Αναφορικά με το θάνατο Λάμπρου Προκοπίου, ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΑΝΑΚΡΙΣΗ 62/11, 6/4/2015

(2010)1Γ ΑΑΔ 1682, ημερ. 25/10/2010, η θανατική ανάκριση έχει εξεταστικό χαρακτήρα και σε αυτήν δεν υπάρχουν διάδικοι. Το ερώτημα δε του ποια ακριβώς συμφέροντα πρέπει να εκπροσωπηθούν ανάγεται αποκλειστικά στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Όπως επισημαίνεται στην ίδια απόφαση ο περί Θανατικών Ανακριτών Νόμος, Κεφ. 153, προβλέπει για τη δικαιοδοσία και εξουσία του θανατικού ανακριτή, τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθείται και για άλλα συναφή θέματα. Ο Θανατικός Ανακριτής στην Κύπρο, σύμφωνα με το άρθρο 17 του Κεφ. 153, δεν δεσμεύεται από τους κανόνες αποδείξεως που εφαρμόζονται σε αστική ή ποινική διαδικασία. Πλην όμως δεν έχει εξουσία εάν προκύπτει ποινικό αδίκημα να κατηγορήσει κάποιο πρόσωπο για συγκεκριμένο αδίκημα ενόψει των προνοιών του Συντάγματος που αναθέτουν το αποκλειστικό δικαίωμα για δίωξη στον Γενικό Εισαγγελέα (βλ. Republic v. Pandelides

(1969)1 CLR 21 και In Re Nicolaou G. Linghis

(1972)11 JSC 1589), και περαιτέρω δεν έχει εξουσία να επιλύσει οποιοδήποτε ζήτημα αστικής ευθύνης (βλ. Halsbury's, ανωτέρω). Σχετική με τα πιο πάνω θέματα είναι και η υπόθεση Πιττάκη κ.α.

(1990)1 ΑΑΔ 296, όπου αναφέρθηκε πως "η διαδικασία ενώπιον του θανατικού ανακριτή και το πόρισμα του είναι ημιδικαστικής φύσεως". Επίσης η υπόθεση Αναφορικά με την αίτηση της Ανδριανής Νικολάου

(2008)1 ΑΑΔ 1342, στην οποία διευκρινίστηκε πως το καθήκον του θανατικού ανακριτή είναι να εξετάσει τη μαρτυρία και να διαπιστώσει εάν από αυτή υπάρχουν γεγονότα που καταδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο επήλθε ο θάνατος, και στα πλαίσια αυτά εξετάζεται το κατά πόσον ο θάνατος οφείλεται σε εγκληματική ενέργεια ή τυχαίο συμβάν. Είναι απαραίτητο ο θανατικός ανακριτής να καταλήγει στο πόρισμα του αυτό με κάποιο βαθμό βεβαιότητας (που υπολείπεται, όπως έχει αναφερθεί, του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας). Στην αίτηση της Ανδριάνας Νικολάου διαχειρίστριας της περιουσίας του υιού της Αθανάσιου Νικολάου Χαραλάμπους

(2008)1Β ΑΑΔ 1342, αναφέρθηκαν τα εξής: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι θανατικοί ανακριτές στην Κύπρο δεν έχουν τις ίδιες εξουσίες με τους θανατικούς ανακριτές στην Αγγλία. Ο Άγγλος θανατικός ανακριτής δύναται να προσάψει κατηγορία σε πρόσωπο και να παραπέμψει την υπόθεση στο δικαστήριο - (Halsbury's, Laws of England, Τρίτη Έκδοση, Τόμος 8ος, σελ. 528-534) - ενώ τέτοια εξουσία δεν έχει ο θανατικός ανακριτής στην Κύπρο - (βλ. Republic v. Pandelides (Coroner) Ex Parte Costas Papadopoullos

(1969)1 C.L.R. 27» Στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η έκδ., τόμος 9, παρ. 1110 υπό τον τίτλο "Scope of inquest" αναφέρεται: "The proceedings and evidence of an inquest must be directed solely to ascertaining who the deceased was and how, when and where he came by his death". Όσον αφορά το ίδιο το πόρισμα του θανατικού ανακριτή στο σύγγραμμα "Coronership" του Gavin Thurston, έκδ. 1976, στη σελ. 116 αναφέρονται τα εξής: "After the witnesses have been heard the coroner briefly refers to the salient points in the evidence and, if there is a jury, reminds the members of the scope of the inquest and instructs them on the law and the verdicts open to them. It is unnecessary to go through all the evidence in detail. If he is sitting alone the coroner should mention the points on which he has reached his conclusion and then announce the verdict which he is about to record." Στην παρούσα θανατική ανάκριση η οικογένεια εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο, κλητεύθηκαν οκτώ μάρτυρες οι 1) Λοχ. 1003 Κ. Χρυσάνθου 2) Νοσηλευτικός Λειτουργός Γιαννάκης Χριστοδούλου 3) Αστυφ. 4720 Φ. Μιχαήλ 4) Αστ. 589 Λοχ. 32 Χαράλαμπος Χαραλάμπους 5) Π. Χ"Χριστοδούλου 6) Αστ. 3335 Σ. Μαυρομμάτη 6)Ανώτερος Υπαστυνόμος Ι. Γεωργίου και 7) Ιατροδικαστής Νικόλας Χαραλάμπους Εκ μέρους της Οικογένειας κατάθεσε ο Iατροδικαστής/Παθολογοανατόμος κ. Μάριος Ματσάκης. Η μαρτυρία όλων των μαρτύρων που προσήλθαν στο Δικαστήριο να δώσουν μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της υπόθεσης και δεν πρόκειται να την επαναλάβω. Θα αναφερθώ μόνο εκεί και όπου χρειάζεται ούτως ώστε να καταδειχθούν τα ευρήματα μου σε σχέση με την παρούσα Θανατική Ανάκριση. Ως πρώτος μάρτυρας κατάθεσε ο Λοχ. 32 Χαραλάμπους Χαράλαμπος, εξεταστής της όλης υπόθεσης, κατάθεσε στο Δικαστήριο τη γραπτή του κατάθεση και παρουσίασε στο Δικαστήριο το σύνολο του μαρτυρικού υλικού το οποίο είχε στην κατοχή του. Τα Τεκμήρια 2(α - μ), ως πιο πάνω αναφέρεται, κατατεθήκαν οι καταθέσεις τις οποίες είχε στην κατοχή του ο πιο πάνω μάρτυρας υπό την ιδιότητα του ως εξεταστής. Από τη γραπτή του κατάθεση, σημειώνονται τα ακόλουθα σημεία: 1) Στην είσοδο του αποχωρητηρίου του κελιού, υπήρχε κρεμασμένο ρούχινο κορδόνι προσδεμένο σε μεταλλική σχάρα. 2) Το μοναδικό μαύρισμα που υπήρχε επί της σωρού ήταν εξωτερικά, στο αριστερό μάτι του Λάμπρου Προκοπίου. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι περί ώρα 1450 ο ίδιος παρέλαβε από την είσοδο του αποχωρητηρίου ένα ρούχινο κορδόνι χρώματος άσπρου και στην συνέχεια παρέλαβε το στρώμα κρεβατιού που υπήρχε στο κελί και από το οποίο φαινόταν ότι είχε αποκοπεί το εν λόγω λουρί. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ο Μ.1 κατέθεσε στο Δικαστήριο όλο το ανακριτικό υλικό το οποίο έλαβε στα πλαίσια της διερεύνησης, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται καταθέσεις και από άλλα πρόσωπα εκτός από αυτά που κατέθεσαν προφορικά στη διαδικασία, φωτογραφίες που λήφθηκαν κατά τη νεκροτομή της σορού του αποβιώσαντα, όπως επίσης και το πιστοποιητικό θανάτου, την ιατροδικαστική έκθεση του Δρ. Νικόλα Χαραλάμπους και τη σχετική βεβαίωση θανάτου, υπογραμμένη και πάλι από τον Δρ. Νικόλα Χαραλάμπους. Κατά την διάρκεια της αντεξέτασης ο μάρτυρας ανάφερε κατ' αρχήν ότι ο αποβιώσαντας θα αποφυλακιζόταν στις 27/09/

1. Όταν ο ίδιος μετέβη στην σκηνή του συμβάντος ήδη στο σταθμό υπήρχαν ήδη εκεί συνάδελφοι του και έτυχε ενημέρωσης από τον αναπληρωτή υπεύθυνο του σταθμού Αν. Υπ/μο Ανδρέα Φιάκα. Από τις εξετάσεις που ο ίδιος διενήργησε, διαπίστωσε ότι από το χώρο των κρατητηρίων υπήρχε έξοδος κινδύνου, ενώ πάνω από τη πόρτα του αποχωρητηρίου υπήρχε λαμπτήρας ο οποίος προστατευόταν με γρίλια. Όσο αφορά τον χώρο του κρατητηρίου, ο μάρτυρας ανάφερε ότι δεν υπήρχε καρέκλα εντός αυτού και ότι η προστατευτική γρίλια που υπήρχε, αποτελείτο από τρείς σχάρες με οριζόντιες και κάθετες ραβδώσεις οι οποίες δημιουργούσαν μικρά τετραγωνάκια από τα οποία δεν μπορούσε να περάσει οτιδήποτε σύμφωνα με τον μάρτυρα, δια μέσου της γρίλιας. Αναφερόμενος σε φωτογραφικό υλικό, από το Τεκ.6 και ειδικότερα στη φωτογραφία 11, ο μάρτυρας συμφώνησε ότι ο κόμπος που δημιουργήθηκε με το κορδόνι, ήταν δεμένος σε σημείο πάνω από τη μέση της γρίλιας. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι δεν μπορούσε να απαντήσει για το πώς ο αποβιώσας ανέβηκε τόσο ψηλά και έδεσε το κορδόνι δια μέσου της σχάρας. Παραδέχθηκε δε ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει λουρί στο κρατητήριο. Ως δεύτερος μάρτυρας κατέθεσε ο Λοχ. 1003 Κ. Χρυσάνθου ο οποίος αφού υιοθέτησε την γραπτή του κατάθεση ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι επί καθήκοντι νοσοκόμοι, αφού έκαναν καρδιογράφημα στον πιο πάνω κρατούμενο διαπίστωσαν ότι ήταν νεκρός. Κατά την αντεξέταση ο μάρτυρας αφού επανέλαβε και αυτός με τη σειρά του, ότι ο αποβιώσας ήταν υπό κράτηση για τα αδικήματα της διάρρηξης και της επίθεσης εναντίον αστυνομικών, και στον χώρο κράτησης του σταθμού υπήρχαν ακόμα τέσσερις κρατούμενοι. Ανέφερε ότι όταν ο ίδιος είδε το πρόσωπο του αποβιώσαντα το πρόσωπο του έβλεπε προς το χώρο του δωματίου του κελιού και ότι όταν ο ίδιος είδε για πρώτη φορά τον αποβιώσαντα ήταν ακόμα ζωντανός και είχε το χρώμα του. Ο μάρτυρας αντεξετάστηκε σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο ο αποβιώσας κατέβηκε από το σημείο από το οποίο βρέθηκε και ενώ στην αρχή ανέφερε ότι το σχοινί κόπηκε με μαχαίρι στην συνέχεια όταν του υποβλήθηκε ότι τέτοιο μαχαίρι δεν υπάρχει, ανέφερε ότι πιθανόν να μην χρησιμοποιήθηκε μαχαίρι, τέλος δε ανέφερε ότι ο Ανωτ. Υπ. κ. Α. Φιάκας έκανε στον Προκοπίου καρδιοαναπνευστική αναφορά. Ήταν η θέση του ότι το ύψος του λαμπτήρα ήταν περίπου στα 2 με 2.5 μέτρα και ότι αυτός προστατεύεται με σχάρες και από τις δύο πλευρές τόσο από την πλευρά του δωματίου όσο και από την πλευρά του αποχωρητηρίου, λέγοντας παράλληλα ότι μόνο από την πλευρά του αποχωρητηρίου φαίνεται η γρίλια να είναι σιδεροκολλημένη. Δέχθηκε ότι από τις σχάρες της γρίλιας είναι δύσκολο να περάσει δάκτυλο χεριού, αρνήθηκε όμως την υποβολή στην θέση του κ. Κούμα ότι είναι οι αστυνομικοί οι οποίοι αφαίρεσαν την προστατευτική γρίλια από τη πλευρά του αποχωρητηρίου, δημιούργησαν θηλιά στις σχάρες και αμέσως η γρίλια σιδερό-κολλήθηκε και τοποθετήθηκε πίσω. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι στον σταθμό λειτουργεί σύστημα καμερών και κάποιες από αυτές καλύπτουν την περιοχή των κρατητηρίων αλλά δεν μπορεί να ξέρει ο ίδιος τι καταγράφηκε εκείνη την ημέρα. Ήταν η θέση του ότι πιθανόν ο αποβιώσας να πάτησε πάνω στην τουαλέτα για να δέσει το σχοινί, αλλά από την άλλη δεν μπορούσε να αναφέρει στο Δικαστήριο πόση απόσταση ήταν η τουαλέτα και αν αυτή θα μπορούσε να σηκώσει το βάρος του αποβιώσαντα. Τρίτος μάρτυρας κατέθεσε ο Νοσηλευτικός Λειτουργός Γιαννάκης Χριστοδούλου ο οποίος ανάφερε ότι όταν αφίχθη στην σκηνή του συμβάντος διαπίστωσε ότι υπήρχε ένας άντρας ημίγυμνος από την μέση και πάνω άντρας και ότι ο Υπ. Φιάκας προσπαθούσε να παρέχει τις πρώτες βοήθειες με μαλάξεις. Στο κελί υπήρχαν και άλλοι αστυνομικοί, ενώ ο ίδιος ενεργοποίησε τον απεινιδωτή τον οποίο ένωσε με τον ασθενή αλλά η ένδειξη του μηχανήματος ήταν ισομετρική γραμμή . Ήταν δε η θέση του ότι ο αποβιώσας δεν έφερε εξωτερικά τραύματα εκτός από το μάτι του το οποίο ήταν αρκετά μαυρισμένο. Κατά την αντεξέταση ο μάρτυρας κατέθεσε ότι δεν είδε σε καμιά περίπτωση σχοινί είτε να βρίσκεται στο πάτωμα του κελιού, είτε να κρέμεται πάνω από την τουαλέτα αλλά ούτε και μαχαίρι, Ανέφερε τέλος ότι κανένας από τους αστυνομικούς δεν έφερε εξαρτήσεις οι οποίες να είχαν μαχαίρι ή κάτι παρόμοιο. Τέταρτος μάρτυρας ήταν ο Αστυφ. 4720 Φ. Μιχαήλ ο οποίος ανάφερε ότι όταν ο ίδιος εισερχόμενος στο χώρο των κρατητηρίων και παρέδωσε το φαγητό στους κρατούμενους ο Λάμπρος Προκοπίου του ζήτησε να του αγοράσει τσιγάρα silk cut και αφού ο ίδιος του το υποσχέθηκε του άναψε και ένα τσιγάρο από τα δικά του. Κατά την αντεξέταση ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο Λάμπρος Προκοπίου θα αποφυλακιζόταν στις 27.9.2011 . Ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο αποβιώσας ήταν ευδιάθετος τόσο εκείνη την ημέρα όσο και γενικά. Δέχθηκε και αυτός ότι στον σταθμό υπήρχαν κάμερες οι οποίες πιθανόν να κάλυπταν και το χώρο των κρατητηρίων. Ο μάρτυρας σε σχέση με τα στρώματα που υπήρχαν στο κελί ανάφερε ότι δεν ήταν μόνο 2 στρώματα που υπήρχαν αλλά 3 και αυτό εξάγεται από την φωτογραφία 4 του τεκμηρίου
2. Πέμπτος μάρτυρας κατέθεσε ο Αστ. 589 Π. Χ'Χριστοδούλου ο οποίος κατάθεσε τη κατάθεση του ως Τεκμήριο 7 και από αυτή σημειώνεται ότι, από τον Αστυνόμο Β' Βάσο Κοσμά παρέλαβε ένα ρούχινο κορδόνι χρώματος άσπρου που εντοπίστηκε σε κελί του Σταθμού Γερμασόγειας. Έκτος μάρτυρας κατέθεσε ο Αστ. 3335 Σ. Μαυρομάτη, ο οποίος υπηρετούσε στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας 3 χρόνια προηγουμένως, αφού ανέγνωσε τη γραπτή του κατάθεση στη συνέχεια αντεξετάστηκε από τον δικηγόρο που εμφανίστηκε για την οικογένεια. Από την αντεξέταση του ουσιαστικά δεν προέκυψε οτιδήποτε σημαντικό το οποίο να αξίζει περαιτέρω σχολιασμού αφού ο μάρτυρας δεν θυμόταν για να απαντήσει σε ερωτήσεις που του τίθονταν και οι οποίες αφορούσαν είτε την κατάσταση του κελιού( πόσα στρώματα υπήρχαν 2 ή 3) είτε τον τρόπο που ο αποβιώσας ήταν κρεμασμένος. Ήταν η θέση του ότι ο χρόνος που παρήλθε από το συμβάν δεν του επέτρεπε να θυμάται τα γεγονότα επακριβώς και δεν μπορούσε να τα μεταφέρει στο Δικαστήριο. Ήταν σίγουρος όμως ότι οι ραβδώσεις της γρίλιας δεν αλλοιώθηκαν. Δεν μπορούσε να απαντήσει σε ερώτηση του κ. Κούμα σε σχέση με την γρίλια από την πλευρά του αποχωρητηρίου, ότι δηλαδή την γρίλια την έβγαλαν οι αστυνομικοί πέρασαν σχοινί και μετά την σιδεροκόλλησαν . Εκ μέρους της αστυνομίας, κατέθεσε ως έβδομος μάρτυρας ο ο Ιατροδικαστής κ. Νικόλας Χαραλάμπους. Η Ιατροδικαστική του Έκθεση κατατέθηκε ως Τεκμήριο
3. Στην αντεξέταση του, ο μάρτυρας συμφώνησε με το τι σημαίνει «ασφυξία» ότι δηλ. «Ασφυξία», είναι μια κατάσταση που μπορεί να επιφέρει το θάνατο και δημιουργείται όταν ο οργανισμός δεν οξυγονώνεται ικανοποιητικά. Η έλλειψη οξυγόνου μπορεί να οφείλεται σε αναπνοή αέρα με περιεκτικότητα σε οξυγόνο μικρότερη από την κανονική ή σε παρεμπόδιση της αναπνοής ή σε κάκωση του αναπνευστικού συστήματος». Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι χωρίς ικανοποιητική ποσότητα οξυγόνου οι ιστοί καταστρέφονται πολύ γρήγορα. Τα ζωτικά κύτταρα του εγκεφάλου είναι δυνατό να πεθάνουν μέσα σε τρία μόνο λεπτά αν μείνουν χωρίς οξυγόνο. Σε ερώτηση του κ Κούμα για το τι μπορεί να προκαλέσει ασφυξία, ο μάρτυρας απάντησε ότι ασφυξία μπορεί να προκληθεί από: 1) Απόφραξη των αεροφόρων οδών λόγω πτώσης της γλώσσας στο πίσω μέρος του φάρυγγα. 2) Λόγω ύπαρξης τροφών, εμεσμάτων ή άλλων ξένων σωμάτων μέσα στις αεροφόρους οδούς. 3) Λόγω οιδήματος των ιστών του φάρυγγα εξαιτίας εγκαύματος, τσιμπήματος εντόμων ή λοίμωξης. 4) Πνιγμονή από μαξιλάρια ή πλαστικούς σάκους. 5) Συμπίεση τραχείας λόγω απαγχονισμού ή στραγγαλισμού. 6) Συμπίεση του θώρακα λόγω πτώσης χωμάτων ή άμμου, πρόσκρουσης σε τοίχο ή πίεσης σε συνωστισμό. 7) Κάκωση των πνευμόνων. Συμφώνησε δε ότι η ασφυξία μπορεί να προκύψει και με άλλους τρόπους και όχι μόνο με τον απαγχονισμό. Ο μάρτυρας όταν ρωτήθηκε στην αντεξέταση σε σχέση με τα προσωπικά στοιχεία του αποβιώσαντα ο ίδιος δεν γνώριζε γιατί τέτοιες εξετάσεις δεν έγιναν από τον ίδιο αφού ο ίδιος δεν προέβη σε εξετάσεις που να αποδεικνύουν το ύψος , το βάρος του αποβιώσαντος, καθώς και το μέγεθος των δακτύλων του. Κατά την αυτοψία ο μάρτυρας δεν ετοίμασε οποιοδήποτε σχεδιαγράφημα το οποίο να αποτυπώνει τόσο το σχέδιο του κελιού όσο και της τουαλέτας σε σχέση με το ύψος και το βάρος που είχε ο αποβιώσαντας, το ύψος της γρίλιας, το είδος του σχοινιού το οποίο χρησιμοποιήθηκε και περάστηκε ως η θέση της Αστυνομίας ως επίσης και κατά πόσο ο αποβιώσας θα μπορούσε ανάλογα με το ύψος αλλά πιο πολύ το βάρος του να σταθεί με ασφάλεια επί του νεροχύτη. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι όταν ο ίδιος πήγε στην σκηνή το σχοινί ήταν στο έδαφος και ότι δεν γνώριζε να αναφέρει στο δικαστήριο πόσα κομμάτια ήταν αυτό το σχοινί. Συμφώνησε δε ότι μεταξύ των τριών σχαρών δημιουργούνται μικρά διαστήματα . Σε σχέση με τα ευρήματα τα οποία ο ίδιος κατέληξε ανέφερε ότι δεν μπορούσε να αναφέρει το βάθος της αύλακας, ενώ αναφορικά με τη Θλαστική εκχύμωση με γραμμικό εντύπωμα συνολικής διάστασης 13 χ 4.5 στη μετωπιαία χώρα, ρωτηθείς, απάντησε ότι αυτό το τραύμα μπορεί να προήλθε πιθανόν από το κτύπημα της κεφαλής στο παραστατό της πόρτας του αποχωρητηρίου. Στη συνέχεια προέβηκε σε διόρθωση και ανάφερε ότι το τραύμα αυτό δεν ήταν τελικά στη μετωπιαία χώρα αλλά στο πάνω μέρος του τριχωτού της κεφαλής. Συμφώνησε δε ότι αυτό το τραύμα πιθανόν να επήλθε μετά από πρόσκρουση του κεφαλιού σε επιφάνεια (τοίχο ή πάτωμα - όπως το ταύρο) και είπε ότι δεν μπορεί να ξέρει αν αυτό το τραύμα επήλθε κατά ή πριν το θάνατο. Αναφορικά με τα άλλα τρία τραύματα που αναφέρονται στην Ιατροδικαστική του Έκθεση με αρίθμηση 3 και 4 ανέφερε ότι χρονικά πιθανόν να μην έχουν σχέση με την ώρα του θανάτου. Ρωτηθείς απάντησε ότι ο θάνατος οφείλεται σε Ασφυξία συνεπεία απαγχονισμού δια βρόγχου και ότι σύμφωνα με ιατρικές ερμηνείες απαγχονισμός σημαίνει κρέμασμα. Στη συνέχεια, ανέφερε ότι συνεπεία του απαγχονισμού δημιουργήθηκε και η αύλακα στο λαιμό του αποβιώσαντα, όπως αυτή περιγράφεται στην Ιατροδικαστική του Έκθεση. Ρωτηθείς συμφώνησε ότι η αύλακα δημιουργήθηκε με τη πιο κάτω περιγραφή: <Η αύλακα δημιουργήθηκε, όταν ενώ το σχοινί έφερε αντίσταση και τραβούσε το κορμί του προς τα πάνω, το κορμί του με τη φορά που είχε, ήθελε να πάει κάτω>. Σε υποβολή και συνοψίζοντας τη πιο πάνω περιγραφή, συμφώνησε ότι το σχοινί για να δημιουργήσει την αύλακα έσπρωχνε σε αντίθετη κατεύθυνση το κορμί. Ερωτώμενος δε κατά πόσο αυτή η αύλακα θα μπορούσε να δημιουργηθεί όταν τo θύμα βρίσκεται σε διαφορετικό (χαμηλότερο) ύψος από το θύτη και ο θύτης βάζει σχοινί κάτω από το λαιμό και τραβάει το θύμα από πίσω και προς τα πάνω ο μάρτυρας ανέφερε ότι το ενδεχόμενο αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί αυτό. Ενώ η θέση του ήταν ότι, ο θάνατος επήλθε από απαγχονισμό και μάλιστα μας διάβασε αποσπάσματα από τα συγγράμματα Τεκμήρια 12 και 13, στη συνέχεια συμφώνησε σε υποβολή, ότι, τα όσα μας διάβασε, ήταν όλα πιθανά σενάρια και τίποτε δεν ήταν σίγουρο. Σε περαιτέρω υποβολή συμφώνησε ότι όταν δεν είμαστε σίγουροι για κάτι, όλα είναι πιθανά. Απαντώντας σε διευκρινιστικές ερωτήσεις μου ως Θανατικός Ανακριτή, προέκυψε ότι εκτός από το σχοινί που φαίνεται στις φωτογραφίες 10, o μάρτυρας δεν εντόπισε άλλα κομμάτια σχοινιού στο χώρο. Δε θυμόταν να απαντήσει πόσα κομμάτια ήταν το σχοινί που κατέβηκε στην παρουσία του. Ρωτηθείς να απαντήσει αν το σχοινί στάλθηκε για εξετάσεις DNA, απάντησε ότι ο ίδιος έδωσε οδηγίες να γίνουν εξετάσεις DNA. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας από πλευράς της αστυνομίας, κατέθεσε μετά από αίτημα της πλευράς της οικογένειας του αποβιώσαντα, ο Ιατροδικαστής Παθολογοανατόμος δρ. Μάριος Ματσάκης και ως εκ τούτου η εκδοχή από πλευράς της οικογένειας του αποβιώσαντα εκφράστηκε, δια μέσω αυτού. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι διενήργησε αυτοψία στις 29/9/2011 μαζί με τον Ιατροδικαστή Νικόλα Χαραλάμπους και αφού έτυχαν ενημέρωση από τον υπεύθυνο του σταθμού τον Ανώτερο Υπαστυνόμο κ. Α. Φιάκα. Αυτό που έτυχαν ενημέρωση ήταν ότι ο αποβιώσας βρέθηκε κρεμασμένος στην είσοδο του αποχωρητηρίου με κομμάτι κορδονιού το οποίο ο ίδιος έβγαλε από το στρώμα, το έδεσε σε γρίλια πάνω από τη πόρτα του αποχωρητηρίου και το πρόσωπο του έβλεπε προς το δωμάτιο. Ο μάρτυρας ρωτήθηκε σε σχέση με το σχοινί που ισχυρίστηκε η πλευρά της αστυνομίας ότι χρησιμοποιήθηκε για τον απαγχονισμό... και απάντησε ότι το σχοινί δεν το είδε ποτέ. Ήταν δε η θέση του ότι στη σκηνή του συμβάντος και συγκεκριμένα εντός του κρατητηρίου εντόπισε δύο στρώματα εκ των οποίων το ένα ήταν στο έδαφος και από το άλλο έλειπε κομμάτι κορδονιού το οποίο ήταν μήκος 2.40εκ. Συμφώνησε, με την θέση του κ. Χαραλάμπους ότι στο λαιμό υπήρχε μια αύλακα και ότι αυτή ήταν περγαμηνοειδής διαγώνια στο λαιμό και ήταν ατελής, αφού δεν πήγαινε στο πίσω μέρος του λαιμού. Ήταν η θέση του ότι σε συγκεκριμένα συγγράμματα αναφέρεται ότι αυτού του είδους η αύλακα - ατελής, σημαίνει απαγχονισμό, αλλά συμφώνησε ότι τίποτε δεν είναι σίγουρο και ότι και άλλες αιτίες θανάτου με ασφυξία είναι πιθανές. Δεδομένου τούτου ο κ. Ματσάκης δέχθηκε ότι υπάρχει ενδεχόμενο ακόμα και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ο θάνατος προκαλείται από ασφυξία συνεπεία απαγχονισμού δια βρόγχου να είναι ατελής η αύλακα, δηλαδή να μην πηγαίνει στο πίσω μέρος του λαιμού. Εξήγησε δε με λεπτομέρεια κάποιους προβληματισμούς, οι οποίοι τον οδηγούσαν σε αμφιβολίες κατά πόσο ο θάνατος του αποβιώσαντα προήλθε από απαγχονισμό. 1) Ανέφερε, ότι το γεγονός ότι το κεφάλι του αποβιώσαντα, έβλεπε προς το δωμάτιο και ο βρόγχος ήταν ατελής, διερωτάτο πως θα μπορούσε 2) O βρόγχος να κρατήσει το κεφάλι του αποβιώσαντα με τέτοιο τρόπο, έτσι που να δημιουργηθεί τόση αντίσταση και να επέλθει ασφυξία. 3) ο βρόγχος ήταν ατελής, όπως αυτός του είχε περιγραφεί και δεν θα μπορούσε να κρατήσει το βάρος του αποβιώσαντα, καθότι την ώρα που θα έβαζε γύρο από το κεφάλι του το βρόγχο, ο οποίος ήταν ατελής, και θα έκαμνε τη κίνηση να κρεμαστεί, ο βρόγχος θα κυλούσε από το κεφάλι του και δεν θα έφερνε αντίσταση. Για να γίνει πιο επεξηγηματικός, ανέφερε ότι για να επέλθει ο θάνατος με τον τρόπο που περιέγραψαν οι αστυνομικοί, απαγχονισμός δηλαδή, θα έπρεπε ο βρόγχος να ήταν ολόκληρος γύρω από το λαιμό του αποβιώσαντα και μάλιστα ο βρόγχος να ήταν μεταβλητός. Στη συνέχεια συμφώνησε ότι στο τριχωτό της κεφαλής υπήρχε ένα κτύπημα πλην όμως δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει πότε έγινε χρονικά. Του ειπώθηκε ότι, έχει λεχθεί από πλευράς αστυνομίας, ότι εντόπισαν τον αποβιώσαντα, δήθεν κρεμασμένο και το πρόσωπο του έβλεπε προς το δωμάτιο. Σε ερώτηση που του υποβλήθηκε σε σχέση με την περιγραφή την οποία η Αστυνομία έδωσε, σε σχέση με τον τρόπο που εντοπίστηκε ο αποβιώσασας και ποια ήταν η θέση της Αστυνομίας σε σχέση με τις ενέργειες του (θανόντα) δηλ. πως έφτασε ο ίδιος στο σημείο εκείνο πριν να βάλει το κεφάλι του στο βρόγχο απάντησε ότι η περιγραφή που δόθηκε από την αστυνομία εγείρει πολλούς προβληματισμούς. Σύμφωνα με τη Αστυνομία ο αποβιώσαντας ανέβηκε στη τουαλέτα του αποχωρητηρίου, έδεσε σχοινί στη γρίλια πάνω από τη πόρτα της τουαλέτας, από την πλευρά της τουαλέτας, έφτιαξε ένα βρόγχο με το σχοινί, έβαλε το κεφάλι του στο βρόγχο, πήδηξε από τη λεκάνη της τουαλέτας και αυτοκτόνησε. Όπως ανέφερε, η τουαλέτα ήταν απέναντι από την πόρτα και αν ο αποβιώσαντας έδενε το βρόγχο πάνω στη γρίλια - ατελή και όχι με μεταβλητό κόμπο - για να φτάσει σύμφωνα με μετρήσεις δικές του στα 233 εκατοστά (που ήταν το ύψος της γρίλιας), αν πατούσε στη τουαλέτα, και έβαζε το βρόγχο στο λαιμό και πηδούσε, ο βρόγχος με την έκταση που θα έκαμνε το κορμί του, θα έφευγε από τη κεφαλή του χωρίς να φέρει καμία απολύτως αντίσταση. Θα μπορούσε είπε ο κ. Ματσάκης, να ήταν απαγχονισμός, αν το κορμί του έβλεπε προς τη τουαλέτα και η κεφαλή του ήταν πάνω από το παραστατό και έφερνε αντίσταση στο τοίχο. Επανέλαβε την θέση του ότι ο θάνατος μπορεί να προήλθε από απαγχονισμό. Ήταν η θέση του συνηγόρου ότι το γεγονός ότι δεν επετράπη στην οικογένεια του θανόντα να παραστεί στην αυτοψία και στον χώρο του κελιού, εγείρει στους ίδιους ερωτηματικά και θα πρέπει να προβληματίσει ιδιαίτερα και αυτό το Δικαστήριο, αν και κατά πόσο η Αστυνομία και συγκεκριμένα οι συγκεκριμένοι αστυνομικοί μάρτυρες ήταν ειλικρινείς μαζί τους. Με βάση τα πιο πάνω και το σύνολο του μαρτυρικού υλικού, είναι ευρήματα μου τα ακόλουθα: Ο θανών Λάμπρος Προκοπίου τέως από την Λάρνακα τελούσε υπό κράτηση στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας δυνάμει διατάγματος προσωποκράτησης από τις 24.9.2011 σχετικά ,με υπόθεση εν σχέση με τα αδικήματα της Συνωμοσίας προς διάπραξης κακουργήματος , Διάρρηξη και κλοπής εκκλησίας , απόπειρας διάρρηξης εκκλησίας ,κατοχής διαρρηκτικών εργαλείων κατά την διάρκεια της νύχτας , παράνομη κατοχή περιουσίας και επίθεσης εναντίον του αστυνομικού. Στις 27.9.2011 περί ώρα 1240 ο Αστ. 4720 προσέφερε γεύμα στο θανόντα και ο οποίος κατά την παράδοση του φαγητού του ζήτησε να του αγοράσει ένα πακέτο τσιγάρα Silk Cut χρώματος λιλά και ήταν ευδιάθετος τόσο εκείνη την στιγμή αλλά και γενικά καθ' όλη τη διάρκεια της κράτησης του. Στο δωμάτιο που διέμενε ο Προκοπίου υπήρχαν δύο στρώματα αλλά και ένα τρίτο στρώμα ακουμπημένο στον τοίχο. Περί η ώρα 1300 ο Αστ.3335 εισήλθε στο Δυτικό κελί του Σταθμού Γερμασόγειας όπου ο θανών βρισκόταν μόνος του και τον εντόπισε να είναι κρεμασμένος στην είσοδο του αποχωρητήριου και συγκεκριμένα πάνω από την πόρτα της τουαλέτας . Κλήθηκε βοήθεια από μέλη του Αστυνομικού Σταθμού Γερμασόγειας και ταυτόχρονα κλήθηκε ασθενοφόρο. Ο Λοχ. 1003 Κ. Χρυσάνθου μόλις είδε τον αποβιώσαντα είχε το χρώμα του. Ο Αν. Υπ. Α. Φιάκκας προσπάθησε να επαναφέρει τον αποβιώσαντα όπως επίσης και ο νοσηλευτικός λειτουργός αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Δεν έχει τεθεί ενώπιον μου για το κατά πόσο ο Αν. Υπ. Α. Φιάκας είχε τις απαιτούμενες εξειδικευμένες γνώσεις για να παράσχει τις Α' Βοήθειες στον Προκοπίου. Δεν έχει τεθεί επίσης ενώπιον μου πώς ο Ανωτ Υπ. Α. Φιάκας απέκοψε το σχοινί και κατέβασε τον Προκοπίου στο πάτωμα του κελιού. Ο Γιαννάκης Χριστοδούλου, νοσηλευτικός λειτουργός, ανάφερε ότι δεν είδε οποιοδήποτε σχοινί να κρέμεται πάνω από την πόρτα του αποχωρητηρίου αλλά ούτε και κάποιο μαχαίρι την ώρα που μπήκε στο κρατητήριο και ήταν εκεί ακόμα η σορός. Στο κρατητήριο από το οποίο πάρθηκαν οι φωτογραφίες Τεκμήριο 6Γ

(4)φαίνεται ότι υπάρχουν δυο κρεβάτια επί των οποίων υπάρχουν δυο στρώματα και υπάρχει επίσης ένα στρώμα με σχισμένο κάλυμμα ακουμπημένο στον τοίχο, από το οποίο φαίνεται να λείπει μέρος του κορδονιού της ραφής. Κατατέθηκε ενώπιον μου το Τεκμήριο 8 , το οποίο εμπεριέχει 4 κομμάτια κορδονιού σε χακί φάκελο, ενώ ο Λοχ.32 Χ. Χαραλάμπους ανέφερε ότι από τη σκηνή παρέλαβε ένα κορδόνι το οποίο έστειλε για επιστημονικές εξετάσεις. Στη σκηνή κλήθηκε ο Ιατροδικαστής κ. Ν. Χαραλάμπους ο οποίος διενήργησε αυτοψία και στην συνέχεια παρουσία του Ιατροδικαστή κ. Ματσάκη διενέργησε μεταθανάτια εξέταση κατά την οποία απεφάνθη ότι ο θάνατος του Λάμπρου Προκοπίου οφείλεται σε ασφυξία συνεπεία απαγχονισμού δια βρόγχου. Ασφυξία σύμφωνα με τον μάρτυρα μπορεί να επέλθει μεταξύ άλλων και με τη συμπίεση της τραχείας λόγω απαγχονισμού ή στραγγαλισμού χωρίς να αποκλείει και άλλο τρόπο πρόκλησης της ασφυξίας, αφού τη δεδομένη στιγμή όλα ήταν πιθανά. Σύμφωνα με τον Ιατροδικαστή κ. Νικόλα Χαραλάμπους ο αποβιώσαντας δεν ήταν υπό την επήρεια οποιασδήποτε ουσίας ή και ποτού . Ενώπιον του δικαστηρίου δεν υπάρχει οποιοδήποτε σχεδιάγραμμα του κρατητηρίου με τις ανάλογες μετρήσεις και ειδικά σε ποιο ύψος ήταν η γρίλια, σε πόση απόσταση ήταν αναφορικά με τη λεκάνη της τουαλέτας, το ύψος του λαμπτήρα, το βάρος σε κιλά το οποίο θα μπορούσε να σηκώσει το κορδόνι αλλά και η τουαλέτα σε συνδυασμό και με τα χαρακτηριστικά του αποβιώσαντα π.χ. ύψος, βάρος, διάμετρος δακτύλων σε συνδυασμό με τα τετραγωνάκια που δημιουργούν οι ραβδώσεις της γρίλιας για να μπορέσει ο αποβιώσαντας να δημιουργήσει τη θηλιά ως η Αστυνομία ανέφερε ενώπιον μου. Επίσης δεν υπάρχει ενώπιον μου οποιαδήποτε επιστημονική μελέτη η οποία να διευκρινίζει ποια είναι η αντοχή αυτών των σχαρών ή/και της γρίλιας γενικά, που να αποδεικνύει ότι θα μπορούσε να σηκώσει το βάρος τουλάχιστον κάποιου μέσου ανθρώπου, (αφού δεν γνωρίζουμε το βάρος του αποβιώσαντα) και μάλιστα με αυτό τον τρόπο, να απαγχονιστεί χωρίς να αλλοιωθούν. Ο Ιατροδικαστής Παθολογοανατόμος κ. Ματσάκης παρόλο που στη σκηνή διενήργησε αυτοψία δυο μέρες αργότερα (και η παρέμβαση στη σκηνή δεν αποκλείστηκε), ανέφερε ότι, ο θάνατος του αποβιώσαντα, επήλθε από ασφυξία συνεπεία στραγγαλισμού όταν ο θύτης του έβαλε κάποιο βρόγχο κάτω από το λαιμό του και ενώ ήταν σε υψομετρική διαφορά από τον αποβιώσαντα (δηλαδή ο θύτης πιο ψηλά από το θύμα) τραβούσε τη θηλιά προς τα πάνω. Σ' αυτό το σημείο προτού καταλήξω στο πόρισμα για την παρούσα θανατική ανάκριση θα ήθελα να παραθέσω και το εξής απόσπασμα άρρηκτα συνδεδεμένο με τα περιστατικά αυτού του τραγικού συμβάντος. Το άρθρο 19

(3)του Περί Δικαιωμάτων Προσώπων που συλλαμβάνονται και τελούν υπό κράτηση Νόμου αναφέρει το εξής: «Αποτελεί υποχρέωση κάθε υπευθύνου κρατητηρίου να μεριμνά για την επαρκή και κατάλληλη διατροφή, σωματική και διανοητική υγεία, υγιεινή, ασφάλεια και σωματική ακεραιότητα κρατουμένου» Αναμφίβολα, ο αποβιώσαντας έχασε τη ζωή του ενώ βρισκόταν υπό κράτηση σε κρατητήριο του Αστυνομικού Σταθμού Γερμασόγειας. Σημειώνεται ότι αν, ο θάνατος του αποβιώσαντα επήλθε με τη χρήση του κορδονιού που απέκοψε από το στρώμα που ήταν στο κρατητήριο, άμεσα σχετική είναι και η θέση του μάρτυρα εκ μέρους της αστυνομίας, Λοχ. 32 Χαραλάμπους Χαράλαμπος, ο οποίος ερωτηθείς απάντησε ότι στα κρατητήρια δεν θα έπρεπε να υπάρχει κανένα είδος λουριού. Με βάση όλα τα πιο πάνω καταλήγω ότι ο Λάμπρος Προκοπίου 40 ετών τέως εκ Λάρνακας

(702709)και τελών υπό νόμιμη κράτηση στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας απεβίωσε στις 27.9.2011 ενώ τελούσε υπό νόμιμη κράτηση στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας. Αιτία θανάτου , ήταν ασφυξία συνεπεία απαγχονισμού δια βρόγχου . Ο θανών έφερε περγαμηνοειδή αύλακα στον λαιμό η οποία προκλήθηκε από βρόγχο. Έχοντας δε κατά νου το σύνολο του μαρτυρικού υλικού το οποίο τέθηκε ενώπιον μου και το οποίο δεν αξιολογώ καθ' οιονδήποτε τρόπο, καταλήγω ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι πιθανόν να υπάρχουν ευθύνες τρίτων προσώπων για το θάνατο του αποβιώσαντα. Διευκρινίζω για να είναι απόλυτα σαφές ότι η κατάληξη αυτή δεν υποδηλώνει απόδοση οποιουδήποτε είδους ευθύνης όπως δεν έχω αρμοδιότητα να πράξω. Η έννοια είναι ότι πρόκειται για περίπτωση τέτοια που θα πρέπει το παρόν να διαβιβαστεί στο Γενικό Εισαγγελέα φροντίδι του Πρωτοκολλητή δια περαιτέρω, κατά την κρίση του, διερεύνηση και χειρισμό. Αντίγραφο του πορίσματος να δοθεί και στο συνήγορο της οικογένειας του θανόντος κ. Γ.Κούμα. (Υπ.)............................................. Π. Παπαπέτρου Φούρναρη, Θ. Α. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Ο Περί Θανατικών Ανακριτών Νόμος, Κεφ. 153 (΄Αρθρο 25) Θανατική Ανάκριση: 62/11 Βεβαίωση πορίσματος που έγινε στη Λεμεσό στην επαρχία της Λεμεσού την 6.4.2015 ενώπιον της Π. Παπαπέτρου Φούρναρη Τώρα εγώ, η, Π. Παπαπέτρου Φούρναρη επιφορτισμένη να διερευνήσω πότε, πώς και με ποιο τρόπο ο αναφερόμενος Λάμπρος Προκοπίου πέθανε, λέγω ότι αποκαλύφθηκαν οι πιο κάτω λεπτομέρειες: 1. Όνομα αποθανόντος: Λάμπρος Προκοπίου τεως από τη Λάρνακα 2. Διαμονή και επάγγελμα: κρατούμενος στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας 3. Μέσα Αναγνώρισης: Χριστάκης Προκοπίου (θείος θανόντος). 4. Που ανευρέθηκε, πότε και κάτω από ποιες περιστάσεις: Κρατητήρια Αστυνομικού Σταθμού Γερμασόγειας. 5. Ημερομηνία Θανάτου: 27.9.2011 6. Αιτία Θανάτου: Αιτία θανάτου του, ήταν ασφυξία συνεπεία απαγχονισμού δια βρόγχου Και εγώ η αναφερόμενη θανατικός ανακριτής λέγω ότι η ετυμηγορία μου είναι ότι ο θάνατος του αποβιώσαντα οφείλεται σε ασφυξία συνεπεία απαγχονισμού δια βρόγχου Προς μαρτυρία αυτού υπέγραψα την παρούσα βεβαίωση πορίσματος την 6η Απριλίου 2015 Θανατικός Ανακριτής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο