ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΣΙΑΠΙΝΗΣ ΥΠΕΡΑΓΟΡΑ ΛΤΔ ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΝΑΓΗ, Υπόθεση αρ:30177/2014, 9/3/2015

(1), 87

(1), 90

(1), 91Α

(3), 91(Β)

(1)του Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6 ως τούτου έχει τροποποιηθεί και των άρθρων 3

(1)(γ) και 4

(2)και

(3)του περί Καταδολίευσης των εκ Δικαστικής Αποφάσεως Πιστωτών Νόμου του 2008 (Ν.60(Ι)/2008) καθώς και του άρθρου 3 του Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ.

1. Ειδικότερα ο Κατηγορούμενος κατηγορείτο ότι, ενώ ήταν εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης δυνάμει απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας στα πλαίσια της Αγωγής Αριθμός 6015/13, προς καταδολίευση των εξ αποφάσεως δανειστών παρέλειψε να καταβάλει στις 01/07/14, 01/08/14, 01/09/14, 01/10/14 και την 01/11/14 το ποσό €70.- το οποίο υπολογίστηκε ως δίκαιο και εντός των οικονομικών του δυνατοτήτων του και διατάχθηκε να καταβάλλει μηνιαίως δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημερομηνίας 17/06/
2. Το κατηγορητήριο επεδόθη στον Κατηγορούμενο στις 12/11/14 ωστόσο ο τελευταίος παρέλειψε να εμφανιστεί ενώπιον του Δικαστηρίου στις 10/12/14 που η υπόθεση είχε οριστεί. Συνεπεία της παράλειψης εμφάνισης του, η υπόθεση ορίστηκε για απόδειξη. Στις 15/01/15 οι συνήγοροι των παραπονουμένων εμφανίστηκαν και προσκόμισαν έγγραφη μαρτυρία ήτοι την Ένορκη Δήλωση του Ανδρέα Τσιαπίνη, διευθυντή της παραπονουμένης ημερομηνίας 15/01/
3. Με βάση την ενώπιον του Δικαστηρίου τεθείσα, αναντίλεκτη μαρτυρία η οποία, έγινε αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη, κρίθηκε ότι είχαν αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας όλα τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων και ότι είχαν αποδειχθεί οι κατηγορίες εναντίον του Κατηγορουμένου. Kατά συνέπεια ο Κατηγορούμενος, κρίθηκε ένοχος σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετώπιζε. Μετά την κατάληξη τούτη και πριν την επιβολή ποινής, η ευπαίδευτη συνήγορος των παραπονουμένων στηριζόμενη στο άρθρο 4

(3)του Ν.60(Ι)/2008 εξαιτήθηκε την έκδοση διατάγματος εναντίον του κατηγορουμένου για το ποσό των €350.- που αντιστοιχεί στις οφειλόμενες δόσεις των μηνών από 01/07/14 - 01/11/14. . Έχοντας κατά νου αυτό καθ' αυτό το γράμμα και πνεύμα του Νόμου και τα λεχθέντα στην υπόθεση Ποινική Έφεση αρ. 25/2012 Αμβρόσιος Μιχαήλ Προδρόμου ν, Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, ημερ. 20.02.2014, κλήθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος των παραπονουμένων να αγορεύσει προς υποστήριξη του προφορικού αιτήματος του για έκδοση διατάγματος εν τη απουσία του κατηγορούμενου. Παν ό,τι ελέχθη από τη συνήγορο των παραπονουμένων έχει σημειωθεί στα πρακτικά. Οι θέσεις και οι εισηγήσεις της έχουν στο σύνολο τους ληφθεί υπόψιν για σκοπούς κατάληξης στην παρούσα. Επιγραμματικά αναφέρω στο σημείο αυτό ότι, βασικότερη των εισηγήσεων της υπήρξε η θέση ότι, στα πλαίσια ποινικής διαδικασίας «οι αιτήσεις» υποβάλλονται προφορικά σε αντίθεση με τους Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς. Eρμηνεία του άρθρου συνηγορεί στο ότι το αίτημα υποβάλλεται και προφορικά. Θεωρώ σκόπιμο προτού υπεισέλθω στην ουσία του θέματος με το οποίο καταπιάνεται η παρούσα, να αναφερθώ στις υποθέσεις Αριστοδήμου ν. Κ.Ο.Τ.

(2007)2 Α.Α.Δ. ως επίσης και στην υπόθεση Απόστολος Ποταμός ν. ALPHA BANK CYPRUS LTD, Ποινική Έφεση Αρ. 197/2010, 27 Μαρτίου 2012 οι οποίες καταπιάνονται με το άρθρο 89

(3)του Κεφ. 155 και το δικαίωμα παρουσίας του κατηγορουμένου σε συνοπτική διαδικασία Ως επισημάνθηκε στην υπόθεση ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΟΤΑΜΟΣ ν. ALPHA BANK CYPRUS LTD, Ποινική Έφεση Αρ. 197/2010, 27 Μαρτίου 2012 «Είναι καλά νομολογημένη αρχή ότι κατηγορούμενος σε ποινική υπόθεση έχει δικαίωμα να είναι παρών κατά τη δίκη του και να ακούεται, γι' αυτό, άλλωστε, κλητεύεται. Σε περιπτώσεις συνοπτικής δίκης, το ζήτημα της παρουσίας ή μη κατηγορουμένου διέπεται από τις πρόνοιες του άρθρου 89

(1)[3] του Νόμου. Κατά πόσο το πρωτόδικο δικαστήριο θα προχωρήσει στην απουσία κατηγορουμένου να ακούσει την υπόθεση και να επιβάλει ποινή ή να εκδώσει ένταλμα σύλληψης για να είναι αυτός παρών, επαφίεται στη διακριτική του εξουσία, η οποία ασκείται δικαστικά. Κατά την άσκησή της, λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες, όπως η φύση και η σοβαρότητα των κατηγοριών, κατά πόσο αυτές ενέχουν το στίγμα της ανεντιμότητας, το είδος και το ύψος της ποινής που επιβάλλεται για τέτοιου είδους κατηγορίες, εάν ο κατηγορούμενος βαρύνεται ή όχι με προηγούμενες καταδίκες - (βλ. Niazi Ahmed v. Police 19 C.L.R. 127· Michael and Others v. Police

(1987)2 C.L.R. 78 και Αριστοδήμου ν. Κ.Ο.Τ.

(2007)2 Α.Α.Δ. 193) - κατά πόσο αυτός έχει παραιτηθεί οικειοθελώς του δικαιώματος να είναι παρών, ή καίτοι απών, εκπροσωπείται από συνήγορο και δηλώνει ότι επιθυμεί να είναι παρών.» Στην υπόθεση Αριστοδήμου ν. Κ.Ο.Τ.

(2007)2 Α.Α.Δ. 193 το θέμα προώθησης υπόθεσης εν τη απουσία του κατηγορουμένου και δη όταν πρόκειται να ζητηθεί η έκδοση διατάγματος δυνάμει προνοιών Νόμου, τέθηκε ως ακολούθως: «Η ουσία της πιο πάνω υπόθεσης είναι ότι, παρόλο που το όλο θέμα αν θα προχωρήσει δηλαδή το πρωτόδικο δικαστήριο να ακούσει την υπόθεση και επιβάλει ποινή στην απουσία του κατηγορουμένου ή αν θα εκδώσει ένταλμα σύλληψης για να είναι αυτός παρών, είναι στη διακριτική εξουσία του δικαστηρίου, σε υποθέσεις που ενέχουν το στοιχείο της ανεντιμότητας (dishonesty) και η ποινή είναι φυλάκιση, είναι ορθό όπως το δικαστήριο εκδίδει ένταλμα σύλληψης για να είναι παρών ο κατηγορούμενος.» Στην Αριστοδήμου (ανωτέρω) εφεσιβλήθηκε η ποινή και το διάταγμα που εξεδόθη εν τη απουσία του κατηγορουμένου. Εξετάζοντας το Εφετείο, κατά πόσο το Δικαστήριο έπρεπε να εκδώσει ένταλμα σύλληψης για να είναι παρών ο εφεσείων και να ακουστεί στο θέμα της ποινής, ιδιαίτερα στην έκταση που θα εκδιδόταν διάταγμα τερματισμού της λειτουργίας του κέντρου, ποινή που χαρακτηρίστηκε ως «δραστικής μορφής», με αναφορά στη Michael and Others v. Police

(1987)2 C.L.R. 78, κατέληξε ότι, σε περιπτώσεις «που εκτός από χρηματική ποινή το δικαστήριο σκοπεύει να εκδώσει και κάποιο διάταγμα εναντίον ενός κατηγορουμένου, όπως για παράδειγμα διάταγμα κατεδάφισης μιας οικοδομής ή τερματισμού λειτουργίας ενός κέντρου αναψυχής, η απονομή της δικαιοσύνης επιτυγχάνεται καλύτερα με το να είναι ο κατηγορούμενος παρών και να ακούεται επί του θέματος». Επανερχόμενοι στα γεγονότα που αφορούν στην υπό κρίση υπόθεση και τη σχετική Νομοθετική πρόνοια για έκδοση διατάγματος καταβολής των οφειλομένων δόσεων, στο άρθρο 4

(3)N.60(I)/2008 προνοούνται τα ακόλουθα: «

(3)Το δικαστήριο σε περίπτωση καταδίκης δυνάμει της παραγράφου (γ) του εδαφίου

(1)του άρθρου 3, εκδίδει, εφόσον υποβληθεί αίτηση προς τούτο, διάταγμα είσπραξης των οφειλομένων δόσεων του εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους, ως χρηματικής ποινής, σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου ή οιουδήποτε άλλου νόμου καταργούντος ή τροποποιούντος τούτο. Το δικαστήριο κατά την έκδοση του εν λόγω διατάγματος δύναται να διατάξει την αναστολή της εκτέλεσής του για περίοδο μέχρι έξι μήνες» Ό,τι προκύπτει από το γράμμα του πιο πάνω άρθρου είναι ότι, «αίτηση» για έκδοση διατάγματος υποβάλλεται μόνο εφόσον και αφού «καταδικαστεί» ο κατηγορούμενος ενώ σαφώς και ρητώς προβλέπεται ότι θα πρέπει να υποβληθεί «αίτηση» προς έκδοση διατάγματος. Πέραν των αρχών που καθιερώνουν οι ανωτέρω αναφερόμενες υποθέσεις, ειδικότερη αναφορά στο υπό κρίση άρθρο εντοπίζεται στην απόφαση στην Ποινική Έφεση αρ. 25/2012 Αμβρόσιος Μιχαήλ Προδρόμου ν, Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, ημερ. 20.02.2014. Στην υπόθεση αυτή, ως προκύπτει από το κείμενο της, εξεδόθη πρωτόδικα διάταγμα είσπραξης των οφειλόμενων δόσεων συμποσούμενο σε €18.794,62, δυνάμει του άρθρου 4

(3)του Νόμου. Υπήρξε θέση του εφεσείοντα, ότι κακώς το Δικαστήριο εξέδωσε το εν λόγω διάταγμα διότι τούτο δεν εκδίδεται αυτεπαγγέλτως ή υποχρεωτικώς παρά μόνο κατόπιν αιτήσεως, και αίτηση δεν είχε υποβληθεί. Το Δικαστήριο ανατρέχοντας στο άρθρο αυτό διατύπωσε τα ακόλουθα: «Δεν υπάρχει τρόπος να υπερβούμε την σαφή πρόνοια του νόμου με την εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου για την εφεσίβλητη ότι το Δικαστήριο εν πάση περιπτώσει έχει δικαίωμα αυτεπαγγέλτως να εκδώσει τέτοιο διάταγμα. Εδώ το θέμα ρυθμίζεται ρητώς και σαφώς διά νόμου και οι πρόνοιες του νόμου πρέπει να τηρηθούν. Εφόσον δεν είχε υπάρξει αίτηση προς είσπραξη των οφειλομένων δόσεων ως χρηματικής ποινής, το Δικαστήριο δεν είχε δικαίωμα να εκδώσει το διάταγμα.» Ως το Δικαστήριο εμφαντικά αναφέρει: «Δεν είναι τυπικής φύσεως η πρόνοια αυτή αλλά ουσιαστική, εφόσον η αίτηση, η οποία μπορεί να υποβληθεί θα κριθεί αναλόγως των συνθηκών οι οποίες θα τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου και αφορούν όχι μόνο την επιλογή της υποβολής αίτησης αλλά και την κρίση του Δικαστηρίου επί αυτής. Περαιτέρω, προκύπτει θέμα ενδεχόμενης ένστασης του καταδικασθέντος ώστε το Δικαστήριο να πρέπει να ασκήσει δικαστική κρίση. Πέραν τούτου, και λαμβανομένων υπόψη όλων των παραμέτρων που πρέπει να σταθμισθούν, υπάρχει και το θέμα της ενδεχόμενης αναστολής εκτελέσεως που προβλέπεται στο νόμο. Όλα αυτά μπορούν να εξετασθούν μόνο εφόσον υποβληθεί αίτηση.» (η έμφαση και οι υπογραμμίσεις για τους σκοπούς της παρούσας) Το Δικαστήριο, με αυτή την τοποθέτηση παραμέρισε το διάταγμα για είσπραξης των οφειλομένων δόσεων υπό μορφή χρηματικής ποινής. Αυτό που θεωρώ ότι, αβίαστα προκύπτει από τα λεχθέντα στην Αμβρόσιος Μιχαήλ Προδρόμου (ανωτέρω) είναι ότι, μόνο κατόπιν υποβολής αίτησης το Δικαστήριο κέκτηται δικαιοδοσίας να εκδώσει διάταγμα δυνάμει των προνοιών του άρθρου 4

(3)του Νόμου. Ενώ ό,τι σε κάθε περίπτωση συνάγεται είναι ότι το Δικαστήριο πρέπει να ασκεί δικαστική κρίση κατά την έκδοση ή μη του αιτούμενου διατάγματος («.θα κριθεί αναλόγως των συνθηκών οι οποίες θα τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου και αφορούν όχι μόνο την επιλογή της υποβολής αίτησης αλλά και την κρίση του Δικαστηρίου επί αυτής.»). Για να ασκηθεί ωστόσο δικαστική κρίση θα πρέπει το Δικαστήριο να έχει ενώπιον του γεγονότα και «συνθήκες». Γεγονότα για σκοπούς έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος, δεν έχουν τεθεί στην υπό κρίση υπόθεση αφού ο μόνος τρόπος να τεθούν εν τη απουσία μάλιστα του κατηγορούμενου, θα ήταν με γραπτή αίτηση. Κατά συνέπεια και λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των όσων ανωτέρω αναφέρονται θεωρώ ότι η αίτηση δυνάμει των προνοιών του άρθρου 4

(3)του Νόμου θα πρέπει να είναι γραπτή. Ο Νόμος άλλωστε αναφέρεται σε αίτηση και όχι αίτημα. Ό,τι άλλο θα πρέπει να αναφερθεί είναι ότι, ο κατηγορούμενος θα πρέπει να λαμβάνει γνώση της αίτησης αφού σαφώς στην εν λόγω απόφαση αναφέρεται ότι «προκύπτει θέμα ενδεχόμενης ένστασης του καταδικασθέντος ώστε το Δικαστήριο να πρέπει να ασκήσει δικαστική κρίση» ενώ το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει και το ενδεχόμενο αναστολής εκτέλεσης ενός δραστικού κατά τα άλλα διατάγματος που αφορά την είσπραξη οφειλομένου ποσού ως χρηματικής ποινής. Δεν μπορώ να συμμεριστώ την εισήγηση της ευπαιδεύτου συνηγόρου των παραπονουμένων ότι ο κατηγορούμενος παραιτήθηκε του δικαιώματος του. Παραίτηση από δικαίωμα μπορεί να χωρέσει μόνο σε δικαίωμα που έχει γεννηθεί ή υφίσταται. Με την κλήση ο κατηγορούμενος, κλήθηκε να αντικρούσει τις κατηγορίες που του προσάπτονταν. Δεν το έπραξε παραιτήθηκε του δικαιώματος του τούτου. Το δικαίωμα του ωστόσο να ενστεί σε αίτηση για έκδοση διατάγματος είσπραξης των οφειλομένων δόσεων δεν υπήρχε αφού δεν υπήρχε καν καταδίκη τη στιγμή που του επεδόθη η κλήση για να μπορεί να προωθηθεί αίτηση για έκδοση διατάγματος καταβολής των οφειλομένων δόσεων. Ως εκ των ανωτέρω και για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, το αίτημα για έκδοση διατάγματος δυνάμει των προνοιών του άρθρου 4

(3)του Ν.60(Ι)/2008 κρίνω ότι δεν μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται. Επιβάλλεται, στον Κατηγορούμενο ποινή προστίμου ύψους €75.- επί του συνόλου του κατηγορητηρίου ενώ επιδικάζονται περεταίρω υπέρ των παραπονουμένων και εναντίον του κατηγορουμένου €122,71 δικηγορικά έξοδα πλέον ΦΠΑ πλέον €11 έξοδα επίδοσης. (Υπ.) .............................................. Ν. Οικονόμου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο