Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Βάσου Παναγιώτου, Υπόθεση αρ.: 3321/2012, 27/3/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:B41 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Υπόθεση αρ.: 3321/2012 Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας και Βάσου Παναγιώτου Κατηγορουμένου 27 Μαρτίου 2015. Για την κατηγορούσα αρχή, εμφανίζεται η κα Μ. Αβρααμίδου, Δημόσιος Κατήγορος. Για τον κατηγορούμενο, εμφανίζεται ο κ. Ν. Τσαρδελλής. Κατηγορούμενος, παρών. Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο κατηγορούμενος διώκεται για το κακούργημα της κλοπής, ως αυτό διαγράφεται από τα άρθρα 255 και 262 του Ποινικού Κώδικα (Κεφ. 154, ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια). Δίδονται, σχετικώς, οι ακόλουθες λεπτομέρειες: Στις 14.11.2011 στην Λεωφόρο Αρτέμιδος, στη Λάρνακα, ο κατηγορούμενος «έκλεψε από το Κεντρικό Κατάστημα της Λαϊκής Τράπεζας το χρηματικό ποσό των €2.000 από τον ταμεία Χαράλαμπο Μιχαήλ περιουσία του πιο πάνω καταστήματος». Ο κατηγορούμενος αρνείται ενοχή και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Για να αποδειχθεί η κατηγορία εκλήθηκαν και κατέθεσαν η αστυφύλακας 3241 Αλεξία Παναγή (Μ.Κ.1), εξεταστής της υπόθεσης, ο προρρηθείς Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) καθώς και ο Μάμας Σκουρουμούνης (Μ.Κ.3), ο οποίος, κατά τον ουσιώδη χρόνο, υπηρετούσε ως διευθυντής στο τραπεζικό κατάστημα όπου έλαβε χώραν το επίδικο περιστατικό. Επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας τους τα πρόσωπα αυτά επαρουσίασαν έγγραφη και πραγματική. Μεταξύ άλλων, επαρουσιάσθηκαν και εσημειώθηκαν, ως τεκμήρια, οι γραπτές καταθέσεις στην αστυνομία του Χαράλαμπου Τοφαρή, ημερ.- 09.12.2011 (τεκμήριο 1), του κατηγορουμένου, ημερ. 23.11.2011 (τεκμήριο 8) και του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2), ημερ. 23.11.2011 (τεκμήρια 10 και 11), η γραπτή κατάθεση της αστυφύλακος 3241 Αλεξίας Παναγή (Μ.Κ.1), ημερ. 21.01.2012 (τεκμήριο 3), τραπεζική απόδειξη εντολής για αποστολή χρημάτων στο εξωτερικό (τεκμήριο 4), αίτηση για αποστολή χρημάτων στο εξωτερικό (τεκμήριο 5), ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6) και γραπτή κατηγορία απαγγελθείσα στον κατηγορούμενο (τεκμήριο 9). Ο κατηγορούμενος επέλεξε να παραμείνει σιωπηλός. Και ούτε επαρουσίασε μαρτυρία. Οι υπερασπίσεις του προωθήθηκαν δια της αντεξέτασης των μαρτύρων κατηγορίας. Ας σημειωθεί πώς διαπράττει το κακούργημα της κλοπής, το οποίο τιμωρείται, κατ΄ αρχήν, με ποινή φυλάκισης έως και 3 έτη (άρθρο 262 του Κεφ. 154) όποιος (α) αποκτά κατοχή και αποκομίζει (β) ο,τιδήποτε το οποίο δύναται να αποτελέσει αντικείμενο κλοπής, (γ) χωρίς την συναίνεση του ιδιοκτήτη του, (δ) δολίως και χωρίς αξίωση δικαιώματος καλή τη πίστει και (ε) έχοντας, κατά το χρόνο της απόκτησης, ως σκοπό να αποστερήσει τον ιδιοκτήτη μονίμως από αυτό (άρθρο 255
(1)του Κεφ. 154). Ο όρος «αποκτά κατοχή» περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και την απόκτηση κατοχής του αντικειμένου με τέχνασμα ή ως συνέπεια πλάνης του ιδιοκτήτη για την οποίαν (πλάνη) έχει γνώση ο αποκτών (άρθρο 255
(2)(α)(Ι) και (ΙΙΙ) του Κεφ. 154). Ο όρος «αποκομίζει» περιλαμβάνει κάθε μετακίνηση του αντικειμένου από το χώρο τον οποίον αυτό καταλαμβάνει (άρθρο 255
(2)(β) του Κεφ. 154). Ο όρος «ιδιοκτήτης» περιλαμβάνει και το πρόσωπο το οποίο κατέχει ή ελέγχει το αντικείμενο της κλοπής ή το οποίο διατηρεί ειδική ιδιοκτησίαν επί αυτού (άρθρο 255
(2)(γ) του Κεφ. 154). Τέλος, δύναται να αποτελέσει αντικείμενο κλοπής οιονδήποτε αντικείμενο το οποίο έχει αξία και ανήκει σε οιονδήποτε (άρθρο 255
(3)του Κεφ. 154). Όσον αφορά στην υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος, δηλαδή όσον αφορά στην δόλια πρόθεση του δράστη, σημειώνεται πως αυτή προκύπτει ως εξυπακουομένη επί τη βάσει των αποδειχθέντων γεγονότων (Halsbury΄s Laws of England, Fourth edition, reissue, vol. 11
(1), σελ. 18 επ., Ακκελίδου ν. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 249, 270 επ. και Αθανασίου ν. Αστυνομίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 367, 371-2). Η προφορική μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας, η δε έγγραφη και πραγματική μαρτυρία είναι καταχωρισμένη ως τεκμήρια. Το ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας θα παρουσιασθεί και θα σχολιασθεί κατά τη συζήτηση που ακολουθεί:
- Η υπόθεση της κατηγορούσας αρχής συνοψίζεται ως εξής: Το μεσημέρι της 14.11.2011 ο κατηγορούμενος μετέβηκε σε υποκατάστημα του τραπεζικού οργανισμού «Marfin Laiki Bank» ('το κατάστημα') και, απευθυνόμενος στον ταμία Χαράλαμπο Μιχαήλ (Μ.Κ.2), έδωσε εντολή για την αποστολή χρηματικού ποσού σε λογαριασμό στο εξωτερικό (τεκμήριο 5). Ο κατηγορούμενος θα εξοφλούσε το ποσόν του εμβάσματος και τις σχετικές χρεώσεις τοις μετρητοίς. Κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε μαζί του τα χρήματα, τα οποία ετοποθέτησε πάνω στον πάγκο του ταμείου. Η εντολή διεκπεραιώθηκε αμέσως. Η τράπεζα απέστειλε στο εξωτερικό το ποσόν των €1.952,08 και εχρέωσε τον κατηγορούμενο με το επιπλέον ποσόν των €47,92, ως τα δικαιώματά της (τεκμήριο 4). Πλην όμως, όταν στο τέλος της ημέρας, ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) ήλεγξε το ταμείο του, διεπίστωσε έλλειμμα ύψους €2.000, όσον ακριβώς και το συνολικό ύψος της συναλλαγής την οποίαν διεκπεραίωσε κατ΄ εντολήν του κατηγορουμένου (€1952.08 + €47,92 = €2.000) (τεκμήριο 4). Παρακολουθώντας τα καταγεγραμμένα στις κάμερες του κλειστού κυκλώματος, το οποίο είναι εγκατεστημένο στο κατάστημα, ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) «διεπίστωσ(ε) ότι την ώρα που (ο ίδιος) ... έδωσ(ε) την φόρμα στον (κατηγορούμενο) ... και την συμπλήρωσε, παρέλειψ(ε) να πιάσ(ει) τα χρήματα και όταν αυτός (τον) ... ρώτησε εάν τελείωσ(αν) και του έδωσ(ε) την απόδειξη, έβαλε την απόδειξη πάνω στη δέσμη με τα χρήματα που είχε πάνω στον πάγκο, τα έπιασε και έφυγε από την τράπεζα, εκμεταλλευόμενος το ότι (ο ίδιος) ... λόγω απροσεξίας δεν έπιασ(ε) τα χρήματα ...» (τεκμήριο 10 και 11). Εν πάση περιπτώσει, το γεγονός πως, απομακρυνόμενος από το ταμείο του καταστήματος, ο κατηγορούμενος πήρε μαζί του το ποσόν των €2.000, το οποίο αρχικώς είχε τοποθετήσει στον πάγκο του ταμείου, αποδεικνύεται και επί τη βάσει της ακόλουθης περιστατικής μαρτυρίας: (α) Κατά τη διεκπεραίωση της επίδικης τραπεζικής συναλλαγής, ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) δεν εχρησιμοποίησε τη συσκευή μέτρησης χρημάτων την οποίαν, κατά κανόνα, χρησιμοποιεί όταν λαμβάνει χρήματα σε ανάλογες περιπτώσεις. (β) Όταν ο κατηγορούμενος επληροφορήθηκε για το έλλειμμα στο ταμείο του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2), επεκαλέστηκε την απόδειξη την οποίαν έλαβε για την αποστολή των χρημάτων (τεκμήριο 4) και προσέθεσε πως μετά από άλλες πληρωμές στις οποίες προέβηκε την ίδια ημέρα δεν του παρέμεινε ισόποσον υπόλοιπον. (γ) Από τα όσα ο ίδιος ο κατηγορούμενος αναφέρει στη γραπτή κατάθεσή του στην αστυνομία ημερ. 23.11.2011 (τεκμήριο 8), εν σχέσει με τις πληρωμές στις οποίες προέβηκε αμέσως μετά την διεκπεραίωση της επίδικης τραπεζικής συναλλαγής, προκύπτει πως αυτός εχρησιμοποίησε το επίμαχο ποσόν των €2.
- Συγκεκριμένα, στην εν λόγω γραπτή κατάθεσή του (τεκμήριο 8) ο κατηγορούμενος αναφέρει πως όταν στις 14.11.2011 πήγε στο κατάστημα κρατούσε έναν φάκελο ο οποίος περιείχε €7.000 τοις μετρητοίς. Μετά την ολοκλήρωση της επίδικης τραπεζικής συναλλαγής, την ίδια ημέρα, κατέβαλε από τα μετρητά αυτά τα εξής ποσά: €2.000 στη μητέρα του, €2.500 στη γιαγιά του, περί τα €300 σε υπεραγορά, περί τα €600 για εξόφληση λογαριασμών ηλεκτρισμού, νερού και τηλεφώνου και κάποιο άλλο ποσόν για ιατροφαρμακευτική περίθαλψή του. Παρέμεινε δε, ως υπόλοιπον, ποσόν περί τα €800-. (δ) Τα όσα ο κατηγορούμενος περιγράφει στη γραπτή κατάθεσή του στην αστυνομία ημερ. 23.11.2011 (τεκμήριο 8) ως οι κινήσεις του κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν συνάδουν με τα όσα παρουσιάζει ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6). (ε) Στη γραπτή κατηγορία η οποία του απηγγέλθηκε ο κατηγορούμενος απήντησε: «Δεν παραδέχομαι ότι είμαι κλέφτης και δεν νομίζω ότι είναι σωστό να κατηγορούμαι για λάθη άλλων όπως λένε» (τεκμήριο 9).
- Συναφώς σημειώνεται πώς «Περιστατική είναι η μαρτυρία η οποία προκύπτει από ή συναρτάται προς τα περιστατικά του εγκλήματος. Αντιδιαστέλλεται προς άμεση μαρτυρία, δηλαδή μαρτυρία η οποία ευθέως αποκαλύπτει τα περιστατικά του εγκλήματος και το έγκλημα ..... ποιοτικά η περιστατική μαρτυρία δεν υπολείπεται, ούτε είναι υποδεέστερης αξίας από την άμεση μαρτυρία. Η σημασία της έγκειται στα συμπεράσματα που μπορεί να εξαχθούν από το περιεχόμενο της ....» (Γεωργίου άλλως Παφίτης ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 444, 450, δείτε και την Fournides ν. Republic
(1986)1 C.L.R. 75). Σημειώνεται, επίσης, πώς « .... η περιστατική μαρτυρία για να οδηγήσει σε καταδίκη πρέπει να είναι τέτοια που στο σύνολό της να οδηγεί αναπόφευκτα σε συμπέρασμα ενοχής, μη επιδεχόμενη λογικά άλλη ερμηνεία ή εξήγηση και μη ούσα συμβατή με άλλη άποψη των πραγμάτων .....» (Καϊμής ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 662, 673). Στην απόφαση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 172, 200) παρουσιάζεται, με παραστατικότητα, ο τρόπος με τον οποίον λειτουργεί η περιστατική μαρτυρία ως εξής: «Ξεχωριστά (individual) μέρη της περιστατικής μαρτυρίας συχνά παρομοιάζονται με τους κρίκους αλυσίδας. Όπως οι κρίκοι της αλυσίδας πρέπει να είναι συνεκτικοί και αλληλένδετοι με τους υπόλοιπους κρίκους, έτσι και τα ιδιαίτερα τμήματα της περιστατικής μαρτυρίας πρέπει να συναρτώνται μεταξύ τους ως θέμα λογικής συνέπειας ώστε να συγκροτούν ένα αδιάσπαστο σύνολο. Άλλες αποφάσεις παρομοιάζουν την περιστατική μαρτυρία με δίκτυ στερεά συνδεδεμένο, ώστε να συγκρατεί χωρίς κίνδυνο πτώσης το περιεχόμενο του».
- Επί τη βάσει των ερωτήσεων και των υποβολών, οι οποίες ετέθηκαν στους μάρτυρες κατηγορίας, καθώς και επί τη βάσει της τελικής αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου του κατηγορουμένου προκύπτουν οι εξής υπερασπίσεις: (α) Δεν επαρουσιάσθηκε θετική και αξιόπιστη μαρτυρία η οποία να αποδεικνύει, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, πώς μετά από την διεκπεραίωση της κρίσιμης τραπεζικής συναλλαγής και απομακρυνόμενος από το ταμείο του καταστήματος ο κατηγορούμενος επήρε τις €2.
- Ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6) δεν παρουσιάζει κάτι τέτοιο. Η δε σχετική μαρτυρία του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2) και του Μάμα Σκουρουμούνη (Μ.Κ.3) είναι αναξιόπιστη. (β) Ακόμη και εάν κριθεί πώς ο κατηγορούμενος απεμακρύνθηκε από το ταμείο του καταστήματος παίρνοντας μαζί του τις €2.000, εν προκειμένω, δεν στοιχειοθετείται το αδίκημα της κλοπής εφ΄ όσον δεν συντρέχει η προϋπόθεση το ποσόν αυτό να ανήκε στην τράπεζα (property belonging to another). Ούτε συντρέχει η προϋπόθεση να έχει ενεργήσει ο κατηγορούμενος σκοπίμως.
- Προέχει η εξέταση της μαρτυρίας για να διαπιστωθεί κατά πόσον ο κατηγορούμενος διενήργησε, πράγματι, την παράνομη πράξη η οποία του αποδίδεται (actus reus) δηλαδή κατά πόσον αυτός, πράγματι, απέκτησε κατοχή και απεκόμισε το ποσόν των €2.000.
(1)Ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6), ο οποίος κατετέθηκε ως πραγματική μαρτυρία (real evidence) με σκοπό να δώσει πληροφορίες για τα όσα διεδραματίσθηκαν κατά τον ουσιώδη χρόνο στο ταμείο του καταστήματος (Έπαρχος Λεμεσού ν. Γιωργαλλά
(2003)2 Α.Α.Δ. 298), δηλ. ως «..... απτή() μαρτυρία() που ομιλεί αφ΄ εαυτής .... δηλαδή (μαρτυρία) τέτοιας φύσης που από μόνη της δίνει πληροφορίες ευκόλως παρατηρούμενες από το Δικαστήριο ...» (απόφαση του Εντίμου Δικαστού κ. Ναθαναήλ στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ευσταθίου κ.α.
(2010)2 Α.Α.Δ. 94, 136) δεν περιέχει καταγραφή συνεχόμενων σκηνών οι οποίες ελήφθηκαν από μια κάμερα. Στην κατάθεσή του στην αστυνομία ημερ. 09.12.2011 (τεκμήριο 1), της οποίας το περιεχόμενο εδηλώθηκε ως παραδεκτό, και ενεκρίθηκε ως τέτοιο, ο Χαράλαμπος Τοφαρής, αρμόδιος τεχνικός, δηλώνει τα εξής όσον αφορά στην διαδικασία κατασκευής και το περιεχόμενο του ψηφιακού δίσκου (τεκμήριο 6): Στον ψηφιακό δίσκο «περιέχονται στιγμιότυπα βίντεο από το κλειστό κύκλωμα για τις 14.11.2011 από τις 12:45 μέχρι και τις 14:10. Το κλειστό κύκλωμα της συγκεκριμένης τράπεζας αποτελείται από τριάντα κάμερες οι οποίες είναι συνδεδεμένες με δύο καταγραφικά και βρίσκονται εγκατεστημένα στο δωμάτιο server του καταστήματος». Ο ίδιος «σύμφωνα με τις οδηγίες του υπεύθυνο του καταστήματος κατέγραψ(ε) στον ψηφιακό δίσκο βίντεο από τις κάμερες με αριθμό δύο, τρία και τέσσερα του συστήματος για την χρονική περίοδο από 12:45 μέχρι 14:10 της 14.11.2011....». Επιπλέον, η προβολή του ψηφιακού δίσκου (τεκμήριο 6) εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου απεκάλυψε πως αυτός δεν παρέχει μιαν πλήρη μαρτυρία για όλα όσα, πράγματι, έλαβαν χώρα κατά τον ουσιώδη χρόνο. Δεν περιέχει μίαν ευκρινή καταγραφή όλων των συνεχόμενων σκηνών οι οποίες εκτυλίχθηκαν κατά την επίδικη τραπεζική συναλλαγή. Δεν περιέχει μίαν ευκρινή καταγραφή όλων των συνεχόμενων κινήσεων του κατηγορουμένου και όλων των συνεχόμενων κινήσεων του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2). Εν πάση περιπτώσει, ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6) δεν παρουσιάζει τις κρίσιμες κινήσεις του κατηγορουμένου ως αυτές περιγράφονται από τον Χαράλαμπο Μιχαήλ (Μ.Κ.2) στη γραπτή του κατάθεση στην Αστυνομία ημερ. 23.11.2011 (τεκμήρια 10 και 11). Ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6) δεν παρουσιάζει τον κατηγορούμενο να πιάνει την απόδειξη (τεκμήριο 4), την οποίαν του έδωσε ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2),να τη βάζει «πάνω στη δέσμη με τα χρήματα που είχε πάνω στον πάγκο» και ακολούθως να πιάνει τα χρήματα και να φεύγει «από την τράπεζα» (τεκμήρια 10 και 11). Μιαν τέτοιαν σκηνή περιγράφει ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) στην γραπτή κατάθεσή του στην αστυνομία ημερομηνίας 23.11.2011 (τεκμήρια 10 και 11). Συνεπώς, ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6) δεν παρέχει αξιόπιστη μαρτυρία προς το σκοπό τεκμηρίωσης της συγκεκριμένης θέσης της κατηγορούσας αρχής. Εν πάση περιπτώσει, δηλώσεις των μαρτύρων κατηγορίας Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2) και Μάμα Σκουρουμούνη (Μ.Κ.3) υπέσκαψαν την αποδεικτική δύναμη του ψηφιακού δίσκου (τεκμήριο 6). Και οι δύο μάρτυρες κατηγορίας επεκαλέστηκαν άλλο οπτικό υλικό, το οποίο, όμως, δεν επαρουσιάσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Κατά την αντεξέταση του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2) διεμείφθηκαν και τα εξής: «E. Ανέφερες προηγουμένως στην κυρίως εξέταση ότι σε κάποια φάση λες ο κατηγορούμενος ήταν σκυφτός στον πάγκο και κρυφά να το πω έβαλε στο πλάι τα χρήματα και τα έβαλε στην τσέπη, αυτό ανέφερες; A. Ναι φαίνεται στην κάμερα ότι έβαλε την απόδειξη πάνω και τα έβαλε στην πούγκα. E. Αυτό το είδες στο dvd εσύ; A. Στην κάμερα που έδειχνε απευθείας ‑‑ Δικαστήριο (προς μάρτυρα): Στο Τεκμήριο 6; Μάρτυρας: Όχι δαμέ, κάπου αλλού που δεν έχουμε ενώπιον μας. Κος Τσαρδελλής: Δηλαδή εσύ στην τράπεζα δεν είναι αυτό το dvd που είδες; Μάρτυρας: Στην τράπεζα μεγαλώνει η οθόνη και δεν είναι καρέ‑ καρέ, δαμέ είναι καρέ‑ καρέ. E. Για να αντιληφθούμε, εσύ στην τράπεζα είναι αυτό το περιεχόμενο που είδες ή άλλο; A. Το περιεχόμενο είναι το ίδιο, απλώς τούτη την λεπτομέρεια δεν την είδα εδώ. E. Πώς γίνεται να μην το είδαμε εδώ αφού είναι αυτό το ίδιο το περιεχόμενο; Αυτό έβλεπες και εσύ από την ίδια οπτική γωνία; Προσπαθώ να καταλάβω. A. Που την ίδια κάμερα ναι. E. Πώς γίνεται εδώ να μην εμφανίζεται αυτό που ανέφερες τώρα; A. Πού θες να ξέρω; E. Λείπουν κομμάτια είναι η θέση σου; A. Το συγκεκριμένο κομμάτι λείπει ναι ή δεν το είδαμε, δεν φαίνεται ξεκάθαρα. E. Σου υποβάλλω ότι δεν λείπει τίποτα από το συγκεκριμένο dvd, κανένα κομμάτι, το συγκεκριμένο κομμάτι το θυμάμαι πολύ καλά και το διαπίστωσε και άλλος υπάλληλος. A. Δεν φαίνεται ξεκάθαρα.» Επίσης, κατά την κυρίως εξέταση του Μάμα Σκουρουμούνη (Μ.Κ.3), και ενώ προεβάλλετο ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6), διεμείφθηκαν και τα εξής: «Ε. Βλέπετε να παραδίδονται χρήματα από τον πελάτη, από τον υπάλληλο; Α. Μέχρι τώρα δεν φαίνεται να παίρνει λεφτά από τον πελάτη. Ε. Αντιλαμβάνεστε τώρα τι κάμνει ο πελάτης σε αυτό το σημείο; Α. Ο πελάτης είχε μπροστά του από ό,τι θυμούμαι και από το άλλο video φαινόταν ίσως πιο καθαρά εκεί στην τράπεζα που το βλέπαμε, είχε μπροστά του μια δέσμη με χαρτιά, εν πάση περιπτώσει δεν φαίνετουν καθαρά τι κρατούσε και ο συνάδελφος διενεργούσε τη συναλλαγή. Εδώ του ζητά κάποια στοιχεία και θυμούμαι που μου το ανέφερε ο συνάδελφος και του τα έδωσε από το κινητό του. Εδώ του δίνει πένα για να υπογράψει.» Εφ΄ όσον λοιπόν ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6) δεν παρουσιάζει τον κατηγορούμενο να παίρνει «την απόδειξη» (τεκμήριο 4), την οποίαν του έδωσε ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2), να την τοποθετεί «πάνω στη δέσμη με τα χρήματα που είχε πάνω στον πάγκο», να τα παίρνει όλα και να φεύγει «από την τράπεζα» (τεκμήρια 10 και 11) απομένει να κριθεί η αξιοπιστία του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2) και του Μάμα Σκουρουμούνη (Μ.Κ.3) οι οποίοι ισχυρίσθηκαν, ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι είδαν τη σκηνή αυτή στις κάμερες του κλειστού κυκλώματος το οποίο είναι εγκατεστημένο στο κατάστημα.
(2)Καταθέτοντας ενώπιον του Δικαστηρίου ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) δεν επαρουσιάσθηκε ως πρόσωπο στη μαρτυρία του οποίου θα μπορούσε με ασφάλεια να βασισθεί κάποιος για να καταλήξει σε ευρήματα ενοχής πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Σημειώνονται σχετικώς τα εξής: (α) Καθ΄ όλην τη διάρκεια της κατάθεσής του ο μάρτυς διεκατήχετο από ένταση και συχνά εκνευρισμό. (β) Ενώ στη γραπτή κατάθεσή του στην αστυνομία ημερομηνίας 23.11.2011 (τεκμήρια 10 και 11) αφήνει να νοηθεί πως κατέληξε στην ενοχή του κατηγορουμένου αφού παρηκολούθησε τα καταγεγραμμένα στις κάμερες του κλειστού κυκλώματος, το οποίο είναι εγκατεστημένο στο κατάστημα, ενώπιον του Δικαστηρίου επεχείρησε να ενισχύσει τη θέση του ισχυριζόμενος πώς, όταν ανεκάλυψε το έλλειμμα, αμέσως ανεκάλεσε στη μνήμη του τα γεγονότα και κατέληξε πως ο κατηγορούμενος δεν του έδωσε το ποσόν των €2.000-. (γ) Ενώ στη γραπτή κατάθεσή του στην αστυνομία ημερομηνίας 23.11.2011 (τεκμήρια 10 και 11) ο μάρτυς αναφέρεται «στη δέσμη με τα χρήματα που (ο κατηγορούμενος) είχε πάνω στον πάγκο», κατά την κυρίως εξέτασή του αρνήθηκε ότι είδε ποτέ τα χρήματα αυτά. Υπήρξαν οι ακόλουθες ερωταπαντήσεις: «Ε. Σε σχέση με τα λεφτά που ήθελε να στείλει ο κατηγορούμενος, τι απέγιναν εκείνα τα χρήματα; Περιήλθαν καθόλου στην κατοχή σας; Α. Όχι, δεν εμφάνισε καθόλου χρήματα, δεν είδα χρήματα μπροστά μου. .................................................... Ε. Φεύγοντας, εκείνο το φάκελο τι τον έκανε; Α. Τον έπιασε μαζί του. Ε. Εσείς είδατε οποιαδήποτε χρήματα; Α. Όχι. ..................................................» (δ) Κατά την κυρίως εξέτασή του ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) προέβηκε σε ενοχοποιητικές περιγραφές των κινήσεων του κατηγορουμένου επικαλούμενος τον ψηφιακό δίσκο (τεκμήριο 6), ο οποίος προεβλήθηκε εντός της αιθούσης του Δικαστηρίου. Απαντώντας σε ερωτήσεις της ευπαιδεύτης εκπροσώπου της κατηγορούσας αρχής δεν ανεφέρθηκε σε άλλο οπτικό υλικό. Όμως, όταν κατά την αντεξέτασή του, του υπεδείχθηκε πώς ο ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 6) δεν παρουσιάζει ακριβώς όσα ο ίδιος επικαλείται και περιγράφει, ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) επεκαλέστηκε, για πρώτη φορά, άλλο οπτικό υλικό το οποίο, κατ' ισχυρισμόν, είδε στην τράπεζα.
(3)Ο Μάμας Σκουρουμούνης (Μ.Κ.3) δεν έδωσε κατάθεση στην αστυνομία και δεν περιλαμβάνεται στους καταγεγραμμένους, στο κατηγορητήριο, μάρτυρες κατηγορίας. Τα όσα ο μάρτυς εδήλωσε, ενώπιον του Δικαστηρίου, είναι ευθυγραμμισμένα με τη μαρτυρία του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2). Κατά την αντεξέτασή του απεκάλυψε πώς μετά την δική του κατάθεση ενώπιον του Δικαστηρίου ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) επεκοινώνησε μαζί του και του ανέφερε πώς ήταν πιθανή η κλήση και του ιδίου στο Δικαστήριο. Ακολούθησε η κλήση του από την ευπαίδευτη εκπρόσωπο της κατηγορούσας αρχής. Κατά την αντεξέτασή του απεκάλυψε, επίσης, πώς προτού καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου, εδιάβασε την γραπτή κατάθεση του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2) στην αστυνομία ημερ. 23.11.2011 (τεκμήρια 10 και 11) για να «φρεσκάρει» την μνήμη του. Η αποκάλυψη αυτή έγινε ενώ προηγήθηκαν αρνητικές απαντήσεις του σε σχετικές ερωτήσεις του ευπαίδευτου συνηγόρου του κατηγορουμένου. Παρατίθενται οι ακόλουθες ερωταπαντήσεις: «E. Πέραν της συνομιλίας με τον κύριο Μιχαήλ που συζητήσατε το περιστατικό αυτό που έγινε τη συγκεκριμένη μέρα, είχες κάτι άλλο να σε βοηθήσει για να θυμηθείς τα γεγονότα; A. Όχι γιατί δεν χρειαζόταν. E. Τίποτε άλλο; A. Όχι. E. Σου δόθηκε μήπως κάτι σε γραπτή μορφή που να σχετίζεται με την παρούσα υπόθεση; A. Όχι. E. Είσαι σίγουρος γι' αυτό; A. Ναι. E. Στην κυρίως εξέταση προηγουμένως σε είδα που έβγαλες από το σακάκι σου, από τη μέσα τζέπη καταθέσεις που σχετίζονται με την παρούσα υπόθεση, τις διάβασες και τις έβαλες πίσω. Μπορείς να μας πεις τι υπάρχει στο σακάκι σου στη μέσα τζέπη; Τι είναι αυτό μήπως είναι η κατάθεση; A. Είναι η κατάθεση του Μιχαήλ. E. Να σε παρακαλέσω να το καταθέσεις στο Δικαστήριο το έγγραφο που κρατάς. Δικαστήριο: Αντίγραφο κατάθεσης του Χαράλαμπου Μιχαήλ στην αστυνομία, ημερομηνίας 23/11/2011, κατατίθεται και σημειούται ως τεκμήριο 11. Κος Τσαρδελλής: Κύριε μάρτυς αντιλαμβάνεσαι ότι έχεις ορκιστεί να πεις στο Δικαστήριο την αλήθεια και μόλις έχει φανεί ότι είπες ένα σοβαρότατο ψέμα; Μάρτυρας: Αυτό μιλώντας με τον συνάδελφο, απλώς γιατί έχουν περάσει 3 χρόνια απλώς είναι τα ίδια γεγονότα όπως έχουν συμβεί. ................................. Ε. Σας υποβάλλω τέλος κύριε μάρτυς ότι δεν ήσασταν ειλικρινής σήμερα στο Δικαστήριο και δεν έχετε πει όλη την αλήθεια προς το Δικαστήριο. Α. Έχω πει όλη την αλήθεια εκτός από το τεκμήριο το οποίο απολογούμαι αλλά δεν το θεώρησα ... απλώς φρέσκαρε κάποια πράγματα αλλά στην ουσία τα γεγονότα ήταν όπως τα έχω αναφέρει.» Το γεγονός ότι ο Μάμας Σκουρουμούνης (Μ.Κ.3), προτού καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου, «φρέσκαρε» τη μνήμη του διαβάζοντας τη γραπτή κατάθεση του Χαράλαμπου Μιχαήλ (Μ.Κ.2) στην αστυνομία ημερομηνίας 23.11.2011 (τεκμήρια 10 και 11) τον καθιστά μάρτυρα κλονισμένης αξιοπιστίας. Στην απόφαση R. v. Momodou and Another
(2005)2 All ER 571, 587-8, αναφέρονται τα ακόλουθα: «. There is a dramatic distinction between witness training or coaching, and witness familiarisation. Training or coaching for witnesses in criminal proceedings (whether for prosecution or defence) is not permitted. This is the logical consequence of well-known principle that discussions between witnesses should not take place, and that statements and proofs of one witness should not be disclosed to any other witness . The witness should give his or her own evidence, so far as practicable uninfluenced by what anyone else has said, whether in formal discussions or informal conversations. The rule reduces, indeed hopefully avoids any possibility, that one witness may tailor his evidence in the light of what anyone else said, and equally avoids any unfounded perception that he may have done so. These risks are inherent in witness training. Even if the training takes place one-to-one with someone completely remote from the facts of the case itself, the witness may come, even unconsciously, to appreciate which aspects of his evidence are perhaps not quite consistent with what others are saying, or indeed not quite what is required of him. An honest witness may alter the emphasis of his evidence to accommodate what he thinks may be a different, more accurate, or simply better remembered perception of events. A dishonest witness will very rapidly calculate how his testimony may be ΄improved΄. These dangers are present in one-to-one witness training.»
(4)Ούτε, όμως, η περιστατική μαρτυρία, την οποία επαρουσίασε η κατηγορούσα αρχή, δύναται να οδηγήσει «αναπόφευκτα σε συμπέρασμα ενοχής, μη επιδεχόμενη λογικά άλλη μαρτυρία ή εξήγηση και μη ούσα συμβατή με άλλη άποψη των πραγμάτων. ...» (Καϊμης v. Δημοκρατία (ανωτέρω)): Κατ΄ αρχάς, παρατηρείται πως ουδεμία από τις δηλώσεις και τις συμπεριφορές του κατηγορουμένου, ως αυτές αποτυπώνονται στην γραπτή κατάθεσή του στην αστυνομία ημερ. 23.11.2011 (τεκμήριο 8) καθώς και στην απάντηση του στην εναντίον του γραπτή καταγγελία (τεκμήριο 9) συνιστούν ομολογία. Ούτε η δήλωση του κατηγορουμένου στην γραπτή κατάθεσή του στην αστυνομία ημερ. 23.11.2011 (τεκμήριο 8), πως μετά την επίδικη τραπεζική συναλλαγή κατέβαλε διάφορα ποσά τα οποία φαίνεται να ξεπερνούν το συνολικό ποσόν των €5.000 συνιστά απόδειξη, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, πως αυτός δεν έδωσε στον ταμία Χαράλαμπο Μιχαήλ (Μ.Κ.2) το ποσόν των €2.000. Κάποια από τα ποσά, τα οποία ο κατηγορούμενος αναφέρει, δεν είναι απόλυτα. Συνεπώς, τα ποσά αυτά δεν μπορούν να σχηματίσουν βέβαιες μαθηματικές πράξεις. Κατά δεύτερον, το γεγονός πως μετά τη διενέργεια της επίδικης τραπεζικής συναλλαγής ο Χαράλαμπος Μιχαήλ (Μ.Κ.2) δεν εχρησιμοποίησε τη συσκευή για τη μέτρηση χαρτονομισμάτων δεν οδηγεί στο αναπόφευκτο συμπέρασμα πως ο κατηγορούμενος, αποχωρώντας, πήρε το ποσόν των €2.000 το οποίο αρχικώς ετοποθέτησε στον πάγκο του ταμείου. Υπάρχει το ενδεχόμενο τα χρήματα να παρέμειναν στον πάγκο και να απωλέσθηκαν ή και να κλάπησαν από άλλο πελάτη του καταστήματος. Τα ελαττώματα και η ανεπάρκεια της μαρτυρίας την οποία επαρουσίασε η κατηγορούσα αρχή για να αποδείξει την πρωταρχική της θέση πως ο κατηγορούμενος απέκτησε κατοχή και απεκόμισε το επίμαχο ποσόν των €2.000 οδηγεί την υπόθεση σε αποτυχία. Παρέλκει η συζήτηση των άλλων ζητημάτων τα οποία ήγειρε η υπεράσπιση. Η υπόθεση απορρίπτεται. Ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται από την κατηγορία την οποία αντιμετωπίζει. (Υπ.) ............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο