Δημοκρατία ν. Stephen Χριστοδούλου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 26219/14, 26/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2015:12 ΣΤΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ι. Ιωαννίδη, Π.Ε.Δ. Γ. Στυλιανίδη, Α.Ε.Δ. Τ. Κατσικίδη, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 26219/14 Δημοκρατία ν.
- Stephen Χριστοδούλου
- Αναστάστη Χατζηπετρή
- Άγγελου Ευαγγέλου Κατηγορουμένων -------------------- Ημερομηνία: 26.5.15 Εμφανίσεις: Για τη Δημοκρατία: κ. Στάθης Ερωτοκρίτου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Για τον Κατηγορούμενο 2: Κα Σ. Στυλιανού για κ. Πολυχρόνη (κα Μ. Νεοφύτου για να ακούσει απόφαση) Για τον Κατηγορούμενο 3: Κος Α. Πελεκάνος (κα Μ. Νεοφύτου για να ακούσει απόφαση) Κατηγορούμενοι 2 και 3 παρόντες ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (σε σχέση με την κράτηση των κατηγορουμένων 2 και 3 μέχρι τη δίκη τους, δηλαδή μέχρι τις 13.10.15 ) Οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν ενώπιον του Κακουργιοδικείου Λεμεσού 2 κοινές κατηγορίες, οι οποίες, αφορούν σε συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος κατά παράβαση των άρθρων 371, 292(α), 255 και 20 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.154 (1η κατηγορία) και σε διάρρηξη κατοικίας και κλοπή κατά παράβαση των άρθρων 292(α), 255 και 20 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (2η κατηγορία). Οι λεπτομέρειες των κατηγοριών εκτίθενται στο κατηγορητήριο και δεν χρειάζεται να τις παραθέσουμε στην παρούσα απόφαση. Οι κατηγορούμενοι αρνήθηκαν ενοχή σε όλες τις κατηγορίες και το Κακουργιοδικείο αρχικά όρισε την υπόθεση για ακρόαση στις 27.4.
- Κατά την εν λόγω ημερομηνία οι κατηγορούμενοι ζήτησαν αναβολή αφού δεν τους είχε δοθεί σημαντικό μαρτυρικό υλικό, κάτι με το οποίο συμφώνησε η Κατηγορούσα Αρχή. Κατ' επέκταση το Κακουργιοδικείο βρήκε το αίτημα δικαιολογημένο και το ενέκρινε. Τελικά, η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 13.10.
- Η Κατηγορούσα Αρχή ζήτησε όπως οι κατηγορούμενοι 2 και 3 συνεχίσουν να τελούν υπό κράτηση, επειδή υπάρχει κίνδυνος μη προσέλευσης τους στη δίκη και επειδή υπάρχει κίνδυνος διάπραξης εκ μέρους τους άλλων αδικημάτων. Να σημειωθεί ότι ο κατηγορούμενος 1 είναι ελεύθερος με απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου και εμφανίζεται στη δίκη του με συγκεκριμένους όρους. Οι κατηγορούμενοι 2 και 3 έφεραν ένσταση στην περαιτέρω κράτηση τους μέχρι τις 13.10.15 και εισηγήθηκαν όπως παραμείνουν ελεύθεροι με όρους. Ως γνωστό, το ενδεχόμενο κράτησης συναρτάται με οποιονδήποτε από τους τρεις πιο κάτω παράγοντες: (α) τον κίνδυνο μη προσέλευσης κατά τη δίκη (β) τη διάπραξη, στο μεταξύ, άλλων αδικημάτων, και (γ) τον επηρεασμό μαρτύρων. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι αγόρευσαν προς υποστήριξη των θέσεων τους. Έχουμε θέσει ενώπιον μας τα όσα ανέφεραν με τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους και θα σταθούμε σε αυτά όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. Το Δικαστήριο όταν εξετάζει αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής το οποίο αφορά σε κίνδυνο μη προσέλευσης κατηγορούμενου στη δίκη, είναι σημαντικό να καθοδηγείται από την αρχή ότι κάθε κατηγορούμενος τεκμαίρεται ότι είναι αθώος εκτός εάν καταδικαστεί από αρμόδιο Δικαστήριο. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας v. Κυριάκου
(2001)2 ΑΑΔ 373, αναφέρεται ότι ο κανόνας ότι οι υπόδικοι αφήνονται ελεύθεροι κάμπτεται μόνο εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένοι κίνδυνοι. Ως ζήτημα γενικής αρχής η οποία κατοχυρώνεται και συνταγματικά, ένας υπόδικος δικαιούται να παραμείνει ελεύθερος με εγγύηση στις περιπτώσεις όπου υπάρχει προσδοκία ότι θα προσέλθει στο Δικαστήριο για να δικαστεί. Ανάγκη περιορισμού του πολίτη πρέπει να διαπιστώνεται δικαστικά σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και να επιβάλλεται από τα γεγονότα της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης (Ανδρέας Καραγιώργης κ.ά. v. Δημοκρατίας
(1989)2 ΑΑΔ, σελ. 92). Στην υπόθεση Σιακαλλή v. Δημοκρατίας
(1997)2 ΑΑΔ 130, αναφέρονται τα ακόλουθα στις σελίδες 133, 134: «Η πιθανότητα μη προσέλευσης των κατηγορουμένων στη δίκη είναι ο βασικός παράγοντας που εξετάζεται από το Δικαστήριο κατά την εξέταση του ενδεχόμενου κράτησης τους. Κατά τη στάθμιση του παράγοντα αυτού λαμβάνονται υπόψη η σοβαρότητα του αδικήματος, η πιθανότητα καταδίκης του στο βαθμό που μπορεί να προβλεφθεί από τις καταθέσεις των μαρτύρων και το ύψος της ποινής που προβλέπεται. Όμως ο κίνδυνος μη προσέλευσης δεν αποτελεί και το μοναδικό παράγοντα που λαμβάνεται υπόψη. Άλλοι παράγοντες είναι η πιθανότητα διάπραξης του ίδιου ή άλλου αδικήματος, καθώς και η δυνατότητα επηρεασμού μαρτύρων. Δεν είναι απαραίτητο να συνυπάρχουν όλοι οι παράγοντες, αλλά ένας ή περισσότεροι από αυτούς μπορεί να αποτελέσουν τον αποφασιστικό παράγοντα για την απόφαση του Δικαστηρίου (Lefkios Rodosthenous and Another v. The Police
(1961)CLR 50, Michael Apostolou Tsouka v. The Police
(1962)CLR 261). Κάθε παράγοντας θα πρέπει να εξετάζεται χωριστά και η ύπαρξη οποιουδήποτε από αυτούς δικαιολογεί την έκδοση διατάγματος κράτησης. Ακριβώς στην υπόθεση Κλεάνθης Γεωργίου Βασιλείου v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση 6248, ημερ. 10.1.1997 τονίστηκε ότι η άποψη ότι πρέπει σε κάθε περίπτωση να υπάρχει συρροή όλων των παραγόντων που καθιέρωσε η νομολογία, περιλαμβανομένης και της πιθανότητας επανάληψης των αδικημάτων για τα οποία κάποιος κατηγορείται, δεν βρίσκει έρεισμα ούτε στη λογική ούτε στη νομολογία». Τα αδικήματα που οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν είναι σοβαρά ενόψει και των ποινών που προβλέπονται από το Νόμο. Να σημειώσουμε πως στους Ποινικούς μας Νόμους υπάρχουν και αδικήματα πολύ πιο σοβαρά από αυτά που φέρονται να έχουν διαπράξει οι κατηγορούμενοι. Στην υπόθεση Θεοδωρίδης v. Αστυνομίας
(2001)2 ΑΑΔ 139 τονίστηκε ότι όσο σοβαρότερη είναι η κατηγορία ανάλογα μεγαλύτερο είναι και το κίνητρο του κατηγορουμένου να αποφύγει τη δίκη. Η κατ' ισχυρισμόν αξία των κλοπιμαίων δεν καθιστά σοβαρότερα, από απόψεως προβλεπομένης από το Νόμο ποινής, τα αδικήματα που οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν. Το Δικαστήριο σε τέτοιες διαδικασίες, όπως η παρούσα, μπορεί να καταλήξει στα δικά του ευρήματα και προβεί στις δικές του διαπιστώσεις έχοντας ενώπιον του τη φύση των αδικημάτων, τις γραπτές καταθέσεις που λήφθηκαν κατά τη διερεύνηση των υποθέσεων, και τις προσωπικές περιστάσεις του κάθε κατηγορούμενου, όπως αυτές συνήθως παρατίθενται από τους ίδιους ή τους συνηγόρους τους. Παράγοντες που λαμβάνει υπόψη το Δικαστήριο όταν εξετάζει αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής που αφορά σε κίνδυνο μη προσέλευσης κατηγορουμένου στη δίκη είναι, μεταξύ άλλων, εκείνοι που συνδέονται με τον χαρακτήρα του κατηγορούμενου, την κατοικία του, το επάγγελμα του, τα οικονομικά του, τους οικογενειακούς δεσμούς και όλων των ειδών τους δεσμούς με τη χώρα στην οποία διώκεται (βλ. Neumeister v. Austria A8 p.39
(1968)). Στην υπόθεση Θεοχάρους κ.ά. v. Δημοκρατίας
(2002)2 ΑΑΔ 48, υποδεικνύεται ότι «. .σε καμιά περίπτωση δεν εκτιμάται η πιθανότητα μη προσέλευσης με κατά απομόνωση αναφορά στη σοβαρότητα του αδικήματος, την πιθανότητα καταδίκης και την επιβληθησομένη ποινή, αυτόματα δηλαδή, χωρίς συνυπολογισμό άλλων σχετικών δεδομένων.» Εκείνο που εξετάζεται είναι η πιθανότητα να διαφύγει ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος. Έχουμε μελετήσει το μαρτυρικό υλικό στο οποίο μας παρέπεμψαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των κατηγορουμένων 2 και 3 έκαναν αναφορά και στη δύναμη της μαρτυρίας που υπάρχει εναντίον των κατηγορουμένων 2 και 3. Τα θέματα όμως αυτά δεν είναι θέματα που μπορούν να επιλυθούν στην παρούσα διαδικασία. Στην υπόθεση Τσεκκούρα ν. Δημοκρατίας
(2010)2 ΑΑΔ 32 εξετάστηκε η δύναμη της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Το Εφετείο απορρίπτοντας την έφεση του κατηγορουμένου ανέφερε τα ακόλουθα: «Είναι στοιχειώδες πως δεν τίθεται τώρα ζήτημα τελικής διαπίστωσης γεγονότων ή εξαγωγής συμπερασμάτων, όπως ορθά επισήμανε και το Κακουργιοδικείο. Και πως δεν θα πρέπει με τωρινές ατελέσφορες παρατηρήσεις να επηρεάσουμε οτιδήποτε που θα ανήκει στη δίκη.» Παραπέμπουμε επίσης στην υπόθεση Οικονομίδης ν. Αστυνομίας
(2003)2 ΑΑΔ 492 όπου λέχθηκε ότι «Αυτά όμως είναι θέματα για συζήτηση στο πλαίσιο της ακρόασης της υπόθεσης, όχι για τη διαδικασία κράτησης του κατηγορούμενου όπου το μαρτυρικό υλικό εκτιμάται στην όψη του, όπως εμφανίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου.» Έγινε πολλή αναφορά και από τις δύο πλευρές στην αξία κάποιου πίνακα με επίχρυση κορνίζα διαστάσεων 61 cm x 47 cm που απεικονίζει κάποια μπαλαρίνα και φέρεται να είναι του ιμπρεσιονιστή ζωγράφου ΕdgarDegas. O πίνακας αυτός, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της 2ης κατηγορίας, φέρεται να έχει κλαπεί από τους κατηγορουμένους. Η Κατηγορούσα Αρχή θεωρεί πως η αξία αυτού του πίνακα ανέρχεται σε €6.000.
- Η Υπεράσπιση έχει αντίθετη άποψη. Μάλιστα θεωρεί πως δεν υπάρχει μαρτυρία πως αυτός ο πίνακας είναι γνήσιος και ισχυρίζεται πως πρόκειται περί αντιγράφου πολύ καλής ποιότητας μεν αλλά αξίας μόνο €1.
- Δεν αποφασίζουμε στο παρόν στάδιο κατά πόσο ο πίνακας με την μπαλαρίνα είναι γνήσιος ή όχι και κατ' επέκταση ούτε την αξία αυτού. Ωστόσο, θα πρέπει να γίνει αναφορά και σε μια κατάθεση που έλαβε η Αστυνομία στις 9.10.14 κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, και την οποία ουδέποτε προηγουμένως αποκάλυψε. Την έδωσε στους ευπαιδεύτους συνηγόρους των κατηγορουμένων μόλις στις 21.5.
- Πρόκειται για την κατάθεση «Ένδειξη Β». Σύμφωνα με το περιεχόμενο αυτής, συγκεκριμένο πρόσωπο επισκέφθηκε τον παραπονούμενο Μάριο Βασιλειάδη, ιδιοκτήτη του πιο πάνω πίνακα. Ο τελευταίος του πρότεινε να αγοράσει τον συγκεκριμένο πίνακα με την μπαλαρίνα έναντι του ποσού των £40.000, παρόλο που του είχε αναφέρει τότε πως ο πίνακας ήταν αξίας £200.
- Σύμφωνα με την εν λόγω κατάθεση, ο πίνακας δεν ήταν γνήσιος γιατί ο εν λόγω διάσημος ζωγράφος ζωγράφιζε πάντοτε με παστέλ ενώ ο συγκεκριμένος ήταν με λάδι. Περαιτέρω, ο συγκεκριμένος πίνακας ήταν πολύ απλοϊκός ενώ οι πίνακες του συγκεκριμένου ζωγράφου ήταν πιο «γεμάτοι». Όλα αυτά θα εξεταστούν στα πλαίσια της ουσίας της υπόθεσης. Αυτό βεβαίως που εδώ ενδιαφέρει, είναι ότι υπάρχει και μαρτυρία η οποία υποστηρίζει ότι ο πίνακας δεν είναι γνήσιος και συνεπώς πολύ μικρότερης αξίας παρόλο που, επαναλαμβάνουμε, η αξία του πίνακα δεν είναι συστατικό στοιχείο των αδικημάτων που οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν. Ίσως η αξία του πίνακα να ήταν αυτή που οδήγησε την Κατηγορούσα Αρχή στο να αφήσει την υπόθεση ενώπιον Κακουργιοδικείου. Ο κ. Πελεκάνος έκανε αναφορά στη Γενικός Εισαγγελέας Δημοκρατίας ν. Γεωργίου άλλως Παφίτη
(1997)2 ΑΑΔ 404 όπου εκεί το Κακουργιοδικείο διέταξε όπως ο κατηγορούμενος παραμείνει ελεύθερος παρόλο που για κάποια από τα αδικήματα που αντιμετώπιζε, ο Νόμος προέβλεπε ποινή φυλάκισης δια βίου. Ο κατηγορούμενος είχε μάλιστα προηγούμενες καταδίκες. Και στην εν λόγω υπόθεση το Κακουργιοδικείο σημείωσε πως «υποθέσεις τέτοιας φύσης αδικημάτων, παρόλη τη σοβαρότητα της ποινής που προβλέπεται, πλείστες φορές βρίσκουν το δρόμο προς τα Επαρχιακά Δικαστήρια παρά ενώπιον των Κακουργιοδικείων». Ο Γενικός Εισαγγελέας εφεσίβαλε την απόφαση. Το Εφετείο απέρριψε την έφεση αφού βρήκε ότι το Κακουργιοδικείο εξέτασε όλους τους παράγοντες που μπορούσαν να ληφθούν υπόψη για να καταλήξει στην απόφαση του. Με άλλα λόγια, βρήκε ότι με τα στοιχεία που είχε ενώπιον του το Κακουργιοδικείο, ήταν επιτρεπτό να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια προς την κατεύθυνση που την άσκησε. Αφού θέσαμε ενώπιον μας όλο το σχετικό μαρτυρικό υλικό και τα όσα μας ανέφεραν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι, βρίσκουμε ότι η πιθανότητα καταδίκης είναι ορατή. Επίσης μπορούμε να πούμε ότι σε περίπτωση καταδίκης, η ποινή η οποία δυνατό να επιβληθεί θα είναι ποινή φυλάκισης. Έχουμε θέσει ενώπιον μας και τις προσωπικές, οικογενειακές περιστάσεις των κατηγορουμένων 2 και 3 και τα όσα μας ανέφεραν οι ευπαίδευτοι συνήγοροί τους γύρω από αυτό το θέμα. Η Κατηγορούσα Αρχή δεν αμφισβήτησε ότι οι κατηγορούμενοι 2 και 3 έχουν δεσμούς με την Κυπριακή Δημοκρατία. Ήταν όμως η θέση της ότι αυτοί δεν μπορούν να επενεργήσουν ως ασπίδα για να υπερφαλαγγιστεί η σοβαρότητα των αδικημάτων που αντιμετωπίζουν. Ο κατηγορούμενος 2, Κύπριος πολίτης, είναι ηλικίας 48 ετών. Έχει πέντε αδέλφια. Είναι παντρεμένος και έχει ένα ανήλικο παιδί ηλικίας 9 ετών σήμερα. Η σύζυγος του είναι άνεργη. Διαμένει σε κατοικία στην περιοχή Ορόκλινης της Επαρχίας Λάρνακας. Λάμβανε επίδομα από το Γραφείο Ευημερίας, μέρος του οποίου καταβάλλετο σε ενοίκιο. Από την ημέρα της κράτησης του, σταμάτησε να λαμβάνει επίδομα. Λαμβάνει επίδομα μόνο η σύζυγος του ύψους €700.-. Αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας, αφού πάσχει από διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση και νεφροπάθεια. Λόγω των προβλημάτων υγείας θα πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένη διατροφή και να λαμβάνει συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή. Κατέχει ακίνητη περιουσία σε κατεχόμενο χωριό της Κύπρου. Ο κατηγορούμενος 3, Κύπριος πολίτης, είναι ηλικίας 48 ετών. Διαχειρίζεται εστιατόριο συγκεκριμένου προσφυγικού σωματείου στην Κύπρο. Είναι πατέρας πέντε παιδιών ηλικίας 23, 20, 19, 13 και 1 ½ ετών αντίστοιχα. Τρία από τα πιο πάνω παιδιά του, διαμένουν μαζί του. Eίναι διαζευγμένος. Η πρώην σύζυγος του δεν εργάζεται και κατ' επέκταση είναι ο μοναδικός προστάτης των παιδιών του και των γονέων του οι οποίοι είναι ηλικιωμένοι. Ο πατέρας του αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας αφού πάσχει από ανίατη ασθένεια. Στην υπόθεση Μαρίνου ν. Αστυνομίας
(2009)2 ΑΑΔ 350 αποφασίστηκε πως δεν υπήρχε κίνδυνος μη προσέλευσης του εφεσείοντα στη δίκη και λόγω των στενών δεσμών του με την Κύπρο. Ο εφεσείων ήταν Κύπριος, μόνιμος κάτοικος Κύπρου, νυμφευμένος και πατέρας δύο ανήλικων παιδιών. Το Εφετείο, ουσιαστικά διαφώνησε με το πρωτόδικο δικαστήριο το οποίο έκρινε ότι οι δεσμοί του εφεσείοντα με την Κύπρο ήταν χαλαροί επειδή η εργασία του ήταν εποχιακή και η σύζυγός του αλλοδαπή. Κατ΄ επέκταση, έχοντας ενώπιον του και τη φύση της μαρτυρίας, το Εφετείο έκρινε ότι δεν υπήρχε κίνδυνος μη προσέλευσής του κατά τη δίκη. Σε σχέση δε με τη φύση της μαρτυρίας λέχθηκαν τα ακόλουθα ενδιαφέροντα στη σελίδα 354 (Δικαστής Γ. Κωνσταντινίδης): «Και ήταν ακριβώς το επιχείρημα του κ. Δημητρίου πως σε μια υπόθεση με μαρτυρία αυτής της φύσης, όσο και αν δεν μπορεί να υποστηριχτεί πως δεν είναι πιθανή η καταδίκη, δεν μπορεί και να υποστηριχτεί πως είναι εύλογο για τον εφεσείοντα να προσδοκά σε αθώωσή του. Και πως ακριβώς ενόψει τούτου αλλά και των στενών στην πραγματικότητα δεσμών του με την Κύπρο θα έπρεπε να ήταν αρνητική η απάντηση σε σχέση με τον κίνδυνο μη προσέλευσής του κατά τη δίκη. Συμφωνούμε πως στη βάση του κανόνα ότι, κατά το τεκμήριο της αθωότητας, δεν κρατείται υπόδικος εκτός εάν συγκεκριμενοποιείται παραδεκτός λόγος για την κράτηση, δεν είχε τεκμηριωθεί στην περίπτωση κίνδυνος μη προσέλευσης του εφεσείοντα που θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί με την κράτησή του.» (Η υπογράμμιση γίνεται από το Δικαστήριο) Στην υπόθεση Σιβιτανίδης ν. Δημοκρατίας
(2009)2 ΑΑΔ 22, το Εφετείο παραμερίζοντας την απόφαση του Κακουργιοδικείου σε σχέση με την κράτηση κατηγορουμένου ο οποίος αντιμετώπιζε κατηγορία για παράνομη κατοχή ναρκωτικών, ανέφερε τα ακόλουθα στη σελίδα 26: «Η κρίση εξυπακούει συνειδητή αντίληψη των προσωπικών δεδομένων και της σημασίας τους και ουσιαστικό συσχετισμό τους προς τον κίνδυνο μη προσέλευσης και προς συγκεκριμένες εναλλακτικές ρυθμίσεις που μπορεί να προσφέρονται για διασφάλιση της παρουσίας στη δίκη. Πάντοτε δε, με σταθερό σημείο αναφοράς ότι το ζητούμενο είναι ο περιορισμός του θεμελιώδους δικαιώματος της ελευθερίας ώστε η κράτηση να διατάσσεται ως εξαίρεση στον κανόνα και όχι αντιστρόφως.» Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Δημοκρατίας
(2012)2 ΑΑΔ 718, ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε ενώπιον Κακουργιοδικείου τα ακόλουθα αδικήματα: (α) κατοχή εκρηκτικών υλών (χειροβομβίδα που περιείχε εκρηκτική ύλη), (β) χρήση της χειροβομβίδας, (γ) απόπειρα καταστροφής περιουσίας με τη χρήση της χειροβομβίδας και (δ) πρόκληση κακόβουλης ζημιάς. Ήταν Κύπριος πολίτης ηλικίας 35 ετών και λευκού ποινικού μητρώου. Διέμενε με την οικογένεια του, τους γονείς του, και εργαζόταν με τον πατέρα του. Ήταν αρραβωνιασμένος. Είχε δε ανταποκριθεί θετικά σε κλήση της αστυνομίας, και είχε δώσει το γενετικό του υλικό και συμμετείχε σε διαδικασίες αναγνώρισης. Το Εφετείο ανατρέποντας την απόφαση του Κακουργιοδικείου με την οποία είχε διαταχθεί η κράτησή του ανέφερε τα ακόλουθα στη σελ. 723: «Αυτά όλα είχαν τεθεί ενώπιον του Κακουργιοδικείου και αφορούσαν τις προσωπικές συνθήκες του Εφεσείοντα και την όλη σχέση του ως προς την υπόθεση. Ήσαν πράγματα τα οποία έπρεπε να είχαν σταθμισθεί μαζί με τις περαιτέρω παραμέτρους της θεωρητικής διάστασης των αρχών και να τους δοθεί η δέουσα σημασία. Αυτό συνάδει και με τη δική μας νομολογία αλλά και με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην οποία έχει αναφερθεί ο ευπαίδευτος συνήγορος για τον Εφεσείοντα, όχι μόνο ως θέμα της γενικής αρχής ότι αφετηρία είναι η διατήρηση του καθεστώτος ελευθερίας, αλλά και ως θέμα των συγκεκριμένων στοιχείων που πρέπει να τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου για στάθμιση των συγκεκριμένων πιθανοτήτων μη προσέλευσης σε συνάρτηση με τους γενικούς κινδύνους». Στην παρούσα υπόθεση αφού λάβαμε υπόψη τις οικογενειακές - προσωπικές περιστάσεις των κατηγορουμένων 2 και 3, καταλήγουμε, χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία ότι και οι δύο κατηγορούμενοι έχουν στενούς δεσμούς με την Κύπρο κατ΄ αντίθεση με τον Τουρκοκύπριο κατηγορούμενο στην υπόθεση Adnan v. Αστυνομίας
(2004)2 ΑΑΔ 183 και με τον κατηγορούμενο στην υπόθεση Houssein ν. Αστυνομίας (πιο πάνω). Το γεγονός ότι οι κατηγορούμενοι 2 και 3 είναι Αγγλοκύπριοι και κάτοχοι Αγγλικών διαβατηρίων, δεν καθιστά τους δεσμούς τους με την Κύπρο, λιγότερο στενούς. Στη συνέχεια θα κάνουμε αναφορά σε κάποιες αποφάσεις οι οποίες αφορούν κυρίως στο χρόνο κράτησης. Ορθά οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των κατηγορουμένων, εστίασαν τις αγορεύσεις τους και σε αυτόν τον παράγοντα. Στην Χ"Δημητρίου ν. Δημοκρατίας
(1997)2 ΑΑΔ 45, ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε κατηγορίες που αφορούσαν σε κλοπή επιταγής, πλαστογραφία επιταγής και κυκλοφορίας της, πλαστοπροσωπία και απόσπαση χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις. Εμφανίστηκε στις 11 Φεβρουαρίου του 1997 που η υπόθεση του ήταν ορισμένη όπου και αρνήθηκε ενοχή. Το Κακουργιοδικείο ανέβαλε την υπόθεση για ακρόαση για τις 30.6.97. Ο κατηγορούμενος είχε μια προηγούμενη καταδίκη αφού είχε καταδικαστεί στις 3.2.93 σε φυλάκιση 15 μηνών με 3ετή αναστολή για διάπραξη παρόμοιων αδικημάτων. Το Κακουργιοδικείο διέταξε την κράτηση του κατηγορουμένου μέχρι τη δίκη του. Το Εφετείο ανέτρεψε την πρωτόδικη απόφαση και διέταξε όπως ο κατηγορούμενος αφεθεί ελεύθερος μέχρι την ορισθείσα ημερομηνία δίκης, εφόσον συμμορφωθεί με συγκεκριμένους όρους. Γύρω από το χρόνο κράτησης ανέφερε ότι: «Άλλος παράγοντας - που δεν απασχόλησε μέχρι τώρα και δεν απαντάται στη νομολογία - είναι ο χρόνος κράτησης. Το μήκος του πρέπει να σταθμίζεται έναντι του βαθμού της πρόβλεψης του ενδεχομένου που προορίζεται να αποτελέσει το έρεισμα για κράτηση. ................................ Δεύτερο, το Κακουργιοδικείο δε φαίνεται να κατηύθυνε την προσοχή του στην χρονική έκταση της κράτησης ώστε να τη σταθμίσει έναντι του βαθμού της πρόβλεψης (α) περί κινδύνου μη προσέλευσης ακόμα και αν η πρόβλεψη δεν έπασχε από την παράλειψη συνεκτίμησης σχετικού παράγοντα στον οποίο αναφερθήκαμε και (β) περί διάπραξης, στο ενδιάμεσο, άλλων αδικημάτων. Αυτά τα σφάλματα αποτελούν λόγο για παρέμβαση του Εφετείου. Γιατί είναι, ως θέμα αρχής, ασυμβίβαστα με τη δυνατότητα ορθής άσκησης της διακριτικής εξουσίας για την κράτηση υπόδικου.» Στη Ψύλλας ν. Δημοκρατίας (αρ. 3)
(2002)2 ΑΑΔ 388 με αναφορά στη X"Δημητρίου (πιο πάνω) λέχθηκαν τα ακόλουθα ενδιαφέροντα από τον τότε Πρόεδρο του Ανώτατου Δικαστηρίου κ. Γ. Πική στη σελ. 393: «. Η παράταση της κράτησης συναρτάται με νέα απόφαση του δικαστηρίου. Διαφορετικά το διάταγμα κράτησης θα απέληγε στην κράτηση του υποδίκου για ακαθόριστο χρονικό διάστημα. Είναι νομολογημένο ότι το ενδεχόμενο επιμήκυνσης της κράτησης λόγω του χρονικά παρατεταμένου της δίκης, για λόγους που δεν είναι συνυφασμένοι με την άνευ διακοπής διεξαγωγή της δίκης, επενεργεί υπέρ της απόλυσής του με όρους που το δικαστήριο ήθελε κρίνει πρόσφορους για την απονομή της δικαιοσύνης. .................................. Το Κακουργιοδικείο, και στην παρούσα υπόθεση, δεν προσέδωσε οποιαδήποτε σημασία στην επιμήκυνση του χρόνου της κράτησης του εφεσείοντος, ως στοιχείο το οποίο επενεργεί στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου. Το γεγονός ότι ο ίδιος ο εφεσείων ζήτησε την αναβολή είναι σχετικό για το τί δέον γενέσθαι, όχι όμως αφ΄ εαυτού καθοριστικό. Πρόδηλο είναι, όπως άλλωστε αναφέρεται στην απόφαση του κακουργιοδικείου ότι ο χρόνος συνέχισης της δίκης επελέγη στο πλαίσιο επαναπρογραμματισμού της ακρόασης της υπόθεσης από το δικαστήριο. Η μακρότητα του χρόνου αναβολής της δίκης δεν σχετίζεται με τους λόγους της αναβολής αλλά με το πρόγραμμα του δικαστηρίου. Ευρίσκετο ο εφεσείων υπό κράτηση για έντεκα μήνες χωρίς να διαφαίνεται πότε θα τελειώσει η υπόθεση.» Στην υπόθεση Γιαννάκης Γεωργίου Σπανού κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 26/13 και 28/13, απόφαση ημερομηνίας 29.3.2013, εξετάστηκε και πάλι θέμα κράτησης κατηγορουμένου μέχρι τη δίκη του. Για το θέμα του χρόνου που μεσολαβεί μέχρι τη δίκη ενός ατόμου, λέχθηκαν τα ακόλουθα ενδιαφέροντα από το Δικαστή Στ. Ναθαναήλ: « Πέραν όμως των πιο πάνω, προσμετρά πάντοτε ο χρόνος που μεσολαβεί μέχρι τη δίκη ενός ατόμου. Όπως λέχθηκε και στη Ψύλλας ν. Δημοκρατίας (Αρ. 1)
(2002)2 Α.Α.Δ. 213, η ορθή απονομή της δικαιοσύνης και οι αρχές που την υποστυλώνουν «.. επιβάλλουν την επίσπευση και συμπλήρωση της ακρόασης το συντομότερο δυνατό.». Στη Χριστούδιας ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 1, υπογραμμίστηκε εκ νέου ότι το χρονικό διάστημα της περιόδου κράτησης αποτελεί στοιχείο που δεν μπορεί να παραγνωρίζεται, αλλά αντίθετα πρέπει να σταθμίζεται έναντι του βαθμού της πρόβλεψης ύπαρξης των υπολοίπων παραγόντων, (Χατζηδημητρίου ν. μοκρατίας -πιο πάνω - και Λ. Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 596). Η ανάγκη αιτιολόγησης του διατάγματος κράτησης ενυπάρχει σε αυξημένο βαθμό για κάθε νέα περίοδο κράτησης. Αυτός ο χρόνος κράτησης που αποτελεί μετρήσιμο παράγοντα στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου πρέπει να αιτιολογείται σε συμμόρφωση με τη νομολογία των Κυπριακών Δικαστηρίων που, όπως λέχθηκε και στη Θεοχάρους κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 48, είναι απόλυτα ταυτισμένη με εκείνη του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς επίσης και με την Αγγλική νομολογία. Στη δε Ψύλλα ν. Δημοκρατίας (Αρ. 3)
(2002)2 Α.Α.Δ. 388, επιβεβαιώθηκε ότι: «η κράτηση υποδίκου παρατεινόμενης της ακρόασης της υπόθεσης εναντίον του, συνιστά εξ αντικειμένου νέο γεγονός το οποίο χρήζει αποτίμησης στο πλαίσιο της κρίσης του Δικαστηρίου για την περάτωση της κράτησης του υποδίκου ... Η παράταση της κράτησης συναρτάται με νέα απόφαση του Δικαστηρίου. Διαφορετικά το διάταγμα κράτησης απέληγε στην κράτηση του υποδίκου για ακαθόριστο χρονικό διάστημα.» Στην πιο πάνω υπόθεση τονίσθηκε επίσης ότι το ενδεχόμενο επιμήκυνσης κράτησης για λόγους που δεν είναι συνυφασμένοι με την άνευ διακοπής διεξαγωγή της δίκης, «.. επενεργεί υπέρ της απόλυσης του με όρους που το Δικαστήριο ήθελε κρίνει πρόσφορους για την απονομή της δικαιοσύνης.». Το ιστορικό της υπόθεσης, όπως έχει προεκτεθεί, δείχνει ότι το Κακουργιοδικείο θεώρησε ότι ο χρόνος κράτησης των 6½ μηνών μέχρι τον ορισμό της υπόθεσης για ακρόαση δεν ήταν υπερμεγέθης, έχοντας υπόψη νομολογία ότι ακόμη και 10 και 18 μήνες έχουν κριθεί ως εύλογος χρόνος. Η θεώρηση αυτή κρίνεται λανθασμένη διότι δεν είναι ορθή η εκ προοιμίου αποτίμηση του ευλόγου του χρόνου με γενικευμένη αναφορά στη νομολογία. Το γεγονός ότι η νομολογία έχει επιτρέψει σε ορισμένες περιπτώσεις πολύμηνη κράτηση, (10 και 10½ μήνες αντίστοιχα στις Houssein v. Αστυνομίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 34 και Σωτηρίου ν. Δημοκρατίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 442), μέχρι και πέραν των 18 μηνών σε ακραίες περιπτώσεις (Κρασοπούλης κ.ά. ν. Δημοκρατίας - πιο πάνω -), δεν σημαίνει ότι αυτό είναι το σύνηθες ή το εύλογο μέτρο. Ούτε και πρέπει να σπρώχνεται προς τα πάνω η περίοδος κράτησης που είναι απολύτως αναγκαία για να εκδικαστεί μια συγκεκριμένη υπόθεση. Το προεξάρχον πάντοτε κριτήριο είναι η διασφάλιση της παρουσίας του κατηγορούμενου στη δίκη του. Όχι όμως σε βάρος, χωρίς νόμιμη υπαγωγή στα νομολογηθέντα κριτήρια, του θεμελιώδους και καίριου τεκμηρίου της αθωότητας.» Καλείται εδώ το Δικαστήριο να εξετάσει κατά πόσο οι κατηγορούμενοι 2 και 3 θα πρέπει να συνεχίσουν να τελούν υπό κράτηση μέχρι τις 13.10.15, ημερομηνία που ορίστηκε η υπόθεση τους γι' ακρόαση. Με άλλα λόγια, καλείται το Δικαστήριο να εξετάσει κατά πόσο οι κατηγορούμενοι 2 και 3 θα πρέπει να παραμείνουν υπό κράτηση για ένα περίπου χρόνο μέχρι να αρχίσει η ακροαματική διαδικασία της υπόθεσης τους, η οποία αφορά σε αδικήματα όπου η μέγιστη ποινή φυλάκισης είναι 7 χρόνια. Γι' αυτή την καθυστέρηση οι ίδιοι ουδεμία ευθύνη φέρουν. Η δε αναβολή που ζητήθηκε στις 27.4.15 είχε να κάνει κυρίως με το γεγονός ότι δεν τους είχε δοθεί από την Κατηγορούσα Αρχή, ως όφειλε, όλο το μαρτυρικό υλικό κάτι με το οποίο συμφώνησε η Κατηγορούσα Αρχή. Μέχρι σήμερα η Κατηγορούσα Αρχή δεν έχει δώσει όλο το μαρτυρικό υλικό στην Υπεράσπιση. Όπως ανέφερε ο κ. Ερωτοκρίτου, αυτό θα γίνει εντός των επόμενων ημερών. Να σημειωθεί ότι ο κατηγορούμενος 2 από την αρχή είχε ένσταση στην κράτηση του και ζήτησε όπως αφεθεί ελεύθερος με όρους. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω, περιλαμβανομένων των προσωπικών περιστάσεων και δεσμών των Ελληνοκύπριων κατηγορουμένων 2 και 3 με την Κυπριακή Δημοκρατία, οι οποίοι εδώ βρίσκουμε ότι είναι στενοί και όχι χαλαροί, τη φύση της μαρτυρίας που τους εμπλέκει από την οποία και οι δύο εύλογα μπορούν να προσδοκούν σε αθώωση, χωρίς βεβαίως να αγνοούμε τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες φέρονται να έχουν διαπράξει τα αδικήματα, το χρόνο κράτησης τους για τον οποίο κάναμε αναφορά πιο πάνω, την πιθανότητα διάπραξης άλλων αδικημάτων που βρίσκουμε ότι εδώ υπάρχει, θεωρούμε πως η διακριτική μας ευχέρεια θα πρέπει να ασκηθεί και ασκείται υπέρ της απόλυσης τους με όρους. Θα ακούσουμε τους ευπαίδευτους συνηγόρους σε σχέση με τους όρους. (Υπ.) ............. Ι. Ιωαννίδης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............ Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ............. Τ. Κατσικίδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΔΔ Subject: Criminal/Assize Court/Interim Αναφορά: Ενδιάμεση Απόφαση - κράτηση μέχρι την δίκη cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο