1. Θεόδουλο Παπαβασιλείου με την προσωπική του ιδιότητα και ως πατέρας και συγκηδεμόνας της Αντωνίας Παπαβασιλείου κ.α. ν. Δρ. Αργύρη Αργυρίου, Αρ. Υπ

(1965)1 Q.B. 598, σύμφωνα με την οποία το άρθρο 1 του Road Traffic Act, δημιουργεί από την μια 3 αδικήματα όμως το κατηγορητήριο κατέληξε δεν έπασχε γιατί πρόκειτο περί ενός γεγονότος άρα θα μπορούσε να περιληφθεί σε μια κατηγορία. Σύμφωνα όμως με τον ευπαίδευτο συνήγορο η απόφαση αυτή έχει υποστεί κριτική και δεν έχει ακολουθηθεί ως αυθεντία. Περαιτέρω ισχυρίστηκε ότι στην προκειμένη περίπτωση εν πάσει περιπτώση δεν πρόκειται περί ενός γεγονότος καθότι το κατηγορητήριο αφορά περίοδο νοσηλείας από τις 06/03 - 09/03 ήτοι 3 ημερών. Ο κος. Αραούζος, στήριξε τις θέσεις του και σε κυπριακή νομολογία η οποία ασχολείται και αναλύει το ζήτημα του άρθρου 210 του Κεφ.154 όπως η Πέτρου ν. Αστυνομίας,

(1994)2 Α.Α.Δ. 233 και στην οποία η αλόγιστη και επικύνδυνη πράξη δεν αποδείχθηκε ότι ήταν και απερίσκεπτη. Ολοκληρώνοντας την αγόρευση του ο συνήγορος του κατηγορούμενου ισχυρίστηκε ότι το κατηγορητήριο ως εχει περιλαμβάνει 2 αδικήματα σε μια κατηγορία τα οποία απαιτούν 2 διαφορετικές διάνοιες με αποτέλεσμα να πλήττονται τα δικαιώματα του κατηγορούμενου ο οποίσο δεν γνωρίζει επακριβώς τι κατηγορία αντιμετωπίζει. Από την άλλη πλευρά ο ευπαίδευτος συνήγορος των παραπονουμένων, αγόρευσε για να στηρίξει την δική του θέση και διαφωνία με τα όσα ισχυρίστηκε ο συνήγορος του κατηγορούμενου. Παρά την διαφωνία του με την ύπαρξη διπλότητας στο κατηγορητήριο, εισηγήθηκε στο αρχικό στάδιο της αγόρευσης του, ότι ακόμα και αν ήθελε αποδειχθεί εν τέλει ότι υπάρχει διπλότητα, αυτή δεν παρασύρει το κατηγορητήριο σε ακυρότητα καθότι δυνάμει των προνοιών του άρθρου 83 του Κεφ.155, το Δικαστήριο δύναται να τροποποιήσει το κατηγορητήριο με τέτοιο τρόπο ώστε να μην προκαλείτε οιοδήποτε πλήγμα στα δικαιώματα του κατηγορούμενου. Περαιτέρω ο συνήγορος υπέβαλε αίτημα όπως σε περίπτωση που κριθεί ότι υπάρχει διπλότητα, το κατηγορητήριο τροποποιηθεί με την διαγραφή της λέξης απερίσκεπτη/ από την έκθεση αδικήματος και την διαγραφή των φράσεων αλόγιστο και βεβιασμένο ή, ούτως ώστε να περιοριστεί η κατηγορία στην αμέλεια. Μετά την υποβολή του πιο πάνω αιτήματος ο ευπαίδευτος συνήγορος των παραπονουμένων, με αναφορά σε νομικά συγγράμματα και νομολογία έθεσε την δική του θέση περί του ότι δεν τίθεται θέμα πολλαπλότητας και συγκεκριμένα διπλότητας επί του κατηγορητηρίου ως είναι διατυπωμένο. Ο συνήγορος αναφέρθηκε στην θέση ότι η πολλαπλότητα και εν προκειμένω η διπλότητα που επικαλούνται οι συνήγοροι του κατηγορούμενου, ως αρχή δεν αφορά τις λεπτομέρειες του αδικήματος αλλά την έκθεση του αδικήματος και την διατύπωση της κατηγορίας αυτής καθ'εαυτής. Ο κος. Κληρίδης αναφέρθηκε στην απόφαση Μαυρομμάτης (ανωτέρω) στην οποία παρέπεμψε ο συνάδελφος του, και με αναφορά σε διάφορα σημεία αυτής, ισχυρίστηκε ότι παρά την επιτυχία της έφεσης ουδεμία αναφορά σε διπλότητα γίνεται παρά το ότι η κατηγορία αφορούσε τρόπο «βεβιασμένο ή αμελή». Η εισήγηση του κου. Κληρίδη είναι ότι η βεβιασμένη ή αμελής συμπεριφορά είναι βαθμοί αμέλειας για την ίδια πράξη και διαφορετικοί τρόποι εκδήλωσης ή διάπραξης του ίδιου αδικήματος ιδιαίτερα από την στιγμή που αφορούν γεγονότα μίας και μοναδικής νοσηλείας. Συνεχίζει δε ο συνήγορος λέγοντας ότι το βασικό αδίκημα του άρθρου 236

(3)είναι να θέσει την ζωή κάποιου σε κίνδυνο ή να προκαλέσει βλάβη είτε με αμελή τρόπο είτε με βεβιασμένο, διάζευξη που σύμφωνα με το άρθρο 39 (δ) του κεφ.155, επιτρέπεται. Περαιτέρω ο συνήγορος των παραπονουμένων αναφέρθηκε και στην αναφορά στην έννοια «αλόγιστος». Σύμφωνα με τον κο. Κληρίδη η έννοια αλόγιστος δεν αναφέρεται πουθενά στην έκθεση αδικήματος και η αναφορά σε απερίσκεπτη/αμελή δεν περιλαμβάνει 2 αδικήματα αλλά το ένα και μοναδικό της πρόκλησης βλάβης και κινδύνου δια των συγκεκριμένων τρόπων. Ο συνήγορος των παραπονουμένων αναφέρθηκε περαιτέρω και στον λόγο που υπάρχει ο κανονισμός για την πολλαπλότητα. Σύμφωνα με τον κο. Κληρίδη, η πολλαπλότητα δεν πρέπει να υπάρχει για να ξέρει ακριβώς ο κατηγορούμενος για ποιά πράξη κατηγορείται, συνεχίζοντας ότι στην προκειμένη περίπτωση είναι σαφές ότι ο κατηγορούμενος κατηγορείται ότι προκάλεσε βλάβη στην ζωή κάποιου είτε γιατί ενήργησε βεβιασμένα είτε αμελώς. Ολοκληρώνοντας την αγόρευση του ο συνήγορος αναφέρθηκε και στην απόφαση Clow (ανωτέρω) στην οποία παρέπεμψαν οι συνάδελφοι του, λέγοντας ότι ουδέποτε ανατράπηκε, παρά μόνο υπέστη κριτική, σε αντίθεση μάλιστα και η Κυπριακή νομολογία περί του ιδίου θέματος, συνάδει με αυτήν. Συνοψίζοντας τις σκέψεις του ο κος. Κληρίδης ανέφερε κατά πρώτο λόγο ότι δεν υφίσταται θέμα διπλότητας ή πολλαπλότητας καθότι πρόκειται για ένα αδίκημα το οποίο μπορεί να τελεστεί με διαφορετικούς τρόπους και κατά δεύτερο λόγο, αν το Δικαστήριο ήθελε αποφασίσει ότι υπάρχουν περισσότερα του ενός αδικήματα, η ελαττωματικότητα αυτή, εφόσον ακόμα βρισκόμαστε στο αρχικό στάδιο και πριν την έναρξη της ακρόασης, δύναται να θεραπευθεί με τροποποίηση του κατηγορητηρίου δυνάμει του άρθρου 83 του Νόμου Περί Ποινικής Δικονομίας, Κεφ.

1. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Μέσα από την μελέτη της κυπριακής νομολογίας αλλά και διάφορων νομικών συγγραμμάτων, προκύπτει ότι η πολλαπλότητα ενός κατηγορητηρίου είναι ζήτημα το οποίο έχει απασχολήσει τόσο τα Δικαστήρια όσο και τους νομικούς συγγραφείς. Ο κανόνας για την πολλαπλότητα είναι απόρροια των δικαιωμάτων του κατηγορούμενου, ο οποίος πρέπει να γνωρίζει για ποιό αδίκημα ακριβώς κατηγορείται. Μέσα από το άρθρο 39 (δ) του Κεφ.155 αναφέρονται τα ακόλουθα:
2. Οι ακόλουθες διατάξεις εφαρμόζονται σε κάθε κατηγορητήριο και ανεξάρτητα από οποιοδήποτε Νόμο ή κανόνα πρακτικής, το κατηγορητήριο, τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού, δεν επιδέχεται ένσταση σε σχέση με τον τύπο ή το περιεχόμενο αυτού αν είναι συνταγμένο σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου αυτού- . (δ) όταν το νομοθέτημα που συνιστά το ποινικό αδίκημα αναφέρει ότι το ποινικό αδίκημα είναι η τέλεση ή η παράλειψη τέλεσης οποιασδήποτε από τις διάφορες πράξεις διαζευτικά ή η τέλεση ή η παράλειψη τέλεσης οποιασδήποτε πράξης με οποιαδήποτε από τις διάφορες ιδιότητες, ή με οποιαδήποτε από τις διάφορες προθέσεις ή διατυπώνει οποιοδήποτε μέρος του ποινικού αδικήματος διαζευκτικά, οι πράξεις, παραλείψεις, ιδιότητες ή προθέσεις, ή άλλα ζητήματα που συνιστούν τη διάζευξη στο νομοθέτημα δύνανται να διατυπωθούν διαζευκτικά στην κατηγορία που προσάπτεται για το εν λόγω ποινικό αδίκημα ... Χαρακτηριστικό είναι το πιο κάτω απόσπασμα από το σύγγραμμα Archbold Criminal Pleading & Evidence and Practice 39th edition p.
3. "The indictment must not be double. This is to say no one count of the indictment should charge the defendant with having commited two more offences." Επίσης στο σύγγραμμα των κ.κ. Λοίζου και Πική Criminal Procedure in Cyprus στη σελίδα 48 αναφέρεται: "The separation of offences into separate counts is important, as a count cannot charge more than one offence. Failure to observe this provision may render the charge bad for duplicity ..." Επίσης στην υπόθεση Marcos Panteli v. District Labour Offices Famagusta

(1983)2 C.L.R. 205, ο Έντιμος Πικής Δ. εκδίδοντας την ομόφωνη απόφαση του Εφετείου ανέφερε μεταξύ άλλων τα πιο κάτω: ".. A double charge is one setting forth in the same count more than one offence. It matters not that the offences are similar in nature, commited in succession as that they conform to the same pattern. The test is whether the charge encompasses two or more offences. If so is bad for duplicity". Αναφορικά με την φύση της πολλαπλότητας και την σημασία της, σχετική είναι η υπόθεση In re Marios Christou (Αίτηση προνομιακών ενταλμάτων αρ. 25/96 ημερ. 9.4.96), όπου ο Έντιμος Φρ. Νικολαίδης Δ. αναφέρει: "Η αίτηση βασίζεται ουσιαστικά στην αοριστία της διατύπωσης του κατηγορητηρίου και στον ισχυρισμό για ύπαρξη πολλαπλότητας στο κατηγορητήριο που παραβιάζει, σύμφωνα πάντα με τον Αιτητή, τα δικαιώματα του και του στερούν την ευκαιρία αποτελεσματικής υπεράσπισης. Τόσο η αοριστία του κατηγορητηρίου όσο και η πολλαπλότητα δεν άπτονται της ουσίας των κατηγοριών αλλά αποτελούν διαδικαστικό θέμα. Η πολλαπλότητα όταν εμφανίζεται σε κατηγορητήριο αποτελεί θέμα τύπου και όχι μαρτυρίας (βλ. Archbold 4η έκδοση, παρ. 43). Αναμφίβολα η πολλαπλότητα σε κατηγορητήριο είναι ανεπιθύμητη αλλά, ακόμα και όταν διαπιστώνεται η ύπαρξη της, δεν χωρεί παρέμβαση και έκδοση διατάγματος certiorari." Αναφορικά με τον χρόνο υποβολής από πλευράς υπεράσπισης του ζητήματος της πολλαπλότητας σχετική είναι η αναφορά στην απόφαση της υπόθεσης Σ.Π. ν. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 207/13 ημερομηνίας 27.6.14: «Είναι βεβαίως ορθό ότι ένσταση επί πολλαπλότητας ή ασάφειας μπορεί να εγερθεί σε οποιοδήποτε στάδιο, ακόμη και κατ΄ έφεση, και αν πράγματι ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε επί κατηγορίας που ήταν λανθασμένη λόγω πολλαπλότητας, ή, ασάφειας, το Εφετείο μπορεί να ακυρώσει την καταδίκη, (R. v. Cain

(1983)Crim. L. R. 802).» Συνεπώς είναι δεδομένο ότι μία κατηγορία δεν μπορεί να περιλαμβάνει πέραν του ενός αδικήματος, καθώς σε τέτοια περίπτωση η κατηγορία θα κριθεί ότι πάσχει από πολλαπλότητα. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Araouzos and Son v. Police

(1980)2 CLR 131: "A count is bad for duplicity if by means of it an accused person is being charged with having committed two or more separate offences (see Archbold)." Ως ανωτέρω ανέφερα ο κανόνας της πολλαπλοτητας απορρέει από την έννοια της δίκαιης δίκης, και σκοπό έχει ο κατηγορούμενος να μην έλθει αντιμέτωπος με κατηγορίες που δεν του γνωστοποιήθηκαν δεόντως έτσι ώστε να μην γνωρίζει τι ακριβώς θα αντιμετωπίσει στη δίκη και να στερηθεί επομένως της δυνατότητας να υπερασπίσει κατάλληλα τον εαυτό του. Ο πιο πάνω αναφερόμενος κανόνας κατοχυρώνεται τόσο στο Σύνταγμα μας (βλ. άρθρο 12.5) όσο και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (βλ. άρθρο 6

(3)(α)). Στην υπόθεση Ανδρονίκου ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ 486, στην οποία εξετάστηκε ζήτημα πολλαπλότητας, ειπώθηκαν χαρακτηριστικά τα ακόλουθα: «Επί της ουσίας του θέματος, το ζήτημα της πολλαπλότητας, όπως έχει αποφασισθεί και στην Ακκελίδου ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 249, σελ. 265-266, συναρτάται με την εκ μέρους του κατηγορουμένου σαφή γνώση των κατηγοριών που έχει να αντιμετωπίσει, αλλά και τη διαπίστωση της εκ των υστέρων διακρίβωσης των πιθανών απαντήσεων autrefois convict και autrefois acquit. Περαιτέρω, στην Παπαδόπουλος ν. Δημοκρατίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 111, σελ. 116, αποφασίστηκε ότι η τυχόν πολλαπλότητα πρέπει να συνεξεταστεί με τη δυνατότητα εξ αυτής να επέρχεται ακυρότητα στην κατηγορία.» Παρά την πληθώρα νομολογίας και αναφορών σε συγγράμματα για το ζήτημα της πολλαπλότητας είναι αποδεκτό και σαφές ότι ο εντοπισμός πολλαπλότητας επί ενός κατηγορητηρίου δεν είναι εύκολος ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου στα διάφορα νομοθετήματα χρησιμοποιούνται οι προθέσεις «και», «ή», καθώς θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο η πρόθεση του νομοθέτη ήταν η δημιουργία περισσότερων αδικημάτων με το ίδιο νομοθέτημα ή απλώς η συμπερίληψη διαφόρων ή εναλλακτικών τρόπων διάπραξης του ιδίου αδικήματος. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που περιλαμβάνεται στο σύγγραμμα των κκ. Λοΐζου και Πική Criminal Procedure in Cyprus σελ. 48 και 49: It is not always easy to decide whether an enactment creates one or more offences and difficulties have arisen, especially where the prepositions "and", "or", have been used by the legislator. ....... Therefore, where one section of the law creates more than one offences, such offences cannot be charged in the alternative. A classic example is section 2

(1)of the English Road Traffic Act, 1960, the provisions of which "to drive recklessly or at a speed or in a manner which is dangerous to the public" have been construed to create three offences and not one; therefore, a charge setting out in the alternative the three offences created by this section of the law, was found bad for duplicity." Για να μπορέσει να διαπιστωθεί κατά πόσο μία κατηγορία πάσχει από πολλαπλότητα, κατά κανόνα, δεν χρειάζεται το Δικαστήριο να ανατρέξει σε οτιδήποτε άλλο πέραν του κατηγορητηρίου. Στην υπόθεση Σ.Π ν. Αστυνομίας (Ποινική Έφεση Αρ. 207/2013), 25 Ιουνίου 2014, στην οποία εξετάστηκε ζήτημα πολλαπλότητας της κατηγορίας που αντιμετώπιζε ο εφεσείων λέχθηκαν τα εξής σχετικά: «Η πολλαπλότητα είναι ζήτημα τύπου και όχι μαρτυρίας, (R. v. Greenfield 57 Cr. App. R. 849) και κατά κανόνα δεν χρειάζεται να αναζητηθεί οτιδήποτε πέραν του λεκτικού της ίδιας της κατηγορίας». Συνεπώς η κρίση ως προς την ελαττωματικότητα του κατηγορητηρίου λόγω πολλαπλότητας θα πρέπει να περιοριστεί στον τρόπο σύνταξης του κατηγορητηρίου χωρίς αναφορά σε άλλα στοιχεία που αφορούν το αποδεικτικό υλικό: "Whether or not a count is bad for duplicity is decided by looking at its wording without reference to the prosecution evidence as disclosed by the committal statements" (Greenfield [1973] 1 WLR 1151) Η θέση ότι κάθε κατηγορία στο κατηγορητήριο πρέπει να αντιστιχει σε ένα αδίκημα γεννά την ερώτηση ως προς το πότε μια αλυσίδα πραγματικών περιστατικών συνιστά ένα 'η περισσότερα αδικήματα. Το θέμα τέθηκε στην Αγγλία ενώπιον της Βουλής των Λόρδων στην υπόθεση Director of Public Prosecutions v Merriman [1973] AC

1. O Λόρδος Morris of Borth-y-Gest αναφέρει τα εξής: "It is .a general rule that no more than one offence is,to be charged in a count of an indictment....The question arises-what is an offence? If A attacks Β and in doing so, stabs Β five times with a knife, has A committed one offence or five? If A in the dwelling-house of Β steals 10 different chattels, some perhaps from one room and some from others, has he committed one offence or several? In many different situations comparable questions could be asked. In my view, such questions when they arise are best answered by applying common sense and by deciding what is fair in the circumstances. No precise formula can usefully be laid down but I consider that clear and helpful guidance was given by Lord Widgery CJ in Jemmison ν Priddle [1972] 1 QB 489 at p.
2. I agree ...that it will often be legitimate to bring a single charge in respect of what might be called one activity even though the activity may involve more than one act. It must of course depend upon the circumstances. In the present case it was not at any time suggested, and in my view could not reasonable suggested, that count I was open to objection because evidence was to be tendered that the respondent stabbed [P] more than once" Ο Blackstone από τις συναφείς αποφάσεις πάνω στο θέμα συνάγει ότι το βασικό κριτήριο ως προς το κατά πόσον είναι πρέπον να συμπεριληφθούν περισσότερες από μία πράξεις σε μία κατηγορία, έγκειται στο αν οι κεχωρισμένες πράξεις οι οποίες ευλόγως αποδίδονται στον κατηγορούμενο θα μπορούσε να λεχθεί ότι συνιστούν μία και μόνο ενέργεια/πράξη. 'The test of whether it is proper to have a single count is: Can the separate acts attributed to the accused fairly be said to form a single activity or transaction? (See D8.20). It follows from that test that, if the particulars of a count can sensibly be interpreted as alleging a single activity, it will not be bad for duplicity, even if a number of distinct criminal acts are implied. Thus, the rule against duplicity rests ultimately on common sense and pragmatic considerations of what is fairing all the circumstances."(p.l 135) Ειδικότερα όσον αφορά πράξεις και/ή ενέργειες που συντελέστηκαν σε περισσότερες από μια ημερομηνίες διαπιστώνεται: 'Several dates: Unless the offence charged is properly to be construed as a continuing offence, a count alleging that the accused committed criminal acts on more than one day is bad for duplicity.( see Thompson {1914}2 KB 99, in which Τ was charged with having committed incest with his daughter "on divers days between the month of January ,1909, and the 4th day of October,1910"- the Court of Criminal Appeal dismissed the appeal because the appellant had had ample notice of the precise dates on which the acts of incest were said to have occurred and had therefore not been prejudiced in his defence, but it was common ground that the count was 'irregular' because it patently alleged more than one offence. Although the count in Thompson alleged the acts of incest cumulatively, it has never been doubted that the result would have been the same had they been alleged in the alternative.) [p. 1136] Τέλος, στις περιπτώσεις όπου ένα αδίκημα μπορεί να διαπραχθεί με περισσότερο από ένα τρόπους, είτε ως προς την αντικειμενική υπόσταση είτε ως προς την υποκειμενική, τότε σ' αυτές τις περιπτώσεις επιτρέπονται οι διαζεύξεις στην ίδια κατηγορία. (Βλ. Ακκελίδου ν. Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 249 και Ανδρονίκου ν. Δημοκρατίας και Suphire Securities and Financial Services Ltd v. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 238/07 και 239/07 αντίστοιχα, ημερ. 15.7.1998 και στις αυθεντίες που οι αποφάσεις στις εν λόγω δυο υποθέσεις παραπέμπουν. Κατάληξη: Θα πρέπει τώρα στο σημείο αυτό να εξετάσω με βάση τις πιο πάνω καθιερωμένες αρχές κατά πόσο το άρθρο 236 (ε) του Κεφ.154 προβλέπει την διάπραξη ενός ή περισσοτέρων αδικημάτων, ούτως ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχει πολλαπλότητα και συνεπακόλουθα ελαττωματικότητα στο κατηγορητήριο. Στο στάδιο αυτό θεωρώ απαράιτητο να παραθέσω αυτούσιο το σχετικό άρθρο: Εγκληματική Απερισκεψία και Αμέλεια Απερίσκεπτες και αμελείς πράξεις

1. Όποιος, με τέτοιο αλόγιστο τρόπο, βεβιασμένο ή αμελή, ώστε να θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή ή να είναι ενδεχόμενο να προκαλέσει σωματική βλάβη σε άλλο- (α) οδηγεί όχημα ή ιππεύει σε οποιαδήποτε δημόσια διάβαση ή (β) διακυβερνά ή συμμετέχει της διακυβέρνησης ή της λειτουργίας σκάφους ή (γ) διαπράττει κάτι με φωτιά ή με οποιαδήποτε καύσιμη ύλη ή παραλείπει να πάρει προφυλάξεις εναντίον πιθανού κινδύνου που απορρέει από τη φωτιά ή από οποιαδήποτε καύσιμη ύλη που έχει στην κατοχή του ή (δ) παραλείπει να πάρει προφυλάξεις εναντίον πιθανού κινδύνου από οποιοδήποτε ζώο που έχει στην κατοχή του ή (ε) προβαίνει σε ιατρική ή χειρουργική θεραπεία σε πρόσωπο του οποίου ανέλαβε τη νοσηλεία ή (στ) παρασκευάζει, προμηθεύει, πωλεί ή χορηγεί ή παραχωρεί φάρμακο ή δηλητηριώδη ή επικίνδυνη ουσία ή (ζ) διαπράττει κάτι σε σχέση με μηχάνημα που είναι στην αποκλειστική ή μερική ευθύνη του ή παραλείπει να πάρει τις αναγκαίες προφυλάξεις εναντίον κάθε πιθανού κινδύνου που απορρέει από τέτοιο μηχάνημα ή (η) διαπράττει κάτι σε σχέση με εκρηκτική ύλη που έχει στην κατοχή του ή παραλείπει να πάρει τις αναγκαίες προφυλάξεις εναντίον κάθε πιθανού κινδύνου που απορρέει από την εκρηκτική ύλη που έχει στην κατοχή του, είναι ένοχος πλημμελήματος: Νοείται ότι, όπου η κατηγορία δυνάμει της υποπαραγράφου (δ) του παρόντος άρθρου αναφέρεται σε σκύλο, τεκμαίρεται ότι ο κατηγορούμενος είχε γνώση της πιθανότητας πρόκλησης σωματικής βλάβης από τον εν λόγω σκύλο, ανεξάρτητα από τη φύση ή την προηγούμενη συμπεριφορά ή τις συνήθειες του σκύλου αυτού. Με βάση το λεκτικό του άρθρου αυτού προκύπτει ότι, ένας κατηγορούμενος κατηγορείται ότι με αλόγιστο τρόπο, βεβιασμένο ή αμελή τρόπο έθεσε σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή ή προκάλεσε σωματική βλάβη σε άλλο προβαίνοντας σε ιατρική ή χειρουργική θεραπεία σε πρόσωπο του οποίου ανέλαβε τη νοσηλεία. Στο κατηγορητήριο προκύπτει ότι ο συντάξας αυτού μετέφερε κατά γράμμα στις λεπτομέρειες του αδικήματος το λεκτικό του σχετικού άρθρου ενώ στην έκθεση αδικήματος αναφέρεται το αδίκημα της απερίσκεπτης/αμελής πράξης κατά παράβαση του άρθρου 236 (ε) του Κεφ.
2. Η αναφορά σε απερίσκεπτη/αμελή πράξη συνάδει προφανώς με την αναφορά στον τίτλο του άρθρου σε Απερίσκεπτες και Αμελείς Πράξεις. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρω ότι δεν συμφωνώ με την εισήγηση του συνηγόρου των παραπονουμένων ότι ο κανόνας της πολλαπλότητας αναφέρεται και εφαρμόζεται αποκλειστικά στην έκθεση αδικήματος και όχι στις λεπτομέρειες αυτού. Με βάση τις πιο πάνω νομικές αρχές προκύπτει ότι εάν σε περίπτωση που υπάρχει πρόνοια σε νομοθεσία η οποία προβλέπει περισσότερα τους ενός αδικήματα και αυτά περιληφθούν στο κατηγορητήριο σε μια κατηγορία τότε θα προκύψει πολλαπλότητα. Ως εκ τούτου καταλήγω ότι το ζήτημα της πολλαπλότητας στην προκειμένη περίπτωση θα πρέπει να κριθεί μελετώντας συνολικά τόσο την έκθεση αδικήματος όσο και τις λεπτομέρειες αυτού ήτοι το κατηγορητήριο στο σύνολο του. Προς τον σκοπό της έκδοση της παρούσας απόφασης, έχω μελετήσει εις βάθος, αμφότερες τις αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων των διαδίκων, όπως επίσης και τα νομικά συγγράμματα και αποφάσεις εις τις οποίες με παρέπεμψαν. Μέσα από την νομική πτυχή του ζητήματος της πολλαπλότητας που αναλύθηκε ανωτέρω, προκύπτει ότι το ζήτημα της πολλαπλότητας εξετάζεται στην όψη του κατηγορητηρίου και μόνο. Στην υπό κρίση περίπτωση το κατηγορητήριο, ως έχει τροποποιηθεί, αποτελείται από μια κατηγορία και μόνο, το άρθρο 236 (ε) του Κεφ.
3. Συνεπώς θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο στην σύνταξη του μοναδικού αυτού άρθρου προβλέπονται πέραν του ενός αδικημάτων. Λαμβάνοντας υπόψη μου το ότι, η πολλαπλότητα είναι θέμα τύπου και όχι μαρτυρίας και η κρίση του Δικαστηρίου σε ένα τέτοιο ζήτημα προκύπτει μέσα από την όψη του κατηγορητηρίου και μόνο (Βλέπε Σ.Π ν. Αστυνομίας ανωτέρω) καταλήγω ότι το άρθρο 236 (ε) προνοεί την διάπραξη ενός και μοναδικού αδικήματος. Το άρθρο 236 στην γενική του πτυχή μέσα από τις υποπαραγράφους του όντως προβλέπει διάφορα αδικήματα. Η εξειδίκευση όμως στην παράγραφο (ε) όμως προβλέπει το αδίκημα της πρόκλησης σωματικής βλάβης ή κινδύνου στην ανθρώπινη ζωή σε περίπτωση ιατρικής ή χειρουργικής θεραπείας σε ασθενή. Η πρόκληση βλάβης και κίνδυνου στην ζωή δύναται να επιτελεστεί είτε με αλόγιστο, είτε με βεβιασμένο ή αμελή τρόπο. Συνεπώς προκύπτει από το λεκτικό και μόνο του άρθρου ότι ο αλόγιστος, βεβιασμένος ή αμελής τρόπος είναι οι διαβαθμίσεις του τρόπου και συγκεκριμένα της αμέλειας που δύναται να τελεστεί το αδίκημα. Έχω μελετήσει προσεκτικά όλη την νομολογία στην οποία με παρέπεμψαν αμφότεροι οι συνήγοροι των διαδίκων και θα ήθελα στο σημείο αυτό να σχολιάσω την αναφορά στην απόφαση Μαυρομμάτης ανωτέρω. Η απόφαση αυτή σχετίζεται με το ίδιο άρθρο και αφορά ιατρική θεραπεία όπως και η παρούσα. Στην απόφαση αυτή, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν εντόπισε πολλαπλότητα επί του κατηγορητηρίου αλλά ανέτρεψε την καταδίκη του κατηγορούμενου λόγω μη απόδειξης της κατηγορίας και ειδικότερα μη απόδειξης παράλειψης κατά την ιατρική θεραπεία. Στην απόφαση όμως αυτή γίνεται εκτενής αναφορά στις έννοιες του αλόγιστου, βεβιασμένου και αμελούς τρόπου. Και οι 3 αυτές έννοιες αναφέρονται στην απόφαση ως βαθμοί αμέλειας και γίνεται αναφορά στο βαθμό αμέλειας που πρέπει να αποδειχθεί για το αδίκημα αυτό. Πράγματι γίνεται αναφορά ότι το αλόγιστο είναι ουσιαστικά η υπαίτια αμέλεια και σχολιάζεται ότι για να αποδειχθεί η κατηγορία με βάση το 236 (ε) δεν χρειάζεται να αποδειχθεί τέτοιου είδους αμέλεια καθώς επίσης και ότι απο το περιεχόμενο του άρθρου δεν προκύπει ότι απαιτείται αλόγιστη συμπεριφορά για απόδειξη οποιουδήποτε των αδικημάτων που προβλέπονται στο άρθρο. Στο στάδιο αυτό όμως το Δικαστήριο δεν δύναται να εξετάσει κανένα άλλο ζήτημα πέραν της κρίσης του κατά πόσο υπάρχει πολλαπλότητα με βάση την διατύπωση του κατηγορητηρίου. Περαιτέρω επαναλαμβάνω ότι στις περιπτώσεις όπου ένα αδίκημα μπορεί να διαπραχθεί με περισσότερο από ένα τρόπους, είτε ως προς την αντικειμενική υπόσταση είτε ως προς την υποκειμενική, τότε σ' αυτές τις περιπτώσεις επιτρέπονται οι διαζεύξεις στην ίδια κατηγορία (Βλ. Ακκελίδου, Ανδρονίκου, και Suphire Securities and Financial Services που ανάφερα ανωτέρω). Η τελική κρίση του Δικαστηρίου για την απόδειξη της κατηγορίας ή όχι και με ποιο τρόπο αυτή η αξιόποινη πράξη τελέστηκε τελικά, εάν τελέστηκε, είναι έργο που θα διεξαχθεί αφού ακουστεί η υπόθεση. Περαιτέρω αναφέρω και την απόφαση Πέτρου (ανωτέρω), όπου η ποινή που επιβλήθηκε μειώθηκε λόγω του ότι με βάση τα συμπεράσματα του Ανωτάτου Δικαστηρίου η υπαιτιότητα και η ευθύνη κρίθηκε ότι ήταν μικρότερη από εκείνη που αποφάσισε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Συνεπώς και μέσα από αυτήν την αυθεντία, στην οποία επίσης δεν κρίθηκε ότι υπάρχει πολλαπλότητα, προκύπτει ότι οι έννοιες αλόγιστη, απερίσκεπτη, αμελής και βεβιασμένη είναι διαβαθμίσεις αμέλειας και ουσιαστικά διαφορετικοί τρόποι τέλεσης του ενός και αυτού αδικήματος. Χαρακτηριστική είναι επίσης η αναφορά στην ίδια απόφαση στο ότι «Η ύπαρξη της πρόθεσης (mens rea) που απαιτείται για την απερίσκεπτη (reckless) οδήγηση δεν έχει αποδειχθεί συνεπώς η οδήγηση του κατηγορούμενου αποτελούσε μόνο αλόγιστη ή επικίνδυνη οδήγηση. Το πιο πάνω συμπέρασμα δεν επηρεάζει την καταδίκη η οποία διασώζεται με την επιφύλαξη του Άρθρου 145

(1)(β) του Κεφ.155» Θα πρεπει επίσης να αναφερθώ και ξεχωριστα και στο ζήτημα της έννοιας αλόγιστος τρόπος για τον οποίο πράγματι διαπιστώνω ότι δεν περιλαμβάνεται στο πρωτότυπο αγγλικό κείμενο. Η μη αναφορά της έννοιας αυτής στο αρχικό κείμενο δεν διαφοροποιεί την κατάληξη μου για το ότι δεν αποτελεί αυτοτελές - ξεχωριστό αδίκημα αλλά τρόπο τέλεσης του ίδιου αδικήματος. Μέσα από την νομολογία που αναφέρθηκε προκύπει ότι το αδίκημα του 236 (ε) δεν απαιτεί αλόγιστη συμπεριφορά για να αποδειχθεί αλλά επίσης ουδεμια αναφορά γινεται στο ότι αποτελεί και ξεχωριστό αδίκημα. Η νομολογία αυτή θα καταστεί χρήσιμη στην πορεία της υπόθεσης και όχι στο στάδιο αυτό που το μόνο που εξετάζεται είναι η ύπαρξη επί του κατηγορητηρίου σε μία κατηγορία, στην όψη του και μόνο πέραν του ενός αδικήματος. Επίσης κρίνω απαραίτητο να σχολιάσω την εισήγηση του συνηγόρου του κατηγορουμενου ότι η αναφορά στο κατηγορητήριο σε περίοδο ημερών και ειδικότερα στο ότι το ισχυριζόμενο αδίκημα έλαβε χώρα μεταξύ 06/03/2012 και 09/03/2012 πιθανόν να δημιουργεί πολλαπλότητα. Παραπέμπω στην σχετική νομολογία που ανέλυσα ανωτέρω και ειδικότερα στο ότι δεν αποκλείεται η αναφορά σε χρονικό διάστημα και περίοδο νοουμένου ότι δεν περιλαμβάνονται πέραν του ενός αδικήματος και εφόσον υπάρχει ένα επίδικο γεγονός. Η αναφορά αυτή βέβαια θα πρέπει να κριθεί από το Δικαστήριο σε σχέση με το κατά πόσο στην περίοδο αυτή που αναφέρεται, στην παρούσα περίπτωση των 3 ημερών, πιθανόν να περιλαμβάνονται περισσότερα τους ενός ισχυριζόμενα αδικήματα. Το συμπέρασμα όμως του Δικαστηρίου σε ένα τέτοιο ζήτημα δεν μπορεί να αποφασισθεί πριν ακουστεί μαρτυρία και πριν ακουστεί η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής. Το ίδιο το λεκτικό του άρθρου 236 (ε) αναφέρεται σε χειρουργική επέμβαση ή θεραπεία. Η θεραπεία κρίνω ότι δύναται να παρασχεθεί σε περίοδο ημερών και να αποτελέσει ένα γεγονός που σύμφωνα με την νομολογία επιτρέπεται να περιλαμβάνεται σε μια κατηγορία και αφορά ένα αδίκημα. Συνεπώς με αναφορά μόνο στην όψη του κατηγορητηρίου ως έχει διατυπωθεί και για τους λόγους που προσπάθησα να αναλύσω ανωτέρω διαπιστώνω και καταλήγω ότι το άρθρο 236

(3)περιλαμβάνει ένα και μοναδικό αδίκημα, το οποίο δύναται να τελεστεί με διαφορετικούς τρόπους, τόσο ως προς την υποκειμενική όσο και ως προς την αντικειμενική υπόσταση του. Συνεπακόλουθα στο παρόν στάδιο κρίνω ότι το κατηγορητήριο δεν παρουσιάζει ελαττωματικότητα λόγω πολλαπλότητας και το αίτημα των συνηγόρων του κατηγορούμενου απορρίπτεται. (Υπ.)................................... Ε. Δημητρίου - Παναγή, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο