Δημοκρατία ν. Ahmad Ibrahim ODEH, Αρ. Υπόθεσης: 32223/14, 19/3/2015

(4)του Ποινικού Κώδικα (4η κατηγορία) Στο αρχικό στάδιο όταν κατεχωρήθη το κατηγορητήριο υπήρχε και ακόμη μία κατηγορία, αυτή της απόπειρας φόνου (1η κατηγορία), η οποία αργότερα ανεστάλη. ΓΕΓΟΝΟΤΑ Τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως εκτέθηκαν από την εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής, έχουν ως ακολούθως: Ο Κατηγορούμενος ηλικίας 34 ετών κατάγεται από την Παλαιστίνη και βρίσκεται στη Δημοκρατία υπό το καθεστώς του πολιτικού πρόσφυγα από 15.10.2007. Στις 7.10.2009 συνήψε γάμο με Κύπρια πολίτη, ο οποίος είναι σε ισχύ. Η σύζυγος του Κατηγορουμένου εργάζεται σε κατάστημα στο Mall of Cyprus. Ο Κατηγορούμενος την προηγούμενη των αδικημάτων μέρα, δηλαδή στις 22.10.14, είχε μεταβεί στο Mall of Cyprus αναζητώντας τον Veselin Pashov (εφεξής «Παραπονούμενος») ρωτώντας διάφορους υπαλλήλους για το ωράριο εργασίας του. Στις 23.10.2014 τα ξημερώματα, μετά από έντονη λογομαχία με τη σύζυγο του ο Κατηγορούμενος αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει, δηλαδή έκοψε με μαχαίρι το χέρι του. Αιτία των μεταξύ τους συζητήσεων ήταν ότι ο Κατηγορούμενος, όπως ισχυριζόταν, είχε ακούσει ότι κάποιος φρουρός ασφαλείας στον χώρο εργασίας της συζύγου του της μιλούσε και ζήλεψε. Όταν η σύζυγος του κάλεσε ασθενοφόρο, ο Κατηγορούμενος τους είπε ότι δεν τους χρειαζόταν. Κατά τις 03:00 τα ξημερώματα επισκέφθηκαν μαζί τις Α΄ βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας όπου έγινε περιποίηση του τραύματος και συρραφή. Παρά τη σύσταση των γιατρών να παραμείνει ώστε να εξεταστεί από ψυχίατρο, ο Κατηγορούμενος επέλεξε να επιστρέψει στο σπίτι του. Το πρωί της ίδιας μέρας, ο κατηγορούμενος είχε ξανά έντονη συζήτηση με την σύζυγό του στη διάρκεια της οποίας άσκησε βία σε βάρος της. Περί τις 13:30 μετέφερε τη σύζυγο του στη μητέρα της και προτού φύγει είπε στην τελευταία ότι η κόρη της τον απατούσε. Αργότερα και κατά τις 14:00 ο Κατηγορούμενος μετέβηκε στο Mall of Cyprus και περίμενε τον Παραπονούμενο ο οποίος εργάζεται ως φρουρός ασφαλείας στο Mall of Cyprus. Μόλις ο Κατηγορούμενος είδε τον Παραπονούμενο να εξέρχεται από το δωμάτιο ασφάλειας, τον προσέγγισε και τον κτύπησε επανειλημμένα με μαχαίρι που είχε στην κατοχή του. Από τα κτυπήματα κόπηκε η λεπίδα του μαχαιριού και ο Παραπονούμενος προσπάθησε να ξεφύγει τρέχοντας, αλλά ο Κατηγορούμενος τον πρόλαβε και συνέχισε να τον κτυπά με την χειρολαβή του μαχαιριού. Όταν άρχισε να μαζεύεται κόσμος, ο Κατηγορούμενος έτρεξε έξω από το κτήριο, μπήκε στο αυτοκίνητό του και οδηγώντας απομακρύνθηκε. Ο Παραπονούμενος από τα κτυπήματα υπέστη ανοιχτό τραύμα βάθους 6 εκ. στην δεξιά ωμοπλατιαία χώρα, καθώς και τραύμα 2,5 εκ στην ίδια περιοχή, το οποίο είχε συρραφεί. Επίσης υπέστη εκδορά μήκους 5 εκ. στην ινιακή χώρα. Διασωληνώθηκε και κρατήθηκε για νοσηλεία στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Την ίδια μέρα, μετά την επίθεση εναντίον του Παραπονούμενου, ο Κατηγορούμενος τηλεφωνικά ενημέρωσε τη σύζυγό του ότι είχε κτυπήσει κάποιον με μαχαίρι και ότι θα μετέβαινε στα κατεχόμενα. Στις 27.10.14 ο Κατηγορούμενος εξερχόμενος από το οδόφραγμα του Αγ. Δομετίου συνελήφθη. Στις 28.10.14 μεταφέρθηκε στο ΤΑΕΠ του Γ.Ν. Λευκωσίας, εξετάστηκε από τον Δρα Σαμαρτζή και κρίθηκε αναγκαία η ψυχιατρική νοσηλεία του. Εναντίον του εκδόθηκε διάταγμα προσωρινής νοσηλείας και κατά την παραμονή του στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας ακολουθούσε φαρμακευτική αγωγή και υποβαλλόταν σε συνεντεύξεις από ψυχίατρο. Στις 24.11.14 απολύθηκε από το Νοσοκομείο Αθαλάσσας μετά από γνωμάτευση της Δρος Βερεσιέ ότι παρουσίασε βελτίωση και ήταν σε θέση να παρακολουθήσει την δικαστική διαδικασία. Υπόθεση που λαμβάνεται υπόψιν Κατόπιν σχετικού αιτήματος του Κατηγορούμενου και της σύμφωνης γνώμης της Κατηγορούσας Αρχής λαμβάνεται υπ' όψιν κατά την επιμέτρηση της ποινής η υπόθεση με αρ. 32224/14, τα γεγονότα της οποίας έχουν ως ακολούθως: Κατόπιν παραδοχής του ο Κατηγορούμενος κρίθηκε ένοχος στα αδικήματα παράνομης καλλιέργειας κάνναβης και ειδικότερα δεκαοκτώ φυτών κάνναβης από τα οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, παράνομης κατοχής και κατοχής αυτών με σκοπό την προμήθειά τους σε άλλα πρόσωπα και συνωμοσίας διάπραξης των εγκλημάτων αυτών με άλλο πρόσωπο. Η εξιχνίαση έγινε στις 24.10.14 όταν λήφθηκε πληροφορία ότι στο διαμέρισμα του Κατηγορουμένου καλλιεργούνται φυτά κάνναβης. Ο Κατηγορούμενος καταζητείτο για τα αδικήματα που αφορούν την βασική υπόθεση, ειδοποιήθηκε η σύζυγος του για το ένταλμα έρευνας που είχε εκδοθεί για το διαμέρισμά τους και η ίδια μετέβηκε στο χώρο όπου και μέλη της Αστυνομίας εκτέλεσαν το ένταλμα έρευνας. Στα πλαίσια της έρευνας εντοπίστηκαν σε δύο γλάστρες τα 18 φυτά κάνναβης, ύψους από 7εκ μέχρι 27εκ., από τα οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη και τα οποία φωτίζονταν από ηλεκτρικό προβολέα. ΑΓΟΡΕΥΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ Κατά την αγόρευση του κ. Παφίτη έγινε εν πρώτοις ιδιαίτερη αναφορά στα ψυχικά προβλήματα που ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει, σε συνάρτηση με τις συνθήκες διάπραξης των επίδικων αδικημάτων. Συγκεκριμένα τόνισε ότι ένεκα του ότι αυτός πάσχει από χρόνια ψύχωση, το είδος των συμπτωμάτων αυτής της πάθησης τον επηρέασε κατά τον ουσιώδη χρόνο και τον οδήγησε στη λανθασμένη απόφαση να διαπράξει τα επίδικα αδικήματα. Επισήμανε παράλληλα ότι τότε δεν λάμβανε οποιαδήποτε φάρμακα, γεγονός καταλυτικό στη λήψη απόφασης του Κατηγορουμένου να ενεργήσει ως ενήργησε. Υπογράμμισε ακόμα ότι η όλη πράξη του Κατηγορουμένου βασικά έγινε μέσα στα πλαίσια ενός παραλογισμού ακριβώς λόγω της ψυχιατρικής και ψυχολογικής του κατάστασης, γεγονός που αποδεικνύεται από τον πρόχειρο τρόπο που ενήργησε σε ένα δημόσιο χώρο όπου αναμένετο να υπήρχαν κάμερες ασφαλείας και ιδιωτική ασφάλεια με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν, υπό αυτά τα δεδομένα, να αποφευχθεί η σύλληψη του. Ως μετριαστικούς παράγοντες ο συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει υπ΄ όψιν του: i. Την άμεση παραδοχή και συνεργασία του με την Αστυνομία. ii. Το λευκό ποινικό του μητρώο. iii. Το γεγονός της πλήρους αποκατάστασης της υγείας του θύματος. iv. Την ψύχωση από την οποία υποφέρει και τον καθιστά αδύναμο να διαχειριστεί τις διάφορες καταστάσεις που παρουσιάζονται. Σε ό,τι αφορά την υπόθεση που ο Κατηγορούμενος ζήτησε όπως ληφθεί υπ΄ όψιν στην επιμέτρηση της ποινής, ο συνήγορος ανέφερε ότι επρόκειτο για τη μοναδική περίπτωση προμήθειας ναρκωτικών σε τρίτα πρόσωπα, τονίζοντας παράλληλα ότι ο Κατηγορούμενος ήταν χρήστης και ότι μέρος των ναρκωτικών ήταν για δική του χρήση. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Εισερχόμενοι στη νομική πτυχή σημειώνουμε ότι με βάση τα σχετικά άρθρα του Ποινικού Κώδικα προνοείται στο Άρθρο 228(α) ισόβια φυλάκιση για το αδίκημα της κατηγορίας 2, στο Άρθρο 234(α) φυλάκιση μέχρι 3 έτη για το αδίκημα της κατηγορίας 3 και στο Άρθρο 82

(2)φυλάκιση μέχρι 1 έτος για το αδίκημα της κατηγορίας 4. To αδίκημα που προσδιορίζεται στο Άρθρο 228 (α) του Κεφ. 154 (δεύτερη κατηγορία) επισημαίνουμε ότι είναι από τα πλέον σοβαρά του Ποινικού Κώδικα και ποινικοποιεί σοβαρές πράξεις βίας επαγόμενες δυσμενείς συνέπειες για το θύμα και πράξεις βίας δυνάμενες λόγω των επιθετικών μέσων (όπλων) που χρησιμοποιούνται μεταξύ των οποίων και το μαχαίρι, να επιφέρουν σοβαρά πλήγματα στη σωματική ακεραιότητα και υγεία του θύματος[1]. Η σοβαρότητα του αδικήματος αυτού αντανακλάται στην ποινή ισόβιας φυλάκισης με την οποία τιμωρείται. Κατά την επιμέτρηση της ποινής σε αδικήματα με σοβαρό τραυματισμό λαμβάνονται υπόψη πέραν κάποιων γενικότερων παραγόντων κάποιοι ειδικότεροι παράγοντες σχετικοί με την ίδια τη φύση του αδικήματος. Αυτοί οι παράγοντες συμπυκνώνονται στο σύγγραμμα Thomas on Priciples of Sentencing,

(1970)(σελ. 93) στο πιο κάτω απόσπασμα το οποίο υιοθετήθηκε και από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Achilleas Ch. Kaouras v. Republic

(1977)2 C.L.R. 335 στη σελίδα 337: «Sentences in the majority of cases fall within the range of three to seven years imprisonment. The most important factor influencing the choice of sentence appears to be the element of premeditation. Other factors which appear to be relevant include the degree of injury intended and actually inflicted. Use of a weapon appears to be significant mainly as an indication of premeditation. Provocation is particularly significant in reducing the gravity of the offence in the view of the Court.» Τα ίδια περίπου επαναλαμβάνονται και στο σύγγραμμα Blackstone' s Criminal Practice

(2003)όπου στη σελίδα 179, παρα. Β2.42 αναφέρονται τα εξής: «The normal sentencing bracket is in the range of three to eight years, although sentences over eight years are upheld in particularly grave cases. Relevant aggravating factors include the extent of the injuries, the degree of premeditation, . use of a weapon, and kicking or stamping on the victim. Mitigating factors such as a plea of guilty and the previous good character of the offender may be of little weight in very serious cases, but significant provocation is also to be taken into account.» (Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μας) Τονίζουμε ότι από τα πιο πάνω προκύπτουν βασικά δύο επιβαρυντικοί παράγοντες. Ο προσχεδιασμός και η προμελέτη και η έκταση των τραυμάτων που υφίσταται το θύμα. Στο Blackstsone's (ανωτέρω) αναφέρονται δύο περιπτώσεις όπου υπάρχει τόσο προμελέτη όσο και σοβαρός τραυματισμός. Στην υπόθεση R. v. Gilmore

(1980)2 Cr. App. R. (S) 201 ο κατηγορούμενος με προηγούμενο καλό χαρακτήρα ύστερα από προμελέτη κτύπησε με μαχαίρι κουζίνας τον σύζυγο της πρώην φίλης του σκοτώνοντας σχεδόν το θύμα. Επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ ετών. Στην υπόθεση R. v. Robinson

(1980)2 Cr. App. R.(S) 193, ένας δεκαεννιάχρονος καταδικάστηκε σε 7 έτη φυλάκισης όταν εφοδιασμένος με μαχαίρια, αφού απέτυχε η απόσπαση χρημάτων από γέροντα, τον κτύπησε με το μαχαίρι με παρ' ολίγο μοιραίες συνέπειες. Η σοβαρότητα του αδικήματος αναδεικνύεται μέσα και από αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Φαναρτζής ν. Δημοκρατίας

(1998)2 Α.Α.Δ.43, ο εφεσείων που ήταν σχιζοφρενής και που είχε μειωμένη κρίση και δρούσε υπό το κράτος παραληρητικών ιδεών (στο παρελθόν διετέλεσε και τρόφιμος στο ψυχιατρείο) επιτέθη απρόκλητα σε άγνωστο του πρόσωπο και του κατάφερε επανειλημμένα κτυπήματα με μαχαίρι στο πρόσωπο, στη ράχη και σε άλλα μέρη του σώματος του. Του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 4 ετών την οποία εφεσίβαλε ως έκδηλα υπερβολική, προβάλλοντας ως λόγο, μεταξύ άλλων, τον ισχυρισμό ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν προσέδωσε τη δέουσα βαρύτητα στην κατάσταση της ψυχικής του υγείας. Το Εφετείο απορρίπτοντας την έφεση σημείωσε ότι η φυλάκιση ήταν η μόνη προσφερόμενη επιλογή που θα ήταν δυνατό να βρίσκεται σε αναλογία προς τη σοβαρότητα του αδικήματος και να προστατεύσει το κοινό, από τον επικίνδυνο εφεσείοντα. Στην υπόθεση Χατζηπέτρου ν. Δημοκρατίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 468, για το ίδιο και πάλι αδίκημα, επιβλήθηκε στον εφεσείοντα ποινή φυλάκισης 3 ½ ετών. Σε αυτή την υπόθεση ο εφεσείων είχε εκδιωχθεί από νυχτερινό κέντρο από το φρουρό ασφαλείας, επέστρεψε με μαχαίρι και κτύπησε τον εν λόγω φρουρό στο στήθος, προκαλώντας του κάκωση του παρεγχύματος του πνεύμονα, το οποίο τελικά δεν του άφησε μόνιμη βλάβη. Προέβαλε και αυτός την ψυχοσυναισθηματική του κατάσταση, παρουσιάζοντας και ιατρική έκθεση ψυχιάτρου, βάσει της οποίας χρειαζόταν άμεση θεραπεία λόγω ακριβώς αυτής του της κατάστασης. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την έφεση του εφεσείοντος τόνισε ότι αδικήματα βίας που στρέφονται εναντίον προσώπων με στόχο να πλήξουν τη σωματική τους ακεραιότητα και υγεία θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Τέλος, στην υπόθεση Πισκόπου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ.342, για όμοιο και πάλι αδίκημα επιβλήθηκε στον εφεσείοντα ποινή φυλάκισης 6 ετών. Σε εκείνη την υπόθεση, μετά από κάποιο οικογενειακό διαπληκτισμό, ο εφεσείων κτύπησε με σουγιά το θύμα (υποψήφιο γαμπρό του) στο λαιμό και στον αριστερό μηρό, προκαλώντας του σοβαρότατο τραύμα στον νωτιαίο μυελό με αποτέλεσμα να προκληθεί τετραπληγία στο θύμα. Η έφεση με την οποία προσέβαλε την ποινή ως έκδηλα υπερβολική απορρίφθηκε με ταυτόχρονη και πάλι υπόδειξη του Εφετείου πως για αδικήματα βίας θα πρέπει να επιβάλλονται αποτρεπτικές ποινές. Στην υπόθεση Παρούτη ν. Δημοκρατίας,

(2009)2 Α.Α.Δ. 446, στην οποία είχε κριθεί ότι η εφεσείουσα είχε τραυματίσει το θύμα καρφώνοντας βέλος ψαροντούφεκου στην πλάτη του, προκαλώντας του στη συνέχεια τραυματισμούς και σε άλλα μέρη του σώματος του, ακυρώθηκε από το Εφετείο η καταδίκη για το αδίκημα της απόπειρας φόνου, με αποτέλεσμα να παραμείνουν οι επιβληθείσες στην εφεσείουσα πρωτοδίκως ποινές φυλάκισης τριών ετών και ενός έτους για αδικήματα κατά παράβαση των Άρθρων 228(α) και 234(α) του Ποινικού Κώδικα αντίστοιχα. Έχουμε εξετάσει με πολλή προσοχή τα γεγονότα που περιστοιχίζουν τα επίδικα αδικήματα. Χωρίς αμφιβολία τα αδικήματα που ο Κατηγορούμενος διέπραξε είναι σοβαρά, ιδίως αυτό που αναφέρεται στη δεύτερη κατηγορία όπως προκύπτει και από την ανώτατη ποινή που ο Νόμος προβλέπει γι' αυτό. Αφορμή για την εκδήλωση της αποτρόπαιας πράξης του Κατηγορουμένου και της εκδήλωσης μιας άνευ προηγουμένου και εκτός ελέγχου βιαιότητας σε βάρος του Παραπονούμενου ήταν η ζήλια που αισθάνθηκε έχοντας μάθει ότι ο Παραπονούμενος, ο οποίος ήταν φρουρός ασφαλείας στο χώρο εργασίας της συζύγου του, μιλούσε με αυτή. Το αδίκημα γίνεται σοβαρότερο αν ληφθεί υπόψη το μέσο που ο Κατηγορούμενος χρησιμοποίησε για να προκαλέσει τη βλάβη στον Παραπονούμενο, δηλαδή το μαχαίρι. Πρόκειται για μέσο που, όπως γίνεται αντιληπτό, θα μπορούσε, ενδεχομένως, να προκαλέσει στον Παραπονούμενο πολύ σοβαρότερο τραυματισμό από αυτόν που τελικά τού προκάλεσε. Η ωμή χρήση βίας εναντίον των συνανθρώπων μας έχει κατ' επανάληψη αναφερθεί ότι συνιστά αδίκημα ιδιάζουσας σοβαρότητας που πλήττει το θεμελιώδες δικαίωμα της σωματικής ακεραιότητας του ατόμου το οποίο κατοχυρώνει το Άρθρο 7

(1)του Συντάγματος και καταρρακώνει την αξιοπρέπεια του. Είναι, πιστεύουμε, κοινός τόπος ότι σε μια ευνομούμενη κοινωνία η χρήση βίας δεν έχει καμιά θέση και ούτε μπορεί να δικαιολογηθεί κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις. Μάλιστα οι συνθήκες διάπραξης των επίδικων αδικημάτων καθίστανται ιδιαίτερα επιβαρυντικές εφόσον προκύπτει ότι ο Κατηγορούμενος είχε προσχεδιάσει και προμελετήσει την πράξη του. Υπενθυμίζουμε ότι την προηγούμενη της επίθεσης ημέρα, δηλ. στις 22.10.14, ο Κατηγορούμενος είχε μεταβεί με άλλο πρόσωπο στο Mall of Cyprus αναζητώντας τον Παραπονούμενο και ρωτώντας άλλους υπαλλήλους για το ωράριο εργασίας του. Είναι προφανές πως ο Κατηγορούμενος θεωρώντας ότι η σύζυγος του μιλούσε με άλλον στο χώρο εργασίας της τυφλώθηκε από το πάθος της ζήλιας. Επιθυμούσε διακαώς να συναντήσει το άλλο αυτό πρόσωπο, αλλά και πάλι προφανώς, όχι για να συζητήσει μαζί του ή έστω να διερευνήσει όσα τυχόν είχε ακούσει. Τα πιο πάνω συμπεράσματα προκύπτουν κατά λογική συνέπεια από όσα διαδραματίστηκαν όταν τελικά συνάντησε τον Παραπονούμενο. Καταρχάς ο Κατηγορούμενος πήγε εκεί εξοπλισμένος με μαχαίρι έχοντας εκ των προτέρων σκοπό να το χρησιμοποιήσει εναντίον του και σίγουρα όχι να το ανασύρει σε περίπτωση που τύγχαινε να βρεθεί ο ίδιος σε δύσκολη θέση από ενέργειες άλλων. Εξ ου και μόλις είδε τον Παραπονούμενο να εξέρχεται από το δωμάτιο ασφαλείας τον προσέγγισε αμέσως και εν ψυχρώ τον κτύπησε επανειλημμένως με το μαχαίρι χωρίς οποιαδήποτε πρόκληση και χωρίς καν να του απευθύνει το λόγο. Τέτοια ήταν η μανία των κτυπημάτων που για καλή τύχη του θύματος κόπηκε η λεπίδα του μαχαιριού γλιτώνοντας τον από περαιτέρω κτυπήματα με τη λεπίδα και δίδοντας του κάποια ευκαιρία να προσπαθήσει να απομακρυνθεί. Η άνευ προηγουμένου μανία και πείσμα του Κατηγορουμένου όμως δεν είχαν εξαντληθεί. Ακόμα και υπό αυτές τις περιστάσεις κατάφερε να προλάβει τον Παραπονούμενο που έτρεχε και τότε συνέχισε να τον κτυπά με την χειρολαβή του μαχαιριού. Μόνο όταν άρχισε να μαζεύεται κόσμος, ο Κατηγορούμενος σταμάτησε και τρέχοντας απομακρύνθηκε παίρνοντας το αυτοκίνητο του που είχε σταθμευμένο έξω από το κτήριο. Αποτέλεσμα δε του τραυματισμού ήταν ο Παραπονούμενος να εισαχθεί στο Νοσοκομείο στο οποίο παρέμεινε για περίθαλψη για περίοδο μιας εβδομάδας έχοντας υποστεί τα τραύματα που περιγράφηκαν ανωτέρω. Σημειώνουμε, ωστόσο, ότι πέραν των σωματικών βλαβών που ο Παραπονούμενος είχε υποστεί και οι οποίες, ευτυχώς έχουν αποκατασταθεί, είχε και ψυχολογικές επιπτώσεις από το επίδικο περιστατικό τέτοιες που τον οδήγησαν στο να παραιτηθεί από την εργασία του και να τυγχάνει σήμερα ψυχολογικής στήριξης μια φορά την εβδομάδα από Ψυχολόγο παράλληλα με τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής. Οι επιπτώσεις στην υγεία του θύματος είναι ένας ακόμα παράγοντας που επιδρά στον προσδιορισμό της σοβαρότητας του εγκλήματος. Όπως συναφώς αναφέρθηκε στην υπόθεση Πισκόπου ν. Αστυνομίας (ανωτέρω) στη σελ.352: «Τα αποτελέσματα της βίας και της εγκληματικής δράσης, γενικά, σχετίζονται άμεσα με τη σοβαρότητα του συγκεκριμένου εγκλήματος. Οι συνέπειες εγκλήματος βίας στο θύμα άπτονται άμεσα αυτού τούτου του εγκλήματος και συνιστούν μια από τις παραμέτρους, που προσδιορίζουν τη σοβαρότητά του. Μόνο όπου οι συνέπειες, που επιφέρει το έγκλημα στον παραπονούμενο, δεν είναι προβλεπτές, μειώνεται η σημασία τους στον προσδιορισμό της σοβαρότητας του εγκλήματος. Στην προκειμένη περίπτωση, οι συνέπειες της βίας ήταν και προβλεπτές και το άμεσο αποτέλεσμα της βίας που ασκήθηκε.» Όσον αφορά τα αδικήματα που λαμβάνονται υπ΄ όψιν και σχετίζονται με την καλλιέργεια και προώθηση ναρκωτικών ουσιών αρκεί να παραπέμψουμε στο ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Χρίστου ν. Δημοκρατίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 448: «...Τα αδικήματα που παραβιάζουν τον περί Ναρκωτικών Φαρμάκων Νόμο, και ιδιαίτερα η προμήθεια και εμπορία των παρανόμων ουσιών που αναφέρονται σ' αυτόν, είναι άκρως σοβαρά. Γι΄αυτό και πρέπει να αντιμετωπίζονται με αποτρεπτικές ποινές για να προστατευθεί η κοινωνία μας από τη μάστιγα των ναρκωτικών που δυστυχώς επέλασε και στη μικρή μας χώρα, μολονότι έχει μια μικρή κοινωνία η οποία παλαιότερα ήταν συνεκτική και συνδεδεμένη. Η ιδιότητα αυτή της κοινωνίας μας απέτρεπε το είδος του εγκλήματος, ειδικά του οργανωμένου, που σήμερα όμως παρουσιάζει αυξητική τάση με πολύ αρνητικές επιπτώσεις στην ευταξία του κράτους. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού η νομολογία ορίζει πως οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου έχουν περιθωριακή συμβολή ως ελαφρυντικό στοιχείο στην επιμέτρηση της ποινής. (Βλ. Mansour and other ν Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 434, Landau ν. Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 178, Chanine ν. Δημοκρατίας

(1987)2 Α.Α.Δ. 183 και Ρεσλάν ν. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 127).» Στην περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων το στοιχείο της αποτροπής είναι αλληλένδετο με τη σοβαρότητα της κατηγορίας εγκλημάτων στην οποία ανήκει το υπό τιμωρία έγκλημα και με την εγγενή ανάγκη για την αποτροπή τους. Όσον αφορά δε τη διαδικασία εξατομίκευσης της ποινής, που αποτελεί μια άλλη ουσιώδη αρχή που εφαρμόζεται στο στάδιο επιμέτρησης της ποινής, έχει νομολογηθεί ότι δεν συνεπάγεται εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας του αδικήματος ούτε του στοιχείου της αποτροπής, όταν συντρέχουν λόγοι για την απόδοση και αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή. Εντός των πιο πάνω πλαισίων λαμβάνουμε υπ' όψιν τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του Κατηγορουμένου όπως αυτές περιγράφονται στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Από αυτή προκύπτει ότι ο Κατηγορούμενος προέρχεται από συγκροτημένη πολυμελή οικογένεια χαμηλής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και είναι ο τρίτος σε σειρά από τα πέντε αδέλφια της οικογένειας εκ των οποίων ο ένας έχει δολοφονηθεί στον πόλεμο. Αφού ολοκλήρωσε τη φοίτηση του σε σχολείο στη Σαουδική Αραβία επέστρεψε στην Παλαιστίνη όπου απασχολείτο ως εργάτης σε αγροτικό τεμάχιο των γονέων του. Στην Κύπρο αφίχθη μέσω του αεροδρομίου Λάρνακας το 2006 και εγκαταστάθηκε στη Λευκωσία. Μεσολάβησε δε και η υποβολή από μέρους του αίτησης για παραχώρηση πολιτικού ασύλου. Εργάστηκε ευκαιριακά ως ελαιοχρωματιστής ενώ για περίοδο 6 μηνών φοίτησε σε Κολλέγιο στον Κλάδο Βοηθού Μάγειρα. Το 2009 τέλεσε πολιτικό γάμο με την Κύπρια σύζυγο του. Από το 2011 είναι άνεργος και συντηρείτο από τα εισοδήματα της συζύγου του, ενώ παράλληλα βοηθείτο οικονομικά και από τα πεθερικά του. Ως ελαφρυντικούς παράγοντες λαμβάνουμε, επίσης, υπ' όψιν την άμεση παραδοχή του τόσο στην Αστυνομία όσο και ενώπιον του Δικαστηρίου. Είναι νομολογιακά αναγνωρισμένο ότι ένας κατηγορούμενος ο οποίος προβαίνει σε παραδοχή δικαιούται και εύλογα μπορεί να αναμένει έκπτωση στην ποινή.[2] Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28 «η παραδοχή ενοχής πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή. Αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με συνέπεια να μην σπαταλάται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων. Αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της Δικαιοσύνης.». Η πιο πάνω στάση του Κατηγορουμένου συνιστά ταυτόχρονα και ένδειξη έμπρακτης μεταμέλειας από μέρους του, στοιχείο το οποίο, επίσης, συνεκτιμούμε. Το λευκό ποινικό μητρώο του Κατηγορουμένου αναμφίβολα αποτελεί μετριαστικό παράγοντα. Είναι νομολογημένο πως ένας κατηγορούμενος με λευκό ποινικό μητρώο δικαιούται να τύχει της επιείκειας του Δικαστηρίου[3]. Τα ψυχιατρικά και ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετώπιζε τον ουσιώδη χρόνο κατά το στάδιο διάπραξης των επίδικων αδικημάτων - τα οποία συνεχίζει και σήμερα να αντιμετωπίζει και για τα οποία τυγχάνει φαρμακοθεραπείας - λαμβάνονται υπ΄ όψιν στο βαθμό που επηρέασαν τη συμπεριφορά του και την ικανότητα του να αναλογισθεί ή να αντιληφθεί τις συνέπειες των πράξεων του. Όπως συναφώς υποδεικνύεται στο Σύγγραμμα Sentencing in Cyprus, 2nd Edition - Sentencing Revisited - του Γ.M. Πική στη σελ. 67: "A diminished sense of responsibility is not a defence in law, but it certainly mitigates the gravity of the accused's conduct owing to a diminution of one's capacity to ponder over and reflect on the implications of his acts or appreciate their consequences[4]." Όπως έχει τονιστεί στην υπόθεση Ψύλλας ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 430, στη σελ. 432: «Είναι καλά θεμελιωμένο ότι τα ιδιαίτερα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο παραβάτης είναι παράγοντας που πρέπει να συνυπολογίζεται κατά την επιλογή της κατάλληλης ποινής και την επιμέτρησή της. Πολύ περισσότερο όταν αυτά τα προβλήματα συναρτούνται προς το ίδιο το αδίκημα που διαπράχθηκε, έτσι που να εμφανίζουν την ευθύνη του παραβάτη μειωμένη.» Παρομοίως στην υπόθεση Γιαννάκη Δημητρίου Ιωάννου ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 382 λέχθηκαν τα εξής σχετικά: «Είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου και τα ιδιαίτερα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι παράγοντες που πρέπει να συνυπολογίζονται κατά την επιμέτρηση της ποινής. Σε σοβαρά όμως αδικήματα όπου η συχνότητα διάπραξης τους επιβάλλει την επιβολή αποτρεπτικής ποινής, οι παράγοντες αυτοί είναι ήσσονος σημασίας. Προέχει η αυστηρή τιμωρία για την προστασία της κοινωνίας. (Βλέπε: Alarsan v. Δημοκρατίας

(1996)2 ΑΑΔ 11, Ψύλλας ν. Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 430, Κλεοβούλου, Αργυρού (πιο πάνω)).» Στην παρούσα περίπτωση δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο Κατηγορούμενος έπασχε κατά πάντα ουσιώδη χρόνο από χρόνια ψύχωση, καθώς και η θέση του συνηγόρου του ότι αυτή του η πάθηση συνέβαλε στη λήψη της λανθασμένης απόφασης να πλήξει τον Παραπονούμενο κατά τον τρόπο που έχει περιγραφεί. Είναι δε σημαντικό πως εντίμως ο κ. Παφίτης αναγνώρισε ότι μέχρι σήμερα ο Κατηγορούμενος χρήζει συνεχούς φύλαξης στη Ψυχιατρική Πτέρυγα των Φυλακών και κυρίως ότι στην περίπτωση που τερματίσει τη λήψη αυτών των φαρμάκων τότε οι ενέργειες του Κατηγορουμένου δεν μπορούν να προβλεφθούν. Είναι ακριβώς για αυτό το λόγο που ο κ. Παφίτης συνέδεσε και τη διάπραξη των αδικημάτων με το γεγονός ότι κατ΄ εκείνο τον χρόνο ο Κατηγορούμενος δεν λάμβανε οποιοδήποτε φάρμακο. Τα προβλήματα υγείας του Κατηγορουμένου όντως συνιστούν ελαφρυντικό παράγοντα και τα συνεκτιμούμε κατά την επιμέτρηση, χωρίς να παραγνωρίζουμε τη συχνότητα τέτοιων αδικημάτων και την συνακόλουθη ανάγκη αποτροπής λόγω της σοβαρότητας τους. Σημειώνουμε βεβαίως το αυτονόητο ότι προφανώς πρόκειται για περίπτωση η οποία δύναται να τύχει χειρισμού με την κατάλληλη φαρμακευτική και ιατρική φροντίδα εντός Φυλακών, καθώς και ότι σε αντίθετη περίπτωση δυνατό να τύχουν εφαρμογής άλλες πρόνοιες του Ν.77(Ι)/97. Με βάση όλα όσα αναφέρουμε πιο πάνω καταλήγουμε ότι η σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο Κατηγορούμενος και το στοιχείο της αποτροπής που προέχει σε τέτοιες υποθέσεις καθιστούν την επιβολή σοβαρής ποινής φυλάκισης αναπόφευκτη. Το ύψος αυτής βέβαια θα αντανακλά κατά τρόπο όσο το δυνατό ισοζυγισμένο όλους τους πιο πάνω παράγοντες, και ειδικότερα τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων, τις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορουμένου και τους ελαφρυντικούς παράγοντες που επισημαίνονται πιο πάνω. Ως εκ τούτου στον Κατηγορούμενο επιβάλλονται οι ακόλουθες ποινές: Στη δεύτερη κατηγορία, για το αδίκημα των πράξεων που σκοπεύουν στην πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης επιβάλλεται ποινή φυλάκισης 6 ετών. Στην τρίτη κατηγορία, για το αδίκημα του τραυματισμού δεν επιβάλλεται οποιαδήποτε ποινή δεδομένου ότι τα γεγονότα της εμπεριέχονται στα γεγονότα της 2ης κατηγορίας. Στην τέταρτη κατηγορία, για το αδίκημα της μεταφοράς μαχαιριού εκτός της οικίας ή της αυλής επιβάλλεται ποινή φυλάκισης 6 μηνών. Οι ποινές να συντρέχουν. Η έκτιση των ποινών να αρχίζει από τις 27.11.14 που ο Κατηγορούμενος τελεί υπό κράτηση. Κατά την επιμέτρηση της ποινής λήφθηκε υπ΄ όψιν η υπόθεση 32224/14 Ε.Δ. Λευκωσίας. Τα τεκμήρια με αρίθμηση αστυνομίας 1, 5, 6, 8 μέχρι 16, 18 και 19 να επιστραφούν στους νόμιμους δικαιούχους τους και ο τίτλος ιδιοκτησίας του οχήματος KSQ 695 να επιστραφεί στον Κατηγορούμενο. Τα υπόλοιπα τεκμήρια να κατασχεθούν και να καταστραφούν. (Υπ.) Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Χ. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Μ. Παπαδοπούλου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /γκ C:my documents/assize/apofasis-ποινές [1] Δέστε Πισκόπου v. Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ 342. [2] Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28 και Βενιζέλου ν. Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 59. [3] Δέστε Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ.14 και Κολοκασίδης ν. Δημοκρατίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 252. [4] Δέστε Demetriou v. R.

(1984)2 C.L.R. 323. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο