Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού ν. Ivanka Dimitrova Smilkova, Υπόθεση αρ.: 7525/2013, 27/3/2015

(1)του Ν.29/1985 ορίζει πώς για τη λειτουργία κέντρου αναψυχής απαιτείται η προηγούμενη εξασφάλιση άδειας λειτουργίας από τον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού («ο Οργανισμός»). Το ερμηνευτικό άρθρο 2 του Ν.29/1985 ορίζει το «κέντρο αναψυχής», μεταξύ άλλων, ως το κατάστημα (α) το οποίο λειτουργεί εντός των περιοχών των πόλεων, κωμοπόλεων, συμβουλίων βελτιώσεως και παραλιακών περιοχών και (β) στο οποίο παρέχονται, επί πληρωμή, «εστίασις ή πάσης φύσεως φαγητά, ποτά ή γλυκίσματα, ανεξαρτήτως του εάν εις το κατάστημα προσφέρεται μουσική ή καλλιτεχνικόν πρόγραμμα». Ας σημειωθεί, επίσης, πώς ο όρος «καφενείο» δεν ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του Ν.29/1985. Συνεπώς, χρήσιμη είναι η παραπομπή σε ερμηνευτικά λεξικά της Ελληνικής γλώσσας και σε εγκυκλοπαίδειες (Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού ν. Café Cappuccino OI.V.Ltd κ.α.

(2008)2 Α.Α.Δ. 346, 350). Στον Γ. Μπαμπινιώτη, «Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας», Κέντρο Λεξικολογίας Ε.ΠΕ., Αθήνα 1998, υπό το λήμμα «καφενείο» δίδεται η ακόλουθη ερμηνεία: «... το κατάστημα στο οποίο σερβίρουν κυρ. καφέ αλλά και αναψυκτικά, ποτά, γλυκά και όπου συχνά μπορεί κανείς να παίξει χαρτιά, τάβλι και γενικά να περάσει την ώρα του ...». Στον Α. Γεωργοπαπαδάκο κ.α., «Το Μεγάλο Λεξικό», Εγκυκλοπαίδεια Παιδείας, Θεσσαλονίκη 1980, υπό το λήμμα «καφενείο» δίδεται η ακόλουθη ερμηνεία: «κατάστημα που προσφέρει καφέ, γλυκά του κουταλιού κ.α. ...». Στην «Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος, Larousse, Britannica», Εκδοτικός Οίκος Πάπυρος, τόμος 28, υπό το λήμμα «καφενείο» καταγράφονται και τα εξής: « .... το κατάστημα όπου προσφέρονται καφές και άλλα αναψυκτικά ποτά και γλυκά του κουταλιού, καθώς και τα μέσα για επιτραπέζια παιγνίδια (τάβλι κλπ) και το οποίο χρησιμεύει ως τόπος αναψυχής και συναντήσεων ....». Τέλος, στην «Εγκυκλοπαίδεια Δομή», Εκδόσεις Δομή A.Ε., τόμος 13, υπό το λήμμα «καφενείο» καταγράφονται και τα εξής: « ... κατάστημα στο οποίο προσφέρονται καφές, διάφορα αναψυκτικά και γλυκά, λειτουργώντας ταυτόχρονα και ως χώρος συνάντησης και ψυχαγωγίας ...». Στις προαναφερθείσες εγκυκλοπαίδειες, οι αναφορές στον όρο «καφενείο» είναι εκτενείς και περιλαμβάνουν σύνοψη της ιστορικής εμφάνισης και της εξελικτικής διαδρομής που αυτό ακολουθεί. Το σχετικό κείμενο στην «Εγκυκλοπαίδεια Δομή» (ανωτέρω) καταλήγει ως εξής: «Νεότερη μορφή κ(αφενείων) αποτελούν τα Internet cafe, συνήθως με νεανικό κοινό, όπου μπορεί να συνδυαστεί η κατανάλωση ροφημάτων με τη χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών». Για να αποδειχθεί η κατηγορία εκλήθηκε και κατέθεσε ο Θεοφάνης Γιάγκου (Μ.Κ.1), πρώην Λειτουργός του Οργανισμού, ο οποίος, επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας του, επαρουσίασε έγγραφη και πραγματική. Η μαρτυρία του Θεοφάνη Γιάγκου (Μ.Κ.1) συνοψίζεται ως εξής: Στις 18.05.2013, στις 20:00, ο ίδιος, συνοδευόμενος από μέλη του Ουλαμού Πρόληψης Εγκλημάτων, εκ καθήκοντος, επεσκέφθηκε το υποστατικό όπου συνήντησε, ως υπεύθυνη, την κατηγορουμένη. Διεπίστωσε πώς επρόκειτο περί κέντρου αναψυχής και συγκεκριμένα περί μπυραρίας, το οποίο ελειτουργούσε χωρίς προηγούμενη άδεια του Οργανισμού. Η διαπίστωσή του βασίζεται στα εξής: (α) Η εξωτερική πινακίδα αναγράφει «Καφετέρια Mango-Vania - Λέσχη Μοτοσυκλετιστών Περιφέρειας Μοσφιλωτής» (τεκμήριο 1). (β) Ο εξοπλισμός του υποστατικού, ο οποίος περιελάμβανε και ψηλά τραπέζια και ψηλές καρέκλες καθώς και έπιπλο με εκτιθέμενα οινοπνευματώδη ποτά, δεν είναι ο συνήθης εξοπλισμός καφενείου αλλά είναι του είδους που χρησιμοποιείται στα μπαρς και τις μπυραρίες (τεκμήριο 2). Ο συνήθης εξοπλισμός καφενείου αποτελείται από χαμηλά τραπεζάκια για τάβλι και από καρέκλες κανονικού ύψους κατασκευασμένες από ψάθα. (γ) Στο υποστατικό υπήρχε ανηρτημένος τιμοκατάλογος, ο οποίος περιελάμβανε είδη καφέ και μπύρας, τσάι, χυμό, αναψυκτικά και νερό καθώς και μεγάλη ποικιλία οινοπνευματωδών ποτών, κυρίως ουίσκι (τεκμήριο 3). Κατά την ώρα της επίσκεψής του, υπήρχαν στο υποστατικό δύο θαμώνες οι οποίοι κατανάλωναν ποτά. Δεν θυμάται, όμως, το είδος των ποτών αυτών. Επί τη βάσει της μαρτυρίας αυτής, εκρίθηκε πώς, εκ πρώτης όψεως, το υποστατικό ελειτουργούσε, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ως κέντρο αναψυχής και όχι ως καφενείο. Συνεπώς, εκρίθηκε πώς εστοιχειοθετήθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορουμένης. Κλειθείσα σε απολογία η κατηγορουμένη επέλεξε να καταθέσει ενόρκως και να παρουσιάσει έγγραφη μαρτυρία. Τα όσα η κατηγορουμένη εδήλωσε συνοψίζονται ως εξής: Η ιδία λειτουργεί το υποστατικό ως καφενείο από τον Μάιο του έτους 2012 και έχει εξασφαλίσει όλες τις απαραίτητες διοικητικές άδειες. Συγκεκριμένα έχει εξασφαλίσει «Άδεια λειτουργίας επαγγελματικού υποστατικού», εκδοθείσα από το αρμόδιο Κοινοτικό Συμβούλιο Μοσφιλωτής (τεκμήρια 5 και 6), «Άδεια πώλησης κρασιού ή/και οινοπνευματωδών ποτών» (τεκμήριο 7) και «Άδεια εμπορίας και/ή πώλησης βιομηχανοποιημένου καπνού» (τεκμήριο 8). Στο υποστατικό συχνάζουν άνδρες, κάτοικοι του χωριού Μοσφιλωτή, κυρίως συνταξιούχοι ηλικίας άνω των εξήντα ετών καθώς και άνδρες κάτοικοι του ίδιου χωριού ηλικίας σαράντα ετών και άνω. Εκεί συχνάζουν, επίσης, και άνδρες μέλη της «Λέσχης Μοτοσυκλετιστών Περιφέρειας Μοσφιλωτής». Περιστασιακά επισκέπτονται το υποστατικό και άνδρες νεότερων ηλικιών. Στο υποστατικό υπάρχει τηλεόραση και μπιλιάρδο. Υπάρχουν, επίσης, ψηλές καρέκλες φτιαγμένες από ψάθα, οι οποίες χρησιμοποιούνται από όσους θέλουν να βλέπουν τηλεόραση και εμποδίζονται από τους όρθιους άνδρες οι οποίοι παίζουν μπιλιάρδο. Το υποστατικό λειτουργεί από τις 08:30 το πρωί έως και το απόγευμα. Όμως, συμβαίνει το υποστατικό να παρατείνει την ώρα λειτουργίας του αναλόγως της εκάστοτε ανάγκης. Το μόνο είδος εδέσματος το οποίο σερβίρεται στο υποστατικό είναι σάντουιτς, τα οποία φτιάχνει η ιδία. Κατ΄ εφαρμογήν του ισχύοντος δικαίου της απόδειξης, ως μάρτυρες της πλευράς της κατηγορουμένης, εκλήθηκαν, για να αντεξετασθούν επί του περιεχομένου των τεκμηρίων 5 έως και 7, ο Γιώργος Παμπαρής (Μ.Υ.1), ο οποίος υπηρετεί στο Κοινοτικό Συμβούλιο Μοσφιλωτής, και ο Γεώργιος Μιχαήλ (Μ.Υ.2), ο οποίος υπηρετεί στην Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακας. Οι μάρτυρες αυτοί εδήλωσαν πώς όταν εκδίδονται άδειες ως τα τεκμήρια 5 έως και 7 δεν ελέγχεται πώς, πράγματι, λειτουργεί το εκάστοτε υποστατικό. Εμελετήθηκαν τα επίδικα νομικά ζητήματα και εξετάσθηκε η μαρτυρία: Σημειώνεται, κατ΄ αρχάς, η θετική εντύπωση την οποίαν εδημιούργησε η κατηγορουμένη ενόσω κατέθετε ενώπιον του Δικαστηρίου. Πρόκειται για γυναίκα μέσης ηλικίας, η οποία απευθύνθηκε στο Δικαστήριο με λόγο ήρεμο, συγκροτημένο, λιτό και άμεσο. Άλλωστε, τα όσα η κατηγορουμένη εδήλωσε, όσον αφορά στις συνθήκες και τα χαρακτηριστικά της λειτουργίας του υποστατικού, κατ΄ ουσίαν, έγιναν δεκτά από την κατηγορούσα αρχή. Ό,τι αμφισβητείται είναι ο νομικός χαρακτηρισμός του υποστατικού δεδομένων των συγκεκριμένων συνθηκών και χαρακτηριστικών της λειτουργίας του: Η μεν ευπαίδευτη συνήγορος της κατηγορούσας αρχής ισχυρίζεται πώς «το συγκεκριμένο υποστατικό ... δεν έχει ούτε στο ελάχιστο τα χαρακτηριστικά ενός καφενείου ούτε και σε μοντέρνα μορφή» (δείτε στη σελ. 3 της τελικής γραπτής αγόρευσής της), ο δε ευπαίδευτος συνήγορος της κατηγορούμενης ισχυρίζεται πώς το συγκεκριμένο υποστατικό λειτουργεί ως καφενείο. Εν πάση περιπτώσει, συνεχίζει ο κ. Σαβεριάδης, οι συνθήκες και τα χαρακτηριστικά λειτουργίας του υποστατικού, ως αυτά περιεγράφηκαν από την κατηγορουμένη, δεν αποδίδουν στο υποστατικό τον χαρακτήρα κέντρου αναψυχής τύπου άλλου από καφενείο πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Αντιδιαστέλλοντας δε τα γεγονότα της προκείμενης υπόθεσης από τα γεγονότα στην υπόθεση Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού ν. Café Cappuccino OI.V. Ltd κ.α. (ανωτέρω), υπέδειξε πώς, στην προκείμενη υπόθεση, δεν υπάρχει μαρτυρία η οποία να δηλώνει ότι στο υποστατικό σερβίρεται ποικιλία εδεσμάτων, ούτε υπάρχει μαρτυρία η οποία να δηλώνει ότι στο υποστατικό υπάρχει ταμειακή μηχανή και τιμοκατάλογος σε κάθε τραπέζι. Οι εισηγήσεις του ευπαίδευτου συνηγόρου της κατηγορουμένης είναι βάσιμες και ορθές: Πράγματι, τα όσα η κατηγορουμένη εδήλωσε περί των συνθηκών και των χαρακτηριστικών λειτουργίας του υποστατικού, τα οποία κρίνονται ως αληθή και ορθά, συνάδουν με τα κεντρικά στοιχεία του «καφενείου», ως ο όρος αυτός ερμηνεύεται στα ως άνω λεξικά της Ελληνικής γλώσσας και τις εγκυκλοπαίδειες: Πρόκειται για υποστατικό στο οποίο συναντιούνται και συχνάζουν άνδρες συγχωριανοί, κάτοικοι της κοινότητας Μοσφιλωτής, κυρίως συνταξιούχοι, ηλικίας άνω των εξήντα ετών, καθώς και άνδρες νεαρότερων ηλικιών. Εκεί συναντιούνται και συχνάζουν επίσης τα μέλη της τοπικής «Λέσχης Μοτοσυκλετιστών Περιφέρειας Μοσφιλωτής». Στο υποστατικό, το οποίο λειτουργεί από ενωρίς το πρωί σερβίρονται καφές, αναψυκτικά και οινοπνευματώδη ποτά και πωλούνται τσιγάρα. Στο υποστατικό, σερβίρονται, ως μόνο έδεσμα, σάντουιτς. Για την ψυχαγωγία τους οι θαμώνες του υποστατικού έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τηλεόραση και να παίξουν μπιλιάρδο. Η ύπαρξη, στο υποστατικό, μπιλιάρδου, ψηλών καρεκλών φτιαγμένων από ψάθα, επίπλου με εκτεθειμένα οινοπνευματώδη ποτά και ανηρτημένου τιμοκαταλόγου, δεν οδηγεί στον αποχαρακτηρισμό του και δεν το καθιστά «κέντρο αναψυχής» τύπου άλλου από καφενείο. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής δικαιολογεί την ύπαρξη των προαναφερθέντων σε ένα καφενείο. Συναφώς παρατηρείται πώς τα άρθρα 2 και 6 του Ν.29/1985 εξαιρούν από την υποχρέωση προηγούμενης εξασφάλισης άδειας τα «καφενεία» και όχι τα «παραδοσιακά καφενεία», δηλαδή τα καφενεία τα οποία είναι πλήρως συμμορφωμένα με τα ισχύοντα στο παρελθόν. Με άλλα λόγια, για τους σκοπούς του Ν.29/1985 ο όρος «καφενείο» δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως εάν να ενυπάρχει σε αυτόν απαραιτήτως ο επιθετικός προσδιορισμός «παραδοσιακό». Εάν ο νομοθέτης επιθυμούσε να εξαιρέσει από την επίδικη υποχρέωση μόνον τα «παραδοσιακά καφενεία», δηλαδή μόνον αυτά τα οποία συμφωνούν πλήρως με τα πρότυπα του παρελθόντος και όχι όλα τα υποστατικά τα οποία ανταποκρίνονται στον πυρήνα του όρου «καφενείο», λαμβανομένων υπ΄ όψιν και των εξελίξεων στο σύγχρονο τρόπο ζωής, θα το έπραττε. Όμως, ο νομοθέτης επέλεξε να χρησιμοποιήσει το ουσιαστικό «καφενείο» χωρίς οιονδήποτε επιθετικό προσδιορισμό. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η υπόθεση απορρίπτεται. Η κατηγορουμένη αθωώνεται και απαλλάσσεται από την κατηγορία την οποία αντιμετωπίζει. (Υπ.) ............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο