ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΟΜΑΡ ΑΛΝΤΑΗΕΧ, Αρ. Υπόθεσης: 4658/15, 11/6/2015

(2), 85, 86 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπως τροποποιήθηκε (2η, 4η, 6η και 8η κατηγορία). Οι λεπτομέρειες των αδικημάτων εμφαίνονται στις κατηγορίες, τις έχουμε θέσει ενώπιον μας και θα σταθούμε σε αυτές όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. Τα γεγονότα ως έχουν εκτεθεί από την Κατηγορούσα Αρχή και δεν έχουν αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση, παρατίθενται αυτολεξεί: " Στις 15/2/2015 και περί ώρα 19:25 o κατηγορούμενος φορώντας κουκούλα εισήλθε στο περίπτερο MMS που βρίσκεται στην Λεωφόρο Μακαρίου αρ. 42 στην Λεμεσό. Η Ανθούλλα Καλέμτζογλου υπάλληλος του περιπτέρου βρισκόταν πίσω από το ταμείο. Ο κατηγορούμενος κρατώντας στο δεξί του χέρι ένα μαχαίρι φώναξε προς την υπάλληλο "δώσμου τα λεφτά του ταμείου τωρά» . Η υπάλληλος φοβήθηκε και πήρε από το ταμείο όσα χρήματα ήταν σε χαρτονομίσματα και τα έβαλε πάνω στον πάγκο. Ο κατηγορούμενος τότε της είπε « Όλα τα λεφτά» με αποτέλεσμα να του δώσει και τα κέρματα. Το χρηματικό ποσό που έκλεψε ο κατηγορούμενος ήταν €352 περιουσία του Μάριου Κωνσταντίνου από την Λεμεσό ο οποίος έχει κατοχή και έλεγχο των χρημάτων ως διευθυντής των περιπτέρων ΜΜS. Στις 24/2/2015 και περί ώρα 00:40 ο κατηγορούμενος φορώντας κουκούλα εισήλθε στο αρτοποιείο Sunfresh στην οδό Καρτεσίου στην Λεμεσό. Πλησίασε την Mioara Proca πωλήτρια του αρτοποιείου όπου με την απειλή μαχαιριού απαίτησε όπως αυτή ανοίξει το ταμείο. Η υπάλληλος φοβισμένη άνοιξε το ταμείο και ο κατηγορούμενος άρπαξε από αυτό το χρηματικό ποσό των €125 περιουσία του Ανδρέα Πισσίδη από την Λεμεσό ο οποίος έχει κατοχή και έλεγχο των χρημάτων ως διευθυντής των αρτοποιείων Sunfresh. Ο κατηγορούμενος αφού άρπαξε το χρηματικό ποσό τράπηκε σε φυγή. Στις 24/2/2015 και περί ώρα 21:20 η Sima Navasardyan πωλήτρια στον φούρνο Sunfresh που βρίσκεται στην οδό Ομήρου στην Λεμεσό , βρισκόταν στο ταμείο του φούρνου. Ο κατηγορούμενος που φορούσε μαύρη μάλλινη κουκούλα εισήλθε στον φούρνο. Στάθηκε πίσω από τον πάγκο του ταμείου και έστρεψε προς την υπάλληλο μαχαίρι το οποίο κρατούσε λέγοντας της να του δώσει τα λεφτά. Στην συνέχεια ήρθε προς το μέρος του ταμείου και απειλώντας την υπάλληλο με το μαχαίρι της ζήτησε να ανοίξει το ταμείο. Η υπάλληλος φοβισμένη άνοιξε το ταμείο και ο κατηγορούμενος άρπαξε από αυτό το ποσό των €255 περιουσία του Ανδρέα Πισσίδη από την Λεμεσό ο οποίος έχει κατοχή και έλεγχο των χρημάτων ως διευθυντής των αρτοποιείων Sunfresh. Ο κατηγορούμενος αφού άρπαξε το χρηματικό ποσό τράπηκε σε φυγή. Στο μέρος κλήθηκε η Αστυνομία όπου μεταξύ άλλων της δόθηκε περιγραφή του δράστη. Στις 25/2/2015 και περί ώρα 03:45 o κατηγορούμενος φορώντας κουκούλα εισήλθε στο αρτοποιείο Sunfresh που βρίσκεται στην οδό Μισιαούλη και Καβάζογλου στην Λεμεσό. Κρατώντας μαχαίρι στο ένα χέρι, με το άλλο υπέδειξε στην Ροζίτσα Κολέβα υπάλληλο του αρτοποιείου να κάνει ησυχία. Στην συνέχεια έδειξε προς την υπάλληλο το ταμείο. Ο κατηγορούμενος προχώρησε προς το ταμείο ενώ η υπάλληλος πλησιάζοντας προς το ταμείο έτρεξε προς τον χώρο όπου υπήρχαν άλλοι υπάλληλοι του αρτοποιείου. Οι εν λόγω υπάλληλοι έτρεξαν προς το μέρος του κατηγορούμενου με αποτέλεσμα αυτός να εγκαταλείψει το μέρος. Στις 25/2/2015 και περί ώρα 04:25 εντοπίστηκε στην οδό Δημοσθένη Μιτσή να περιπλανάται πεζός ο κατηγορούμενος τον οποίο η Αστυνομία ανέκοψε. Σε σωματικό έλεγχο που του έγινε εντοπίστηκαν μία μάλλινη κουκούλα και ένα πτυσσόμενο μαχαίρι με λεπίδα μήκους οκτώ

(8)εκατοστών που κατέληγε σε μυτερή άκρη και το οποίο χρησιμοποίησε ο κατηγορούμενος για την διάπραξη των ληστειών. Ο κατηγορούμενος συνελήφθη για το αυτόφωρο αδίκημα της μαχαιροφορίας και αφού του εξηγήθηκαν οι λόγοι της σύλληψης του και του επεστήθη η προσοχή στον Νόμο αυτός απάντησε « Το έχω για να καθαρίζω κανένα φρούτο. Απαγορεύεται;» Μεταξύ άλλων εντοπίστηκαν στην κατοχή του γάντια μαύρου και γκρίζου χρώματος καθώς επίσης και μία μαύρη μάλλινη κουκούλα με οπές στο σημείο των ματιών. Ο κατηγορούμενος αφού οδηγήθηκε στα γραφεία του ΤΑΕ Λεμεσού , σε ανακριτική του κατάθεση ομολόγησε την διάπραξη των αδικημάτων. Ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου.» H ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορούμενου με την εμπεριστατωμένη και προσεγμένη αγόρευσή της, χωρίς να παραβλέπει τη σοβαρότητα του αδικήματος της ένοπλης ληστείας, κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει τον κατηγορούμενο με επιείκεια αφού, ως ανέφερε, συντρέχουν εδώ τέτοιοι μετριαστικοί παράγοντες που δικαιολογούν κάτι τέτοιο. Έχουμε θέσει ενώπιον μας τα όσα ανέφερε και θα σταθούμε σε αυτά όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. Εκ προοιμίου αναφέρουμε πως λαμβάνουμε υπόψη όλους τους μετριαστικούς παράγοντες στους οποίους έκανε αναφορά. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη και το περιεχόμενο της έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας που συντάχθηκε γύρω από την κοινωνικοοικονομική κατάσταση του κατηγορουμένου, το οποίο παραθέτουμε στην παρούσα απόφαση σε γενικές γραμμές. Ο κατηγορούμενος προέρχεται από οικογένεια χαμηλής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Ο πατέρας του κατάγεται από τη Συρία και από το 2011 εργάζεται ως ελαιοχρωματιστής στην Αίγυπτο. Ο κατηγορούμενος τους τελευταίους επτά μήνες δεν διατηρεί επικοινωνία με τον πατέρα του και υπάρχουν υποψίες ότι βρίσκεται αιχμάλωτος. Η μητέρα του η οποία κατάγεται από τη Λεμεσό, απεβίωσε το 2013 σε ηλικία 40 ετών λόγω προβλημάτων υγείας που παρουσίαζε. Έχει τρία ετεροθαλή αδέλφια από δεύτερο γάμο του πατέρα του με Σύρια, τα οποία διαμένουν στη Συρία. Διατηρεί επικοινωνία με τα αδέλφια του και οι σχέσεις τους είναι πολύ καλές. Στην ηλικία των 5 ετών εγκαταστάθηκε στη Συρία όπου τη φροντίδα του ανέλαβε η πατρική γιαγιά και παππούς. Με τους γονείς του διατηρούσε επικοινωνία και τους επισκεπτόταν κατά την περίοδο των σχολικών διακοπών. Μετά την αποφοίτηση του από το Δημοτικό Σχολείο επέστρεψε στην Κύπρο. Φοίτησε μέχρι την Α' Τάξη Γυμνασίου όπου και διέκοψε λόγω θανάτου της μητέρας του. Στη συνέχεια εργάστηκε μαζί με τον πατέρα του ως ελαιοχρωματιστής. Το 2005 όταν ήταν ηλικίας 15 ετών, ο πατέρας του επέστρεψε στη Συρία. Ο ίδιος αρνήθηκε να τον ακολουθήσει και συνέχισε να διαμένει στη Λεμεσό όπου και εργαζόταν ως ελαιοχρωματιστής. Το 2011 μετέβηκε μαζί με τον πατέρα του στην Αίγυπτο για σκοπούς εργασίας. Στην Αίγυπτο εργάστηκε για 2 ½ περίπου μήνες και στη συνέχεια μετέβηκε στην Ιταλία όπου εργάστηκε για 2 ½ περίπου χρόνια. Τους τελευταίους τρεις μήνες επέστρεψε στην Κύπρο όπου μαζί με φίλο του ενοικίασε μικρό διαμέρισμα στη Λεμεσό. Για κάλυψη των βασικών του αναγκών χρησιμοποίησε τις αποταμιεύσεις του που δεν ξεπερνούσαν το ποσό των €600.-. Πριν από τη σύλληψη του ήταν άνεργος και λόγω σοβαρών οικονομικών προβλημάτων εγκατέλειψε την ενοικιαζόμενη οικία και φιλοξενείτο σε γκαράζ αυτοκινήτων που διατηρούσε φίλος του. Για αρκετές μέρες ήταν περιπλανώμενος ενώ για κάλυψη των βασικών του αναγκών δανειζόταν χρήματα από φίλο του. Η παραβατική συμπεριφορά του αποδίδεται στα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε. Δηλώνει παραδοχή σε όλες τις κατηγορίες, εκφράζει τη μεταμέλεια του και ζητά την επιείκεια του Δικαστηρίου. Το αδίκημα της ένοπλης ληστείας είναι ένα από τα πλέον σοβαρά αδικήματα του Ποινικού Κώδικα και αυτό αντανακλάται από την προβλεπόμενη από τον Νόμο ποινή που είναι αυτή της φυλάκισης διά βίου. Η προβλεπόμενη από το Νόμο ανώτατη ποινή είναι ενδεικτική της έκτασης της σοβαρότητας ενός αδικήματος και αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής, όπως και το είδος της ποινής που θα επιβληθεί (βλ. Souilmi v. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 248, Γεν. Εισαγγελέας v. Πέτρου

(1993)2 ΑΑΔ 9). Όπως τέθηκε στην υπόθεση Λεβέντης v. Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 632: «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Βεβαίως, τα Δικαστήρια δεν βασίζονται μόνο στην προβλεπόμενη από το νόμο ποινή αλλά λαμβάνουν υπόψη και τις προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου και τις περιστάσεις διάπραξης των αδικημάτων. Θα πρέπει εδώ να σχολιάσουμε ότι δυστυχώς τα τελευταία χρόνια, αδικήματα που αφορούν σε ληστείες, διαρρήξεις και κλοπές, παρουσιάζουν έξαρση στην Κύπρο και σε τέτοια περίπτωση το στοιχείο της αποτροπής για προστασία του κοινωνικού συνόλου υπερτερεί έντονα. Στην Ιωάννου κ.ά v. Δημοκρατίας

(2003)2 ΑΑΔ 171 επισημαίνεται ότι: «Οι ληστείες τραπεζικών καταστημάτων και καταστημάτων συνεργατικών εταιρειών άρχισαν να προσλαμβάνουν ανησυχητικές διαστάσεις και η ανάγκη αποτελεσματικής εφαρμογής του νόμου εμφανίζεται επιτακτική.» Πληθώρα αποφάσεων του Ανώτατου Δικαστηρίου, καταπιάνονται με την επιβολή ποινών για αδικήματα της φύσεως που ο κατηγορούμενος διέπραξε. Θα αναφερθούμε σε ορισμένες από αυτές γνωρίζοντας ότι οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής. Δεν έχουν τον δεσμευτικό χαρακτήρα που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που την συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (βλ. Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας

(2000)2 ΑΑΔ 1 και Μιχαήλ v. Δημοκρατίας

(2003)2 ΑΑΔ 123). Η όποια αναφορά σε παρόμοιες υποθέσεις γίνεται για να υπάρχει, όσο είναι δυνατό, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. Γρηγορίου ν. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 217). Στην πρόσφατη απόφαση Σάμπη ν. Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 100, το Εφετείο επανέλαβε ότι: «. δεν υπάρχει προκαθορισμένο πλαίσιο και ακριβής προσδιορισμός της επιβαλλόμενης ποινής αναλόγως των προηγούμενων αποφάσεων. Η κάθε υπόθεση εξετάζεται στα πλαίσια των ιδιαιτεροτήτων που υπάρχουν και η κρίση της ορθότητας μιας ποινής εάν δηλαδή είναι έκδηλα υπερβολική ή όχι συναρτάται με τα περιστατικά της υπόθεσης, την προβλεπόμενη από το Νόμο ποινή και τις προσωπικές συνθήκες έκαστου εφεσείοντα, όπου είναι δυνατόν». Στην πολύ πρόσφατη απόφαση Στέλιος Μαυρολουκά ν. Δημοκατίας Ποινική Έφεση 212/13, απόφαση ημερ. 5.2.15, τονίστηκε ότι η προηγηθείσα νομολογιακή προσέγγιση είναι χρήσιμη προς την κατεύθυνση ελαφρυντικών ή επιβαρυντικών λόγων, αλλά και καθορισμού του γενικότερου πλαισίου της ποινής σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Παραπομπή σε δικαστικό προηγούμενο, ιδίως στις περιπτώσεις όπου επιβάλλεται ποινή φυλάκισης, θωρακίζει τη δικαστική κρίση με την απαραίτητη πειστικότητα και εξαλείφει την οποιανδήποτε υπόνοια για αυθαιρεσία ή τυχόν αίσθημα αδικίας του καταδικασθέντα. Στην υπόθεση Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1994)2 ΑΑΔ 132, επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο, που παραδέχθηκε το αδίκημα του άρθρου 282, ποινή φυλάκισης 4 ετών. Ο κατηγορούμενος απέσπασε με τη χρήση βίας που συνίστατο σε γροθιά, τσάντα με χρήματα συνολικού ύψους £4.782 αφού παραπλάνησε το διευθυντή υπεραγοράς που την κατείχε. Ο κατηγορούμενος δεν βαρύνετο με προηγούμενες καταδίκες και το Κακουργιοδικείο δέχθηκε ότι το αδίκημα αποτελούσε μία, εκτός χαρακτήρα, ενέργεια του κατηγορούμενου. Επίσης, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη και τη μικρή συνδρομή του στη διαλεύκανση του αδικήματος καθώς και τη γνήσια μεταμέλεια του. Η ποινή επικυρώθηκε από το Εφετείο. Στην υπόθεση Χαράκη κ.ά. ν. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 183, για το ίδιο αδίκημα (ένοπλης ληστείας) επιβλήθηκε ποινή φυλακίσεως 4 ετών, η οποία δεν κρίθηκε από το Εφετείο υπερβολική. Οι κατηγορούμενοι οπλισμένοι με ξύλινο ρόπαλο και με την κεφαλή και το πρόσωπο καλυμμένα με κράνος και κουκούλα, εισέβαλαν σε υποκατάστημα της Τράπεζας Κύπρου στη Λακατάμεια και με την απειλή βίας στους υπαλλήλους και πελάτες της τράπεζας απέσπασαν το ποσό των £13.040,00 και διέφυγαν με κλοπιμαία μοτοσικλέτα αφού προηγουμένως κτύπησαν και τραυμάτισαν διαβάτη που προσπάθησε να τους ανακόψει. Οι κατηγορούμενοι δεν βαρύνοντο με προηγούμενες καταδίκες και παραδέχθηκαν ενοχή ενώπιον του Κακουργιοδικείου. Στην υπόθεση Φανάρας κ.α. ν. Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ σελ. 50, οι κατηγορούμενοι ηλικίας 19 και 23 ετών, παραδέχθηκαν ενοχή σε δυο κατηγορίες ληστείας, κατά παράβαση των άρθρων 255, 282, 283 και 20 του Ποινικού Κώδικα. Οι δυο κατηγορούμενοι κουκουλοφόροι και οπλισμένοι με μαχαίρια, εισέβαλαν σε διαμέρισμα δυο αλλοδαπών γυναικών και υπό την απειλή βίας και αφού τις κτύπησαν, απέσπασαν το ποσό των £65. Τα γεγονότα της υπόθεσης κρίθηκαν ως εξαιρετικά σοβαρά. Στους κατηγορούμενους επιβλήθηκε ποινή φυλακίσεως 8 ετών που επικυρώθηκε από το Εφετείο. Σημειώνεται ότι οι κατηγορούμενοι είχαν λευκό ποινικό μητρώο και παραδέχθηκαν ενοχή στο Κακουργιοδικείο μετά από μερική ακρόαση. Στην υπόθεση Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ σελ. 411 επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο, που ήταν ένας από τους δυο δράστες που υπό την απειλή όπλου απέσπασαν το ποσό των £4.582 από κατάστημα τραπέζης, ποινή φυλακίσεως 10 ετών. Ο κατηγορούμενος βαρύνετο με μία προηγούμενη καταδίκη για ένοπλη ληστεία, ήταν πατέρας ενός ανήλικου παιδιού και είχε ψυχολογικά προβλήματα. Η ποινή επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. Στην υπόθεση Γρηγορίου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 ΑΑΔ 571, ο κατηγορούμενος μετά από ακροαματική διαδικασία βρέθηκε ένοχος για ένοπλη ληστεία, όπου με τη χρήση όπλου απέσπασε το ποσό των £11.300. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε σ' αυτόν ποινή φυλακίσεως 10 ετών, αφού έλαβε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος δεν βαρύνετο με προηγούμενες καταδίκες, τις προσωπικές του περιστάσεις και τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετώπιζε. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την ποινή αναφέροντας τα ακόλουθα στη σελ. 593: «..Για το κακούργημα της ληστείας προβλέπεται ποινή ισόβιας φυλάκισης. Αυτό είναι ευθέως προσδιοριστικό της σοβαρότητας του και, περαιτέρω, όπως τόνισε το Κακουργιοδικείο, εδώ έχουμε σαφή προσχεδιασμό και χρήση πυροβόλου όπλου. Ο εφεσείων, αφού τρομοκράτησε τους πάντες, με προφανές και το ενδεχόμενο άλλων εξελίξεων που θα μπορούσε να ήταν τραγικές, απέσπασε σοβαρό ποσό, το οποίο και δεν ανακτήθηκε....». Φυλάκιση 10 ετών επιβλήθηκε και στον κατηγορούμενο στην υπόθεση Σταύρου «Φάντη» v. Δημοκρατίας

(2002)2 ΑΑΔ 61. Ο κατηγορούμενος, μεταμφιεσμένος και υπό την απειλή όπλου, εξανάγκασε τον υπάλληλο τράπεζας να πέσει στο έδαφος. Ακολούθως, τον κλείδωσε στο αποχωρητήριο του υποκαταστήματος και ανενόχλητος πήρε όλα τα χρήματα από το χρηματοκιβώτιο της τράπεζας. Από το ποσό της ληστείας, ένα ποσό πέραν των Λ.Κ.60.000 σε κυπριακές λίρες και ξένα χαρτονομίσματα δεν ανευρέθηκε. Ο κατηγορούμενος βαρύνετο με μια προηγούμενη παρόμοια καταδίκη. Η ποινή επικυρώθηκε από το Εφετείο. Στην Ποράς κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 452 οι κατηγορούμενοι ηλικίας 20 και 19 ετών αντίστοιχα παραδέχθηκαν ενώπιον Επαρχιακού Δικαστηρίου το αδίκημα της ένοπλης ληστείας. Πρωτόδικα τους επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 4 και 3 ½ ετών αντίστοιχα. Το Εφετείο αφού έλαβε υπόψη του το πολύ νεαρό της ηλικίας τους, τα ιδιαίτερα προβλήματα που αυτοί αντιμετώπιζαν και τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες διέπραξαν το αδίκημα, έκρινε ότι αισθητά μικρότερης έκτασης ποινή θα εξυπηρετούσε όλους τους σκοπούς. Μείωσε τις ποινές φυλάκισης σε 3 και 2 ½ έτη αντίστοιχα. Η αυξητική τάση των αδικημάτων ληστειών παρουσιάζεται ανάγλυφη στην υπόθεση Talal Faeg Mahmoud Abed ν. Δημοκρατίας

(2007)2 ΑΑΔ 128 στην οποία αφού επικυρώνεται ποινή φυλάκισης 9 ετών για αδίκημα ένοπλης ληστείας, σημειώνονται τα εξής: «Τα δικαστήρια μας, εκδηλώνοντας την έντονη αγωνία του κοινού, αντιμετωπίζουν, και δικαιολογημένα, με αυστηρότητα την παρανομία. Οι κάτοικοι της χώρας μας θυμούνται τους καιρούς που ένιωθαν και ζούσαν την ασφάλεια. Την άνεση π.χ. να αφήνουν ανοικτές τις πόρτες και τα παράθυρα των σπιτιών τους, ξεκλείδωτα τα αυτοκίνητα τους, εκτεθειμένη την περιουσία τους και κυρίως να διακινούνται χωρίς να αισθάνονται οποιοδήποτε κίνδυνο από ελλοχεύοντες εγκληματίες. Η διαπίστωση της πραγματικής και άκρως ανησυχητικής κατάστασης που επικρατεί σήμερα στον τόπο μας είναι επαρκής λόγος για να δράσουν τα δικαστήρια προς την κατεύθυνση της πάταξης της παρανομίας. Μέχρις ότου οι ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι και εγκληματολόγοι προσφέρουν τις μακροπρόθεσμες δικές τους υπηρεσίες στην καλυτέρευση της κοινωνίας, τα δικαστήρια δεν έχουν άλλη επιλογή, αντίθετα είναι καθήκον τους, να διασφαλίσουν τη νομιμότητα. Το έγκλημα έχει, δυστυχώς, προσλάβει νέα μορφή. Εν πολλοίς, εξελίχθηκε, σε επάγγελμα. Μισθοφόροι διαπράττουν εγκλήματα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις εγκληματίες αποσπούν με τη χρήση βίας ενίοτε σκληρής και άγριας περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν σε φιλήσυχους και ανυποψίαστους πολίτες όπως στην περίπτωση που είναι ενώπιον μας. Η ποινή που επέβαλε στον εφεσείοντα το κακουργιοδικείο είναι αυστηρή. Επικροτούμε όμως και την αυστηρότητα και το ύψος της. Οι προσωπικές περιστάσεις με τα γνωστά στοιχεία που αφορούν στις οικογενειακές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες του κατηγορούμενου αποτελούν μετριαστικούς παράγοντες όταν το έγκλημα και οι περιστάσεις που διεπράχθη δεν είναι του είδους που περιγράφουμε πιο πάνω. Σε εγκλήματα προσχεδιασμένα και όπου ο σκοπός είναι η παράνομη απόσπαση οικονομικού οφέλους χωρίς σεβασμό στην προσωπικότητα και ακεραιότητα των θυμάτων μόνο η παραδοχή και απολογία αποτελούν σοβαρό παράγοντα που λαμβάνεται ευνοϊκά υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής. Οι υπόλοιποι παράγοντες είναι πράγματι περιθωριακοί». Στην Zak κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2008)2 ΑΑΔ 854, οι κατηγορούμενοι, Σλοβάκοι, φορώντας κουκούλες και κρατώντας πιστόλια εισήλθαν σε υποκατάστημα του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Δασκάλων Λτδ. Υπό την απειλή των πιστολιών ζήτησαν να τους παραδοθούν τα χρήματα. Οι κατηγορούμενοι πήραν όσα χρήματα μπόρεσαν, ενώ κατά την αναχώρηση τους έδωσαν οδηγίες στους υπαλλήλους και πελάτη του Ταμιευτηρίου, να πέσουν στο έδαφος. Είχαν προηγούμενες καταδίκες στη χώρα τους. Τους επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών στην κατηγορία της ληστείας. Λήφθηκε υπόψη η άμεση παραδοχή τους και ότι ενώ σχεδίασαν τα αδικήματα, έδρασαν επιπόλαια και εν τέλει δεν αποκόμισαν οποιοδήποτε ποσό από τη ληστεία. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πιο πάνω ποινή. Στην Abunazha v. Δημοκρατίας

(2009)2 ΑΑΔ 551, ο κατηγορούμενος κατόπιν δικής του παραδοχής βρέθηκε ένοχος σε κατηγορία ένοπλης ληστείας. Του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών, η οποία επικυρώθηκε από το Εφετείο. Στην Παναγιώτης Μακρή ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 33/12, απόφαση ημερομηνίας 15.1.2013, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης οκτώ ετών για το αδίκημα της ληστείας με έμφορτο όπλο. Να σημειωθεί ότι και εδώ ο κατηγορούμενος είχε παραδεχθεί το αδίκημα. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα: «Η έξαρση των αδικημάτων αυτών αλλά και η ίδια η φύση τους, ως η δια της βίας και της επίδειξης βίας προς εκφοβισμό και εξαναγκασμό, συνιστούν τέτοια ενέργεια που παραβιάζει κάθε έννοια της πολιτισμένης συμπεριφοράς. Είναι, λοιπόν, δικαίως που το αδίκημα της ένοπλης ληστείας θεωρείται από τα σοβαρότερα του Ποινικού Κώδικα, για να μην αναφερθούμε περαιτέρω στις ενδεχόμενες συνέπειες που μπορεί να προκύψουν. Εδώ, δυστυχώς, η ληστεία διεπράχθη όχι με τρόπο που να μη εξυπάκουε κίνδυνο, αλλά με έμφορτο όπλο χωρίς να δοθεί η παραμικρή εξήγηση.» Η ίδια προσέγγιση υπήρξε και στην υπόθεση Λέανδρος Κωστάκη Κυριάκου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 211/12, απόφαση ημερομηνίας 25.1.2013, όπου επικυρώθηκε, κατόπιν παραδοχής, ποινή φυλάκισης οκτώ ετών για το αδίκημα της ληστείας με έμφορτο όπλο. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα: «Κατ' αρχάς, το αδίκημα της ένοπλης ληστείας, ιδιαίτερα με την έξαρση την οποία έχει πάρει, καθίσταται και εκ των πραγμάτων σοβαρό και ακόμα σοβαρότερο όταν διαπράττεται με έμφορτο όπλο. Αυτή η διάσταση δεν μπορεί να μείνει εκτός των παραμέτρων της κρίσης του Δικαστηρίου ως προς την ποινή, αφού εξυπακούει τη δυνατότητα χρήσης η οποία συνειδητά γίνεται όταν το όπλο φορτίζεται.» Στην παρούσα υπόθεση δεν υπάρχει ο επιβαρυντικός παράγων που αφορά σε κατοχή έμφορτου όπλου κατά τη διάπραξη των αδικημάτων. Στην υπόθεση 3556/11, Δημοκρατία ν. Μιχάλη Παραρέ του Κακουργιοδικείου Λεμεσού (με διαφορετική σύνθεση) επιβλήθηκαν στις 11.10.11, σε νεαρό κατηγορούμενο, ηλικίας 24 ετών, συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 4 ετών για αδικήματα που αφορούσαν σε ένοπλες ληστείες. Ο νεαρός κατηγορούμενος υπό την απειλή σπαθιού που κρατούσε στα χέρια του και με καλυμμένο το κεφάλι με κουκούλα, διέπραξε ληστείες. Παραδέχθηκε τη διάπραξη των αδικημάτων, συνεργάστηκε με την Αστυνομία και ήταν λευκού ποινικού μητρώου. Αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας και είχε παθολογική εξάρτηση από ουσίες που τον καθιστούσαν ευάλωτο σε παραβατική συμπεριφορά. Επέστρεψε το συνολικό ποσό των €1.975 που είχε αποσπάσει. Στην IPPOKRATIS GIANNAKOV ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 220/12, απόφαση ημερ. 24.2.14, επιβλήθηκε κατόπιν παραδοχής ποινή φυλάκισης 4 ετών για το αδίκημα της ένοπλης ληστείας. Ο κατηγορούμενος με τη χρήση βίας παραβίασε μονόφυλλή ξύλινη πόρτα διαμερίσματος, πρωινές ώρες, για να εισέλθει σε διαμέρισμα όπου και διέπραξε το αδίκημα της ληστείας. Εφεσίβαλε την ποινή την οποία θεώρησε αυστηρή. Το Ανώτατο Δικαστήριο αφού επανέλαβε ότι τα αδικήματα των ληστειών παρουσιάζουν έξαρση και ότι σε τέτοιες περιπτώσεις οι ποινές θα πρέπει να είναι αποτρεπτικές, απέρριψε την έφεση. Μάλιστα ανέφερε ότι «η επιβληθείσα ποινή, αντανακλά όλους τους παράγοντες που αναφέρονται στην πρωτόδικη απόφαση, παρόλο που εμείς, ενδεχομένως να κρίναμε την ποινή ως επιεική υπό τις περιστάσεις.». Στην πρόσφατη απόφαση, στην οποία παρέπεμψε η κα Νεοφύτου, Ντάνυ Χασάν. κ.ά. ν. Δημοκρατίας Ποινικές Εφέσεις 196/13 και 197/13, απόφαση ημερ. 10.10.14, οι νεαροί κατηγορούμενοι ηλικίας 21 και 27 ετών, παραδέχθηκαν σωρεία κατηγοριών, ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνοντο και κατηγορίες που αφορούσαν σε ληστείες. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην απόφαση, διέπραξαν κατά συρροή ληστείες με τη χρήση βίας εις βάρος τουριστών οι οποίοι αντί φιλοξενίας δέχθηκαν επιθέσεις, τραυματισμούς, αναστάτωση και ταλαιπωρία. Περαιτέρω, ο ένας από τους δύο κατηγορούμενους σε μια περίπτωση όταν διέρρηξε και εισήλθε εντός κατοικίας, βρέθηκε αντιμέτωπος με την ένοικο της κατοικίας και για υλοποίηση του σκοπού του δεν δίστασε να πάρει μαχαίρι και υπό την απειλή του μαχαιριού την ανάγκασε να του υποδείξει το πορτοφόλι της το οποίο και πήρε, αποκομίζοντας χρηματικό ποσό που υπήρχε εντός αυτού. Το Κακουργιοδικείο τους επέβαλε συντρέχουσες ποινές φυλάκισης από ένα μέχρι και έξι χρόνια. Ειδικότερα στις κατηγορίες που αφορούσαν σε ληστείες επέβαλε συντρέχουσες ποινές φυλάκισης έξι και πέντε ετών. Το Εφετείο μείωσε τις εν λόγω ποινές σε 4 ½ και 4 χρόνια φυλάκισης. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα από την απόφαση του Εφετείου: " Το Κακουργιοδικείο λοιπόν αποτίμησε μέσα στο ορθό πλαίσιο τη σοβαρότητα της έκνομης δραστηριότητας των εφεσειόντων και την συνακόλουθη ανάγκη για επιβολή αυστηρής ποινής με αποτρεπτικό χαρακτήρα και ορθώς αναφέρει στην απόφαση του ότι για σκοπούς επιμέτρησης της ποινής οι εφεσείοντες δικαιούνταν σε έκπτωση λόγω των μετριαστικών παραγόντων που συνέτρεχαν στην περίπτωση τους, χωρίς να παραβλέπονται και οι προσωπικές και οικογενειακές τους περιστάσεις. Όμως θεωρούμε ότι τελικά οι ποινές των έξι χρόνων φυλάκισης που επιβλήθηκαν σε πέντε κατηγορίες που αφορούσαν ληστείες - κατηγορίες 4, 12, 19 και 23 - και πέντε χρόνων φυλάκισης σε άλλες πέντε κατηγορίες που αφορούσαν επίσης ληστείες - κατηγορίες 2, 10, 14, 17 και 25 - είναι ιδιαιτέρως αυστηρές. Σε βαθμό που αφίστανται του μέτρου και αναδύουν έλλειψη αντιστοιχίας μεταξύ της σοβαρότητας των αδικημάτων που διέπραξαν οι εφεσείοντες και της ποινής, λαμβανομένης υπόψη της έμπρακτης βαρύτητας που θα έπρεπε να δοθεί στους μετριαστικούς παράγοντες και στις προσωπικές τους συνθήκες. Ενόψει τούτου θεωρούμε ότι επιβάλλεται η παρέμβαση του Εφετείου για αποκατάσταση της αντιστοιχίας και κατά συνέπεια η ποινή της φυλάκισης των έξι χρόνων που επιβλήθηκε σε καθεμιά από τις κατηγορίες 4, 12, 19 και 23 μειώνεται ανάλογα στα 4 ½ χρόνια φυλάκισης, ενώ η ποινή των πέντε χρόνων φυλάκισης στις κατηγορίες 2, 10, 14, 17 και 25 μειώνεται στα 4 χρόνια φυλάκισης." Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδουμε στην παραδοχή του κατηγορούμενου ενώπιον του Δικαστηρίου. Έχει επανειλημμένα τονιστεί ότι η παραδοχή πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή. Αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με αποτέλεσμα να μην σπαταλείται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)1 ΑΑΔ 28). Θα θεωρήσουμε δε την παραδοχή του ως άμεση (βλ. Gorko κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 ΑΑΔ 458, 463) και ότι αυτή συνοδεύεται από έκφραση μεταμέλειας, η οποία μέσω της αγόρευσης της ευπαίδευτης συνηγόρου του ήταν ρητή και χωρίς περιστροφές ή προϋποθέσεις (βλ. CCC Laundries (Paphos) Ltd κ.ά. ν. Θεοφάνους

(2010)2 ΑΑΔ 288, 296). Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδουμε και στη συνεργασία του με την αστυνομία αφού μόλις συνελήφθηκε παραδέχθηκε σε θεληματική του κατάθεση τη διάπραξη όλων των αδικημάτων και βοήθησε στην πλήρη εξιχνίαση αυτών. Aπό την άλλη, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι ο κατηγορούμενος, σε τέσσερις διαφορετικές περιπτώσεις, με προσχεδιασμό, μεταξύ 15 - 25.2.15, φορώντας κουκούλα και οπλισμένος με μαχαίρι εισήλθε σε τέσσερα διαφορετικά καταστήματα όπου και διέπραξε τα σοβαρά αδικήματα. Με άλλα λόγια, δεν επρόκειτο για μια μεμονωμένη εγκληματική συμπεριφορά. Η κα Νεοφύτου έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους λόγους που ώθησαν τον κατηγορούμενο να διαπράξει τα συγκεκριμένα εγκλήματα. Ως ανέφερε, η ανεργία και τα πολλά οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε ήταν αυτά που τον έκαναν να διαπράξει τις ληστείες. Θα δώσουμε βαρύτητα προς όφελος του κατηγορουμένου και σε αυτό τον παράγοντα, αλλά οφείλουμε να παραπέμψουμε σε δύο πρόσφατες αποφάσεις όπου είχαν προβληθεί παρόμοιες θέσεις. Πρόκειται για την Παναγιώτης Μακρή ν. Δημοκρατίας, (πιο πάνω): «Όμως, αν τα οικονομικά προβλήματα, συνδεόμενα και με άλλα προβλήματα ευρύτερα, οικογενειακά ή υγείας, μπορούσαν να δικαιολογήσουν την παρανομία, αυτό θα ήταν η οριστική κατάρρευση κάθε ηθικής αρχής αλλά και κάθε αρχής τάξης και δικαίου.» Το ίδιο και στη Λέανδρος Κωστάκη Κυριάκου ν. Δημοκρατίας (πιο πάνω): «Κυρίως δε, όμως, να τονίσουμε το γεγονός, το οποίο τονίσαμε και στη Μακρή, ότι κανένας, μα κανένας, λόγω προσωπικών αναγκών ή περιστάσεων, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την προσφυγή στο έγκλημα και, ιδιαίτερα, εγκλήματα του είδους τα οποία πλήττουν το θεμέλιο της όλης ασφάλειας των πολιτών.» Είναι καλά γνωστό πως όπου το στοιχείο της αποτροπής προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη, οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου έχουν περιθωριακή σημασία. Γνωρίζουμε βεβαίως πως η σοβαρότητα των αδικημάτων δεν εξουδετερώνει το στοιχείο της εξατομίκευσης της ποινής, το οποίο στις περιπτώσεις όπου τα αδικήματα παρουσιάζουν έξαρση έρχεται σε δεύτερη μοίρα (Λαζάρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 ΑΑΔ 633). Το καθήκον όμως του Δικαστηρίου να λάβει υπόψη και τις προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου και να εξατομικεύσει την ποινή, δεν ατονεί στις περιπτώσεις όπου οι ποινές θα πρέπει να είναι αποτρεπτικές. (Βλέπε Χρυσοστόμου «Κανάρη» ν. Αστυνομίας

(1990)2 ΑΑΔ 18). Από την άλλη εξατομίκευση της ποινής δεν εξουδετερώνει τη σοβαρότητα του εγκλήματος και το στοιχείο της αποτροπής (βλ. Σωκράτους ν. Δημοκρατίας

(1994)2 ΑΑΔ 132). Στην παρούσα υπόθεση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, η άμεση παραδοχή του κατηγορούμενου, η πλήρης συνεργασία του με την Αστυνομία η οποία οδήγησε στην εξιχνίαση των αδικημάτων που διέπραξε, η έκφραση ουσιαστικής μεταμέλειας και το λευκό του ποινικό μητρώο. Περαιτέρω το μέσο που κατείχε για τη διάπραξη των ληστειών (το οποίο σε καμιά περίπτωση δεν χρησιμοποιήθηκε για τραυματισμό αλλά μόνο για απειλή), και η εξέλιξη, δεν αποκαλύπτουν δράση από σκληρό και αδίστακτο εγκληματία (Ποράς κ.ά. ν. Αστυνομίας (πιο πάνω)). Σε σχέση με το θέμα αυτό, θα πρέπει να σημειώσουμε πως σε μια περίπτωση όταν η υπάλληλος αρτοποιείου έτρεξε προς το χώρο όπου υπήρχαν άλλοι υπάλληλοι, μετά που ο κατηγορούμενος της ζήτησε να κάνει ησυχία δείχνοντας της το ταμείο, ο κατηγορούμενος δεν έδωσε συνέχεια στην εγκληματική του δραστηριότητα και εγκατέλειψε το μέρος. Μαζί με όλα τα πιο πάνω, έρχονται να προστεθούν και οι οικογενειακές - προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου. Υπό το φως όλων των πιο πάνω μετριαστικών παραγόντων, θεωρούμε πως μπορούμε να ξεχωρίσουμε αυτή τη συγκεκριμένη υπόθεση από άλλες υποθέσεις ληστειών στις οποίες οι δράστες κατείχαν έμφορτα όπλα, και να την κρίνουμε με μεγαλύτερη επιείκεια όπως άλλωστε έγινε και στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ελευθερίου

(1996)2 ΑΑΔ 192, όπου το Εφετείο αποφάσισε να μην επέμβει στην επιλογή του Πρωτόδικου Δικαστηρίου να κρίνει μια συγκεκριμένη περίπτωση με επιείκεια, η οποία βεβαίως αφορούσε σε άλλα αδικήματα. Παρόμοια προσέγγιση υπήρξε και στις Ποινικές Εφέσεις 65/12 και 70/12 Sammy John Lee Trussler, απόφαση ημερ. 16.1.2013. Κρίνουμε ως αρμόζουσες τις ακόλουθες ποινές φυλάκισης, τις οποίες και επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο: Στην 1η κατηγορία ποινή φυλάκισης 4 ½ ετών. Στην 3η κατηγορία ποινή φυλάκισης 4 ½ ετών. Στην 5η κατηγορία ποινή φυλάκισης 4 ½ ετών. Στην 7η κατηγορία ποινή φυλάκισης 4 ½ ετών. Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Αποφασίσαμε να μην επιβάλουμε ποινές στις κατηγορίες 2, 4, 6 και 8 αφού αυτές αφορούν στη μεταφορά του αντικειμένου που ο κατηγορούμενος μετέφερε κατά τη διάπραξη των αδικημάτων, στις οποίες επιβλήθηκε ποινή (βλ. Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 385 και Περικλέους ν. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 34). Οι πιο πάνω επιβληθείσες ποινές μειώνονται κατά το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος τελούσε υπό κράτηση και δη από τις 25.2.15. (Υπ.) .............. Ι. Ιωαννίδης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Τ. Κατσικίδης, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής .../ΔΔ Subject: Criminal/Assize Court/Sentence Αναφορά- ένοπλη ληστεία κ.ά. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο