Δημοκρατία ν. Ανδρέα Κότσαπα κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 27891/14, 22/6/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2015:24 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ : Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Π.Ε.Δ. Ε. Εφραίμ, Π.Ε.Δ. Χ. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 27891/14 Δημοκρατία - v -
- Ανδρέα Κότσαπα
- Νίκου Μελιφρονίδη
- Ανδρέα Στυλιανού Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 22 Ιουνίου 2015 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Χατζηαθανασίου για Γενικό Εισαγγελέα Για τον Κατηγορούμενο 1: κ. Α. Μαππουρίδης Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Α. Λουκά για κ. Σ. Αργυρού Για τον Κατηγορούμενο 3: κ. Σ. Μάτσας Κατηγορούμενοι παρόντες --------------------------------- ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του Πολύβιου Σπύρου, μάρτυρα τον οποίο κάλεσε ο Κατηγορούμενος 3, ο συνήγορος του Κατηγορουμένου 1 υπέβαλε αίτημα όπως επανακληθούν οι Μ.Κ.10 και Μ.Κ.15 προς αναγνώριση των περιεχομένων στον ψηφιακό δίσκο (DVD), Τεκμήριο
- Η κατάθεση του ψηφιακού δίσκου αρχικά ως Τεκμήριο προς αναγνώριση έγινε αφού μεσολάβησε η Ενδιάμεση Απόφαση του Δικαστηρίου ημερ. 10.6.15 σύμφωνα με την οποία επετράπη η αντεξέταση του Κατηγορουμένου 3 για τον καλό του χαρακτήρα. Μεταγενέστερα ο πιο πάνω ψηφιακός δίσκος κατατέθηκε ως Τεκμήριο 106 για τον περιορισμένο σκοπό απόδειξης του ότι το περιεχόμενο του υπεδείχθη στον Kατηγορούμενο 3 και ότι επ' αυτού αντεξετάστηκε. Ο Κατηγορούμενος 3 δεν είχε αναγνωρίσει το εν λόγω τεκμήριο και οτιδήποτε από το περιεχόμενο του. Με το υπό εξέταση αίτημα συγκεκριμένα ζητήθηκε η επανάκληση του Μ.Κ.15 Π. Ανδρέου, ο οποίος είναι ο Αστυνομικός που εκτέλεσε το ένταλμα έρευνας στην οικία του Κατηγορούμενου 3, για να κληθεί να πει κατά πόσο αναγνωρίζει ή όχι το χώρο που φαίνεται στο Τεκμήριο 106 και του Μ.Κ.10 Κ. Συκά για να κληθεί να πει, υπό την ιδιότητα του γεωπόνου, κατά πόσο τα φυτά που φαίνονται στο Τεκμήριο 106 είναι φυτά κάνναβης ή όχι. Το αίτημα του κ. Μαππουρίδη στηρίχθηκε στο Άρθρο 54 του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.
- Ήταν η εισήγηση του ότι ο Κατηγορούμενος 1 δεν θα μπορούσε να προβλέψει ότι ο Κατηγορούμενος 3 κατά την κυρίως εξέταση του θα ήγειρε θέματα καλού χαρακτήρα αλλά ούτε και την άρνηση του να αναγνωρίσει το Τεκμήριο 106 του οποίου η παρουσίαση ήταν συνεπακόλουθο των δηλώσεων του Κατηγορουμένου 3 αναφορικά με τον καλό του χαρακτήρα. Πρόσθεσε δε ότι η τυχόν επανάκληση των πιο πάνω μαρτύρων δεν θα προκαλέσει αδικία ή ζημιά στον Κατηγορούμενο 3 στον οποίο δόθηκε η ευκαιρία να αντεξεταστεί επί του Τεκμηρίου 106 λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η εν λόγω αντεξέταση έγινε ένεκα του τρόπου με τον οποίο εξέθεσε την υπεράσπιση του, βλάπτοντας την υπεράσπιση του Κατηγορουμένου
- Στο αίτημα αυτό ενέστη ο συνήγορος του Κατηγορουμένου 3 προβάλλοντας ότι: § Το θέμα μπορούσε να προβλεφθεί στη βάση της αντεξέτασης στην οποία υπεβλήθη ο Κατηγορούμενος 1 από τον συνήγορο του Κατηγορουμένου
- § Δεν ήταν καθόλου απρόβλεπτο να προβάλει ο Κατηγορούμενος 3 τον καλό του χαρακτήρα, αλλά αντιθέτως ήταν πιθανόν. § Η άρνηση αναγνώρισης του Τεκμηρίου 106 δεν αποτελεί ζήτημα που ηγέρθη απρόβλεπτα και ούτε αποτελεί θέμα ουσιώδες για τη δίκαιη κρίση της υπόθεσης. Σύμφωνα με το Άρθρο 54 του ΚΕΦ..155, το Δικαστήριο σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας δύναται να καλέσει οποιοδήποτε πρόσωπο ως μάρτυρα ή να επανακαλέσει και εξετάσει περαιτέρω οποιοδήποτε πρόσωπο που έχει ήδη εξεταστεί και το Δικαστήριο δύναται να εξετάσει ή επανακαλέσει και εξετάσει περαιτέρω οποιοδήποτε τέτοιο πρόσωπο αν η μαρτυρία του φαίνεται στο Δικαστήριο ότι είναι ουσιώδης για τη δίκαιη κρίση της υπόθεσης. Η διακριτική ευχέρεια που παρέχεται στο Δικαστήριο να καλέσει ή να επανακαλέσει μάρτυρες σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, με βάση το Άρθρο 54, μπορεί να ασκηθεί αν η μαρτυρία τέτοιων προσώπων φαίνεται στο Δικαστήριο ότι είναι ουσιώδης για τη δίκαιη κρίση της υπόθεσης. Αναφορά για την εξουσία αυτή του Δικαστηρίου γίνεται στο Σύγγραμμα του Γ. Μ. Πική Ποινική Δικονομία στην Κύπρο, Δεύτερη Αναθεωρημένη έκδοση του Criminal Procedure in Cyprus,
(1975)στα Ελληνικά στις σελίδες 211-212. Παραπέμπουμε στο ακόλουθο απόσπασμα: 'Η ευρεία διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να καλεί και να επανακαλεί μάρτυρες πρέπει να ασκείται δικαστικά προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Κατά κανόνα, ο δικαστής δεν θα αναλάβει την πρωτοβουλία να καλέσει μάρτυρα, εκτός εάν συντρέχουν ισχυροί λόγοι οι οποίοι επιβάλλουν αυτό το μέτρο. Ευρεία διακριτική ευχέρεια παρέχεται στο δικαστήριο να επανακαλέσει μάρτυρα ο οποίος κατέθεσε. Δεν πρέπει όμως να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια προς το σκοπό εισαγωγής νέου θέματος. Το δικαστήριο μπορεί με μεγαλύτερη ευχέρεια να ανταποκριθεί σε αίτημα για την επανακλήτευση μάρτυρα ή ακόμα να πάρει την πρωτοβουλία προς τούτο εάν θεωρείται ουσιώδες για την απονομή της δικαιοσύνης'. Από σχετική νομολογία μπορεί να λεχθεί ότι επιπρόσθετη μαρτυρία μετά το κλείσιμο της υπόθεσης μπορεί να επιτραπεί: (α) όταν το θέμα εγείρεται ex improviso, (β) όταν η μαρτυρία που παραλείφθηκε είναι τυπική Μετά το κλείσιμο της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής το Δικαστήριο μπορεί να επανακαλέσει ένα μάρτυρα ή να επιτρέψει την κλήτευση άλλου μάρτυρα μόνο αν το θέμα εγείρεται ex improviso σε βαθμό που καμιά ανθρώπινη φαντασία δεν μπορούσε να προβλέψει. Γενικά το δικαίωμα του Δικαστή να καλεί ένα πρόσωπο ως μάρτυρα σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας περιορίζεται μετά το τέλος της υπόθεσης για την Υπεράσπιση σε θέματα που εγείρονται ex improviso. Σύμφωνα με το Σύγγραμμα Το Δίκαιο Της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, Ηλιάδη και Σάντη, παρόλο που δεν έχουν καθοριστεί συγκεκριμένες αρχές, έχει γίνει εισήγηση[1] ότι η κλήση από το Δικαστήριο θα πρέπει να ακολουθεί τις κατευθυντήριες γραμμές που υποδείχθηκαν στην αγγλική υπόθεση R ν. Frost
(1840)9 C & P 129, ότι δηλαδή το θέμα πρέπει να είχε εγερθεί εξ απροόπτου και η κλήση δεν θα προκαλέσει αδικία ή ζημιά στον κατηγορούμενο. Στην υπόθεση Savva "Pampos" ν. The Police
(1986)2 C.L.R. 30, λέχθηκε ότι η μόνη πρόνοια του Κεφ..155 που παρέχει εξουσία στο Δικαστήριο να καλεί ή να επανακαλεί μάρτυρες σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας είναι το Άρθρο 54. Ενόσω η ακροαματική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη, το Δικαστήριο δύναται να ασκήσει την εν λόγω εξουσία, νοουμένου ότι αυτό είναι ουσιώδες για τη δίκαιη κρίση της υπόθεσης.[2] Το θέμα επαφίεται αποκλειστικά στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Τέτοια εξουσία δεν πρέπει να αναλαμβάνεται εύκολα, αλλά μόνο όπου υπάρχουν πολύ καλοί λόγοι που να οδηγούν σε τέτοια ενέργεια. Παραθέτουμε στο σημείο αυτό περίληψη της απόφασης του Δικαστή Πική στις σελίδες 33-34: "
(2)The right of the prosecution to call evidence is regulated by s. 74
(1)(a) and its duty to call its evidence at the stage indicated by the section is mandatory as denoted by the word "shall". The prosecution has no right to call evidence in support of a charge at any other stage, nor has the Court discretion to allow them to do so. The prosecution can have no more than one chance to prove its case against the accused. They must complete their case as provided in s. 74
(1)(a) by the close of the case for the prosecution. Thereafter the stage is set for the defence. If no prima facie case is made against the accused he is entitled to be acquitted. As it is clear from the plain wording of s. 74
(1)(b) of Cap.155 no discretion resides with the Court at that stage of the proceedings to allow the prosecution to reopen its case for any purpose whatever. English practice and procedure to the contrary, a recent development, can neither supplant nor override the plain provisions of our statute.
(4)The only provision that confers discretion on the Court to call or recall witnesses at any stage of the proceedings is s. 54 of Cap.
- The discretion thereunder belongs exclusively to the Court and any evidence adduced as a result is evidence introduced by the Court for the "just determination of the case". The power under s. 54 is independent and separate from the provisions of s.
- Though the prosecution as well as the defence may alert the Court to the need for the reception of further evidence in the interest of justice, any decision of the Court under s. 54 must reflect the Judge's appreciation of the interest of justice in the particular case and any evidence adduced thereafter must be introduced at the initiative of the Court." Με βάση τις αρχές όπως έχουν σκιαγραφηθεί ανωτέρω η διακριτική ευχέρεια που παρέχεται στο Δικαστήριο να επανακαλέσει μάρτυρες μπορεί να ασκηθεί νοουμένου ότι κάτι τέτοιο κρίνεται προς το συμφέρον της απονομής της δικαιοσύνης και είναι απαραίτητο για τη δίκαιη κρίση της υπόθεσης. Καθοριστικοί παράγοντες είναι η έγερση του ζητήματος εξ απροόπτου (ex improviso) και η μη πρόκληση ζημιάς στον κατηγορούμενο. Στα πλαίσια ανάπτυξης των επιχειρημάτων του, όπως συνοψίστηκαν ανωτέρω, ο κ. Μάτσας επικαλέστηκε τις πρόνοιες του Criminal Evidence Act
- Η ερμηνεία που επιχείρησε να δώσει στο εν λόγω νομοθέτημα και για το πεδίο εφαρμογής του στην παρούσα περίπτωση δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Στην παρούσα υπόθεση με δεδομένη την πορεία της τα εν λόγω εδάφια μπορούσαν να ενεργοποιηθούν μόνο στην περίπτωση που ο κατηγορούμενος έδιδε μαρτυρία ενόρκως και είτε προέβαλλε τον καλό του χαρακτήρα είτε κατέθετε εναντίου άλλου κατηγορουμένου εις τρόπον ώστε να υποσκάπτει την υπεράσπιση του τελευταίου το οποίο κρίναμε ήδη με ενδιάμεση απόφαση μας ότι έχει γίνει. Αυτά παρότι είναι θέματα τα οποία γενικά πιθανόν να προκύψουν σε οποιαδήποτε ποινική υπόθεση δεν μπορεί να λεχθεί ότι είναι ζητήματα τα οποία προβλέπεται να γίνουν υπό την έννοια που ανέπτυξε ο κ. Μάτσας. Είναι θεωρητικά πιθανόν να γίνουν αλλά ποτέ δεν είναι βέβαιο αυτό ούτως ώστε να αναμένετο από τον κ. Μαππουρίδη να ζητήσει στη βάση αυτή ενεργοποίηση των σχετικών προνοιών του εν λόγω νομοθετήματος και παρουσίαση σχετικής μαρτυρίας προκαταβολικά. Εξετάζοντας το υποβληθέν αίτημα διαπιστώνουμε ότι οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτό αφορούν γεγονότα που ακολούθησαν χρονικά τη συμπλήρωση της Υπεράσπισης του Κατηγορουμένου
- Επιπλέον, το γεγονός ότι τόσον η έγερση από τον Κατηγορούμενο 3 θέματος αναφορικά με τον καλό του χαρακτήρα όσον και η προβολή ισχυρισμών που υποστηρίζουν σε ουσιώδη πτυχή την εκδοχή της Κατηγορούσας Αρχής για εμπλοκή του Κατηγορουμένου 1 και παράλληλα υποσκάπτουν σε ανάλογη πτυχή την υπερασπιστική γραμμή του τελευταίου, έγιναν κατά το στάδιο της κυρίως εξέτασης του, αναπόφευκτα οδηγεί στο συμπέρασμα ότι εκ των πραγμάτων ήταν αδύνατο η Υπεράσπιση του Κατηγορουμένου 1 να προβλέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Η μη αναγνώριση από τον Κατηγορουμένου 3 του ψηφιακού δίσκου και του περιεχομένου του (Τεκμήριο 106), η προβολή του οποίου ήταν συνεπακόλουθο της έγερσης από τον ίδιο θέματος καλού χαρακτήρα και των υπολοίπων ισχυρισμών που διατύπωσε, καθιστά τη μαρτυρία που επιδιώκει η υπεράσπιση του Κατηγορουμένου 1 μέσω της επανάκλησης των πιο πάνω μαρτύρων κατηγορίας ουσιώδη για σκοπούς δίκαιης διεκπεραίωσης της υπόθεσης. Το ουσιώδες αυτό έγκειται ακριβώς στην όποια σημασία δύναται να έχει στο τέλος η κρίση για τον καλό ή όχι χαρακτήρα του Κατηγορουμένου 3 και στην ουσία η κρίση για την εμπλοκή του και σε άλλη περίπτωση με παράνομη συμπεριφορά σχετιζόμενη με ναρκωτικά και, κατά συνέπεια, και στην αξιοπιστία του (Κατηγορουμένου 3). Περαιτέρω προκύπτει ότι η αιτούμενη επανάκληση μαρτύρων κατηγορίας δεν αφορά ούτε και συνδέεται με προσκόμιση μαρτυρίας σε σχέση με την απόδειξη της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής εναντίον του Κατηγορούμενου 3, μετά μάλιστα που η Κατηγορούσα Αρχή έχει κλείσει την υπόθεση της, αλλά αφορά αποκλειστικά σε μαρτυρία σχετιζόμενη με τον καλό χαρακτήρα του Κατηγορούμενου
- Αντιλαμβανόμαστε ότι και η αναφορά του κ. Μαππουρίδη σε «τυπική μαρτυρία» έχει αυτή την έννοια, ότι δηλαδή δεν αφορά την ουσία των κατηγοριών. Ούτε θεωρούμε ότι υπήρξαν οποιαδήποτε κενά της μαρτυρίας του Κατηγορουμένου 1 των οποίων επιδιώκεται σήμερα η συμπλήρωση. Υπό αυτές τις περιστάσεις δεν θεωρούμε ότι το αίτημα επανάκλησης αποσκοπεί στην κάλυψη κενών της μαρτυρίας του Κατηγορουμένου 1 εφόσον δεν θα μπορούσε να είχε παρουσιαστεί η σχετική μαρτυρία. Με βάση τις εισηγήσεις του κ. Μαππουρίδη επί των οποίων δόθηκε άδεια για αντεξέταση ως προς τον καλό χαρακτήρα του Κατηγορουμένου 3 είναι αυτονόητο πως δεν ήταν δυνατό να τεθεί τέτοιο θέμα οποτεδήποτε προηγουμένως. Η επανάκληση των πιο πάνω αναφερθέντων μαρτύρων κατηγορίας δεν θεωρούμε ότι είναι δυνατόν να προκαλέσει ζημιά ή αδικία στον Κατηγορούμενο 3 με δεδομένο ότι αυτός αντεξετάστηκε επί του περιεχομένου του Τεκμηρίου 106 και είχε, συνεπώς, τη δυνατότητα και ευκαιρία να διατυπώσει τις θέσεις του και να προβάλει τους ισχυρισμούς του σε σχέση με αυτό. Κατ' ακολουθίαν των πιο πάνω το αίτημα εγκρίνεται. (Υπ.) Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Εφραίμ, Π.Ε.Δ. (Υπ.) X. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /γκ C:my documents/assize/endiames apofasis [1] Με βάση την αγγλική υπόθεση R v. Harris
(1927)All ER Rep 473 : "That rule applies only to a witness called by the Crown and on behalf of the Crown, but we think that the rule should also apply to a case where a witness is called in a criminal trial by the judge after the case for the defence is closed, and that the practice should be limited to a case where a matter arises ex improviso, which no human ingenuity can foresee, on the part of a prisoner, otherwise injustice would ensue." [2] Δέστε σελίδα 52: "The only provision of the Criminal Procedure Law, Cap.155, that confers discretion on the Court to call or recall witnesses at any stage of the proceedings is s.54. So long as the proceedings are in being the Judge may avail himself of the power vested him under s.54 provided it appears to the Court 'essential to the just determination of the case'. The discretion under s.54 belongs exclusively to the trial Court and any evidence adduced in exercise thereof is evidence introduced by the Court for the just determination of the case". cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο