχνει και το χρόνο του θανάτου και την πιθανότητα μετακίνησης του πτώματος. Ελέγχοντας τις φωτογραφίες 42, 43, 44 του Τεκμηρίου 18 αλλά και τη Φωτογραφία 8 του Τεκμηρίου 12, διαπίστωσε ότι υπήρχαν πτωματικές υποστάσεις οι οποίες αρχίζουν να εμφανίζονται στη μια ώρα μετά το θάνατο, ανάλογα με τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος και σιγά σιγά όλο το αίμα καθιζάνει μέχρι κάποια στιγμή που εγκαθίστανται μόνιμα. Λαμβάνοντας όλα τα ανωτέρω υπόψη και με επιφύλαξη ότι δεν είχε εξετάσει το πτώμα, δεν έχει κάνει αυτοψία, εκτίμησε το χρόνο θανάτου στις έξι με οκτώ ώρες από την αυτοψία. Χωρίς να είναι απόλυτη όπως είπε και χωρίς να αποκλείει να ήταν τέσσερεις ώρες ή πέντε με εφτά ώρες. Σίγουρα όμως δεν ήταν 24ώρες διότι με τη θερμοκρασία του καλοκαιριού στην Κύπρο, θα υπήρχε σήψη. Ο θάνατος του θύματος δεν ήταν ακαριαίος. Αυτό συνάγεται σύμφωνα με τη κα Σπηλιοπούλου, από το γεγονός ότι το στέλεχος του εγκεφάλου δεν έφερε κακώσεις αλλά και από τη γενική κατάσταση, όπως π.χ. ότι δεν έφερε κατάγματα στο κρανίο. Το γεγονός ότι βρέθηκε το πρωί νεκρή και βλέποντας κάποιος τις φωτογραφίες της αυτοψίας του χώρου, όπου το άτομο είναι σε μαξιλάρι με κουβέρτες, φαίνεται ότι το άτομο κτύπησε, ξάπλωσε στο μαξιλάρι εκείνο που τρέχει το αίμα και έπεσε για ύπνο. Αυτό αποτελεί το βασικό πρόβλημα στις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, μια υποκατηγορία των οποίων είναι η υπαραχνοειδής αιμορραγία. Το άτομο δεν πρέπει να κοιμηθεί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αυτοψία δίνει την εικόνα ενός ατόμου που χτύπησε και έπεσε να κοιμηθεί και το πρωί βρέθηκε νεκρό. Με το εύρημα τούτο, παρά την αρχική διαφωνία κατά την κυρίως εξέταση του συμφώνησε κατά την αντεξέταση του και ο Μ.Υ.2 Δρ. Ματσάκης. Έντονης αντεξέτασης έτυχε η μάρτυς για την υπαραχνοειδή αιμορραγία και το αγγείο που αιμορράγησε. Κατέστησε σαφές, παραπέμποντας σε σχετική βιβλιογραφία (Τεκμήριο 46) πως δεν είναι εύκολο να εντοπιστεί το ακριβές αγγείο που έχει ραγεί. Ότι οι συνιστώμενες από τους συγγραφείς μέθοδοι, δεν είναι πάντοτε αποτελεσματικοί και πως δεν αποδίδουν με ακρίβεια. Η ίδια στην πολυετή εμπειρία την οποία εφαρμόζει στη κάθε μέρα πρακτική εξάσκηση της ιατροδικαστικής κατάφερε να εντοπίσει στα χιλιάδες περιστατικά υπαραχνοειδούς αιμορραγίας μόνο σε 1 - 2 περιπτώσεις το νεύρο που υπέστη ρήξη. Εν πάση περιπτώσει, κατέληξε η μάρτυς, ο εντοπισμός και ο επακριβής καθορισμός του ρηγέντος νεύρου, ουδόλως θα άλλαζε την αιτία θανάτου. Ήταν απόλυτα βέβαιη πως η αιμορραγία ήταν τραυματικής και όχι παθολογικής φύσεως καθόσον πέραν των υπάρχοντων δεδομένων δηλαδή των κακώσεων και των θλάσεων, εάν σπάσει ένα ανεύρυσμα στο κεφάλι, χύνεται περισσότερο αίμα και τα συμπτώματα είναι πιο εμφανή, πιο βροντερά. Σε περιπτώσεις ανευρυσμάτων, το 60% των περιπτώσεων δεν φτάνει στο Νοσοκομείο ζωντανό ενώ από το υπόλοιπο 40%, ποσοστό 20% δεν προχωρά σε καμία θεραπεία και πεθαίνει, ενώ το άλλο 20% μπορεί και να επιζήσει. Στις επίμονες ερωτήσεις της αντεξέτασης και στη «πιθανότητα» ύπαρξης ή δημιουργίας της αιμορραγίας αυτής, είπε «Η υπαραχνοειδής αιμορραγία προκαλείται όταν ένα αγγείο το οποίο τροφοδοτεί με αίμα τον εγκέφαλο σπάζει και το αίμα χυθεί μέσα στον υπαραχνοειδή χώρο. Ο μηχανισμός πρόκλησης υπαραχνοειδούς αιμορραγίας απαιτεί την πλήξη της κεφαλής στο πρόσωπο ή στα πλάγια του λαιμού από ένα θλων όργανο οπότε προκαλείται υπερέκταση της κεφαλής ή και στροφή, πέφτει προς τα πίσω το κεφάλι και στρέφεται και τότε μηχανικά σπάνε τα αγγεία του εγκεφάλου. Ουδέποτε υπονόησα ότι το θλων όργανο συναντά τα αγγεία που σπάζει διότι αυτό το αγγείο βρίσκεται μέσα στην κρανιακή κοιλότητα και είναι προστατευμένο.» (Παραπομπή έγινε στο Forencic Neuropathology, σελ. 71). Πέραν των ανωτέρω, εξήγησε αναφερόμενη στην αιμορραγική διήθηση πως «έχω εξηγήσει όταν λέμε αιμορραγική διήθηση εννοούμε έσπασε αγγείο και χύθηκε το αίμα μέσα στα μαλακά μόρια. Άλλος τρόπος για να γίνει αυτός εκτός από κάκωση, δεν υπάρχει.» Αιμορραγική διήθηση φαίνεται να παρουσιάζεται και στο δεξιό κροταφικό μυ. Παρά ταύτα δεν εντοπίστηκε εξωτερική κάκωση στη δεξιά κροταφική χώρα, παρά μόνο εκδορά. Την οποία η μάρτυς περιγράφει στην έκθεση της Τεκμήριο
2. Ο κροταφίτης μυς, όπως εξήγησε η μάρτυς δεξιά και αριστερά είναι οι μοναδικές μυϊκές μάζες πάνω στο κρανίο. Με αποτέλεσμα όταν πληγούν είτε η μετωπιαία χώρα είτε οι κροταφικές χώρες, να έχει τη τάση να εμφανίζεται εκεί το αίμα που χύνεται. Υπέστη έντονη κριτική γιατί να μη ξυρίσει το κεφάλι της νεκρής και σ' αυτό το σημείο και να ψάξει περισσότερο. Υποστήριξε η μάρτυς, πως η διήθηση αυτή ήταν ήσσονος σημασίας, ελάχιστη σε ποσότητα που αν ήταν η μόνη αιμορραγία, που εντόπιζε, τότε θα έπρεπε να ψάξει άλλη αιτία θανάτου. Στη συνέχεια εξήγησε πως το σημείο εκείνο που σίγουρα δέχθηκε πολύ μικρή πλήξη ήταν δυνατό να πληγεί, λόγω της κάκωσης και της πλήξης στο αριστερό βρεγματικό σημείο. Δηλαδή είτε το θύμα ξάπλωνε και δέχθηκε τη πλήξη στα αριστερά και πιέσθηκε και το δεξιό μέρος, είτε στεκόταν και δέχθηκε πλήξη ενώ στεκόταν σ' ένα εμπόδιο όπως τοίχο στο οποίο ακούμπησε το δεξιό μέρος της κεφαλής, είτε ενώ ήταν όρθιο, όταν δέχθηκε τη πλήξη στ' αριστερά έπεσε στο έδαφος και κτύπησε. Στο σημείο αυτό παρεμβάλλουμε τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα υπεράσπισης Δρ. Μ. Ματσάκη (Μ.Υ.2). Πολύς λόγος έγινε για τη δυνατότητα και ευχέρεια διαπίστωσης της ηλικίας των τραυμάτων από το χρώμα τους και πόσο αξιόπιστη ή επισφαλής είναι η μέθοδος αυτή. Ο Δρ. Ματσάκης επέμενε πως το χρώμα δεν παρέχει ασφαλή μέθοδο αλλά πρέπει να συνυπολογίζονται και άλλοι παράγοντες. Υπέδειξε δε πως η αναφορά που γίνεται στα Τεκμήρια 41 και 45 στα οποία η Δρ. Σπηλιοπούλου παρέπεμψε, αναφέρονται στις εκχυμώσεις και όχι στις εκδορές. Αλλά ακόμη και για το θέμα των εκχυμώσεων, διάφοροι συγγραφείς δίδουν διάφορα χρώματα και η εκτίμηση καθίσταται υποκειμενική. Για την τελευταία παρατήρηση σημειώνουμε πως στην κύρια εξέταση του ο Δρ. Ματσάκης, στήριξε την αναφορά του στο Τεκμήριο 41 και υπέδειξε την περιγραφή των χρωμάτων που αναφέρονται στην περίοδο 1-3 και 4-8 ημέρες. Δεν σχολίασε τα χρώματα του 24ώρου. Αναφορά έγινε από το μάρτυρα στο σύγγραμμα του Bernard Knight (Τεκμήριο 77) σελίδα 133 και επόμενα όπου καταγράφεται πως δεν είναι πρακτικά δυνατό να ετοιμαστεί ακριβές χρονοδιάγραμμα των αλλαγών του χρώματος των εκχυμώσεων. Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το είδος και το μέγεθος της εκχύμωσης, την ηλικία, το σωματότυπο του ατόμου. Ο ίδιος ο συγγραφέας αναφέρει βέβαια σε επόμενη παράγραφο πως το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι εάν μια εκχύμωση φαίνεται φρέσκα χωρίς εμφανή εναλλαγή χρωματισμού, είναι απίθανο να έχει προκληθεί πέρα των δύο ημερών από το θάνατο. Στη σελ. 133 αναφέρεται "(α) If a bruise appears fresh, with no observable colour change, it is unlikely to have been inflicted more than about two days before death." Βέβαια ο κ. Ματσάκης σχολιάζοντας την αναφορά αυτή είπε ότι είναι η προσωπική γνώμη του συγγραφέα χωρίς να εξηγεί τι εννοεί «φρέσκα» και τι εννοεί «εναλλαγή χρωματισμού». Ο ίδιος όμως ο κ. Ματσάκης κατά την επανεξέταση του ερωτηθείς και πάλι για τα χρώματα και τη δυνατότητα υπολογισμού της ηλικίας των εκχυμώσεων από αυτά διευκρίνισε «τα χρώματα χρησιμοποιούνται για την περιγραφή ως επί το πλείστον των μωλώπων αλλά και όλων των τραυμάτων εάν μπορεί να δοθεί χρωματισμός» και συνέχισε λέγοντας πως κάποιοι μπορούν να πουν εάν είναι πρόσφατο ή παλαιό. Περαιτέρω ο Μ.Υ.2 έκανε αναφορά στο σύγγραμμα του Simpson (σελ. 60 - Τεκμήριο 78) όπου υποδεικνύεται πως οι εκχυμώσεις, για σκοπούς μαρτυρίας, είναι τόσο ποικίλες λόγω των πολλών παραγόντων που τις ελέγχουν που είναι λιγότερο αξιόπιστες από όσο οι εκδορές. Δηλαδή συμπλήρωσε ο Μ.Υ.2 οι εκδορές είναι πιο αξιόπιστες παρά οι μωλωπισμοί. «For evidential purposes bruises are so variable owing to these many controlling factors that they are less reliable than, and seldom indeed as accurately informative as, abrasions." Ο κ. Αριστείδου υπεραμύνθηκε των θέσεων των ιατροδικαστών και των εκτιμήσεων στις οποίες προέβηκαν και υπέδειξε πως το γεγονός ότι μέσω του χρώματος των τραυμάτων της Γεωργίας οι ιατροδικαστές προσδιόρισαν ότι ήταν παλαιά (σε σχέση με της Αλίκης) καταδεικνύει την αξιοπιστία και αντικειμενικότητα των ευρημάτων τους και του τρόπου με τον οποίον εργάστηκαν αφού υπάρχει μαρτυρία ότι η Γεωργία πράγματι αιμορραγούσε ήδη από το πρωί της Δευτέρας 21.7.
3. Είναι γεγονός πως το Τεκμήριο 41 περιγράφει τα χρώματα των εκχυμώσεων. Η κα Σπηλιοπούλου, όμως κατά τη μαρτυρία της εξήγησε τον τρόπο με τον οποίον εκτίμησε την εκδορά και γιατί αναφέρθηκε στο χρώμα της, όπως ανωτέρω έχουμε καταγράψει. Η ίδια η κα Σπηλιοπούλου αποδέχθηκε κατά τη μαρτυρία της πως η εκτίμηση των τραυμάτων μόνο από το χρώμα και μόνο από τις φωτογραφίες είναι επισφαλής. Τόνισε δε «πως η εκτίμηση της ηλικίας των κακώσεων μόνο από το χρώμα, δεν υπάρχει κανένας ιατροδικαστής στον κόσμο που να λέει ότι είναι ασφαλής να το κάνει». Εξήγησε όμως στις συνεχείς πιέσεις της αντεξέτασης πως το επισφαλές της εκτίμησης από τα χρώματα μόνο, επεκτείνεται σε τραύματα πέραν του 24ώρου, όχι για το πρώτο 24ωρο. Η ίδια όμως έχει εκτιμήσει τα τραύματα και τις εκδορές στο θύμα βασιζόμενη σε πολλούς άλλους παράγοντες τους οποίους έχουμε ανωτέρω αναφέρει και υπενθυμίζουμε και εδώ. Έλαβε υπόψη πέραν των ανωτέρω καταγραφέντων και το γεγονός ότι δεν δημιουργήθηκε εφελκίδα. Στο Τεκμήριο 82 (σελ. 166-171) «Ιατροδικαστική» του Κουτσελίνη το οποίο κατέθεσε ο Μ.Υ.2, αναφερόμενος ο συγγραφέας στην εκδορά (σελ. 169) περιγράφει: «Η εκδορά θεωρείται η απλούστερη κάκωση, με λύση της συνεχείας του δέρματος, συνίσταται δε στην απογύμνωση του δέρματος από την επιδερμίδα, σε μικρή συνήθως έκταση και σε βάθος το οποίο δεν υπερβαίνει τις θηλές του χορίου. Από την ακάλυπτη επιφάνεια αναβλύζει για μία ή και δύο ημέρες ορός ή και μικρή ποσότητα αίματος, συστατικά τα οποία αποξηραινόμενα σχηματίζουν στη συνέχεια εφελκίδα.» Και στη σελίδα 170 αναφέρει: «Η πορεία που ακολουθεί η εκδορά κατά την επούλωση είναι σταθερή, αν αυτή δεν επιμολυνθεί με μικρόβια. Στην αρχή σχηματίζεται περιφερικά μια ζώνη υπεραιμική, ενώ το αίμα στην επιφάνεια πήζει σχηματίζοντας μια μαλακιά εφελκίδα που εύκολα μπορεί να αποσπασθεί. Η εφελκίδα αυτή, στη συνέχεια, ξηραίνεται και στην αρχή τουλάχιστον δύσκολα μπορεί να αποσπασθεί. Αργότερα όμως, καθώς η αναγέννηση της επιδερμίδας γίνεται από την περιφέρεια προς το κέντρο, η εφελκίδα αυτή αρχίζει με την ίδια σειρά προοδευτικά να υπεγείρεται και να αποσπάται και τελικώς, σπάζοντας, να αποπίπτει. Ο κύκλος αυτής συμπληρώνεται μέσα σε 8 περίπου ημέρες.» Συνεπώς η δημιουργία εφελκίδας επιτυγχάνεται μετά πάροδο κάποιων ωρών πέραν των 24 και γι΄ αυτό η ύπαρξη ή η ανυπαρξία της είναι σημαντική. Είπε δε, όταν αναφερόταν και στο ακαριαίο ή όχι του θανάτου, πως αυτός δεν ήταν ακαριαίος διότι μεταξύ άλλων το στέλεχος του εγκεφάλου το οποίο βρήκε ανέπαφο και εξέτασε δεν είχε κακώσεις. Τόνισε πως το εντόπισε κατά την νεκροτομή και το εξέτασε. Από το στέλεχος διαπερνούν τα νεύρα που επηρεάζουν ζωτικές λειτουργίες και εάν υφίσταντο κακώσεις θα προκαλούσαν άμεσα το θάνατο. Εκτίμησε, πως ο θάνατος επήλθε λίγες ώρες μετά την πλήξη και τη δημιουργία των τραυμάτων, σίγουρα όχι πάνω από 24 ώρες. Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε πως η αντεξέταση που εδέχθη ήταν τόσο επίμονη και πιεστική που της υποβάλλοντο ερωτήσεις και θέσεις που δεν προωθούντο ως τέτοιες από την Υπεράσπιση, όπως π.χ. για το ακαριαίο ή όχι του θανάτου. Π.χ. ανάφερε ο συνήγορος του κατηγορούμενου »Μπορώ να της υποβάλω ότι υπάρχουν και περιπτώσεις παρόμοιες με αυτή, που ο θάνατος είναι ακαριαίος, γιατί το λέει το βιβλίο που μας έδωσε». Αυτή η θέση όμως εξυπακούει πως το άτομο δέχεται πλήξη και επέρχεται άμεσα ο θάνατος. Και όχι δέχεται πλήξη στις 20.7.14 και πεθαίνει 3 ημέρες μετά. Σε υποβολή της Υπεράσπισης πως παρέλειψε στην έκθεση της να καταγράψει την ηλικία των τραυμάτων και ότι παρέλειψε να καταλήξει σε ανάλογο εύρημα, δέχθηκε ότι «έμμεσα» το καταγράφει στην έκθεση της (Τεκμήριο 19). Εξήγησε πως τα τραύματα που είδε στην νεκρή ήταν πολύ πρόσφατα σε σχέση με το χρόνο θανάτου. Ακολούθως επανέλαβε αυτό που έγραψε στο Τεκμήριο 19 και συνέχισε με το συμπέρασμα της: «"Πολλές φορές μετά την πλήξη το άτομο χάνει αμέσως τις αισθήσεις του και πεθαίνει. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που το άτομο επιζεί μετά την αρχική πλήξη για άλλοτε άλλο χρονικό διάστημα". Εάν το άτομο επιζεί μετά τον τραυματισμό, δεν πέθαινε ακαριαία δηλαδή, αναμένεται να εμφανίζει δυσκαμψία του αυχένα, ναυτία, τάση για έμετο. Στην εξεταζόμενη περίπτωση είναι πλέον πιθανό το ενδεχόμενο ο θάνατος να μην ήταν ακαριαίος. Δηλαδή με αυτό τον τρόπο και ήμουν βέβαιη γι' αυτό όταν το έγραψα, μάλλον έγραψα ακριβώς αυτά για τα οποία ήμουν βέβαιη. Το άτομο επλήγει στην κεφαλή, δημιουργήθηκε η τραυματική η υπαραχνοειδής αιμορραγία που είναι αιτία του θανάτου κατά τη δική μου έκθεση. Και το άτομο μετά την πλήξη έχει ζήσει για κάποιες ώρες έτσι, ώστε μετά σιγά ‑ σιγά επήλθε ο θάνατος. Αυτό βεβαίως είναι ένα θέμα που θα το εκθέσουμε στο Δικαστήριο και θα το παρουσιάσουμε, εξάλλου το διαπίστωσα και φαίνεται και στις φωτογραφίες, ότι πράγματι μεταξύ της στιγμής της πλήξης και του θανάτου έχουν παρέλθει κάποιες ώρες.» Συνεπώς, συμπληρώνουμε, πως η κα Σπηλιοπούλου ήταν σε καλύτερη θέση να εκτιμήσει και αξιολογήσει μια εκδορά αφού τις προσφέροντο πιο αξιόπιστοι παράγοντες, τους οποίους και κατονόμασε. Ιδιαίτερη μνεία έγινε από την υπεράσπιση στη μειονεκτική θέση που βρίσκεται ο ιατροδικαστής ο οποίος εκτελεί δεύτερη εξέταση. Δέχθηκε βέβαια ο Μ.Υ.2 πως αυτό, δηλαδή η διενέργεια δεύτερης ή και τρίτης νεκροτομής δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Ότι ο ίδιος έχει διενεργήσει τέτοιες, ακόμη και μετά πάροδο περισσοτέρου χρόνου και σε μια των περιπτώσεων η σορός μεταφέρθηκε από τη Ν. Αφρική στην Κύπρο. Η κα Σπηλιοπούλου έχει εξηγήσει, πως έλαβε υπόψη το γεγονός αυτό, ότι είδε με τα μάτια της τα θλαστικά τραύματα και τις εκδορές και ήταν σε θέση να τις αξιολογήσει. Το γεγονός πως ο εγκέφαλος έχει διατμηθεί αυτό δεν την εμπόδισε να ανεύρει τα ευρήματα που κατέγραψε και που με υπομονή περιέγραψε, όπως ανωτέρω έχουμε καταγράψει. Αναφερόμενη στο στέλεχος το οποίο έψαξε και βρήκε, σημείωσε πως τα όργανα ήταν καλά διατηρημένα. Σημειώνουμε πως ο ίδιος ο Μ.Υ.2 ανέφερε κατά την αντεξέταση πως το θέμα της τραυματικής ρήξης αγγείων, της αληθούς τραυματικής ρήξης αγγείων και της αληθούς υπαραχνοειδούς αιμορραγίας ανεπτύχθη πολύ ωραία από την κα Σπηλιοπούλου. Για την απουσία του οιδήματος της παρεγκεφαλίδας το οποίο περιγράφει ο Μ.Κ.5, η Μ.Κ.13 εξήγησε πως «την παρεγκεφαλίδα την έψαξα, είχε οίδημα αλλά το οίδημα θα το έχει δει ο κ. Σοφοκλέους, έπρεπε να ρωτήσετε εκείνον. Όταν κόβουμε τον εγκέφαλο το οίδημα φεύγει και το αίμα φεύγει. Ο κ. Σοφοκλέους ενδεχομένως να είχε δει πιο πολύ αίμα από εμένα. Εγώ βλέπω μόνο αυτό το αίμα που έχει καθίσει πάνω στον αραχνοειδή μήνιγγγα και έχει μπει στις έλικες του εγκεφάλου». Έχουμε προσεκτικά μελετήσει την μαρτυρία και θέσεις του Δρ. Ματσάκη. Αναμφίβολα ήταν μια κατατοπιστική και ενδιαφέρουσα μαρτυρία, περισσότερο όμως επί θεωρητικού επιπέδου χωρίς όμως επί ορισμένων σημείων να στερείται της πρακτικής της αξίας και εφαρμογής, όπως την αποδεχόμαστε κατωτέρω. Διαπιστώσαμε πως αρκετές τοποθετήσεις του της κυρίως εξέτασης, τις διαφοροποίησε κατά την αντεξέταση. Σε αρκετά θέματα, προσπαθούσε να επεξηγήσει λάθη ή παραλείψεις των ιατροδικαστών της Κατηγορούσας Αρχής συγκρίνοντας τις εκθέσεις τους και τονίζοντας εκείνο που ο ίδιος θα έκανε ή πως θα το κατέγραφε. Εξέφρασε επιφυλάξεις για το εύρημα της κας Σπηλιοπούλου ότι ο θάνατος δεν ήταν ακαριαίος, γεγονός όμως με το οποίο συμφώνησε κατά την αντεξέταση. Ότι δεν ήταν ακαριαίος. Αφού ήδη δέχθηκε πως η ύπαρξη οιδήματος στους πνεύμονες, δημιουργείται όταν το άτομο βρίσκεται εν ζωή. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τις θλάσεις και υπέδειξε ότι ανέμενε να εξηγήσουν οι ιατροδικαστές της Κατηγορούσας Αρχής γιατί αποκλείουν την παθολογική αιμορραγία. Δέχθηκε όμως κατά την αντεξέταση, πως οι θλάσεις δημιουργούνται και εμφανίζονται μόνο σε τραυματική αιμορραγία. Σημειώνουμε πως παρά το γεγονός ότι η Μ.Κ.13 δέχθηκε έντονη αντεξέταση για τούτο το εύρημα, εντούτοις ο Μ.Κ.5 ο οποίος επίσης απέδωσε την αιμορραγία στα τραύματα, εντούτοις δεν του τέθηκε, έστω και εμμέσως (όπως ορθά υποδεικνύει ο κ. Αριστείδης) πως οφείλετο σε παθολογικά αίτια. Βασιζόμενος στο εύρημα της Μ.Κ.13 (Τεκμήριο 19) που για την καρδία καταγράφει ότι η «ανιούσα αορτή παρουσίαζε ανευρισματική διάταση» ισχυρίσθηκε πως τούτο δεν αποκλείει ανεύρυσμα στον εγκέφαλο. Θέση την οποία αναίρεσε κατά την αντεξέταση. Δέχθηκε ότι υπολογίζει ότι υπήρχε ανεύρυσμα και στα εγκεφαλικά αγγεία αλλά συμφώνησε πως το γεγονός της ύπαρξης ανευρύσματος στην καρδία δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκη και ανεύρυσμα στον εγκέφαλο. Προσπάθησε ο Μ.Υ.2 να εμφανίσει αντιφατικό το εύρημα του Μ.Κ.5 περί ύπαρξης κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης ενώ πιο πάνω στην ίδια έκθεση (Τεκμήριο 13) αναφέρεται πως τα οστά του κρανίου δεν φέρουν κάκωση και επέμενε ότι ο ίδιος δεν θα προέβαινε σε τέτοια διαπίστωση. Θα έγραφε είτε κρανιακή κάκωση είτε εγκεφαλική κάκωση. Στην παρούσα περίπτωση δεν υπήρχε κάταγμα του κρανίου. Παραδέχθηκε όμως κατά την αντεξέταση του όταν του υποδείχθηκε παλαιότερη έκθεση την οποία συνέταξε, ότι είχε προβεί στην ίδια διαπίστωση και το χαρακτήρισε ως λάθος το οποίο δεν θα επαναλάμβανε. Παρά το γεγονός πως θα ήταν ορθότερη η χρήση πιο δόκιμου όρου, όμως εξήγησε ο Μ.Κ.5 τι εννοούσε με τον όρο κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Εννοούσε την αιμορραγία. Εξήγησε αντεξεταζόμενος πως από το κτύπημα προκλήθηκε αιμορραγία η οποία οδήγησε στο θάνατο. Με το κτύπημα παθαίνει θλάση ο εγκέφαλος και αιμορραγούν τα αγγεία, αιμορραγία η οποία προήλθε κυρίως από το τραύμα στη βρεγματική χώρα και πιθανόν από εκείνο της μετωπιαίας περιοχής. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του, ο Μ.Υ.2 δέχθηκε, παρά την κριτική που άσκησε κατά την κύρια εξέταση του, πως «εάν διαβάσω βεβαίως ολόκληρη την έκθεση και την υπαραχνοειδή αιμορραγία που αναφέρει προηγουμένως σίγουρα θα κατέληγα στο συμπέρασμα ότι αυτό εννοεί με την κρανιοεγκεφαλική κάκωση, αλλά το αίτιο θανάτου που δίδει η κα Σπηλιοπούλου είναι το ορθό και το πιο περιεκτικό». Όπως υπογράμμισε ο κ. Αριστείδης, αγορεύοντας, από τα Τεκμήρια 84 και 85 τα οποία υποδείχθηκαν στο Μ.Υ.2, διαφάνηκε ότι η υπαραχνοειδής αιμορραγία εντάσσεται στη βιβλιογραφία στο κεφάλαιο κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (craniocerebral injuries). Επεσήμανε σε κάποιο σημείο της κυρίως εξέτασης του όταν εξετάζετο για τη δυνατότητα το Τεκμήριο 3 να προκάλεσε τα τραύματα, πως όταν το όργανο αυτό έφευγε από το σώμα έπρεπε να υπήρχε εκτίναξη ρανίδων αίματος είτε στον ίδιο το θύτη είτε στον περιβάλλοντο χώρο είτε στα ρούχα των θυμάτων. Αντεξεταζόμενος δέχθηκε τη θέση πως εκτίναξη αίματος γίνεται όταν πληγεί η κεντρική αρτηρία στην περιοχή του λαιμού. Έγινε εισήγηση πως η Μ.Κ.13 προσπάθησε κατ΄ αντίθεση με την κατάθεση της, να ταυτίσει το Τεκμήριο 3 με το τραύμα στην βρεγματική χώρα της κεφαλής της Αλίκης, ενώ στην κατάθεση (Τεκμήριο 21) ομιλεί για πέτρα. Και της καταλογίζεται εμφανής προσπάθεια ταύτισης της μαρτυρίας της με τη θέση της Κατηγορούσας Αρχής. Δεν συμφωνούμε με τη θέση αυτή. Η Μ.Κ.13 καθ΄ όλη τη διάρκεια της αντεξέτασης υπερτόνισε πως: Για το τραύμα στο μέτωπο και τη μύτη, το οποίο θεώρησε ενιαίο δημιουργήθηκε από επίμηκες όργανο. Το άλλο ίσως από πέτρα. Ερωτηθείσα αν το Τεκμήριο 3 ήταν δυνατό, ήταν συμβατό με το τραύμα στη βρεγματική χώρα, απάντησε πως ναι, εξηγώντας πως δεν το λέει για το επίμηκες αυτού αλλά για την επιφάνεια του, επειδή αποτελεί θλων όργανο. Επεξήγησε αυτά που σε άλλο σημείο της απόφασης μας αναφέρουμε, για το μηχανισμό πλήξης, εάν αυτό ήταν το φονικό όργανο, και τονίζει πως εάν είχε την ευχέρεια να το έχει στη διάθεση της κατά τη διάρκεια της νεκροτομής, θα ήταν πιο βέβαιη. Ο Δρ. Ματσάκης απόκλεισε το Τεκμήριο 3 να ήταν ικανό να δημιουργήσει το θλαστικό τραύμα και την εκδορά. Εξήγησε πως ένας δράστης δεν κτυπά δημιουργεί το σχίσιμο και μετά το ακουμπά και το σύρει, όπως εξήγησε η Μ.Κ.13 εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα ήταν δυνατό να δημιουργείτο το σχίσιμο και η εκδορά. Εκτιμά πως είναι πιο πιθανό ένα θλων όργανο με μια πλήξη, δημιούργησε με μια επιφάνεια του το σχίσιμο και με άλλη επιφάνεια την απόξεση της επιδερμίδας. Εκτιμά πως το τεκμήριο 3 δεν είχε τέτοια επιφάνεια που να μπορούσε να προκαλέσει απόξεση επιδερμίδας. Εάν είπε το τραύμα δημιουργείτο με το Τεκμήριο 3, θα αναμένετο να υπήρχε συσσώρευση υπολειμμάτων επιδερμίδας στο κρανίο. Έχοντας υπόψη ότι παρόμοιου τύπου τραύμα εντοπίσθηκε στην βρεγματική περιοχή της κεφαλής της Γεωργίας, μας φαίνεται πιο δύσκολο ο δράστης να ενήργησε με τον τρόπο που περιέγραψε η Μ.Κ.13, κάνοντας τρεις ουσιαστικά κινήσεις επί της κεφαλής των δύο γυναικών. Η εκδοχή που δίδεται από τον Μ.Υ.2 είναι πιο πειστική, δηλαδή να είναι ένα όργανο που με μια κίνηση, μια πλήξη να δημιούργησε το τραύμα. Ένα όργανο εκτός του Τεκμηρίου
4. Απέκλεισε ο κ. Ματσάκης, τη δημιουργία του τραύματος στη μετωπιαία χώρα της Αλίκης από το τεκμήριο
5. Για το λόγο ότι το πλάτος του τραύματος δεν ταιριάζει με εκείνο της λείας πλευράς του μεταλλικού μέρους του Τεκμηρίου 3 που έχει πλάτος 2 εκ. επειδή φαίνεται σε κάποια μέρη να εξέχει. Επεσήμανε επίσης πως η Μ.Κ.13 μίλησε για σύρσιμο του εργαλείου πάνω στο μέτωπο. Εξέφρασε τη θέση πως αδυνατεί να κατανοήσει με ποιο τρόπο αυτό το εργαλείο (Τεκμήριο 3) κτύπησε κάποιο και ακολούθως σύρθηκε για 5 εκ., όσο δηλαδή το μήκος της εκδοράς. Θα πρέπει να τονίσουμε πως ουδέποτε η Μ.Κ.13 μίλησε για σύρσιμο του οργάνου πάνω στο μέτωπο. Περιέγραψε το ενιαίο του τραύματος δηλώνοντας πως κατά τη νεκροτομή τοποθέτησε επί της κεφαλής του θύματος χάρακα και το τραύμα βρισκόταν σε ευθεία γραμμή. Η μη ύπαρξη κάκωσης στο ριζορίνιο οφείλετο στο βαθούλωμα, στο κενό που δημιουργεί η ανατομική περιοχή εκεί. Το μη συνεχές του τραύματος στο μέτωπο οφείλεται στην ύπαρξη ρυτίδων - κάτι που δέχθηκε κατά την αντεξέταση ο Μ.Υ.
6. Το τραύμα μπορούσε να προήλθε με τη πλευρά του Τεκμηρίου 3, η οποία έχει πλάτος μικρότερη των 2 εκ. Έχουμε ενδιατρίψει με ιδιαίτερη προσοχή στη μαρτυρία του Μ.Κ.5 και Μ.Κ.13 έχοντας επίγνωση της σοβαρότητας και κρισιμότητας αυτής και με γνώμονα τις αρχές που ανωτέρω μνημονεύθηκαν. Η εισήγηση του κ. Αριστδείδη είναι πως οι δύο ιατροδικαστές συμφωνούν με τα ευρήματα τους, αλληλοσυμπληρώνονται και ενισχύουν η μια την άλλη εν αντιθέσει με τη θέση της Υπεράσπισης που θεωρεί αντιφατικά τα ευρήματα των Μ.Κ.5 και Μ.Κ.
7. Αναφορικά με την Μ.Κ.13 κα Σπηλιοπούλου δηλώνουμε χωρίς ενδοιασμό ότι η επιμέλεια, επιστημονική κατάρτιση, η γνώση γύρω από όλα τα θέματα που ερωτείτο και τις ετίθεντο είναι εμφανείς από τα πρακτικά, τον τρόπο που απαντούσε με αμεσότητα, πληρότητα, χωρίς υπεκφυγές και αοριστολογίες. Επέδειξε, οφείλουμε να πούμε ιδιαίτερη υπομονή και απέκρουσε με ευγένεια τις επιθέσεις και σχόλια που εδέχετο από την Υπεράσπιση. Ενδεικτικό του τρόπου και της επιμονής με την οποία αντεξετάζετο ήταν και η θέση που της ετίθετο ότι παρέλειψε να κάμει επαρκή εξέταση, για τούτο και τις «εκδορές» σκούρου χρώματος που εμφανίζοντο σε κάποιες φωτογραφίες, δίπλα από την εκδορά και το θλαστικό τραύμα στη βρεγματική περιοχή της κεφαλής της θανούσας δεν την κατέγραψε, άρα δεν την εξέτασε. Η Μ.Κ.13 συμφώνησε ότι όντως δεν εντόπισε άλλες κακώσεις, πλην των καταγραφέντων στην έκθεση της, και διεφάνη μετά από εξέταση των φωτογραφιών ότι εκείνα που της υποδεικνύοντο ως κακώσεις ήταν οι ραφές των μαλακών μορίων, αποτέλεσμα της πρώτης νεκροτομής. Αυτό επιβεβαιώνει και τη θέση πως οι ιατροδικαστές που έκαμαν νεκροτομή και είδαν τη σορό ήταν σε πολύ καλύτερη θέση εκείνου που δεν παρίστατο. Προτιμούμε να στηριχθούμε σε αυτή παρά σε εκείνη του Μ.Κ.5 κ. Σοφοκλέους. Ο τελευταίος χωρίς να κρίνεται αναληθής, όπως η Υπεράσπιση θέλησε να τον παρουσιάσει, παρατηρήσαμε όμως κάποια όχι και τόσο επιμελή εξέταση και κάποια προχειρότητα στις εξετάσεις και συγγραφή των εκθέσεων του. Η προτίμηση και επιλογή ενός από τους δύο εμπειρογνώμονες είναι καθ΄ όλα επιτρεπτή και ουδόλως μειώνει την αξία της μαρτυρίας τους (Ρ. Paris ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 186) ή την υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής). Οι λόγοι για τους οποίους όπως ανωτέρω αναφέρομε προτιμούμε από τους δύο ιατροδικαστές της Κατηγορούσας Αρχής εκείνη της Μ.Κ.13 κας Σπηλιοπούλου είναι μεταξύ άλλων οι πιο κάτω: Η Μ.Κ.13 είχε έτοιμη απάντηση για κάθε ερώτηση και για κάθε θέμα που της τίθετο στις πλείστες δε περιπτώσεις παραπέμποντας και υποστηρίζοντας σε σχετική βιβλιογραφία, σε αντίθεση με τον κ. Σοφοκλέους (Μ.Κ.5) ο οποίος επέμενε σε κάποιες θέσεις χωρίς να τις υποστηρίζει. Αναφορικά με το χρώμα του τραύματος στη βρεγματική χώρα τόσο της Αλίκης όσο και της Γεωργίας αμφότεροι οι ιατροδικαστές το έχουν χαρακτηρίσει ερυθρό ή βαθύ ερυθρό. Ο κ. Σοφοκλέους επέμενε, στις ερωτήσεις και θέσεις του κ. Μάτσα που του υπέβαλλε ότι το χρώμα είναι μαύρο, πως δεν υπάρχει η λέξη μαύρο στην ιατροδικαστική. Η κα Σπηλιοπούλου δέχθηκε ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η λέξη μαύρο όμως η ίδια προτιμά και χρησιμοποιά τις αποχρώσεις του κόκκινου αφού κόκκινο είναι και το αίμα. Στις φωτογραφίες της αυτοψίας σε μερικές εκ των οποίων παρουσιάζονται μύγες να επικάθονται στα τραύματα της θανούσας ο κ. Σοφοκλέους παρέπεμψε σε εντομολόγους για να δώσουν απάντηση στο ερώτημα της Υπεράσπισης για το πότε οι μύγες αυτές γεννούν αυγά. Αντίθετα η κα Σπηλιοπούλου έδωσε πλήρεις και σαφείς απαντήσεις για το πότε επικάθονται οι μύγες, για το πότε αυτές εναποθέτουν αυγά και σε ποια χρονική στιγμή εκκολάπτονται έντομα. Ο Μ.Κ.5 δεν είδε το τραύμα στη βρεγματική χώρα της θανούσας ούτε κατά την αυτοψία που διενήργησε στο χώρο παρά το ότι το μαξιλάρι στο οποίο ακουμπούσε το κεφάλι της θανούσες ήταν αιματωμένο ούτε κατά τη νεκροψία. Το εντόπισε κατά τη νεκροτομή όταν ήδη είχε αφαιρέσει την επικράνια απονεύρωση. Δεν εντόπισε καθόλου το θλαστικό τραύμα στο κεφάλι της Γεωργίας το οποίο παρουσιάζει σκίσιμο και εκδορά και το οποίο χαρακτήρισε ότι ομοιάζει με εκείνο στη βρεγματική χώρα της θανούσας. Πάρα ταύτα δεν μπορεί να του αποδοθεί ανειλικρίνεια και προσπάθεια απόκρυψης γεγονότων αφού όπως και ο ίδιος υπέδειξε τα τραύματα αυτά έχουν φωτογραφηθεί καθ΄ υπόδειξη του όπως παρουσιάζεται στο Τεκμήριο 18 και στη φωτογραφία 17 του Τεκμηρίου

1. Με δεδομένη την αξιολόγηση ως ανωτέρω εύρημα μας καθίσταται ότι τα τραύματα της θανούσας στην βρεγματική χώρα και στο μέτωπο είχαν προκληθεί περίξ των 24 ωρών από το θάνατο. Αυτό συνάγεται από απάντηση της κας Σπηλιοπούλου σε ερωτήσεις της αντεξέτασης για το χρόνο πλήξης σε σχέση με το θάνατο, όπου είπε πως προκλήθηκαν τα τραύματα και επήλθε ο θάνατος, όχι μετά 10 μέρες αλλά ώρες μετά, περίπου ένα 24ωρο. Το τραύμα στη βρεγματική χώρα είχε προκληθεί από θλων όργανο. Το τραύμα στη μετωποιαία χώρο το οποίο ήταν ενιαίο και ξεκινούσε από το μέτωπο και κατέληγε στην άκρη της ρινός δημιουργήθηκε όπως εξήγησε η Μ.Κ.13 από επίμηκες θλων όργανο όπως το Τεκμήριο
2. Οι εκχυμώσεις στους οφθαλμούς προκλήθηκαν επίσης από θλων όργανο με πιο συμβατό όργανο να είναι η γροθιά. Σύμφωνα πάλι με την Μ.Κ.13 η σοβαρότερη εκχύμωση στους οφθαλμούς είναι αυτή του αριστερού. Κατατάσσοντας τις κακώσεις αυτές ανάλογα με το χρώμα, λαμβάνοντας υπόψη την ανατομική περιοχή στην οποία έγιναν, κρίνεται πως και αυτές δημιουργήθηκαν ώρες πριν, δηλαδή περίπου 24 ώρες. Τραύματα Κατηγορούμενου και Γ. Χριστοφόρου Κατηγορούμενος Όπως ανωτέρω καταγράφηκε ο κατηγορούμενος είχε μεταφερθεί τραυματισμένος στο Νοσοκομείο Πόλης Χρυσοχούς. Εκεί, εξέτασης έτυχε από τον Μ.Κ. 5 ο οποίος προέβη στις εξής διαπιστώσεις:
3. Εκδορές με απόσπαση της επιδερμίδας στη μετωπιαία χώρα και στη μύτη.
4. Θλαστικές εκχυμώσεις και εξοίδηση δεξιάς και αριστερής κογχικής χώρας.
5. Εκδορές στην πρόσθια χώρα αμφοτέρων των γονάτων.
6. Εκδορά στην αριστερή ραχιαία επιφάνεια του κορμού. Αξονική τομογραφία η οποία διενεργήθηκε αποκάλυψε οίδημα στον εγκέφαλο, συμβατό με οξεία ενδοεγκεφαλική αιμορραγία. Στις 23.7.2014 πραγματοποιήθηκε εξέταση της Γεωργίας Χριστοφόρου, όπου διαπιστώθηκαν:
7. Εκδορές με απόσπαση της επιδερμίδας στη μετωπιαία χώρα.
8. Εκδορές με απόσπαση της επιδερμίδας στην μύτη.
9. Θλαστική εκχύμωση δεξιάς και αριστερής κογχικής χώρας με εκδορές με απόσπαση της επιδερμίδας
10. Θλαστική εκχύμωση και μικροεκδορές στην αυχενική χώρα.
11. Θλαστική εκχύμωση στη δεξιά ακρωμιακή χώρα.
12. Εκδορά στην έσω επιφάνεια μέσου τριτημορίου δεξιού αντιβραχιονίου.
13. Θλαστική εκχύμωση στην έσω επιφάνεια άνω τριτημορίου αριστερού αντιβραχίονα.
14. Θλαστική εκχύμωση στην δεξιά πλάγια τραχηλική χώρα 8Χ2.5 εκ. μετά εκδοράς.
15. Θλαστική εκχύμωση στην πίσω επιφάνεια δεξιού αυτιού.
16. Θλαστική εκχύμωση δεξιάς παρειάς. Τον κατηγορούμενο εξέτασε στις 29.7.2014 και η Μ.Κ.13 κα Σπηλιοπούλου, διαπίστωση της οποία ήταν πως όλες οι κακώσεις του κατηγορούμενου είχαν προκληθεί προ αρκετών ημερών, οι εκχυμώσεις βρίσκονται σε φάση απορρόφησης και οι εκδορές φέρουν εφελκίδα. Σημείωσε δε πως επειδή μεσολάβησε αρκετό χρονικό διάστημα μεταξύ του χρόνου πρόκλησης των κακώσεων έως την ιατροδικαστική εξέταση, μπορεί κάποιες κακώσεις να έχουν ήδη αποδράμει. Αναφορικά με τη διαπιστωθείσα ενδοεγκεφαλική αιμορραγία, ανέφερε με βεβαιότητα πως αυτή ήταν παθολογικής αιτιολογίας. Εξηγώντας τη διαφορά με την υπαραχνοειδή αιμορραγία του θύματος η οποία ήταν τραυματικής αιτιολογίας είπε πως η υπαραχνοειδής είναι συλλογή αίματος στον υπαραχνοειδή χώρο και η αιμορραγία που είχε ο κατηγορούμενος ήταν ένα αιμάτωμα περιορισμένο μέσα στο εγκεφαλικό παρέγχυμα. Περαιτέρω ανέφερε πως: - οι κακώσεις στην κεφαλή δεν έχουν προκαλέσει κάταγμα στο κρανίο. Φαίνεται ότι έχουν προκληθεί με κάποιο θλων όργανο, με ανώμαλα άκρα. Μπορεί οι κακώσεις να έχουν γίνει από πέτρα. Εξεταζόμενη η μάρτυς απέκλεισε το γεγονός, τα τραύματα στο κεφάλι του κατηγορούμενου να προκλήθηκαν από την πέτρα που εικονίζεται (φωτογραφία 57 Τεκμηρίου 18) για δύο λόγους: Πρώτο γιατί είναι πολύ βαριά και θα του έσπαζε το κεφάλι. Δεύτερος λόγος είναι πως ο κατηγορούμενος είχε μικρά τραυματάκια στο κεφάλι, δίστικτα όχι τόσο μεγάλα, στο μέτωπο , στη μύτη και γενικά στο πρόσωπο, τα οποία είναι πιο συμβατό το κεφάλι να έχει προσκρούσει σε κάτι. - Οι εκχυμώσεις στα άνω άκρα μπορεί να έχουν γίνει με σύλληψη δια χειρών καθώς και από πλήξη με θλων όργανο. Ειδικά οι κακώσεις στους αγκώνες μπορεί να έχουν προκληθεί με προστριβή σε ανώμαλη επιφάνεια. - Οι εκδορές στην οπίσθια επιφάνεια του θώρακα μπορεί να έχουν προκληθεί δια ονύχων. - Οι κακώσεις στους γλουτούς και στα κάτω άκρα είναι συμβατές με προστριβή της αντίστοιχης ανατομικής περιοχής σε ανώμαλη επιφάνεια (για παράδειγμα γονάτισμα, «σύρσιμο» με τους γλουτούς, «γδάρσιμο» των ποδιών από μυτερά μέρη φυτών κ.λ.π.). Η Μ.Κ.13 εκτίμησε, αναφορικά με τα τραύματα της Γ. Χριστοφόρου, πως αυτά προκλήθηκαν σε διαφορετικές περιπτώσεις. Δεν είχαν προκληθεί την ίδια ημερομηνία. Το τραύμα στη δεξιά τραχηλική χώρα θεωρεί ότι είναι μια εκχύμωση ταινιοειδής και θα μπορούσε να προκληθεί με το τετραγωνισμένο μέρος του Τεκμηρίου 3 διότι δημιούργησε μια ομοιόμορφη εικόνα (φωτ. 11 και 12 του Τεκμηρίου 23). Το αντίστοιχο μέρος του σώματος της Γ. Χριστοφόρου απεικονίζεται στη φωτ. 10 του Τεκμηρίου 11 που λήφθηκε καθ΄ υπόδειξη του Μ.Κ.
17. Ο τελευταίος την περιγράφει ως εκδορά. Εξήγησε η μάρτυς πως το τραύμα ως η ίδια το εντόπισε εμφανίστηκε μετά την διενεργηθείσα εξέταση του Μ.Κ.
18. Δηλαδή υπήρχε το τραύμα, ήταν πρόσφατο, δεν εμφανίστηκε αμέσως με την εικόνα που το είδε η ίδια διότι στην περιοχή εκείνη υπόκεινται μαλακά μόρια και η εκχύμωση εμφανίζεται με την πάροδο 24 ή 48 ωρών. Το τραύμα στο κεφάλι της Γεωργίας η Μ.Κ.13 δεν το είδε, δεν το άγγιξε όταν ψηλάφισε το κεφάλι της και ούτε η ίδια της παραπονέθηκε για πόνο. Το τραύμα αυτό παρουσιάζεται στη φωτογραφία 18 του Τεκμηρίου 11 (καθ΄ υπόδειξη του Μ.Κ.5) είναι θλαστικό τραύμα με διάσχιση του δέρματος και δίπλα μια εκδορά. Αυτό το κατατάσσει στα πρόσφατα τραύματα, εντός 24 ωρών από την εξέταση του Μ.Κ.5 και συμβατό με το Τεκμήριο
19. Να σημειωθεί πως το τραύμα αυτό ο Μ.Κ.5, παρά το ότι το φωτογράφισε εντούτοις δεν το καταγράφει στην έκθεση του. Εξέταση Γενετικού Υλικού Διάφορα αντικείμενα που παραλήφθηκαν ως τεκμήρια προωθήθηκαν για επιστημονικές εξετάσεις στο Ινστιτούτο Γενετικής και Νευρολογίας Κύπρου. Αποτέλεσε παραδεκτό γεγονός πως «τα τεκμήρια ως παραλήφθησαν από τον Αστ. 2952 και τον Αστ. 4908 μεταφέρθηκαν στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου και έτυχαν εξέτασης από τον Μ.Κ.14». Τις εξετάσεις διενήργησε ο Δρ. Μ. Καριόλου (Μ.Κ.14), Διευθυντής του Εργαστηρίου Δικανικής Γενετικής όπως επίσης και του Τμήματος της Καρδιαγγειακής Γενετικής. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων τα κατέγραψε σε έκθεση που ετοίμασε Τεκμήριο
20. Όπως ήταν φυσικό και αναμενόμενο στα πλείστα προσωπικά αντικείμενα του θύματος, της τότε ύποπτης Γ. Χριστοφόρου και του κατηγορούμενου ανευρέθηκε το δικό τους γενετικό υλικό. Σημαντικό είναι επίσης να λεχθεί πως επιχρίσματα που λήφθηκαν από πέτρες στη σκηνή του εγκλήματος είναι αίμα που ταυτίζεται με το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει για την παρούσα υπόθεση ένα αντικείμενο. Το μπαστούνι του κατηγορούμενου Τεκμήριο
21. Από το συγκεκριμένο αντικείμενο έγιναν 9 δειγματοληψίες από όλο το μήκος αυτού με αρ. 4258-16 (1-9), με την πρώτη να ξεκινά από το σημείο κάτω από τη χειρολαβή και την τελευταία να εφαρμόζει στο μεταλλικό περίβλημα που βρίσκεται στο κάτω μέρος αυτού. Σύμφωνα με την έκθεση Τεκμήριο 48 και τις προφορικές εξηγήσεις του Μ.Κ. 14, σε πέντε σημεία προς το επάνω μέρος αυτού απομονώθηκε επίχρισμα από αίμα το οποίο ταυτίζεται με το γενετικό προφίλ του κατηγορούμενου. Τα υπόλοιπα τέσσερα σημεία από τα οποία επίσης απομονώθηκε γενετικό υλικό - όχι όμως αίμα - το οποίον και πάλιν ταυτίζεται με εκείνο του κατηγορούμενου. Δεν εντοπίστηκε γενετικό υλικό της Αλίκης Χρίστου, αλλά ούτε και της Γεωργίας Χριστοφόρου. Ερωτήσεις έγιναν προς το μάρτυρα για την δυνατότητα εναπόθεσης γενετικού υλικού κάποιου ανθρώπου σε ένα αντικείμενο και εξήγησε πως: «όταν το ανθρώπινο σώμα έρχεται σε επαφή με ένα αντικείμενο, εάν και εφόσον πάνω στο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν βιολογικές ουσίες και όταν λέγω βιολογικές ουσίες εννοώ είτε αίμα, είτε σάλιο, είτε σπέρμα, είτε κάτι άλλο ή δερματικά επιθηλιακά κύτταρα από το δέρμα μας, δηλαδή τότε ακριβώς υπάρχει πιθανότητα πάνω στο αντικείμενο να εναποτεθούν κύτταρα, από τα οποία να μπορούμε να απομονώσουμε το γενετικό υλικό». Εξήγησε περαιτέρω πως για τη μεταφορά γενετικού υλικού λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες μερικοί από τους οποίους είναι η επιφάνεια του αντικειμένου, το υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένο, από την ύπαρξη ή όχι βιολογικών ουσιών όπως τις προαναφερθείσες. Κατέληξε δε πως η κάθε περίπτωση θα πρέπει να αναλυθεί με τη δική της ιδιαιτερότητα. Στην ερώτηση εάν, όταν το γενετικό υλικό εναποτεθεί σε ένα αντικείμενο, είναι βέβαιος ο εντοπισμός του, ο μάρτυς απάντησε πως ο εντοπισμός δεν είναι πάντοτε απόλυτα βέβαιος διότι και πάλι θα εξαρτηθεί από πάρα πολλούς παράγοντες τους οποίους αποκάλεσε περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις. «Δηλαδή εάν εναποτεθεί γενετικό υλικό πάνω σε ένα αντικείμενο και κάποιος σκουπίσει αυτό το αντικείμενο ή το πλύνει, τότε σίγουρα υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να αφαιρεθεί το γενετικό υλικό και στις εργαστηριακές εξετάσεις να μην εντοπιστεί. Ως εκ τούτου εξαρτάται από την, ας μου επιτραπεί ο όρος, από την ιστορία του αντικειμένου από την ώρα που αυτό χρησιμοποιείται στη σκηνή του αδικήματος μέχρι και την ώρα που καταλήγει στο εργαστήριο για εξετάσεις». Στην ερώτηση εάν ως γενετιστής αποκλείει την περίπτωση, το Τεκμήριο 3 να είχε ακουμπήσει το σώμα της Αλίκης Χρίστου έδωσε την εξής απάντηση: «Σίγουρα εγώ δεν μπορώ να αποκλείσω την πιθανότητα αυτό το αντικείμενο, δηλαδή το Τεκμήριο 3, να είχε ακουμπήσει το θύμα. Όμως είναι σημαντικό για να μπορέσει κάποιος να εκφέρει μια ορθολογιστική τοποθέτηση σε σχέση με το ερώτημα αυτό, να γνωρίζει κάποιες λεπτομέρειες που κατά την άποψη μου έχουν σημασία. Που εγώ δεν τις γνωρίζω. Δηλαδή ποιο σημείο ήταν εκείνο που πιθανώς να έχει αγγίξει στο θύμα. Κατά πόσο προκλήθηκε τραύμα και είχε ή όχι υγράν βιολογική ουσία, δηλαδή αίμα ή κάτι άλλο, κάτι που είχα αναφέρει και προηγουμένως, οι περιβαλλοντικές καιρικές συνθήκες. Η ιστορία αυτού του αντικειμένου από την ώρα που εάν έχει χρησιμοποιηθεί στη σκηνή του αδικήματος μέχρι και την ώρα που αποστάληκε για εξετάσεις στο εργαστήριο. Αυτά όλα κατά την άποψη μου είναι ζωτικής σημασίας για να απαντηθεί ορθολογιστικά το ερώτημα αυτό». Ακολούθως αφού τέθηκαν κάποια δεδομένα στο Μ.Κ. 14 για το «ιστορικό» παραλαβής του Τεκμηρίου 3 αλλά και τη θέση της Κατηγορούσας Αρχής για το κτύπημα και πρόκληση θλαστικού τραύματος και εκδοράς στην κροταφική χώρα και το τραύμα στη μετωπιαία χώρα του θύματος, υποστήριξε πως δεν ήταν απίθανο να μην εναποτέθηκε γενετικό υλικό. Αν δεν είχε ροή αίματος ή λόγω της ύπαρξης μαλλιών δεν εναποτέθηκε ή μπορεί να αφαιρέθηκε ακόμη και εάν εναποτέθηκε. Εξαρτάται από το ποιο κτύπημα προηγήθηκε ποιού. Εάν θεωρηθεί ότι υπήρξε εναπόθεση γενετικού υλικού, τότε ήταν πιθα