Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Χριστάκης Μαρώνου, Αρ. Υπόθεσης: 27018/12, 30/3/2015

(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 και ως εκ τούτου ο κατηγορούμενος δεν θα πρέπει να κληθεί σε απολογία. Αντίθετη ήταν η θέση του συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής. Η απαλλαγή του κατηγορουμένου στο στάδιο αυτό, σύμφωνα με την νομολογία, δικαιολογείται μόνο όταν: α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος και β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική η στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει τη καταδίκη του κατηγορουμένου σε αυτή. (βλέπε Δικαστική Πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen´s Bench Division of the High Court of England issued in 1962 -

(1962)1 All E.R. 448). Η κλήση κατηγορουμένου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης δικαιολογείται εκ πρώτης όψεως η κλήση του σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133). Στο στάδιο που γίνεται η υποβολή, το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της κατηγορούσας αρχής. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962, η οποία υιοθετήθηκε στην απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση Azinas and Another v. Police,

(1981)2 C.L.R.9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται επί του θέματος. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση στο στάδιο αυτό έχει αντικειμενικό έρεισμα και πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό Δικαστήριο θα κατέληγε, ενόψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας, στο ίδιο συμπέρασμα. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό αφού το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου δηλαδή, υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης, αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου (Azinas and Another v. Police, (πιο πάνω)). Στο στάδιο αυτό και σύμφωνα με τις πιο πάνω αρχές το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει με αντικειμενικότητα τη δοθείσα μαρτυρία χωρίς να προβεί σε αξιολόγηση της, σε συσχετισμό με τη νομική πτυχή της υπόθεσης έτσι ώστε να διαπιστωθεί αν έχουν αποδειχθεί τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Στην υπόθεση The Police v. Kallenos

(1980)1 JSC 145 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «.. η νομοθετική διάταξη που περιέχεται στο άρθρο 74

(1)(β) του Κεφ. 155 δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί κατά τρόπο που να αποτελεί απλή αναφορά στα συμπεράσματα που βγαίνουν από τη μαρτυρία, όπως επιφανειακά φαίνεται, αλλά κατά τρόπο που να επεκτείνεται και να απαιτεί μαρτυρία που να θεωρείται αρκετά αξιόπιστη από το Δικαστήριο των γεγονότων, ώστε να είναι δυνατόν να εγείρει τεκμήριο ενοχής. Η έννοια «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» δεν αναφέρεται μόνο στην ποσότητα της μαρτυρίας και στα αντικειμενικά και επιφανειακά συμπεράσματα από αυτήν, αλλά και στην εσωτερική ποιότητα της και επάρκεια της να οδηγήσει σε συμπεράσματα ενοχής. Το Δικαστήριο οφείλει, ακόμα και στο στάδιο τούτο, να οδηγήσει το μυαλό του, αν και μόνο προκαταρκτικά, στο κατά πόσο το Δικαστήριο θα μπορεί να στηριχθεί στη μαρτυρία που έχει παρουσιασθεί. Για παράδειγμα, έχουν οι μάρτυρες γίνει πιστευτοί; Και έτσι και αλλιώς, θα ήταν το Δικαστήριο διατεθειμένο να βασισθεί στη μαρτυρία τους; Εκείνο που το άρθρο 74

(1)(β) διαλαμβάνει είναι ότι στο κλείσιμο της υπόθεσης της κατηγορίας πρέπει να υπάρχει τέτοια αξιόπιστη μαρτυρία μπροστά στο Δικαστήριο, που να είναι αρκετή για να οδηγήσει σε τεκμήριο ενοχής, που αν αφεθεί αμάχητο, θα μπορούσε να οδηγήσει στην καταδίκη του κατηγορουμένου. Με λίγα λόγια, ένας κατηγορούμενος τότε μόνο πρέπει να καλείται σε απολογία, όταν η κατηγορία έχει παρουσιάσει μαρτυρία αρκετά ισχυρή στην ουσία της που να καθιστά την καταδίκη του κατηγορουμένου μια πραγματική δυνατότητα, αν δεν δοθεί από τον κατηγορούμενο μια εξήγηση, αλλιώς ο κατηγορούμενος θα καλείται, όχι για να υπερασπίζει τον εαυτό του, αλλά για να διορθώνει τις ατέλειες που υπάρχουν στην μαρτυρία που δόθηκε από την κατηγορία.» Προς απόδειξη της υπόθεσης της η κατηγορούσα αρχή κάλεσε τρείς μάρτυρες κατηγορίας, την παραπονούμενη Άντρη Ευσταθίου (ΜΚ1), τον αστυφύλακα Χάρη Μπέρο (ΜΚ2) και το Λοχία Κώστα Μιχαήλ (ΜΚ3). Κατατέθηκαν επίσης και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο σειρά παραδεκτών γεγονότων ως ακολούθως: Η γραπτή κατάθεση του αναπλ. Λοχία 2492 Σταύρου Περικλέους τεκμ. 1 Δέσμη φωτογραφιών τεκμ. 2 Έκθεση της πυροσβεστικής υπηρεσίας τεκμ. 3 Γραπτή κατάθεση του Λοχ. Α. Ανδρέου τεκμ.4 Ένταλμα σύλληψης του κατηγορούμενου τεκμ.5 Με βάση το περιεχόμενο των παραδεκτών γεγονότων στις 11.7.11 περί η ώρα 03.49 προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές από πυρκαγιά που τέθηκε κακόβουλα στο αυτοκίνητο της παραπονούμενη με αρ. εγγρ. ΚΕΖ 745 ενώ αυτό βρισκόταν σταθμευμένο στο χώρο στάθμευσης της πολυκατοικίας ΑΤΤΙΚΑ ΚΩΡΤ. Οι ζημιές φωτογραφήθηκαν από τον αναπλ. Λοχία Σταύρο Περικλέους (φωτογραφίες τεκμ.2). Στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης συνελήφθηκε ο κατηγορούμενος δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης (τεκμ.5). Η παραπονούμενη ΜΚ1, στη γραπτή κατάθεση της (τεκμ.6) που απετέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης της μεταξύ άλλων ανέφερε ότι είχε κάποιες προσωπικές διαφορές με τον κατηγορούμενο ο οποίος για κάποιο χρονικό διάστημα της ζητούσε επίμονα να συνάψουν σχέση μεταξύ τους. Ο ΜΚ2 αστ. Χάρης Μπέρος στη γραπτή κατάθεση του (τεκμ7) αναφέρει ότι ανέλαβε την διερεύνηση της υπόθεσης μέσα στα πλαίσια της οποίας έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο στη παρουσία του Λοχ. Μιχαήλ (τεκμ8) και στη συνέχεια κατηγόρησε γραπτώς τον κατηγορούμενο ο οποίος αρνήθηκε ενοχή. Ερωτηθείς σχετικά ο ΜΚ2 ανέφερε ότι λίγες ώρες μετά τη διάπραξη του αδικήματος δύο μέλη του ΤΑΕ μετέβηκαν στην κατοικία του κατηγορούμενου όπου μετά από έλεγχο διαπιστώθηκε πως το καπό του αυτοκινήτου του ήταν ζεστό. Ο ΜΚ3 Λοχίας Μιχαήλ ανέφερε ότι η παραπονούμενη ήγειρε υποψίες ότι τη φωτιά στο αυτοκίνητο της πιθανόν να την έθεσε ο κατηγορούμενος. Την ίδια μέρα 11.7.11 η ώρα 04.30 μαζί με ακόμα ένα συνάδελφο του μετέβηκαν στην κατοικία του κατηγορούμενου έξω από την οποία βρισκόταν σταθμευμένο το αυτοκίνητο του και αφού άγγιξε το καπό του αυτοκινήτου διαπίστωσε ότι αυτό ήταν ζεστό. Βρήκε τον κατηγορούμενο στην κατοικία του ο οποίος και του ανέφερε ότι βρισκόταν στη κατοικία του με τη σύζυγο του από η ώρα 22.10. Τον ισχυρισμό αυτό τον επιβεβαίωσε και η σύζυγος του χωρίς προηγουμένως να ακούσει τη συνομιλία τους με το σύζυγο της. Ο ΜΚ3 διευκρίνισε πως δεν άνοιξε το καπό για να ελέγξει τη μηχανή του αυτοκινήτου του κατηγορούμενου και αποδέχθηκε ότι δεν κατέχει την απαιτούμενη εμπειρογνωμοσύνη για να εκφέρει γνώμη σε σχέση με το λόγο που αυτό ήταν ζεστό . Με βάση λοιπόν την προσκομισθείσα εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής μαρτυρία, την οποία δεν θεωρώ αναγκαίο να επαναλάβω στην ολότητα της και η οποία βέβαια στο στάδιο αυτό δεν θα αξιολογηθεί, θα προχωρήσω να εξετάσω την εισήγηση του συνηγόρου του κατηγορούμενου. Η μαρτυρία που έχει παρουσιασθεί δεν αποτελεί ικανοποιητική μαρτυρία που να τείνει να καταδείξει ότι ο κατηγορούμενος παράνομα έθεσε φωτιά στο αυτοκίνητο που περιγράφεται στις λεπτομέρειες του κατηγορητηρίου. Χωρίς να προβαίνω σε οποιαδήποτε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας, σημειώνω ότι κανένα στοιχείο δεν τέθηκε ενώπιον μου που να υποδεικνύει έστω και εκ πρώτης όψεως ότι είναι ο κατηγορούμενος που έθεσε τη φωτιά στο αυτοκίνητο της παραπονούμενης, έτσι που να καθιστά την καταδίκη του μία πραγματική δυνατότητα. Ουσιαστικά μοναδική μαρτυρία σε σχέση με το αδίκημα του εμπρησμού είναι οι υποψίες της παραπονούμενης. Το γεγονός ότι σε συγκεκριμένο χρόνο μετά τον εμπρησμό το καπό του αυτοκινήτου του κατηγορούμενου ήταν «ζεστό», απογυμνωμένο από οποιαδήποτε άλλα στοιχεία, δεν κρίνεται ικανό να αποδείξει ότι ο κατηγορούμενος είναι το πρόσωπο που έθεσε τη φωτιά στο αυτοκίνητο της παραπονούμενης. Οποιοδήποτε συμπέρασμα θα στηριζόταν ουσιαστικά μόνο σε εικασίες που θα ήταν ανεπίτρεπτο να οδηγήσουν σε συμπέρασμα ενοχής και καταδίκης του κατηγορούμενου. Κατά συνέπεια είναι η κατάληξη μου ότι η μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής, όπως έχει τεθεί ενώπιο του Δικαστηρίου, απέτυχε να στοιχειοθετήσει ότι ο κατηγορούμενος είχε εμπλοκή στον εμπρησμό του πιο πάνω αναφερόμενου αυτοκινήτου αφού καμία θετική μαρτυρία τέθηκε ενώπιον μου που να συνδέει τον κατηγορούμενο στο βαθμό που απαιτείται με τη διάπραξη του αδικήματος που αντιμετωπίζει. Υπό αυτές τις περιστάσεις, η κλήση του κατηγορούμενου σε απολογία θα έδιδε στην κατηγορούσα αρχή την ευχέρεια να διορθώσει τις ατέλειες και τα κενά που υπάρχουν στη μαρτυρία της. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι αποδεκτό στο ποινικό μας δίκαιο, όπου η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που τη συνιστά βαρύνει εξ ολοκλήρου την κατηγορούσα αρχή. Περαιτέρω κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη ενώ δεν επιτρέπονται ούτε υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι (βλ. Λοϊζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363). Ως εκ τούτου οι κατηγορία απορρίπτεται. Ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. (Υπ.).......... Στ. Λουκίδου Βασιλείου Ε.Δ ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Ref. emprismos cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο