Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Χαράλαμπος Μορφάκης Λίμιτεδ κ.α., Υπόθεση αρ.: 21507/2012, 22/1/2015

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155) Δια του κατηγορητηρίου, το οποίο ετροποποιήθηκε, κατόπιν αιτήματος της κατηγορούσας αρχής, ήδη δύο φορές, οι κατηγορούμενοι αρ. 1 και 2 («οι κατηγορούμενοι», εκτός όπου είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός εκάστου) εγκαλούνται για παραβάσεις συγκεκριμένων άρθρων του περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμων (Ν.54(Ι)/1996, ως αυτός ετροποποιήθηκε στη συνέχεια) καθώς, επίσης, και του Κανονισμού (Ε.Ε.) αρ. 10/2011, του Κανονισμού (Ε.Κ.) αρ. 1935/2004 και της Οδηγίας 2002/72/Ε.Κ. Ας σημειωθεί πώς η δεύτερη τροποποίηση του κατηγορητηρίου ημερ. 30.10.2014 προεκρίθηκε από την κατηγορούσα αρχή αφού ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορουμένων, στα πλαίσια δικασίμου πριν από την έναρξη της ακρόασης, ανεφέρθηκε σε πολλαπλότητα του αρχικού κατηγορητηρίου. Ας σημειωθεί, επίσης, πώς στην παρά.

(2)του προοιμίου του, ο Κανονισμός (Ε.Ε.) αρ. 10/2011 ο οποίος, ως αδιαμφισβήτητο γεγονός, ετέθηκε σε ισχύ την 01.05.2011, αναφέρει πώς «αποτελεί ειδικό μέτρο κατά την έννοια του άρθρου 5 παράγραφος 1 του κανονισμού (Ε.Κ.) αρ. 1935/2004, ......καθορίζει ειδικούς κανόνες για τα πλαστικά υλικά και αντικείμενα, που θα εφαρμόζονται για την ασφαλή χρήση τους» και καταργεί «την οδηγία 2002/72/Ε.Κ. της Επιτροπής της 6ης Αυγούστου 2002, σχετικά με τα πλαστικά υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα». Στο κατηγορητήριο, υπό την τελευταία τροποποιημένη μορφή του, περιέχονται 6 κατηγορίες. Η 1η, η 3η και η 5η κατηγορία αφορούν στους κατηγορουμένους αρ. 1, μίαν εταιρεία ως δηλώνει η επωνυμία τους, ενώ η 2η, η 4η και η 6η κατηγορία αφορούν στον κατηγορούμενο αρ. 2 υπό την ιδιότητά του «ως διευθυντής και/ή ως αντιπρόσωπος» των πρώτων. Οι εκθέσεις αδικήματος της 1ης, της 3ης και της 5ης κατηγορίας ταυτίζονται. Σε αυτές καταγράφονται συλλήβδην τα άρθρα 6, 7, 12, 25 και 27 του Ν.54(Ι)/1996 καθώς, επίσης, και ο Κανονισμός (Ε.Ε.) αρ. 10/2011, ο Κανονισμός (Ε.Κ.) αρ. 135/2004 και η Οδηγία αρ. 2002/72/Ε.Κ. Η καταγραφή της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μόνον ονομαστική και δεν συνοδεύεται από τον προσδιορισμό των εκάστοτε σχετικών επιμέρους διατάξεων. Παρατίθεται αυτούσιο το κείμενο της έκθεσης αδικήματος η οποία αφορά στην 1η, την 3η και την 5η κατηγορία. «....... Παράβαση των Περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμων 54(Ι) του 1996 ως τροποποιήθηκε άρθρα 6, 7, 12, 25 και 27, Κανονισμός (Ε.Ε.) 10/2011, Κανονισμός 1935/2014, Οδηγία 2002/72». Ταυτίζονται, επίσης, οι εκθέσεις αδικήματος της 2ης, της 4ης και της 6ης κατηγορίας. Σε αυτές καταγράφονται, ομοίως, συλλήβδην τα άρθρα 6, 7, 12, 25 και 27 του Ν.54(Ι)/1996 καθώς, επίσης, και ο Κανονισμός (Ε.Ε.) αρ. 10/2011, ο Κανονισμός (Ε.Κ.) αρ. 135/2004 και η Οδηγία αρ. 2002/72/Ε.Κ. . Ομοίως, η καταγραφή της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μόνον ονομαστική και δεν συνοδεύεται από τον προσδιορισμό των εκάστοτε σχετικών επιμέρους διατάξεων. Παρατίθεται αυτούσιο το κείμενο της έκθεσης αδικήματος η οποία αφορά στην 2η, την 4η και την 6η κατηγορία: «..... Παροχή για Παράβαση των Περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμων 54(Ι) του 1996 ως τροποποιήθηκε άρθρα 6, 7, 12, 25 και 27, Κανονισμός (Ε.Ε.) 10/2011, Κανονισμός 135/2004, Οδηγία 2002/72». Παρενθετικώς σημειώνεται το πρόσθετο λογικό κενό και η πρόσθετη ασάφεια τα οποία χαρακτηρίζουν το αμέσως ανωτέρω κείμενο και τα οποία προκύπτουν από την ημιτελή φράση «Παροχή για Παράβαση». Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες οι οποίες δίδονται για την 1η, την 3η και την 5η κατηγορία «κατά και/ή περί τις 07.01.2011» οι κατηγορούμενοι αρ. 1 «εισήγαγαν στην υπεραγορά ΟΡΦΑΝΙΔΗ στην Ορμήδεια και διέθεσαν προς πώληση μέχρι τις 12.12.2011» (1η κατηγορία), «διένειμαν στην υπεραγορά ΟΡΦΑΝΙΔΗ στην Ορμήδια και διέθεσαν προς πώληση μέχρι τις 12.12.2011» (3η κατηγορία) και «πώλησαν στην υπεραγορά ΟΡΦΑΝΙΔΗ στην Ορμήδια και διέθεσαν προς πώληση μέχρι τις 12.12.2011» (5η κατηγορία) «το ελληνικό προϊόν 'τομάτες λιαστές σε ελαιόλαδο, Morphakis σε γυάλινο βαζάκι με μεταλλικό πώμα με πλαστικό παρέμβυσμα» με ημερομηνία λήξης 19.05.2012, το οποίο μετά από ανάλυση που έγινε από τις 10.01.2011 μέχρι και τις 12.12.2011, ξεπερνούσε το όριο της Ειδικής Μετανάστευσης και επιπλέον το άθροισμα της συγκέντρωσης των πλαστικοποιητών που προσδιορίστηκαν ξεπερνούσε το όριο της Συνολικής Ειδικής Μετανάστευσης». Παρόμοιες είναι και οι λεπτομέρειες οι οποίες δίδονται για την 2η, την 4η και την 6η κατηγορία. Δια των λεπτομερειών αυτών αποδίδεται στον κατηγορούμενο αρ. 2 συμμετοχή στις επίδικες αδικοπραγίες εφ΄ όσον «κατά και/ή περί τις 07.01.2011» αυτός «ενεργούσε ως διευθυντής και/ή ως αντιπρόσωπος» των κατηγορούμενων αρ. 1. Οι κατηγορούμενοι αρνούνται ενοχή και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Για να αποδειχθούν οι κατηγορίες κατέθεσαν ενόρκως η Ευγενία Παρασκευά Βατυλιώτη (Μ.Κ.1), Χημικός, η οποία υπηρετεί στο Γενικό Χημείο του Κράτους από το έτος 1989 και η οποία σήμερα προΐσταται του εργαστηρίου για τον έλεγχο υλικών που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, και η Δανάη Χατζηοικονόμου (Μ.Κ.2), Υγειονομική Λειτουργός του δημοσίου, η οποία υπηρετεί στο Αγροτικό Υγειονομικό Κέντρο Ορμήδειας. Οι μάρτυρες κατέθεσαν και έγγραφη μαρτυρία (τεκμήρια 1 έως και 15). Μετά το πέρας προσαγωγής μαρτυρίας εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορουμένων εισηγήθηκε πώς δεν κατεδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των πελατών του και εζήτησε την απόρριψη του κατηγορητηρίου. Ο κ. Λουκαίδης προέβαλε σχετικώς ποικίλους και πολυσχιδείς λόγους, μεταξύ των οποίων, και τους εξής:

(1)Το κατηγορητήριο χαρακτηρίζεται από πολλαπλότητα. Σε κάθε κατηγορία συμπεριλαμβάνονται περισσότερες της μίας αξιόποινες πράξεις.

(2)Ο Κανονισμός (Ε.Ε.) αρ. 10/2011, επί του οποίου βασίζονται οι, κατ΄ ισχυρισμόν, αξιόποινες συμπεριφορές των κατηγορουμένων, είναι μεταγενέστερος του ουσιώδους χρόνου ως αυτός καθορίζεται στο κατηγορητήριο, δηλαδή είναι μεταγενέστερος της 07.01.2011.

(3)Η ποινική δίωξη του κατηγορουμένου αρ. 2 είναι παράνομη και αντικανονική εφ΄ όσον δεν υπήρξε σχετική οδηγία από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Η απάντηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής υπήρξε σύντομη. Η κα Παύλου αντιπαρήλθε πλείστα όσα υπέδειξε ο κ. Λουκαίδης. Περιορίσθηκε να επικαλεστεί τρία δημοσιεύματα στον ημερήσιο τύπο ημερ. 12.12.11 δια των οποίων η «εταιρεία Χ. Μορφάκης Λτδ» ανακοινώνει ότι αποσύρει από την αγορά «το προϊόν τομάτες λιαστές σε ελεαιόλαδο 260 γρ. με ημερομηνία κατανάλωσης πριν από 19.05.2012», γιατί «ευρέθη να έχει ποσότητα πλαστικοποιητικών πέραν των προδιαγραφών» (τεκμήριο 6). Κατά την άποψή της η ενέργεια αυτή δηλώνει παραδοχή ενοχής εκ μέρους των κατηγορουμένων. Η προφορική μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας, η δε έγγραφη είναι καταχωρισμένη ως τεκμήρια. Παρέλκει η πλήρης απόδοσή της. Το ουσιώδες μέρος της θα παρουσιασθεί και θα σχολιασθεί κατά την συζήτηση η οποία ακολουθεί:

(1)Τα άρθρα 6, 7 και 12 του Ν.54(Ι)/1996 καθιερώνουν διακεκριμένα αδικήματα των οποίων η αντικειμενική υπόσταση (actus reus) στοιχειοθετείται με την τέλεση διακεκριμένων πράξεων, ως εξής: Δια του άρθρου 6

(1)«Απαγορεύεται η πώληση, παρασκευή για πώληση ή εισαγωγή για πώληση τροφίμου το οποίο (α) περιέχει ή φέρει οποιαδήποτε επιβλαβή ή δηλητηριώδη ουσία ή ύλη, η οποία το καθιστά επιβλαβές για την υγεία, (β) αποτελείται εν όλω ή εν μέρει από οποιαδήποτε ρυπαρή, σάπια, μολυσμένη ή αποκρουστική ή σε αποσύνθεση ουσία (γ) είναι ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση, (δ) είναι νοθευμένο ή (ε) παρασκευάσθηκε, συντηρήθηκε, μεταφέρθηκε ή αποθηκεύθηκε κάτω από ανθυγιεινές συνθήκες». Δια του άρθρου 7

(1)«Απαγορεύεται η πώληση, κατά τρόπο που επηρεάζει δυσμενώς τον αγοραστή, οποιουδήποτε τροφίμου το οποίο δεν είναι της φύσης ή της ουσίας ή της ποιότητας που ζητεί ο αγοραστής». Δια του άρθρου 12 απαγορεύεται η πώληση ή η έκθεση ή η προσφορά προς πώληση ή η διαταγή ή η παροχή άδειας σε άλλον να πωλεί ή να εκθέτει ή να προσφέρει προς πώληση ή να έχει στην κατοχή του για σκοπούς πώλησης τρόφιμο το οποίο, για οιονδήποτε λόγο, έχει χειροτερεύσει ή αποσυντεθεί, εν όλω ή εν μέρει, κατά τρόπον ώστε να είναι ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση. Στο άρθρο 2 του Ν.54(Ι)/1996 ο όρος «παρασκευή προς πώληση» ερμηνεύεται να «περιλαμβάνει και τη συσκευασία». Το δε ουσιαστικό «πώληση» ερμηνεύεται να «περιλαμβάνει την κατοχή προς πώληση, την προσφορά προς πώληση, την έκθεση προς πώληση, τη διαφήμιση προς πώληση και στα πλαίσια της επαγγελματικής, εμπορικής ή βιομηχανικής δραστηριότητας δωρεάν προσφορά». Εφ΄ όσον λοιπόν τα άρθρα 6, 7 και 12 του Ν.54(Ι)1996 καθιερώνουν διακεκριμένα αδικήματα, των οποίων η αντικειμενική υπόσταση (actus reus) στοιχειοθετείται με διακεκριμένες πράξεις, η συλλήβδην καταγραφή, σε όλες τις εκθέσεις αδικήματος, και των τριών αυτών άρθρων δημιουργεί πολλαπλότητα του κατηγορητηρίου. Παρατίθεται σχετικώς το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Ακκελίδου ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 249, 265-6: «Αναφερόμαστε συγκεκριμένα στην περίπτωση πολλαπλότητας στην όψη του κατηγορητηρίου αφού τα δεδομένα καθιστούν αχρείαστη την αναφορά στην περίπτωση πολλαπλότητας κατόπιν συσχετισμού του κατηγορητηρίου με την προσαχθείσα μαρτυρία: βλ. Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 14. Η πολλαπλότητα ορίζεται ως η συμπερίληψη στην ίδια κατηγορία πέραν του ενός αδικήματος. Είναι αυστηρός ο κανόνας ότι η κατηγορία δεν πρέπει να περιέχει περισσότερο από ένα αδίκημα. Για να γνωρίζει η υπεράσπιση επακριβώς τι είναι που αντιμετωπίζει. Αλλιώς ενδέχεται να επηρεαστεί δυσμενώς. Και για να παρέχεται η δυνατότητα διακρίβωσης προηγούμενης καταδίκης ή αθώωσης autrefois convict ή acquit για το ίδιο αδίκημα σε περίπτωση μεταγενέστερης κατηγορίας: βλ. π.χ. The Police v. Economides & Others

(1951)XX (Part II) C.L.R. 11. Το κατά πόσο η ποινική διάταξη αποβλέπει στη δημιουργία μόνο ενός αδικήματος ή περισσοτέρων, είναι ζήτημα ερμηνείας, με πρακτική μάλλον παρά με αναλυτική διάθεση, υπό το φως της κοινής λογικής και του τι είναι δίκαιο υπό τις περιστάσεις: βλ. D.P.P. v. Merriman

(1973)AC 584 (ιδιαίτερα στις σελ. 593 Α-Ε και 607 C) και Wilson

(1979)69 Cr App. R. 83 (ιδιαίτερα στις σελ. 85-87 και 88). Χωριστά αδικήματα στην ίδια διάταξη έχουμε όταν προβλέπεται για το καθένα διαφορετική, από τη φύση της, πράξη: βλ. Frangiskos Kyriakou v. The Welfare Office

(1961)C.L.R. 227, Mallon and another v. Allon

(1963)3 All E.R. 843. Όταν όμως η πράξη είναι βασικά του ίδιου είδους αλλά διαφέρει στη μορφή της δεν έχουμε παρά μόνο ένα αδίκημα: βλ. A.G. v. HjiConstanti

(1969)2 C.L.R. 5, Police v. Economides & Others (ανωτέρω). Το μόνο ένα αδίκημα μπορεί να διαπράττεται με περισσότερο από έναν τρόπο, είτε ως προς την αντικειμενική υπόσταση είτε ως προς την υποκειμενική. Σε τέτοια περίπτωση επιτρέπονται στην ίδια κατηγορία οι διαζεύξεις». Η επιλογή της κατηγορούσας αρχής να συμπεριλαμβάνει σε όλες τις εκθέσεις αδικήματος, του δις τροποποιημένου κατηγορητηρίου, τα άρθρα 6, 7 και 12 του Ν.54(Ι)/1996 προκαλεί την παραπλάνηση των κατηγορουμένων και τον δυσμενή επηρεασμό της υπεράσπισής τους. Υπό τις περιστάσεις, η συνέχιση επί τη βάσει ενός κατηγορητηρίου το οποίο, παρά το ότι ετροποποιήθηκε δύο φορές, εξακολουθεί να παραβιάζει το άρθρο 39 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου (Κεφ. 155, ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια), ως έχει προηγουμένως διαπιστωθεί, θα καθιστούσε τη δίκη μη δίκαιη. Για το λόγο αυτό, το κατηγορητήριο οδηγείται σε ακυρότητα. (Pantelis District Laboan Officer Famagousta

(1985)2 CLR 205, Karasamanis v. Police

(1986)2 CLR 289, Ξυδιάς κ.α. ν. Αστυνομίας

(1993)2 Α.Α.Δ. 174, Α.Σ. Κοιλιάρης Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 194, Ανδρονίκου κ.α. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 486, 507-11).

(2)Από την μαρτυρία την οποίαν προσήξε η κατηγορούσα αρχή είναι προφανές πώς οι αποδιδόμενες στους κατηγορουμένους αδικοπραγίες βασίζονται σε διατάξεις του Κανονισμού (Ε.Ε.) αρ. 10/2011. Εδηλώθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου από την Ευγενία Παρασκευά Βατυλιώτου (Μ.Κ.1) τα εξής ουσιώδη: «... Από τα αποτελέσματα της ανάλυσης και σύμφωνα με το πιστοποιητικό ανάλυσης και/ή εξέτασης .... ημερομηνίας 08.12.2011 (...... τεκμήριο 5.....) προέκυψε ότι το δείγμα δεν συνάδει με τον Κανονισμό (Ε.Ε.) 10/2011 όσον αφορά τα όρια της ειδικής μετανάστευσης για συγκεκριμένους πλαστικοποιητές, καθώς και στο τρόφιμο προσδιορίστηκε ο πλαστικοποιητικής ΕSΒΟ σε συγκέντρωση που ξεπερνά το όριο της Ειδικής Μετανάστευσης (άρθρο 11, Πίνακας 1, Παράρτημα Ι). Επιπλέον το άθροισμα της συγκέντρωσης των πλαστικοποιητικών που προσδιορίστηκαν (ΕSΒΟ, DBS και DIΝCH) ανήκουν στην ομάδα με αριθμό περιορισμού 32, ξεπερνά το όριο της Συνολικής Ειδικής Μετανάστευσης (Άρθρο 11, Πίνακας 2, Παράρτημα Ι) .... Κατ΄ επέκταση, το δείγμα δεν συνάδει με το Άρθρο 3,1(α) και το άρθρο 3,

(1)(β) του Κανονισμού (ΕΚ) 1935/2004, καθώς μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο η ανθρώπινη υγεία και να επέλθει απαράδεκτη τροποποίηση στη σύσταση του τροφίμου με αποτέλεσμα να μην συνάδει ούτε και με τον Περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμο του 1996 (54(Ι)1996) ενόψει του ότι τόσο ο Κανονισμός (Ε.Κ.) 1935/2004 όσο και η οδηγία 2002/72/Ε.Κ. εφαρμόζονται με τον εν λόγω Νόμο» (δείτε στις παρά. 9 και 10 του εγγράφου αρ. 1). Όμως, στην προκείμενη περίπτωση, όπου ως ουσιώδης χρόνος καθορίζεται, στο μεν κατηγορητήριο η 07.01.2011 στις δε δηλώσεις της Ευγενίας Παρασκευά Βατυλιώτου (Μ.Κ.1) και της Δανάης Χατζηοικονόμου (Μ.Κ.2), η 10.01.2011 (δείτε στις παρά 5 των εγγράφων αρ. 1 και 2), ο Κανονισμός (Ε.Ε.) αρ. 10/2011 δεν μπορεί να αποτελεί νομικό υπόβαθρο για την αξιολόγηση της συμπεριφοράς των κατηγορουμένων αφού πρόκειται για νόμο μεταγενέστερο. Υπενθυμίζεται πώς ο Κανονισμός (Ε.Ε.) αρ. 10/2011 ετέθηκε σε ισχύ στην Δημοκρατία την 01.05.2011 (δείτε στην παρά 12 του εγγράφου αρ. 1). Συνεπώς, η επίκληση του νομοθετήματος αυτού για την αξιολόγηση του επίδικου δείγματος τροφίμου και, κατ΄ ακολουθίαν, η επίκληση του νομοθετήματος αυτού για την ποινική δίωξη των κατηγορουμένων συνιστά παραβίαση της θεμελιώδους αρχής «ουδέν αδίκημα και ουδεμία ποινή άνευ νόμου» («nullum crimen, nulla poena sine lege»). Η αρχή αυτή ορίζει πώς δεν υφίσταται ποινικό αδίκημα και ούτε επιβάλλεται ποινή εάν αυτά δεν προβλέπονται σε γραπτό και ευκρινή νόμο ο οποίος έχει θεσπισθεί και έχει τεθεί σε ισχύ πριν από την τέλεση της εγκαλούμενης πράξης (Ευαγγέλου ν. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 371, 383-4). Είναι βεβαίως γεγονός πώς η Ευγενία Παρασκευά Βατυλιώτου (Μ.Κ.1) ισχυρίζεται πώς «πριν την έναρξη ισχύος του Κανονισμού (Ε.Ε.) 10/2011 .... ήταν σε ισχύ η Οδηγία 2002/72/Ε.Κ. οι πρόνοιες της οποίας ήταν ίδιες όσον αφορά τα όρια της Ειδικής Μετανάστευσης για τον πλαστικοποιητή ΕSΒΟ» (δείτε στην παρά. 12 του εγγράφου αρ. 1). Όμως, ακόμη και εάν θεωρηθεί ως ακριβής, η αναφορά αυτή δεν μεταβάλλει τα δεδομένα: Οι εγκαλούμενες ενέργειες δεν αφορούν μόνον και δεν περιορίζονται σε υπερβάσεις «των ορ(ίων) της Ειδικής Μετανάστευσης για τον πλαστικοποιητή ΕSΒΟ», για τις οποίες, κατ΄ ισχυρισμόν, προβλέπει και η προϊσχύσασα Οδηγία 2002/72/Ε.Κ. (δείτε στην παρά. 12 του εγγράφου αρ. 1). Ως καταγράφεται στις λεπτομέρειες όλων των επίδικων κατηγοριών και ως ρητώς δηλώνεται από την Ευγενία Παρασκευά Βατυλιώτου (Μ.Κ.1), οι εγκαλούμενες ενέργειες αφορούν και σε υπερβάσεις του ορίου της Συνολικής Ειδικής Μετανάστευσης των πλαστικοποιητών ΕSΒΟ, DBS και DIΝCH (δείτε στην παρά. 9 του εγγράφου αρ. 1). Για τις δεύτερες αυτές εγκαλούμενες ενέργειες δεν προβλέπει ο,τιδήποτε η προϊσχύσασα Οδηγία 2002/72/Ε.Κ. Καταληκτικά, το γεγονός ότι η ποινική δίωξη των κατηγορουμένων βασίζεται σε νομοθέτημα μεταγενέστερο της εκδήλωσης των επίδικων πράξεων, οδηγεί το κατηγορητήριο σε ακυρότητα.

(3)Το Άρθρο 113 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας διαλαμβάνει και τα εξής: «..... Ο γενικός εισαγγελέας της Δημοκρατίας έχει εξουσία κατά την κρίσιν αυτού προς το δημόσιο συμφέρον να κινεί, διεξάγει, επιλαμβάνεται, και συνεχίζει ή διακόπτει οιανδήποτε διαδικασίαν ή διατάσσει διώξιν καθ΄ οιουδήποτε προσώπου εν τη Δημοκρατία δι΄ οιονδήποτε αδίκημα. Η ......... εξουσία δύναται να ασκείται υπό του γενικού εισαγγελέως της Δημοκρατίας είτε αυτοπροσώπως είτε δι΄ υπαλλήλων υπαγομένων εις αυτόν ενεργούντων υπό και συμφώνως προς τας οδηγίες του». Εν προκειμένω, το κατηγορητήριο, σε όση έκταση αφορά στον κατηγορούμενο αρ. 2 κατεχωρίστηκε χωρίς τέτοιες οδηγίες από το Γενικό Εισαγγελέα. Στο φάκελο της διαδικασίας υπάρχει καταχωρισμένη σχετική έγκριση του Γενικού Εισαγγελέα ημερ. 23.10.2012 σύμφωνα με την οποίαν αυτός διορίζει το δικηγόρο Γεώργιο Θ. Κούμα να «καταχωρή(σει) και διεκπεραιώσ(ει) Ποινική ( ) Υπόθεση ( ) εναντίον της εταιρείας Chr. Morphakis Ltd με έδρα τη Λάρνακα, για παράβαση των περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) Νόμων 54(Ι) του 1996». Η εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα έγκριση της καταχώρισης κατηγορητηρίου και διεκπεραίωσης ποινικής υπόθεσης και ο διορισμός του δικηγόρου Γεώργιου Θ. Κούμα προς το σκοπό αυτό αφορά μόνον στους κατηγορουμένους αρ. 1. Ο Γενικός Εισαγγελέας δεν ενέκρινε την καταχώρηση κατηγορητηρίου εναντίον του κατηγορουμένου αρ. 2 και δεν εδιόρισε τον δικηγόρο Γεώργιο Θ. Κούμα προς το σκοπό αυτό. Συνεπώς, σε όση έκταση το κατηγορητήριο αφορά στον κατηγορούμενο αρ. 2 αυτό κατεχωρίστηκε χωρίς την απαιτούμενη έγκριση του Γενικού Εισαγγελέα. Πρόκειται για ελάττωμα το οποίο αφορά στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου να επιληφθεί της υπόθεσης και δεν θεραπεύεται. Το ελάττωμα αυτό αποτελεί πρόσθετο λόγο για την απόρριψη του κατηγορητηρίου σε όση έκταση αυτό αφορά στον κατηγορούμενο αρ. 2.

(4)Μαρτυρία, η οποία επαρουσιάσθηκε από την κατηγορούσα αρχή, δηλώνει πώς στις 12.12.2011 εδημοσιεύθηκε, στον ημερήσιο τύπο, η ακόλουθη ανακοίνωση: «ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ: Η εταιρεία Χ. Μορφάκης Λτδ ανακοινώνει στους σεβαστούς της καταναλωτές ότι το προϊόν τομάτες Λιαστές σε ελαιόλαδο 260γρ. με ημερομηνία κατανάλωσης πριν από 19.05.2012, ανακαλείται από την αγορά. Παρακαλούνται όσοι κατέχουν προϊόν της παρτίδας αυτής να το επιστρέψουν στο μέρος που το αγόρασαν ή στα γραφεία της εταιρείας μας. Η ανακοίνωση αυτή αφορά μόνο το προϊόν της ως άνω παρτίδας. Το ως άνω προϊόν που είναι ελληνικής παραγωγής και προέλευσης και εισάγεται από την εταιρείας μας, ευρέθη να έχει ποσότητα πλαστικοποιητών πέραν των προδιαγραφών. Οι ουσίες αυτές προέρχονται από το πώμα και μπορεί να προκαλέσουν αλλαγή στη σύσταση του τροφίμου ή να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία. Απολογούμαστε ειλικρινά στους έντιμους καταναλωτές μας οι οποίοι συνεχώς εμπιστεύονται την ποιότητα των προϊόντων μας και θα θέλαμε να τους ευχαριστήσουμε για τη συνεργασία μας» (τεκμήριο 6). Η ανακοίνωση αυτή ερμηνεύεται από την κατηγορούσα αρχή ως περιέχουσα ομολογία, δυναμένη να στοιχειοθετήσει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων. Είναι γεγονός πώς η μαρτυρία αυτή (τεκμήριο 6) επαρουσιάσθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία και εσημειώθηκε ως τεκμήριο χωρίς οιανδήποτε ένσταση ή επιφύλαξη εκ μέρους της πλευράς των κατηγορουμένων. Συναφώς αναφέρεται πώς η παραδοχή του κατηγορουμένου ενώπιον αρμόδιου οργάνου (Psaras and Another v. Republic

(1987)2 C.L.R. 132, Solomou v. The Police

(1978)2 C.L.R. 117) ότι διέπραξε το αδίκημα για το οποίο διώκεται (ομολογία), εφ' όσον αυτή είναι σαφής κατά περιεχόμενον και εφ΄ όσον αυτή αποδειχθεί, δύναται αφ' εαυτής να θεμελιώσει την καταδίκη του (Καυκαρής ν. Δημοκρατία

(1990)2 ΑΑΔ 203, 225). Η αποδεικτική αξία της ομολογίας καθώς και η δέσμευση των Δικαστηρίων να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και να περιφρουρούν το κράτος δικαίου, επιβάλλει σε αυτά την υποχρέωση να δέχονται την παρουσίαση ομολογίας μόνον εφ' όσον αυτή είναι σαφής κατά περιεχόμενον και μόνον εφ΄ όσον αποδειχθεί θετικά ότι ο κατηγορούμενος προέβηκε σε αυτήν με ελεύθερη βούληση και εκουσίως (Kokkinos ν. The Police

(1967)2 C.L.R. 217, 220). Έτσι, η κατά περιεχόμενον σαφήνεια και η θεληματικότητα μίας ομολογίας αποτελούν το κριτήριον για την αποδοχή της ως μαρτυρίας. Εν προκειμένω, η ως άνω ανακοίνωση των κατηγορουμένων αρ. 1 δεν αποτελεί ομολογία, δηλ. δεν αποτελεί μίαν σαφή κατά περιεχόμενον, ηθελημένη και διατυπωθείσα ενώπιον αρμοδίου οργάνου παραδοχή διάπραξης των αδικημάτων τα οποία εδώ τους αποδίδονται. Η ως άνω ανακοίνωση δεν ανταποκρίνεται στην έννοια του όρου «ομολογία» ως αυτή αναγνωρίζεται στο ποινικό δίκαιο. Έτσι, ο ισχυρισμός της ευπαίδευτης συνηγόρου των κατηγορουμένων πώς η ως άνω ανακοίνωση (τεκμήριο 6) αποτελεί ομολογία και δημιουργεί αφ΄ ευατής εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων αρ. 1 απορρίπτεται. Για όλους τους πιο πάνω λόγους το κατηγορητήριο απορρίπτεται στην ολότητα του. Οι κατηγορούμενοι αρ. 1 και 2 αθωώνονται και απαλλάσσονται από όλες τις κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζουν. (Υπ.) .......... Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο