Δημοκρατία ν. Αντωνάκης Φλούρου, Αρ. Υπόθεσης: 15106/14, 10/2/2015

(2)του Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 (βλ. κατηγορία 2) και της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα, κατά παράβαση του άρθρου 6

(3)του Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 (βλ. κατηγορία 3). Στις 19.1.15, η Κατηγορούσα Αρχή διέκοψε την ποινική δίωξη αναφορικώς με την κατηγορία 1 (προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β από άλλο πρόσωπο), με αποτέλεσμα τη συνακόλουθη απαλλαγή του κατηγορούμενου στην εν λόγω κατηγορία. Σύμφωνα με τα γεγονότα, όπως εκτέθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή και έγιναν παραδεκτά από την Υπεράσπιση (βλ. Έγγραφο Α): «Ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 46 ετών, κάτοικος Συνοικισμού ΑΗΚ Δεκέλειας, εργάτης στο Τμήμα Αρχαιοτήτων. Πληροφορία της Υ.Κ.Α.Ν. έφερε τον κατηγορούμενο να μεταφέρει ναρκωτικές ουσίες από Λεμεσό προς Λάρνακα και ελεύθερες περιοχές Αμμοχώστου την 31/10/

1. Προς τούτο τέθηκε υπό παρακολούθηση ο αυτοκινητόδρομος Κοφίνου προς Λάρνακα. Γύρω στις 1545 παρά την Κοφίνου, εντοπίσθηκε το ύποπτο όχημα το οποίο οδηγούσε ο κατηγορούμενος και ανακόπηκε για έλεγχο στον κυκλικό κόμβο Καλού Χωριού από τον ΜΚ-1 Χ. Χριστοφόρου. Επί τη βάσει της ανωτέρω υποψίας έγινε έρευνα του οχήματος του κατηγορούμενου και εντοπίσθηκε στο χώρο αποσκευών μεταξύ άλλων τσάντα η οποία περιείχε 618,315 γραμμάρια ξηρή φυτική ύλη κάνναβης, από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη και την οποία ο κατηγορούμενος θα προμήθευε σε τρίτα πρόσωπα. Ανακρίθηκε ο κατηγορούμενος τόσο για την προέλευση των ναρκωτικών ουσιών όσο και για την κατάληξη τους χωρίς ωστόσο να αναφέρει οτιδήποτε. Ο κατηγορούμενος ο οποίος δεν έχει προηγούμενες καταδίκες βρίσκεται υπόδικος από 4/12/2014». Ο ευπαίδευτος δικηγόρος του κατηγορούμενου, αγορεύοντας για σκοπούς μετριασμού της ποινής - και αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα των αδικημάτων - αναφέρθηκε στις οικογενειακές και προσωπικές περιστάσεις του πελάτη του (με παραπομπή και στο περιεχόμενο της Έκθεσης Κοινωνικής Έρευνας που ετοιμάστηκε για την υπόθεση την οποία και υιοθέτησε) και σε ποικίλους άλλους μετριαστικούς παράγοντες, όπως το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου, την άμεση παραδοχή και μεταμέλεια του, τη συνεργασία του με την Αστυνομία, το ότι υποκινήθηκε και εξωθήθηκε από τρίτο πρόσωπο («γνωστό εγκληματικό στοιχείο»), στη διάπραξη των αδικημάτων τυγχάνοντας εκμετάλλευσης από το εν λόγω πρόσωπο λόγω της αδήριτης οικονομικής ανάγκης στην οποία βρισκόταν ο κατηγορούμενος, μη δυνάμενος να εξεύρει νομίμως χρήματα για σκοπούς θεραπείας του άρρωστου παιδιού του, το γεγονός πως αποτέλεσε επέκεινα θύμα ιδιωτικής παγίδευσης από το ίδιο υπό αναφορά πρόσωπο (χωρίς δηλαδή την εμπλοκή των κρατικών αρχών), τα γενικότερα του οικονομικά προβλήματα και τη διασύνδεση τούτων με την απόφαση του να εγκληματήσει, το χαμηλό του μορφωτικό επίπεδο, την απουσία άμεσου χρηματικού ή άλλου ανταλλάγματος από την εγκληματική του συμπεριφορά, την ηλικία του (είναι 47 ετών), τις επιπτώσεις της καταδίκης και ποινής του στον ίδιο και στην οικογένεια του και το ότι τα επίδικα ναρκωτικά, ως εκ των συνθηκών διάπραξης των αδικημάτων, δεν θα κατέληγαν στην αγορά. Σε σχέση με τις οικογενειακές και προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου - όπως αποτυπώνονται στην Έκθεση Κοινωνικής Έρευνας - σημειώνουμε, ανάμεσα σε άλλα, πως τούτος γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο στις 3.8.
2. Ήταν εγκλωβισμένος μέχρι το 1981, οπόταν και μετακινήθηκε με την οικογένεια του στη Δεκέλεια. Προέρχεται από συγκροτημένη πολυμελή οικογένεια χαμηλής οικονομικής κατάστασης. Οι γονείς του είναι συνταξιούχοι. Ο πατέρας του πάσχει από ανίατη ασθένεια και η μητέρα του από υπέρταση και σακχαρώδη διαβήτη αντιμετωπίζοντας συνάμα και καρδιολογικά προβλήματα. Είναι ο δεύτερος σε σειρά από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας. Η μια αδελφή του έχει αποβιώσει. Οι σχέσεις του με την οικογένεια του είναι καλές. Είναι απόφοιτος Τεχνικής Σχολής στον κλάδο της επιπλοποιίας. Υπηρέτησε κανονικώς τη στρατιωτική του θητεία. Μετά την απόλυση του από το στρατό άρχισε να εργάζεται σε συσκευαστήριο πατατών. Στη συνέχεια εργοδοτήθηκε ως εργάτης στο Αεροδρόμιο μέχρι το 2009, όταν απολύθηκε ως πλεονάζων προσωπικό. Για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν άνεργος και πριν από τη σύλληψη του εργαζόταν με έκτακτη απασχόληση ως εργάτης στο Τμήμα Αρχαιοτήτων. Το 1991, τέλεσε πολιτικό γάμο με κοπέλα από τις Φιλιππίνες και απέκτησαν ένα παιδί ηλικίας σήμερα 23 ετών. Η σύζυγος του τον εγκατέλειψε έπειτα από πέντε έτη έγγαμου βίου και επέστρεψε στη χώρα της. Τη φύλαξη του παιδιού τους ανέλαβε ο ίδιος με τη βοήθεια των γονέων του. Το 2000, τέλεσε δεύτερο γάμο με κοπέλα από την Ουκρανία. Απέκτησαν δύο παιδιά ηλικίας σήμερα 13 και 9 ετών. Το δεκατριάχρονο παιδί του αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας μετά από κτύπημα στο κεφάλι. Παρακολουθείται από τις Ιατρικές Υπηρεσίες και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Ο κατηγορούμενος πάσχει από οστεοπόρωση ενώ δεν αντιμετωπίζει προβλήματα χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών. Αξιολογήσαμε καθετί που τέθηκε ενώπιον μας στο στάδιο της αγόρευσης για μετριασμό της ποινής, όπως και την προαναφερθείσα Έκθεση Κοινωνικής Έρευνας στην πλήρη έκταση της. Η σοβαρότητα των επίδικων αδικημάτων - προφανής ως είναι (βλ. Ευριπίδου v Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 187/13, ημ. 22.5.14) - αναδεικνύεται με ενάργεια από τις ανώτατες προβλεπόμενες ποινές, της ισοβίου φυλάκισης και/ή προστίμου για την κατηγορία της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα (βλ. κατηγορία 3), καθώς και της οκταετούς φυλάκισης και/ή προστίμου για την κατηγορία της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β (βλ. κατηγορία 2). Τα αδικήματα τούτα κατατάσσονται ως σοβαρά ενόψει και των ευρύτερων κοινωνικών και άλλων συνεπόμενων που επιφέρουν (ή που μπορεί να επιφέρουν), στον κοινωνικό ιστό. Αυτή η σοβαρότητα, μαζί με την πολύ μεγάλη συχνότητα διάπραξης τους - τέτοιου είδους εγκλήματα αποτελούν το αντικείμενο του κυριότερου όγκου των υποθέσεων που τίθενται ενώπιον του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λάρνακας/Αμμοχώστου από το Σεπτέμβριο 2013 στις οποίες δηλώνεται παραδοχή ή προκύπτει καταδίκη μετά από ακρόαση - σε συνδυασμό με την κοινωνική απαξία που τα χαρακτηρίζει, καλούν στην επιβολή αποτρεπτικών ποινών στους εκάστοτε δράστες, με στόχο όχι μόνο την ειδική και γενική αποτροπή αλλά και την προστασία της κοινωνίας και ασφαλώς την αναμόρφωση των κατηγορουμένων. Βεβαίως, ακόμη και εντός του πλαισίου που περιγράφουμε, το δικαστικό καθήκον για εξατομίκευση της ποινής ουδόλως μειώνεται ή ατονεί αφού το Δικαστήριο καθηκόντως και δεόντως είναι που οφείλει - και έτσι πράξαμε και εμείς - να προσεγγίζει την κάθε περίπτωση στη βάση των δικών της γεγονότων και τον καθένα κατηγορούμενο αναλόγως των προσωπικών και άλλων περιστάσεων του. Τούτη όμως η διεργασία εξατομίκευσης δεν σημαίνει ότι πρέπει ταυτοχρόνως να υπερακοντίζει και το έτερο δικαστικό καθήκον για επιβολή της αρμόζουσας υπό τις περιστάσεις τιμωρίας. Επιβάλλεται, επομένως, προσεκτική και μικροσκοπική στάθμιση των πραγμάτων στην κάθε περίπτωση. Λαμβάνουμε υπόψη για σκοπούς επιμέτρησης της ποινής, το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου (σε συνδυασμό και με την ηλικία του), την άμεση παραδοχή και ομολογία του (παρότι συνελήφθη επ΄ αυτοφώρω), την έμπρακτη και ειλικρινή μεταμέλεια και απολογία του, την ηλικία του (θυμίζουμε πως είναι 47 ετών), τα σοβαρά οικονομικά του προβλήματα και τη σύνδεση τούτων με την απόφαση του να καταφύγει στην κακουργηματική του συμπεριφορά, τις οικογενειακές και προσωπικές του περιστάσεις, το σχετικώς χαμηλό μορφωτικό του επίπεδο, τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων (ως διασαφηνίστηκαν και έτυχαν επέκτασης από τον ευπαίδευτο δικηγόρο του), τις ευρύτερες και πολυδιάστατες επιπτώσεις της καταδίκης και ποινής του στον ίδιο και στην οικογένεια του και το γεγονός ότι (και αυτό ποσώς αμφισβητήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή), αποτέλεσε θύμα ιδιωτικής παγίδευσης. Έγινε λόγος από τον κ. Πουργουρίδη και για τη συνεργασία του κατηγορούμενου με τις ανακριτικές αρχές. Εισηγήθηκε ο συνήγορος - και τα δεχόμαστε στην απουσία ένστασης ή άλλης τοποθέτησης από μέρους της Κατηγορούσας Αρχής - πως: «. προκύπτει πως δεν ανοίχθηκαν τα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα του και προκύπτει πως ούτε και τα δεδομένα που ήταν καταχωρημένα στο τηλέφωνο του στη μνήμη της συσκευής έτυχαν επεξεργασίας. Στο τηλέφωνο του κατηγορούμενου στη συσκευή και ας με διορθώσει η Κατηγορούσα Αρχή αλλά από την ολότητα του μαρτυρικού υλικού προκύπτει ότι είναι τεκμήριο στην υπόθεση θα φαινόταν τόσο ο τόπος όσο ο χρόνος όσο και ο αριθμός όσο και το πρόσωπο με το οποίο επικοινώνησε ο κατηγορούμενος διότι η επικοινωνία ήταν συχνή για το θέμα της παραλαβής και της παράδοσης. Ασφαλώς κύριε Πρόεδρε η διακοπή της πρώτης κατηγορίας δεν ήταν τυχαία διότι δεν είναι από πρόσωπο που προμηθεύτηκε τα ελεγχόμενα φάρμακα ο κατηγορούμενος ήταν από τόπο .». Ενόψει των πιο πάνω, πιστώνουμε τον κατηγορούμενο και με το ελαφρυντικό της συνεργασίας με την Αστυνομία και τις ανακριτικές αρχές, με τη συνεργασία αυτή (αν αξιοποιείτο καταλλήλως), ενδεχομένως να μπορούσε να οδηγήσει και σε εντοπισμό άλλου προσώπου ή προσώπων που ενέχοντο στην παρούσα υπόθεση. Αποτιμούμε επίσης ως στοιχείο που μειώνει κάπως τη σοβαρότητα των επίδικων εγκλημάτων, το γεγονός πως τα ναρκωτικά δεν θα διατίθεντο στην αγορά, για όλους τους λόγους που εξήγησε ο κ. Πουργουρίδης (βλ. κατ΄ αναλογίαν, Καλαβαζίδης v Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 540). Σημειώνουμε περιπλέον - έχοντας υπόψη τις πρόνοιες του άρθρου 30 του Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 - το γεγονός πως ο κατηγορούμενος δεν είναι χρήστης ναρκωτικών ουσιών όπως και το ότι δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη από τη ξηρή φυτική ύλη καννάβεως που εντοπίσθηκε στην κατοχή του. Καθόλου δεν παραγνωρίζουμε το γεγονός πως ο κατηγορούμενος διέπραξε τα αδικήματα παρασυρόμενος από πρόσωπα δυνάμενα να ασκήσουν επιρροή σε αυτόν και δη, από το πρόσωπο εκείνο (στο οποίο αναφερόμαστε πιο πάνω), που για να τον δανειοδοτήσει (έτσι ώστε ο κατηγορούμενος να εξασφαλίσει λεφτά για σκοπούς ιατρικής περίθαλψης του δεκατριάχρονου γιου του μια και καμιά τράπεζα δεν τον χρηματοδοτούσε αφού δεν πληρούσε τα σχετικά κριτήρια), τον υποκίνησε και εξώθησε στην επίδικη εγκληματική πράξη (όχι όμως με τρόπο που να ισοδυναμεί με, ή να εγείρει έστω συνειρμό για πρόταξη συναφούς υπεράσπισης σε οποιοδήποτε βαθμό). Αξιολογούμε επίσης το είδος των απαγορευμένων ουσιών που βρέθηκαν στην κατοχή του (Τάξεως Β), καθώς και το ότι απουσιάζουν στην προκειμένη περίπτωση περιστατικά που καθιστούν τα επίδικα αδικήματα ως ιδιαίτερα σοβαρά, ενώ αντιθέτως, ισχύουν περιστάσεις (όπως το ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε τα αδικήματα έχοντας παρασυρθεί και εξωθηθεί με τον τρόπο που περιγράψαμε), όπως και το γεγονός ότι δεν υπάρχουν εδώ οποιεσδήποτε από τις περιστάσεις/περιστατικά που αποτυπώνονται στο άρθρο 30(α)(i)-(vi) του Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77, όπως ορθώς υπέδειξε ο κ. Πουργουρίδης. Αναφορικώς με την εισήγηση του κ. Πουργουρίδη ότι ο κατηγορούμενος δεν απεκόμισε άμεσο οικονομικό όφελος από τις κακουργηματικές του ενέργειες, θεωρούμε - παραφράζοντας όσα αναφέρθηκαν σχετικώς στην Κωνσταντίνου v Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 466, 469 - πως η θέση αυτή καθίσταται, με κάθε σεβασμό, άνευ ουσιαστικής σημασίας λόγω του ότι, είτε τα ναρκωτικά προωθούνται με σκοπό το άμεσο χρηματικό κέρδος είτε για οποιοδήποτε άμεσο ή έμμεσο όφελος (όπως εδώ, η προσδοκία χρηματοδότησης από τρίτον), η κατάληξη παραμένει η ίδια και δεν είναι άλλη από τη διάδοση των ναρκωτικών σε άλλα πρόσωπα, ανεξαρτήτως του αν σε ό,τι εδώ ισχύει, τα ναρκωτικά (ένεκα της ιδιωτικής παγίδευσης του κατηγορούμενου, που δεν αμφισβητήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή), δεν θα εισέρρεαν στην αγορά (στοιχείο που σταθμίσαμε πρεπόντως και απομονωμένα πιο πάνω). Σε σχέση με το ευρύτερο πλαίσιο της επιβαλλόμενης ποινολογικής μεταχείρισης δραστών σε παρόμοιας φύσης υποθέσεις, σημειώνουμε (ενδεικτικώς), πως στην Κυριάκου v Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 244/12, ημ. 25.11.13, το Εφετείο καθόρισε ως ορθότερη ποινή υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης, την πενταετή φυλάκιση του κατηγορούμενου-εφεσείοντος για το αδίκημα της κατοχής 500 γραμμαρίων ξηρής φυτικής ύλης καννάβεως από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη. Ο κατηγορούμενος-εφεσείων βαρυνόταν με μια προηγούμενη καταδίκη για κατοχή καννάβεως και κατοχή καννάβεως με σκοπό την προμήθεια, για τις οποίες του επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 2 και 4 ετών αντιστοίχως. Το Κακουργιοδικείο είχε σημειώσει πως ο κατηγορούμενος, σε σχετικώς σύντομο χρονικό διάστημα μετά την αποφυλάκιση του, είχε αρχίσει και πάλι να εγκληματεί διαπράττοντας ίδιας φύσης αδικήματα, χωρίς να εκτιμήσει το γεγονός του ευεργετήματος που είχε τύχει με την πρόωρη αποφυλάκιση του. Σε ό,τι τώρα συζητούμε (και σε αντίθεση με την ως άνω νομολογιακή αυθεντία), ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου και καλού χαρακτήρα, έχοντας σπρωχθεί κατ' ουσίαν στην τέλεση των αδικημάτων λόγω της δεινής του οικονομικής κατάστασης και της αδυναμίας του να εξεύρει νομίμως χρηματικούς πόρους για σκοπούς θεραπείας του παιδιού του το οποίο αντιμετωπίζει σοβαρότατο πρόβλημα υγείας λόγω κτυπήματος στο κεφάλι που απαιτεί μια ιδιαίτερα εξειδικευμένη χειρουργική επέμβαση σε εξειδικευμένο κέντρο για σκοπούς πλήρους αποθεραπείας έναντι μεγάλου χρηματικού κόστους. Δικαιολογείται λοιπόν στην παρούσα περίπτωση - τηρουμένων πάντοτε των αναλογιών - μια σαφώς επιεικέστερη μεταχείριση του κατηγορούμενου από εκείνη που έτυχε ο κατηγορούμενος-εφεσείων στην Κυριάκου v Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 244/12, ημ. 25.11.13. Συνεκτιμώντας όλα όσα παραθέσαμε και συζητήσαμε - και έχοντας στο μυαλό (και) την ποσότητα των ναρκωτικών (618,315 γραμμαρίων καννάβεως) που ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε πως κατείχε υπό τις συνθήκες που περιγράψαμε, καθώς και την κατηγορία ταξινόμησης τους ως Τάξεως Β «.και ως εκ τούτου όχι από τα σκληρότερα ναρκωτικά.» (βλ. Ηλιάδη ν Αστυνομίας

(2009)2 ΑΑΔ 412, 414) - κρίνουμε πως η μοναδική ενδεικνυόμενη ποινή υπό τις περιστάσεις είναι αφεύκτως αυτή της φυλάκισης του. Επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο στην κατηγορία 3 (κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα), ποινή φυλάκισης 2½ ετών. Δεν επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο ποινή στην κατηγορία 2 (κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β), δεδομένης της ταύτισης των συστατικών στοιχείων του αναφερόμενου αδικήματος με εκείνα που αποτελούν (εν μέρει), τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος που διατυπώνεται στην κατηγορία 3 (κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα). Τίποτε δεν δικαιολογεί από αντικειμενικής απόψεως και βάσει του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών συνθηκών του κατηγορούμενου, την ενάσκηση της διακριτικής μας ευχέρειας υπέρ της έκδοσης διατάγματος αναστολής της ποινής φυλάκισης που του επιβλήθηκε, βάσει του άρθρου 3

(2)του Περί της Υφ' Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου 95/72, όπως τροποποιήθηκε (βλ. κατ' αναλογίαν, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v Κουκκίδη, Ποιν. Έφ. 198/12, ημ. 19.2.13). Η ποινή φυλάκισης θα είναι άμεση. Ο χρόνος που ο κατηγορούμενος τέλεσε σε προφυλάκιση στην παρούσα υπόθεση, να συνυπολογιστεί βάσει του άρθρου 117

(1)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155. Τα επίδικα ναρκωτικά δημεύονται. Τούτα, να καταστραφούν μετά την παρέλευση του χρόνου έφεσης. (Υπ.)................ Ν. Γ. Σάντης, Π.Ε.Δ. (Υπ.)................ Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Α.Ε.Δ. (Υπ.)................ Γ. Κυριακίδου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο