Δημοκρατία ν. Αλέξη Θεολόγου, Αρ. Υπόθεσης: 27763/14, 7/9/2015

(2007)2 Α.Α.Δ. 448: «...Τα αδικήματα που παραβιάζουν τον περί Ναρκωτικών Φαρμάκων Νόμο, και ιδιαίτερα η προμήθεια και εμπορία των παρανόμων ουσιών που αναφέρονται σ' αυτόν, είναι άκρως σοβαρά. Γι΄αυτό και πρέπει να αντιμετωπίζονται με αποτρεπτικές ποινές για να προστατευθεί η κοινωνία μας από τη μάστιγα των ναρκωτικών που δυστυχώς επέλασε και στη μικρή μας χώρα, μολονότι έχει μια μικρή κοινωνία η οποία παλαιότερα ήταν συνεκτική και συνδεδεμένη. Η ιδιότητα αυτή της κοινωνίας μας απέτρεπε το είδος του εγκλήματος, ειδικά του οργανωμένου, που σήμερα όμως παρουσιάζει αυξητική τάση με πολύ αρνητικές επιπτώσεις στην ευταξία του κράτους. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού η νομολογία ορίζει πως οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου έχουν περιθωριακή συμβολή ως ελαφρυντικό στοιχείο στην επιμέτρηση της ποινής. (Βλ. Mansour and other ν Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 434, Landau ν. Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 178, Chanine ν. Δημοκρατίας

(1987)2 Α.Α.Δ. 183 και Ρεσλάν ν. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 127).» Θεώρηση της πλούσιας, δυστυχώς, νομολογίας για υποθέσεις ναρκωτικών καταδεικνύει την αυστηρή αντιμετώπιση τέτοιας φύσης αδικημάτων με την επιβολή πολύχρονων ποινών φυλάκισης, το ύψος των οποίων εξαρτάται, μεταξύ άλλων παραγόντων, από το είδος, την ποσότητα και τον σκοπό κατοχής των ναρκωτικών. Η αντιμετώπιση υποθέσεων εισαγωγής, κατοχής και εμπορίας σκληρών ναρκωτικών έχει επισύρει αυστηρές ποινές. Παραπέμπουμε σχετικά σε υποθέσεις που αφορούν ναρκωτικά τάξεως Α, όπως είναι η Γενικός Εισαγγελέας ν. Dos Santos

(2005)2 Α.Α.Δ. 297, στην οποία το Εφετείο αύξησε τις ποινές φυλάκισης σε 9 έτη για εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια 1,021 γραμμαρίων κοκαΐνης στον εφεσίβλητο ο οποίος ενήργησε εν ψυχρώ και προγραμματισμένα με μοναδικό σκοπό το δικό του οικονομικό όφελος, η Γενικός Εισαγγελέας ν. Sak

(2005)2 Α.Α.Δ. 377, στην οποία και πάλι το Εφετείο μεταξύ άλλων αύξησε την ποινή φυλάκισης σε 8 έτη για κατοχή ηρωίνης βάρους 391,25 γραμμαρίων με σκοπό την προμήθεια, η Ρεσλάν ν. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 127, στην οποία επικυρώθηκαν ποινές φυλάκισης 5 ετών στην κατηγορία για κατοχή και 8 ετών στην κατηγορία για κατοχή με σκοπό την προμήθεια 199,1013 γραμμαρίων ηρωίνης και η Hassan v. Αστυνομίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 356, στην οποία επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 6 ετών για κατοχή 227,82 γραμμαρίων ηρωίνης με σκοπό την προμήθεια. Χρήσιμη αναφορά μπορεί να γίνει και σε μεταγενέστερες αποφάσεις, και συγκεκριμένα στην Tomatari v. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 169, όπου για κατοχή με σκοπό την προμήθεια 498,6158 γραμμαρίων οπίου επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 10 ετών, στην Ηροδότου ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 175, στην οποία για κατοχή με σκοπό την προμήθεια μεγάλης ποσότητας χαπιών έκσταση επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 12 ετών, στην Αθηνής ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 256, στην οποία επικυρώθηκε 20ετής ποινή φυλάκισης για εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια 4,988,3 γραμμαρίων κοκαΐνης, στη Saliba ν. Γενικού Εισαγγελέα

(2008)2 Α.Α.Δ. 388, στην οποία, κατόπιν παραδοχής, επιβλήθηκε στον εφεσείοντα ο οποίος βαρύνετο με τρεις σοβαρές προηγούμενες καταδίκες, ποινή φυλάκισης 10 ετών για εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια 130,2612 γραμμαρίων κοκαΐνης, και στην Kozardi ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 640, στην οποία επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 12 ετών για παράνομη κατοχή ενός κιλού και 297,0378 γραμμαρίων οπίου με σκοπό την προμήθεια. Η εξέλιξη της νομολογίας καταδεικνύει ότι το Ανώτατο Δικαστήριο συνεχίζει να τονίζει τη σοβαρότητα των υποθέσεων που αφορούν σκληρά ναρκωτικά τάξεως Α΄ όπως ηρωίνη και κοκαΐνη, και να επαναλαμβάνει την επιτακτική ανάγκη για επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών. Στην υπόθεση Βενιζέλου v. Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 59 επιβλήθηκαν πρωτόδικα στον εφεσείοντα συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 12 ετών για εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια και 8 ετών για κατοχή 1,045,06 γρ. κοκαΐνης. Ο εφεσείων, ο οποίος δεν παραδέχθηκε ενοχή, δεν ήταν ο ιθύνων νους, σε αντίθεση με τον πρώην συγκατηγορούμενο του ο οποίος παραδέχθηκε ενοχή. Το Εφετείο μείωσε την ποινή σε 10 και 6 έτη αντίστοιχα λόγω σφάλματος αρχής του Κακουργιοδικείου να θεωρήσει τη μη παραδοχή του εφεσείοντος ως επιβαρυντικό παράγοντα. Στην υπόθεση Saremi v. Αστυνομίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 251 η ποινή 12ετούς φυλάκισης σε αλλοδαπούς οι οποίοι διέμεναν στην Κύπρο και ενεπλάκησαν σε επιχείρηση διακίνησης οπίου βάρους 2888,3347 γρ. με σκοπό την προμήθειά του σε άλλους, επικυρώθηκε κατ' έφεση. Όπως προκύπτει από την πλούσια νομολογία για υποθέσεις ναρκωτικών, το ύψος της ποινής εξαρτάται μεταξύ άλλων παραγόντων από το είδος και την ποσότητα των ναρκωτικών. Στην προκειμένη περίπτωση λαμβάνουμε υπ΄όψιν τη σχετικά μεγάλη ποσότητα κοκαΐνης που είναι βάρους 1253,3 γραμμάρια, και η οποία βεβαίως, αν κατέληγε στα χέρια του Κατηγορουμένου, θα διοχετευόταν στην αγορά με τελικό προορισμό τους χρήστες ναρκωτικών. Έχοντας υπ΄όψιν τα γεγονότα στην παρούσα υπόθεση, όπως προέκυψαν από τα σχετικά ευρήματα του Δικαστηρίου, δεν μπορούμε παρά να επισημάνουμε ότι προεξάρχον στοιχείο αυτής υπήρξε ο καλά οργανωμένος σχεδιασμός που παρατηρήθηκε για να καταστεί δυνατή η αναζήτηση και παραλαβή του επίδικου φακέλου. Εν πρώτοις υπήρξε κατεπείγουσα κοινοποίηση του αριθμού ανίχνευσης από τον αποστολέα στην Αίγυπτο προς τον συνεργάτη του, Κατηγορούμενο, στην Κύπρο. Επίσης στον φάκελο αναγραφόταν έντονα η λέξη «Documents», ενώ το όνομα παραλήπτριας, ο αριθμός οδού και ο Ταχυδρομικός Κώδικας ήταν όλα ανύπαρκτα και παραπλανητικά στοιχεία, όπως και η αναγραφόμενη διεύθυνση «Ειρήνης 18» στον Στρόβολο, δεδομένου ότι κανένα υποστατικό δεν υπήρχε στον αριθμό 18 και άρα κανένα πρόσωπο δεν διέμενε εκεί. Οι οργανωτές και συμμετέχοντες στο σχέδιο εισαγωγής της κοκαΐνης εν γνώσει τους και επίτηδες ανέγραψαν τα λανθασμένα αυτά στοιχεία. Το γεγονός αυτό συνιστά και τον λόγο εξαιτίας του οποίου δεν επιθυμούσαν και δεν έπρεπε να αφεθεί καθ' οιονδήποτε τρόπον ο φάκελος να ακολουθήσει τη θεσμοθετημένη και νενομισμένη διαδικασία και πορεία παράδοσης ενός συνηθισμένου και νόμιμου συστημένου αντικειμένου. Το σχέδιο των δραστών ήταν να καταφέρουν να παραλάβουν το δέμα άμα τη αφίξει του και εν πάση περιπτώσει προτού εκδοθεί Ειδοποιητήριο άφιξης. Αυτή ήταν εξάλλου και η προσπάθεια του Κατηγορουμένου. Γνωρίζοντας πότε ο φάκελος θα ερχόταν, τον αριθμό ανίχνευσης του (tracking number), ότι η διεύθυνση του πακέτου και ο παραλήπτης ήταν ανύπαρκτα και έχοντας την ιδιότητα του ταχυδρομικού υπαλλήλου που τού έδινε τη δυνατότητα να έχει, έστω και αντικανονικά, πρόσβαση στον χώρο του Ταχυδρομείου όπου θα φυλάττετο ο εν λόγω φάκελος, επεχείρησε να τον παραλάβει. Όπως δε επισημάνθηκε στην Απόφαση μας υπήρξε συνεχής, επίμονη και σταθερή προσπάθεια του Κατηγορουμένου να παραλάβει τον εν λόγω φάκελο, δηλαδή να τον θέσει υπό την κατοχή του. Σε περίπτωση δε που εντοπίζονταν σε κάποιον παρ' ελπίδα έλεγχο τα ναρκωτικά ο Κατηγορούμενος δεν ανησυχούσε καθόλου διότι είχε έτοιμη την απάντηση του από προηγουμένως. Θα έλεγε απλώς πως ο φάκελος είναι μιας ηλικιωμένης την οποίαν προσπαθούσε να βοηθήσει (εκδοχή την οποία προέβαλε και η οποία απερρίφθη). Αναμφίβολα η προκειμένη περίπτωση αφορούσε μία καλά οργανωμένη επιχείρηση εισαγωγής και παραλαβής ναρκωτικών με στόχο, βεβαίως, τη διάθεση τους στην αγορά και τον προσπορισμό από μέρους του Κατηγορουμένου και των συνεργατών του οικονομικού οφέλους, στοιχείο που υποδηλοί τη σοβαρότητα της περίπτωσης. Εκείνο επίσης που διακρίνει την υπό κρίση περίπτωση είναι ότι ο Κατηγορούμενος χρησιμοποίησε και την ιδιότητα του ως ταχυδρομικός υπάλληλος ούτως ώστε να προβεί στη διάπραξη των αδικημάτων, θεωρώντας πως με αυτόν τον τρόπο δεν θα εγείρονταν ποτέ υποψίες εναντίον του. Στο σημείο αυτό κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε στο σχόλιο του συνηγόρου Υπεράσπισης αναφορικά με την ποιότητα της μαρτυρίας και τον 'βαθμό γνώσης' του Κατηγορουμένου. Έχοντας κατά νουν ότι η κρίση του Δικαστηρίου στην παρούσα υπόθεση εκφράστηκε μέσω της ετυμηγορίας του και, παρότι είναι σεβαστή η τυχόν αντίθετη άποψη, εντούτοις είναι αδόκιμο σε αυτό το στάδιο που το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει στον Κατηγορούμενο την αρμόζουσα ποινή αυτή η ετυμηγορία να αμφισβητείται, έστω και εμμέσως, πολύ δε περισσότερο να γίνεται προσπάθεια οικοδόμησης επιχειρημάτων που έχουν σχέση με την έκταση και ή το εύρος της ποινής. Η καταδικαστική μας Απόφαση αντικατοπτρίζει την ύπαρξη όλων των απαραίτητων συστατικών των κατηγοριών στις οποίες ο Κατηγορούμενος κρίθηκε ένοχος και τη στοιχειοθέτηση αυτών στον απαιτούμενο βαθμό. Κατά συνέπεια τα όσα αναφέρθηκαν από τον συνήγορο Υπεράσπισης επί του προκειμένου δεν μπορούν να έχουν οποιαδήποτε σημασία, ιδιαίτερα όταν με το εύρημα μας ότι ο Κατηγορούμενος ενέχεται στην εισαγωγή του επίδικου πακέτου σαφέστατα καλύπτεται και η ποσότητα που περιείχετο σε αυτό. Ενόψει της σοβαρότητας τέτοιας φύσης αδικημάτων και της επιτακτικής ανάγκης για επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών, είναι νομολογιακά αναγνωρισμένο ότι οι προσωπικές περιστάσεις του Κατηγορουμένου ή άλλοι ελαφρυντικοί παράγοντες δεν πρέπει να εξουδετερώνουν την προσπάθεια των Δικαστηρίων που καταβάλλεται για την προστασία της κοινωνίας από τη σύγχρονη μάστιγα των ναρκωτικών. Έτσι, παρόλο που αυτοί δεν παραγνωρίζονται στο πλαίσιο του καθήκοντος των Δικαστηρίων για εξατομίκευση της ποινής, εντούτοις περιορισμένη βαρύτητα μπορεί να αποδοθεί σε αυτούς[1]. Ιδιαίτερα δε, σε περιπτώσεις εμπορίας ναρκωτικών, όπως είναι η προκειμένη περίπτωση, έχει νομολογηθεί ότι είναι δύσκολο να ανευρεθούν ερείσματα για μετριασμό της ποινής[2]. Εντός των πιο πάνω πλαισίων λαμβάνουμε υπ΄όψιν τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του Κατηγορουμένου όπως αυτές περιγράφονται στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, αλλά και στα όσα εκτέθηκαν αναλυτικά από τον συνήγορο του κατά την αγόρευση για μετριασμό της ποινής. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, ο Κατηγορούμενος, ηλικίας 39, ετών είναι διαζευγμένος και πατέρας τριών ανήλικων αγοριών, τα δύο ηλικίας 14 ετών και το μικρότερο ηλικίας 9 ετών. Ο Κατηγορούμενος προέρχεται από συγκροτημένη οικογένεια μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και έχει έναν αδελφό ο οποίος είναι έγγαμος και εργάζεται ως δημόσιος υπάλληλος. Ο Κατηγορούμενος έχει αποφοιτήσει από το Λύκειο και μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων προσελήφθη στις Ταχυδρομικές Υπηρεσίες όπου εργαζόταν μέχρι σήμερα. Σε ηλικία 22 ετών παντρεύτηκε και από τον γάμο του απέκτησε τρία παιδιά, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω. Χώρισε πριν τρία χρόνια, ενώ διατηρεί πολύ καλές σχέσεις με την πρώην σύζυγο του και συνεργάζεται σε θέματα που αφορούν τα παιδιά τους. Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε δικαστική απόφαση ο Κατηγορούμενος καταβάλλει μηνιαίως διατροφή ύψους €700. Σήμερα ο Κατηγορούμενος διατηρεί δεσμό με κοπέλα η οποία κατάγεται από την Ουκρανία με την οποία διαμένουν μαζί σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα. Η κοπέλα αυτή η οποία είναι και αυτή διαζευγμένη και μητέρα ενός παιδιού δεν εργάζεται ενώ αναμένεται σε δύο μήνες να αποκτήσει παιδί από τη σχέση της με τον Κατηγορούμενο. Δεν διαφεύγει την προσοχή μας ειδικότερα το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος είναι πατέρας τριών ανήλικων παιδιών για τα οποία μέχρι σήμερα συνεισέφερε οικονομικά, όπως επίσης και το γεγονός ότι σύντομα αναμένεται να αποκτήσει ακόμη ένα παιδί από τη συμβία του η οποία είναι άνεργη και προφανώς εξαρτάται οικονομικά από τον Κατηγορούμενο. Έχουμε υπ΄ όψιν ότι αναπόφευκτα θα υπάρξουν δυσμενείς επιπτώσεις στην οικογένεια και εξαρτημένους του Κατηγορουμένου εφόσον στην περίπτωση φυλάκισης του δεν θα μπορεί πλέον να καλύπτει τις οικονομικές τους ανάγκες ο ίδιος ο Κατηγορούμενος. Στην υπόθεση Μ. Θ. v. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 174, πέραν της παραδοχής αναγνωρίστηκαν από το Εφετείο ως μετριαστικοί παράγοντες για την ποινή, οι δυσμενείς επιπτώσεις της φυλάκισης στην οικογένεια και εξαρτημένους του Κατηγορουμένου. Οι επιπτώσεις της φυλάκισης στην οικογένεια ενός Κατηγορουμένου συγκαταλέγονται μεταξύ των ελαφρυντικών περιστάσεων, πλην όμως ούτε αυτές είναι αποφασιστικής σημασίας στον καθορισμό της ποινής[3]. Η βαρύτητα που πρέπει να αποδίδεται στις παρεμφερείς συνέπειες της τιμωρίας ενός Κατηγορουμένου με ποινή φυλάκισης διαφαίνεται σε σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου[4]. Το λευκό ποινικό μητρώο του Κατηγορουμένου αναμφίβολα αποτελεί μετριαστικό παράγοντα. Είναι νομολογημένο πως ένας κατηγορούμενος με λευκό ποινικό μητρώο δικαιούται να τύχει της επιείκειας του Δικαστηρίου[5]. Διευκρινίζουμε ότι το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος αρνήθηκε τη διάπραξη των αδικημάτων και βρέθηκε τελικά ένοχος μετά από ακρόαση, του στερεί την έκπτωση που θα δικαιούτο υπό άλλες περιστάσεις. Τονίζοντας τα πιο πάνω δεν αγνοούμε βεβαίως την πάγια νομολογιακή αρχή ότι η άρνηση των κατηγοριών είναι απόλυτο και αναφαίρετο δικαίωμα κάθε Κατηγορουμένου. Η πιο πάνω παραπομπή του Δικαστηρίου στο στοιχείο της καταδίκης μετά από ακρόαση γίνεται με αναφορά στη νομολογιακή αρχή ότι ένας Κατηγορούμενος που παραδέχεται ενοχή εκφράζοντας τη μεταμέλεια του δύναται να αναμένει κάποια αναγνώριση υπό τη μορφή μείωσης της ποινής η οποία διαφορετικά θα επιβαλλόταν εάν καταδικαζόταν μετά από μη παραδοχή[6]. Επισημαίνουμε ότι ακριβώς τέτοια ήταν η προσέγγιση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Κ.Κ. v. Γενικού Εισαγγελέα

(2008)2 Α.Α.Δ. 294. Με βάση όλα όσα αναφέρουμε πιο πάνω καταλήγουμε ότι η σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο Κατηγορούμενος και το στοιχείο της αποτροπής που προέχει σε τέτοιες υποθέσεις καθιστούν την επιβολή σοβαρής ποινής φυλάκισης αναπόφευκτη. Το ύψος αυτής βέβαια θα αντανακλά κατά τρόπο όσο το δυνατό ισοζυγισμένο όλους τους πιο πάνω παράγοντες, και ειδικότερα τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων, τις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορουμένου και τους ελαφρυντικούς παράγοντες που επισημαίνονται πιο πάνω. Ως εκ τούτου στον Κατηγορούμενο επιβάλλονται οι ακόλουθες ποινές: Στην 1η Κατηγορία της συνωμοσίας: Κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως μη επιβληθεί ποινή καθότι θα επιβληθεί ποινή στα ουσιαστικά αδικήματα. Στη 2η Κατηγορία της εισαγωγής: 12 χρόνια φυλάκιση Στην 5η Κατηγορία της απόπειρας κατοχής: Δεν επιβάλλεται ποινή εν όψει του ότι τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της 6ης Κατηγορίας. Στην 6η Κατηγορία της απόπειρας κατοχής με σκοπό την προμήθεια: 4 χρόνια φυλάκιση Οι ποινές να συντρέχουν. Η έκτιση της ποινής να αρχίζει από τις 30/07/15 που ο Κατηγορούμενος τελεί υπό κράτηση. Τα €390 έξοδα της Κατηγορούσας Αρχής θα καταβληθούν από τη Δημοκρατία. Όλα τα τεκμήρια κατάσχονται προς καταστροφή από την Αστυνομία. (Υπ.) Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Εφραίμ, Π.Ε.Δ. (Υπ.) X. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. [1]Δέστε Παναγιώτου v. Δημοκρατίας (ανώτερω) και Tomatari v. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 169 [2] Δέστε Beyki v. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 60. [3] Δέστε Domotov κ.α. v. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 328. [4] Δέστε Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ 14 και Κολοκασίδης ν. Δημοκρατίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 252. [5] Δέστε Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ.14 και Κολοκασίδης ν. Δημοκρατίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 252. [6] Δέστε Ghafari v. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 442, 447 Hamieh v. Γενικού Εισαγγελέα

(2006)2 Α.Α.Δ. 259 και Γιάγκου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 67. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο