D & H EXECUTIVE HOMES LIMITED ν. ΜΙΧΑΛΗ ΑΝΑΓΙΩΤΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 8160/15, 22/6/2015

(1)(β) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155. Πιο συγκεκριμένα ισχυρίστηκαν ότι έχουν αθωωθεί στην προηγούμενη ποινική υπόθεση με αρ.26121/2013 Ε.Δ.Λεμεσού, η οποία αφορούσε τα ίδια ή ουσιαστικά ίδια αδικήματα και της οποίας τα γεγονότα ήταν ταυτόσημα με αυτά της παρούσας υπόθεσης. Ως εκ τούτου το Δικαστήριο όρισε το θέμα για Ακρόαση. Στα πλαίσια της Ακρόασης της ειδικής απάντησης οι δύο πλευρές κατέθεσαν εκ συμφώνου το κατηγορητήριο της αναφερθείσας ποινικής υπόθεσης 26121/13 (τεκμ.1), τα πρακτικά του Δικαστηρίου στην ποινική υπόθεση 26121/13 ημερ.01/12/14 και 18/12/14 (τεκμ.2 & 3 αντίστοιχα) και το αγοραπωλητήριο συμβόλαιο ημερ. 21/05/10 μεταξύ των εδώ παραπονούμενων και κατηγορούμενων (τεκμ.4), ενώ ακολούθως οι συνήγοροι αγόρευσαν προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα όσα υποστήριξαν αμφότεροι οι συνήγοροι στις αγορεύσεις τους, επιχειρηματολογώντας για τη βασιμότητα των εκατέρωθεν θέσεών τους, καταγράφηκαν αυτολεξεί στα πρακτικά της παρούσας υπόθεσης, έχουν ληφθεί σοβαρά υπόψη από το Δικαστήριο για την έκδοση της παρούσας απόφασης και δεν θεωρείται σκόπιμο να παρατεθούν αναλυτικά. Θα γίνει αναφορά σημειώνω πιο κάτω σε συγκεκριμένα σημεία των αγορεύσεων εφόσον τούτο κριθεί αναγκαίο. Κρίνεται σκόπιμο εξ' αρχής να αναφερθεί ότι από τη μελέτη του κατηγορητηρίου της παρούσας υπόθεσης και των τεκμηρίων πιο πάνω καθώς επίσης των όσων οι συνήγοροι έχουν αναφέρει στις αγορεύσεις τους προκύπτουν τα εξής αδιαμφισβήτητα γεγονότα/στοιχεία : (α) Μεταξύ παραπονούμενων και κατηγορούμενων υπεγράφη την 21η/05/10 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο με το οποίο οι πρώτοι πώλησαν στους δεύτερους την κατοικία αρ.5, επί του τεμαχίου 1106, Φ/Σχ.54/31, στο χωριό Πύργος στη Λεμεσό (τεκμ.4). (β) Οι παραπονούμενοι καταχώρησαν εναντίον των ίδιων κατηγορούμενων την ποινική υπόθεση με αρ.26121/13 Ε.Δ.Λεμεσού (τεκμ.1), η Ακρόαση της οποίας ξεκίνησε την 01/12/14 (βλ.τεκμ.2), αλλά στις 18/12/14 που η υπόθεση ήταν ορισμένη για συνέχιση της ακρόασης της αυτή απερρίφθη ουσιαστικά λόγω μη προώθησης της (βλ.τεκμ.3). Οι κατηγορούμενοι κατά συνέπεια απαλλάγηκαν και αθωώθηκαν από το Δικαστήριο στην εν λόγω υπόθεση. (γ) Η ποινική υπόθεση 26121/13 πιο πάνω αφορούσε το αδίκημα της ανέγερσης οικοδομής χωρίς άδεια κατά παράβαση των άρθρων 3

(1)(β) και 20 του Κεφ.96. Σύμφωνα δε με τις λεπτομέρειες αδικήματος οι παράνομες ανεγέρσεις αφορούσαν το τεμάχιο 1106, Φ/Σχ.54/31, στο χωριό Πύργος της Λεμεσού, ήτοι στην βόρεια πλευρά μια αποθήκη 19 τ.μ., και στη νότια πλευρά μια επέκταση μικρού δωματίου 75 τ.μ. και το κλείσιμο μιας βεράντας. (δ) Δεν έχει καταχωρηθεί Έφεση σε ότι αφορά την απόφαση του Δικαστηρίου ημερ.18/12/14 στην υπόθεση 26121/13 με την οποία η υπόθεση απορρίφθηκε ως ανωτέρω έχει αναφερθεί, με αποτέλεσμα αυτή να έχει πλέον καταστεί οριστική και αμετάκλητη. Τα αδικήματα που αντιμετωπίζουν οι κατηγορούμενοι στην παρούσα υπόθεση που είναι τα εξής: (α) Στην 1η κατηγορία για την ανέγερση οικοδομής χωρίς άδεια κατά παράβαση των άρθρων 3

(1)(β) και 20 του Κεφ.96. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος οι παράνομες ανεγέρσεις έγιναν περί το 2010 ή και σε μεταγενέστερη ημερομηνία και αφορούσαν τέσσερα υποστατικά (αποθήκες και δωμάτια) εντός του τεμαχίου 1106, Φ/Σχ.54/31, στο χωριό Πύργος της Λεμεσού. (β) Στην 2η κατηγορία για την κατοχή και ή χρήση οικοδομής χωρίς πιστοποιητικό τελικής έγκρισης κατά παράβαση των άρθρων 10

(1)και 20 του κεφ.

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος η κατοχή και χρήση αφορά τα τέσσερα υποστατικά που αναφέρονται στην 1η κατηγορία πιο πάνω. Όπως προκύπτει συνεπώς με βάση όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω, οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν στην παρούσα υπόθεση κατ' αρχήν μια όμοια κατηγορία με αυτήν που αντιμετώπιζαν στην προηγούμενη υπόθεση αρ.26121/
2. Συγκεκριμένα η 1η κατηγορία αφορά το ίδιο αδίκημα της ανέγερσης οικοδομής χωρίς άδεια ενώ περαιτέρω αφορά ανέγερση οικοδομών εντός του ιδίου τεμαχίου γης που οι κατηγορούμενοι αγόρασαν από τους παραπονούμενους. Οι λεπτομέρειες αδικήματος διαφοροποιούνται ως προς τον ισχυριζόμενο χρόνο διάπραξης του αδικήματος αφού ενώ στο κατηγορητήριο της υπόθεσης 26121/13 δεν αναφέρεται χρόνος, στην παρούσα υπόθεση καθορίζεται και συγκεκριμένα «κατά ή περί το 2010 και ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία». Επίσης υπάρχει μια διαφοροποίηση ως προς τις παράνομες οικοδομές που κατ' ισχυρισμό ανεγέρθηκαν και απλή ανάγνωση των δύο κατηγορητηρίων επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές. Κατά δεύτερο προκύπτει ότι με βάση το παρόν κατηγορητήριο οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν επιπλέον την 2η κατηγορία για κατοχή και ή χρήση οικοδομής χωρίς πιστοποιητικό τελικής έγκρισης, την οποία κατηγορία δεν αντιμετώπιζαν στην αναφερθείσα προηγούμενη υπόθεση. Όμως αναφέρω περαιτέρω πως τα γεγονότα της κατηγορίας αυτής σαφώς και προκύπτουν κατά ένα τρόπο από την 1η κατηγορία αφού οι οικοδομές που κατ' ισχυρισμό κατέχονται και χρησιμοποιούνται χωρίς πιστοποιητικό τελικής έγκρισης αφορούν ακριβώς τις οικοδομές που σύμφωνα με την 1η κατηγορία ανεγέρθηκαν χωρίς άδεια. Έχοντας όλα τα πιο πάνω υπόψη αναφέρεται ότι ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορούμενων εισηγήθηκε πως στην προκειμένη περίπτωση οι κατηγορούμενοι τίθενται σε κίνδυνο καταδίκης για 2η φορά οπότε εφαρμόζεται το δόγμα Autrefois Acquit. Τα γεγονότα των δύο υποθέσεων είναι ταυτόσημα. Υπάρχει ανέφερε ταύτιση διαδίκων, ίδιο ακίνητο, ίδιοι χρόνοι και ίδια ή ουσιαστικά ίδια αδικήματα. Οι παραπονούμενοι πρόσθεσε τεχνηέντως ή εσκεμμένα προσπάθησαν να τροποποιήσουν τις λεπτομέρειες στην παρούσα υπόθεση εν σχέση με την υπόθεση 26121/13 ως προς τον χρόνο και την έκταση του αδικήματος και να τις παρουσιάσουν ως νέες. Με βάση τα τεκμήρια όμως που έχουν κατατεθεί προκύπτει ότι μιλούμε για τα ίδια πράγματα και οι κατηγορούμενοι δεν πρέπει να εισέλθουν στη βάσανο της ποινικής διαδικασίας για ίδια αδικήματα για τα οποία εύλογα θα μπορούσαν να καταδικαστούν στην προηγούμενη υπόθεση. Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι προκειμένου να αποφασίσω για το θέμα έχω ανατρέξει τόσο σε Νομολογία όσο και σε συγγράμματα ( 1.Criminal Procedure in Cyprus των κ.κ.Λοίζου και Πική σελ.90-95, 2.Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των κ.κ.Τάκη Ηλιάδη και Νικόλα Σάντη, Λευκωσία 2014, σελ.918-921, και 3.Στοιχεία Ποινικού Δικαίου και Δικονομίας του Κώστα Σατολιά σελ.397-400). Στην υπόθεση Γεώργιος Χαραλάμπους Πουλλαούας ν. Αστυνομίας, Ποινική ΄Εφεση 7115 ημερ. 13.7.2001 στη σελίδα 5 αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά με τις αρχές που διέπουν το δεδικασμένο σε ποινικές υποθέσεις: " Δεν χρειάζεται να προβούμε σε εκτεταμένη ανάλυση των αρχών που διέπουν την εφαρμογή του δεδικασμένου σε ποινικές υποθέσεις. Συνοψίζονται ως εξής στον Archbold 1995, παρ. 4-149: «The doctrine of res judicata does apply to the criminal law in the form of the maxim nemo debet bis vexari pro eadem causa, or nemo debet bis puniri pro uno delicto - no - one should be twice put in jeopardy of being convicted and punished for the same offence (the rule against double jeopardy). The pleas of autrefois convict and acquit are founded on these maxims». Σε μετάφραση: « Το δόγμα του δεδικασμένου τυγχάνει εφαρμογής στη σφαίρα του ποινικού δικαίου υπό τον τύπο του αποφθέγματος nemo debet bis vexari pro eadem causa, or nemo debet bis puniri pro uno delicto -κανένας δεν μπορεί να τίθεται δύο φορές σε κίνδυνο καταδίκης για το ίδιο αδίκημα (ο κανόνας κατά του διπλού κινδύνου). Οι αρχές του autrefois convict and acquit είναι θεμελιωμένες επί των πιο πάνω αποφθεγμάτων». .............................. Όπως υποδεικνύεται στο σύγγραμμα των Spencer Bower and Turner "The Doctrine of Res Judicata», 2nd ed,. σελ. 272: "Not only is the plea available in respect of any repetition of the actual charge of which the accused has previously been acquitted: he is also protected on counts on which the jury could have convicted him in the earlier proceedings, even though he was not in them made the subject of a formal acquittal on such counts". Σε μετάφραση: «Όχι μόνο το δόγμα είναι διαθέσιμο σε σχέση με οποιαδήποτε επανάληψη της πραγματικής κατηγορίας για την οποία ο κατηγορούμενος είχε προηγουμένως αθωωθεί αλλά επίσης προστατεύεται και για κατηγορίες για τις οποίες οι ένορκοι θα μπορούσαν να τον καταδικάσουν στην αρχική διαδικασία, έστω και αν σε σχέση με αυτές δεν είχε τύχει τυπικής αθώωσης». Η αρχή την οποία επικαλείται το πιο πάνω σύγγραμμα έχει τεθεί στην απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην Connelly v. Director of Public Prosecution

(1964)Α.C. 1254 - απόφαση του Lord Morris, στη σελ. 1311: "The authorities to which I have referred show that the plea of autrefois acquit has availed if the charge contained in a later indictment is one of which a man could have been convicted on the trial of the earlier indictment." Σε μετάφραση: «Οι αυθεντίες στις οποίες έχω αναφερθεί δείχνουν ότι μπορεί να γίνει επίκληση του δόγματος του autrefois acquit αν η κατηγορία που περιέχεται σε μεταγενέστερο κατηγορητήριο είναι μια για την οποία ένας θα μπορούσε να καταδικαστεί κατά την εκδίκαση του αρχικού κατηγορητηρίου». Στην ίδια απόφαση ο Lord Devlin θέτει το θέμα ως εξής στις σελ. 1339-1340: "For the doctrine of autrefois to apply it is necessary that the accused should have been put in peril of conviction for the same offence as that with which he is then charged. The word offence embraces both the facts which constitute the crime and the legal characteristics which make it an offence. For the doctrine to apply it must be the same offence both in fact and in law." Σε μετάφραση: «Για την εφαρμογή του δόγματος του autrefois είναι αναγκαίο όπως ο κατηγορούμενος να είχε τεθεί στον κίνδυνο καταδίκης για το ίδιο αδίκημα όπως εκείνο για το οποίο τώρα κατηγορείται. Η λέξη «αδίκημα» περιλαμβάνει τόσο τα γεγονότα τα οποία συνιστούν το έγκλημα και τα νομικά χαρακτηριστικά τα οποία το καθιστούν αδίκημα. Για την εφαρμογή του δόγματος πρέπει να είναι το ίδιο αδίκημα τόσο όσον αφορά τα γεγονότα όσο και το νόμο». " Η προστασία από διπλή διακινδύνευση (Double Jeopardy) παρέχεται και από το Σύνταγμα. Η παράγραφος 2 του άρθρου 12 του Συντάγματος προνοεί: « Ο απαλλαγής ή καταδικασθείς, δεν δικάζεται εκ δευτέρου δια το αυτό αδίκημα. Ουδείς τιμωρείται εκ δευτέρου δια την αυτήν πράξιν ή παράλειψη, εκτός εάν συνεπεία αυτής προεκλήθη θάνατος. » Σχετικές πρόνοιες υπάρχουν επίσης τόσο στον Ποινικό Κώδικα Κεφ.154 (άρθρο 19) όσο και στον Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμο Κεφ.155 (άρθρο 35). Στο σύγγραμμα των κ.κ.Λοϊζου και Πική, Criminal Procedure in Cyprus, αναφέρεται στις σελίδες 92 και 93 ότι για να υπάρχει επιτυχής επίκληση του Autrefois Acquit (ή του Autrefois Convict) θα πρέπει όχι μόνο τα γεγονότα να είναι τα ίδια αλλά και το αδίκημα. Εάν τα συστατικά είναι διαφορετικά τότε δεν τίθεται θέμα εφαρμογής της ειδικής αυτής απολογίας. Ερχόμενος τώρα στην προκειμένη περίπτωση και έχοντας κατά νου της αρχές πιο πάνω, έχω καταλήξει ότι το δόγμα του autrefois acquit θα πρέπει να επιτύχει σε ότι αφορά την 1η κατηγορία μόνον και εξηγώ. Δεν χωρεί καμία αμφιβολία ότι το αδίκημα της 1ης κατηγορίας και το αδίκημα που αντιμετώπιζαν οι κατηγορούμενοι στην ποινική υπόθεση 26121/13 είναι το ίδιο δηλ. αυτό της ανέγερσης οικοδομής χωρίς άδεια κατά παράβαση των άρθρων 3

(1)(β) και 20 του Κεφ.

1. Από εκεί και πέρα το Δικαστήριο εδώ δεν ενδιαφέρει τόσο αν τα οικοδομήματα στις δύο υποθέσεις είναι ακριβώς τα ίδια ή αν οι παραπονούμενοι τεχνηέντως ή εσκεμμένα όπως αναφέρθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο των κατηγορούμενων προσπαθούν να τα παρουσιάσουν ως διαφορετικά για να αποφύγουν ουσιαστικά το δεδικασμένο. Παρεμβάλλω εν πάση περιπτώσει εδώ ότι έχοντας μελετήσει τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί δεν διαπιστώνεται με βεβαιότητα αν μιλούμε για τις ίδιες οικοδομές. Όμως αυτό που σαφώς ενδιαφέρει είναι το γεγονός ότι η 1η κατηγορία θα μπορούσε να είχε συμπεριληφθεί στο κατηγορητήριο της υπόθεσης 26121/
2. Μιλούμε και στις δύο περιπτώσεις για ανεγέρσεις οικοδομών χωρίς άδεια εντός του ιδίου τεμαχίου γης και δεν ισχυρίστηκε ποτέ ο ευπαίδευτος συνήγορος των παραπονούμενων, έστω ότι πρόκειται για διαφορετικές οικοδομές, ότι για παράδειγμα οι οικοδομές που αφορά η παρούσα υπόθεση περιήλθαν σε γνώση των παραπονούμενων μετά την αθώωση των κατηγορούμενων στην υπόθεση 26121/13 ή ότι εν πάση περιπτώσει αυτές δεν έχουν ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα και η ανέγερση τους συνεχίζεται. Αντίθετα αυτό που ξεκάθαρα προκύπτει είναι πώς οι παραπονούμενοι μιλούν για οικοδομές που ανεγέρθηκαν περί το 2010 ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία και που προφανώς ήταν εν γνώσει τους όταν καταχώρησαν το προηγούμενο κατηγορητήριο στις 26/11/13, συνεπώς για γνωστά σε αυτούς γεγονότα κατά τον χρόνο αυτό. Επίσης με αυτά τα δεδομένα αξίζει περαιτέρω να αναφερθεί ότι μέχρι τις 18/12/14 οπότε απορρίφθηκε η υπόθεση 26121/13, δεν έγινε οποιαδήποτε προσπάθεια τροποποίησης του κατηγορητηρίου για να συμπεριληφθούν στο κατηγορητήριο οι οικοδομές που αναφέρονται στο παρόν κατηγορητήριο είτε μέσω νέας κατηγορίας είτε ως μέρος των λεπτομερειών της υφιστάμενης κατηγορίας. Καταλήγω συνεπώς ότι η 1η κατηγορία της παρούσας υπόθεσης αφορά το ίδιο αδίκημα με την κατηγορία στην ποινική υπόθεση 26121/13 και περαιτέρω πως αμφότερες οι υποθέσεις αφορούν ανεγέρσεις οικοδομών εντός του ίδιου τεμαχίου γης και κατά τον ίδιο χρόνο. Ως εκ τούτου η 1η κατηγορία της παρούσας υπόθεσης θα μπορούσε σε κάθε περίπτωση να είχε συμπεριληφθεί στην προηγούμενη υπόθεση 26121/13 ή διαφορετικά θα μπορούσε να λεχθεί έχοντας υπόψη την Νομολογία πιο πάνω πως εν σχέση με την κατηγορία αυτή οι κατηγορούμενοι θα μπορούσαν να είχαν καταδικαστεί στην προηγούμενη υπόθεση, άσχετα αν τελικά αθωώθηκαν για τον λόγο που έχει αναφερθεί. Ως εκ των ανωτέρω και εν όψει της απουσίας έφεσης κατά της αθωωτικής απόφασης στην προηγούμενη υπόθεση και της εμβέλειας του δόγματος του autrefois acquit, κρίνω ότι συνέχιση της παρούσας υπόθεσης αναφορικά με την 1η κατηγορία θα παραβίαζε τον κανόνα του διπλού κινδύνου και το δόγμα του autrefois acquit. Κατά την κρίση μου όμως δεν συμβαίνει το ίδιο με την 2η κατηγορία. Διότι εκτός του ότι μιλούμε για εντελώς διαφορετικό αδίκημα το οποίο βασίζεται σε άλλο άρθρο του Κεφ.96, πρόκειται για ένα συνεχές αδίκημα το οποίο διαπράττεται κάθε μέρα που περνά, μέχρι και σήμερα. Με αυτό δε υπόψη θα πρόσθετα εδώ ότι ακόμη και να συμπεριλαμβάνετο το αδίκημα αυτό στο προηγούμενο κατηγορητήριο εις το οποίο αθωώθηκαν οι κατηγορούμενοι και πάλιν ενδεχομένως να μην μπορούσε να γίνει επιτυχής επίκληση του δόγματος. Καταληκτικά και με βάση τα όσα ανέφερα ανωτέρω κρίνω ότι η ειδική απάντηση του autrefois acquit θα πρέπει να επιτύχει μόνον στην 1η κατηγορία και συνεπώς οι κατηγορούμενοι απαλλάσσονται από την 1η κατηγορία που αντιμετωπίζουν, ενώ τους καλώ να απαντήσουν στην 2η κατηγορία. Με δεδομένο το αποτέλεσμα, σε ότι αφορά τη διαδικασία που αποτέλεσε αντικείμενο της παρούσας απόφασης η κάθε πλευρά θα επιβαρυνθεί με τα δικά της έξοδα. (Υπ.)......................................... Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής Subject: Private Criminal/Interim Αναφορά: Ειδική Απάντηση/ Αutrefois Αcquit/ άρθρο 69

(1)(β) Κεφ. 155 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο