Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Κύπρος Στεφάνου, Αρ. Υπόθεσης: 3385/13, 28/5/2015

(2000)2 Α.Α.Δ. 619 ). Αυτή η ομολογία έγινε λίγες μέρες μετά τη λήψη της πρώτης του ανακριτικής κατάθεσης, όπου περιέγραψε όλες τις συνθήκες κάτω από τις οποίες οικειοποιήθηκε τα οχήματα και τα μετέφερε στα κατεχόμενα. Σ' αυτή την κατάθεση παραδέχθηκε ότι υποψιάσθηκε ότι τα οχήματα ήταν κλεμμένα, αλλά συνέχισε να προβαίνει στις ίδιες δραστηριότητες δια να παίρνει χρήματα από τον «Τζιώρτζη». Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες οδήγησε και μετέφερε αυτά τα οχήματα στα κατεχόμενα για λογαριασμό προσώπων αμφιβόλου χαρακτήρα, είναι τόσο ύποπτες, που κανένα λογικό πρόσωπο δεν θα αντιλαμβανόταν ότι επρόκειτο για νόμιμη συμπεριφορά. Η πράξη του κατηγορούμενου να οδηγεί και να μεταφέρει οχήματα από τις ελεύθερες περιοχές στα κατεχόμενα χωρίς να γνωρίζει καλά ούτε τους συνεργάτες του ή ποιοι ήταν οι ιδιοκτήτες των αυτοκινήτων και να παίρνει μετρητά €150 γι' αυτή την εξυπηρέτηση, είναι πράξη που από μόνη της συνιστά αυταπόδειξη της ένοχης διάνοιας του κατηγορούμενου. Βέβαια, στη συνέχεια, με τη δεύτερη του κατάθεση και την ένορκη του μαρτυρία, επιχείρησε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που δημιουργεί εναντίον του η μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής σε σχέση με το στοιχείο της ένοχης γνώσης. Όμως, η εκδοχή του κατηγορούμενου ότι δεν κατάλαβε τι γινόταν γύρω από αυτή την επιχείρηση μεταφοράς οχημάτων στα κατεχόμενα θα πρέπει να καταρριφθεί ως αναξιόπιστη. Επιχείρησε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως πρόσωπο εντελώς αφελή και χαμηλής νοημοσύνης. Κατά την ένορκη του μαρτυρία και ειδικά κατά την αντεξέταση, όταν πιέσθηκε να απαντήσει δύσκολες ερωτήσεις, έδειξε ότι έχει ευφυΐα και γνωρίζει να ελίσσεται για να αποφύγει μία δύσκολη ερώτηση. Έξαλλου, ο ίδιος παραδέχθηκε ότι για να γίνουν αυτές οι εργασίες ήταν μία ολοήμερη υπόθεση και υπήρχε αρκετή περιπλοκότητα. Επομένως, ο κατηγορούμενος δεν είναι πρόσωπο μειωμένης αντίληψης, αλλά αντιθέτως σκέπτεται γρήγορα, εύστροφα και είναι φανερό ότι προέβαλε την εκδοχή της αφέλειας και της άγνοιας λίγους μήνες μετά τη λήψη της πρώτης του κατάθεσης, ως σκέψη εκ των υστέρων. Δεν έδωσε πλήρη στοιχεία των συνεργατών του ώστε αυτά τα πρόσωπα να εντοπισθούν. Όταν ρωτήθηκε για τον «Τζιώρτζη» ήταν σκόπιμα αόριστος και ασαφής να μην αναφέρει το πλήρες όνομα του και στοιχεία διεύθυνσης της μάντρας, ώστε να μην είναι εφικτό για την αστυνομία να διασταυρώσει τις πληροφορίες. Κατά την ένορκη του μαρτυρία, η μνήμη του ήταν επιλεκτική. Μπορούσε να θυμηθεί επί παραδείγματι πόσα χρόνια έκανε για να τελειώσει τις πρώτες τρεις τάξεις του Γυμνασίου, αλλά όταν ρωτήθηκε να αναφέρει συγκεκριμένες χρονολογίες που φοίτησε στο Γυμνάσιο, για να διασταυρώσει τα λεγόμενα του η κατηγορούσα αρχή, ανέφερε ότι δεν μπορούσε να θυμηθεί. Όταν η κα Γιακουμμετή του υπέδειξε ότι στην πρώτη του κατάθεση είχε εκφράσει τις υποψίες του ότι τα οχήματα ήταν κλοπιμαία, άλλαξε την εκδοχή του και ανέφερε ότι δεν ανησυχούσε και ότι απλά είχε ένα ενδιαφέρον μόνο. Όταν ρωτήθηκε γιατί να εργασθεί για άνθρωπο του οποίου το όνομα είναι τοποθετημένο στο «stop- list» και να μην υποψιαστεί ότι τον ήθελε για παράνομες εργασίες, ανέφερε ότι το «stop-list» δεν είναι κακό και ότι πολλοί πολίτες μπαίνουν στο «stop-list» για ασήμαντους λόγους. Αυτή η εκδοχή δεν είναι αληθοφανής διότι γεγονός παραμένει ότι ισχυρισμός του ήταν ότι έπαιρνε το ποσό των €150 για να κάνει μία διαδρομή στα κατεχόμενα. Εάν η εργασία ήταν τόσο απλή και νομότυπη, θα την έκανε ο ίδιος ο «Τζιώρτζης» ή θα πλήρωνε κάποιον με πολύ πιο λίγα χρήματα για να κάνει ένα απλό δρομολόγιο. Για να εξηγήσει τη διαφορά μεταξύ της πρώτης του κατάθεσης και της δεύτερης του κατάθεσης, πρόβαλε ισχυρισμό ότι ήταν συγχυσμένος όταν έδωσε κατάθεση την πρώτη φορά επειδή τον ανέκρινε αστυνομία. Όμως εάν συγχύζεται τόσο εύκολα όταν ανακρίνεται από την αστυνομία, το λογικό θα ήταν να είναι συγχυσμένος και κατά τη δεύτερη του ανάκριση. Στην πρώτη του κατάθεση αναφέρθηκε σε πολλές λεπτομέρειες. Ανέφερε, επί παραδείγματι, ότι ο «Τζιώρτζης» του είχε πει να συμπληρώνει τα έγγραφα που ήθελαν οι Τούρκοι αστυνομικοί με πλαστά νούμερα εγγραφής των οχημάτων. Όταν ρωτήθηκε να εξηγήσει γιατί δεν το θεωρούσε και αυτό ύποπτο, ανέφερε ότι ήταν συγχυσμένος όταν έδιδε κατάθεση στην αστυνομία. Όταν έδωσε την πρώτη κατάθεση ανέφερε ότι παραδέχθηκε επειδή ήταν σε κατάσταση «σοκ». Όταν όμως έδωσε δεύτερη κατάθεση δεν διόρθωσε την πρώτη του κατάθεση με αναφορά στους ανακριτές ότι κατά την πρώτη του κατάθεση ήταν σε κατάσταση «σοκ». Δεν ανέφερε με λεπτομέρεια αυτά που του είπε ο Τζιώρτζης και ο Αλέξης για να τον καθησυχάσουν για την παράνομη δραστηριότητα όταν αυτός εκφράσθηκε σε εκείνους ότι φοβόταν και είχε υποψίες για το παράνομο των πράξεων του. Προέβαλε νέα εκδοχή, για πρώτη φορά ενόρκως και κατά την αντεξέταση ότι ο μόνος λόγος που ανησυχούσε και πήρε τηλέφωνο τον Αλέξη είναι επειδή ο Τουρκοκύπριος που θα τον συναντούσε στα κατεχόμενα είχε αργήσει στο ραντεβού τους. Για πρώτη φορά ενόρκως ανέφερε ότι ο «Τζιώρτζης» είχε και συνέταιρο. Όταν όμως η κυρία Γιακουμμετη ζήτησε όπως κατονομάσει τον συνέταιρο, άλλαξε και προσάρμοσε την εκδοχή του και ανέφερε ότι ο ίδιος φαντάστηκε ότι ο «Τζιώρτζης» πρέπει να έχει συνέταιρο. Η εκδοχή του δεν είναι αληθοφάνης διότι ήθελε να γίνει αποδοχή της θέσης ότι έκανε όλα αυτά τα ύποπτα και παράνομα πράγματα για ύποπτο και παράνομο πρόσωπο χωρίς να θεωρεί ότι υπήρχε οτιδήποτε το μεμπτό σε όλα αυτά. Τίποτα απ' όσα ανέφερε ο ΜΥ1, Ψυχίατρος και Νευρολόγος Δρ. Βερεσιέ, δεν με πείθει, ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε αντίληψη ότι αυτό που έκανε ήταν κλοπή. Ο Δρ. Βερεσιέ υπέβαλε τον κατηγορούμενο σε δύο εξετάσεις Ψυχομετρικής. Η πρώτη εξέταση ήταν συνοπτική δοκιμή δια να μετρήσει τις νοητικές επιδόσεις του κατηγορούμενου και η δεύτερη εξέταση ήταν δοκιμασία ωρολογίου δια να δει κατά πόσο είχε μειωμένη διανοητική ικανότητα. Αυτή η δοκιμή έγινε στις 16.1.2014, δηλαδή εν αναμονή και ετοιμασία της ακροαματικής διαδικασίας αυτής της υπόθεσης και η επανάληψη των ίδιων δοκιμών έγινε στις 30.4.2014, δηλαδή περίπου μία εβδομάδα προτού ο ΜΥ1 προσέλθει στο Δικαστήριο για μαρτυρία. Το αποτέλεσμα αυτών των εξετάσεων καταγράφεται στην έκθεση του Τεκμήριο 3: «Ο Κύπρος είναι άτομο με αγχώδη κατάθλιψη. Ο ίδιος έχει μειωμένες διανοητικές ικανότητες. Υποβλήθηκε σε εξέταση τεστ «Συνοπτική Δοκιμασία Νοητικής επίδοσης» και τα αποτελέσματα δείχνουν πως έχει διαταραχή των Γνωστικών Λειτουργών και το τεστ «Δοκιμασία Ωρολογίου» δείχνει αρχομένη άνοια. Η ψυχοδιανοητική του κατάσταση τον κάνει να μην έχει λογική κρίση και να είναι ευάλωτος σε εξωτερικούς επηρεασμούς στην συμπεριφορά και στις πράξεις του. Ο Κύπρος θα συνεχίσει να βρίσκεται σε ψυχιατρική παρακολούθηση.» Επιπρόσθετα, αποφάνθηκε ότι ο κατηγορούμενος βρίσκεται σε αρχικά στάδια άνοιας που προσβάλλει συνήθως άτομα προχωρημένης ηλικίας, παρά το γεγονός ότι είναι μόλις 29 ετών. Δεν απέκλεισε όμως το ενδεχόμενο αυτό το αποτέλεσμα να είναι παραπλανητικό και να είναι αποτέλεσμα του άγχους και της κατάθλιψης που επίσης παρουσιάζει κλινικά. Για το ζήτημα της άνοιας παραδέχθηκε στην αντεξέταση ότι η καλύτερη εξέταση που μπορεί να διαγνώσει χωρίς περιθώριο λάθους οργανική βλάβη του εγκεφάλου είναι ο αξονικός τομογράφος. Τέτοια εξέταση δεν έγινε και έτσι η διάγνωση ότι βρίσκεται σε αρχικό στάδιο άνοιας δεν είναι απόλυτη. Παρά την ύπαρξη του πιο πάνω πορίσματος, προέβη στις ακόλουθες παραδοχές κατά το στάδιο της αντεξέτασης, δηλαδή, ότι ο κατηγορούμενος δεν έχει δυσκολία στον προσανατολισμό ή στην έκφραση του λόγου. Επίσης δεν παρουσίαζε δυσκολία στην σκέψη. Ο ρόλος του εμπειρογνώμονα είναι να δώσει στο Δικαστήριο τα απαιτούμενα στοιχεία ώστε να κρίνει την ορθότητα των δικών του συμπερασμάτων. Δεν είναι ρόλος του εμπειρογνώμονα να αντικαταστήσει την κρίση του Δικαστηρίου: «Duty of expert is to furnish the judge or jury with the necessary scientific criteria for testing the accuracy of their conclusions so as to enable the judge or jury to form their own independent judgement by the application of these facts proved in evidence».[1] Ελεύθερη μετάφραση: «Το καθήκον του εμπειρογνώμονα είναι να παρέχει στον Δικαστή ή στους ενόρκους τις αναγκαίες επιστημονικές πληροφορίες διά να εξετάσουν την ορθότητα των συμπερασμάτων των ώστε αυτοί να είναι σε θέση να σχηματίσουν την δική τους κρίση αφού εφαρμόσουν αυτά τα στοιχεία στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί». (Phipson on Evidence 15η edition Sweet & Maxwell opinion Expert Evidence par. 37-12) Πρόθεση της υπεράσπισης ήταν να χρησιμοποιήσει τη μαρτυρία του ΜΥ1 για να αντικαταστήσει την κρίση του Δικαστηρίου σε σχέση με την νοητική κατάσταση του κατηγορούμενου (mens rea), κατά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος. Θα εξηγήσω πιο κάτω γιατί αυτό είναι ανεπίτρεπτο, όμως πρώτα είναι ορθό να αξιολογήσω τα συμπεράσματα του ΜΥ1, όπως θα αξιολογούσα τα συμπεράσματα οποιουδήποτε μάρτυρα ακόμη και αυτού που δεν είναι εμπειρογνώμονας. Ο κατηγορούμενος δεν έγινε πελάτης του ΜΥ1 σε ανύποπτο χρόνο και οι εξετάσεις έγιναν σε ύποπτο χρόνο, δηλαδή προς ετοιμασία και εν αναμονή της ακροαματικής διαδικασίας στην παρούσα υπόθεση. Αυτό σημαίνει ότι κατά το χρόνο που διεξαγόταν η εξέταση, ο κατηγορούμενος είχε υπόψη του ότι τα αποτελέσματα θα ήταν μέρος της υπεράσπισης του. Ο ΜΥ1 εξήγησε ότι και οι δύο εξετάσεις γίνονται με ερωτήσεις που πρέπει να απαντήσει ο κατηγορούμενος. Η εξέταση του Ωρολογίου ζητά από τον κατηγορούμενο να επιδείξει κάποιες δεξιότητες. Συνεπώς, δεν αποκλείεται αυτά τα αποτελέσματα να μην είναι έγκυρα, εφόσον ο κατηγορούμενος είχε το κίνητρο να προσποιείται ή να δίδει λάθος απαντήσεις σκόπιμα. Επειδή οι εξετάσεις έγιναν σε ύποπτο χρόνο, θα πρέπει η αξιολόγηση τους να είναι ακόμη πιο προσεκτική δια να αποκλεισθεί το πιο πάνω ενδεχόμενο. Ο ΜΥ1 είχε την ευκαιρία να προβεί σε κλινικές εξετάσεις που θα παρήγαγαν θετικά αποτελέσματα για τη νοητική του κατάσταση όπως εξέταση με αξονικό τομογράφο, αλλά δεν το έκανε. Τα συμπεράσματα του ΜΥ1 δεν είναι αιτιολογημένα και αδυνατεί το Δικαστήριο να ελέγξει την εγκυρότητα αυτών των συμπερασμάτων. Επειδή τα συμπεράσματα δεν ήταν αιτιολογημένα, η κατηγορούσα αρχή δεν μπορούσε να διασταυρώσει τα συμπεράσματα του ΜΥ1 με τα δικά της στοιχεία. Ο ΜΥ1 δεν προσκόμισε τις ερωτήσεις που υποβλήθηκαν στον κατηγορούμενο, αλλά και τις απαντήσεις του κατηγορούμενου ώστε να είναι γνωστό στο Δικαστήριο γιατί προέβη στα συγκεκριμένα συμπεράσματα. Δεν μπορούσε ούτε να ενημερώσει το Δικαστήριο για τη συγκεκριμένη βαθμολογία του κατηγορούμενου στις εξετάσεις. Συνεπώς, τα συμπεράσματα είναι γενικά, αόριστα και χωρίς επαρκή αιτιολογία. Μόνο και μόνο γι' αυτό το λόγο δεν θα πρέπει να δοθεί καμία βαρύτητα στα ευρήματα του ΜΥ1. Όμως ο πιο σημαντικός λόγος που αυτή η γνώμη θα πρέπει να μην βαρύνει την κρίση του Δικαστηρίου είναι επειδή επιχειρείται να αντικατασταθεί η κρίση του Δικαστηρίου σε σχέση με το καίριο ζήτημα της υπόθεσης με τρόπο ανεπίτρεπτο. Η γνώμη του ΜΥ1 δεν είναι χρήσιμη για να κριθεί η νοητική κατάσταση του κατηγορούμενου κατά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος και πιο σημαντικό, για να καταλήξει το Δικαστήριο σε συμπέρασμα κατά πόσο ο κατηγορούμενος γνώριζε ότι διέπραττε έγκλημα εις βάρος ανυποψίαστων πολιτών τα οχήματα των οποίων είχαν κλαπεί. Η γνώμη του ΜΥ1 γι' αυτό το ζήτημα δεν έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και φυσικά δεν μπορεί να αντικαταστήσει η δική του γνώμη την κρίση του Δικαστηρίου. Ούτε και είχε υπόψη του ο ΜΥ1 όλα τα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με θετική μαρτυρία για να αποφανθεί κατά πόσο ο κατηγορούμενος, ο οποίος έδρασε με το συγκεκριμένο τρόπο, σκεπτόταν με συγκεκριμένο τρόπο ή ότι δεν είχε την ικανότητα να σκεφτεί με συγκεκριμένο τρόπο όταν οδηγούσε τα οχήματα στα κατεχόμενα. Δεν μπορεί ο ΜΥ1 με τη γνώμη του να αντικαταστήσει την κρίση του Δικαστηρίου σε σχέση με γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με αποδεκτή και θετική μαρτυρία. «The grounds more commonly assigned for the rejection of opinion evidence are that opinions .in so far as they may be founded on admisaable evidence tend to usurp the functions of the tribunal whose province alone it is to draw conclusions of law and fact.» ( Phipson on Evidence, Sweet & and Maxwell 18 th edition Chapter 33-01 Opinion and Expert Evidence.) Στην περίπτωση που γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του ΜΥ1 για να κριθεί η νοητική κατάσταση του κατηγορούμενου κατά τη διάπραξη του αδικήματος, τότε στην ουσία ο ΜΥ1 αποφασίζει για την ενοχή ή την μη ενοχή του κατηγορούμενου και όχι το Δικαστήριο. Στην Αγγλική υπόθεση R ν. MASH

(1986)Crim LR 395 CA, το Αγγλικό Εφετείο ανάφερε ότι ορθά αποφάσισε πρωτόδικος Δικαστής να αποκλείσει από τους ενόρκους μαρτυρία ψυχιάτρου ότι ο κατηγορούμενος βρισκόταν νοητικά στο μεταίχμιο μεταξύ κανονικής νοητικής ικανότητας και υστερημένης νοητικής ικανότητας για να εξαχθούν συμπεράσματα ενοχής ή όχι του κατηγορούμενου σε σχέση με διαπραχθέν αδίκημα. Επίσης, στην Αγγλική υπόθεση R v. Henry

(2006)1 CR. App. R. 6 CA, το Δικαστήριο απέκλεισε μαρτυρία ψυχιάτρου ότι το IQ του κατηγορούμενου ήταν χαμηλό αλλά φυσιολογικό, δηλαδή 75, για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι δεν είχε την πρόθεση να διαπράξει φόνο. Συνεπώς, όταν η εκτίμηση του εμπειρογνώμονα βασίζεται σε μηχανικά δεδομένα π.χ. αποδεδειγμένη νοητική στέρηση, πρόκειται για χρήσιμη μαρτυρία που βαρύνει στην κρίση του Δικαστηρίου. Εάν όμως η μαρτυρία είναι απλά γνώμη ότι η αντίληψη του κατηγορούμενου είναι μειωμένη ή είναι αργός να διεξάγει συμπεράσματα ή είναι ευκολόπιστος και παρασύρεται από άλλους, είναι αντιληπτό γιατί τέτοια γνώμη δεν είναι βοηθητική και τείνει μόνο να υπονομεύει το ρόλο του τελικού κριτή γεγονότων (trier of fact), δηλαδή του Δικαστηρίου κατά την αξιολόγηση των δεδομένων που έχουν τεθεί ενώπιον του, με βάση την αποδεκτή και θετική μαρτυρία. Αυτός είναι και ο λόγος που η αναιτιολόγητη, γενική και αόριστη γνώμη του ΜΥ1 σε σχέση με την ένοχη σκέψη του κατηγορούμενου δεν επηρεάζει την κρίση μου καθόλου. Όλα τα δεδομένα είναι ενώπιον μου για αξιολόγηση. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις νοητικές διεργασίες του κατηγορούμενου κατά την ένορκη του μαρτυρία και κρίνω ότι ενήργησε δόλια και εσκεμμένα κατά την μεταφορά των οχημάτων από τους ανυποψίαστους ιδιοκτήτες τους στα κατεχόμενα σε κλεπταποδόχους. Η γνώμη του ΜΥ1 που διαμορφώθηκε κάτω από άγνωστες συνθήκες σε ύποπτο χρόνο και ως ετοιμασία της υπεράσπισης στην ποινική υπόθεση δεν μπορεί να κλονίσει τη βεβαιότητα του Δικαστηρίου για ένοχη σκέψη του κατηγορούμενου με βάση τα αποδεδειγμένα γεγονότα της υπόθεσης. Η υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος αποδεικνύεται με τη γνώση του κατηγορούμενου σε σχέση με τα ουσιώδη γεγονότα που πλαισιώνουν το αδίκημα. Η απόδειξη της ψευδής παράστασης είναι κατά βάση επάλληλη με εκείνη που θεμελιώνει τη γνώση του κατηγορούμενου σε σχέση με τα ουσιώδη γεγονότα (βλ. Hodfield ν. Διευθύντρια Τελωνείου[2]). Στην υπόθεση Φανιέρος ν. Δημοκρατίας,

(2003)2 Α.Α.Δ. 104, επεξηγήθηκε ότι το στοιχείο της γνώσης συνήθως ανάγεται αποκλειστικά στην πνευματική λειτουργία του κατηγορούμενου και μπορεί να αποδειχθεί με την τεκμηρίωση στοιχείων και περιστατικών που περιβάλλουν την υπόθεση και που την αποδεικνύουν πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Εξήγησα αναλυτικά πιο πάνω γιατί θεωρώ ότι οι περιστάσεις που γνώριζε ο κατηγορούμενος και πλαισιώνουν την εγκληματική του δράση οδηγούν στο λογικό συμπέρασμα ότι γνώριζε ότι παρανομούσε. Η άγνοια που επιχείρησε να προβάλει μετά τη σύλληψη του και που καλλιέργησε περαιτέρω κατά την ετοιμασία της υπεράσπισης του, πρόκειται για σκέψη εκ των υστέρων που προβλήθηκε για να αποφύγει την ποινική του ευθύνη. Συνεπώς, αποδεικνύεται εναντίον του το αδίκημα της κλοπής και τον κρίνω ένοχο σε αυτή την κατηγορία. Η κατηγορία της συνομωσίας θα πρέπει να ακολουθήσει το ίδιο αποτέλεσμα με την κατηγορία της κλοπής, όμως απορρίπτεται επειδή έχει συμπεριληφθεί στο παρόν κατηγορητήριο εκ του περισσού. Ο κατηγορούμενος δεν έδωσε πλήρη ονόματα των συνεργατών του, αλλά ανέφερε ότι δεν είναι μόνος του που έστησε αυτή την επιχείρηση κλοπής αυτοκινήτων από τις ελεύθερες περιοχές και μεταφοράς τους στα κατεχόμενα. Εφόσον είναι γνώστης της παρανομίας που διέπραττε και αποδέχτηκε να κάνει τις μεταφορές για λογαριασμό τρίτων προσώπων, υποδηλεί ότι υπήρχε σε ισχύ συμφωνία μεταξύ αυτών των προσώπων. Το αδίκημα της συνομωσίας συνιστά μια συμφωνία μεταξύ προσώπων να διαπράξουν κάτι το παράνομο ή να διαπράξουν κάτι το νόμιμο με παράνομο τρόπο. Πρέπει να αποδειχθεί ότι υπήρχε τέτοια συμφωνία και δεύτερον πρέπει να αποδειχθεί ότι έχει γίνει τουλάχιστον μία θετική πράξη προς υλοποίηση της συμφωνίας. Η συνωμοσία έχει διαπραχθεί ακόμη και στην περίπτωση που δεν έχει υλοποιηθεί η συμφωνία εξ ολοκλήρου. (Βλ. Archbold, Pleading, Evidence & Practice, Sweet & Maxwell, Fortieth edition, section 4061). Στο ίδιο σύγγραμμα, στην παράγραφο 4076, επεξηγείται ότι συνήθως εξάγεται το συμπέρασμα ότι υπάρχει συνωμοσία όταν διαπιστωθούν ότι τα μέρη της συνομωσίας έχουν διαπράξει διάφορες παράνομες ενέργειες προς υλοποίηση της συνομωσίας. Αποδεικνύεται ότι ο κατηγορούμενος συμφώνησε και βοήθησε στη διάπραξη της κλοπής οχήματος. Από τη στιγμή που το ουσιαστικό αδίκημα αποδεικνύεται κατά του κατηγορούμενου με την ίδια μαρτυρία, δηλαδή ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα της κλοπής που περιγράφεται στην δεύτερη κατηγορία και έχει αποδειχτεί ότι δεν ενεργούσε μόνος του αλλά με τρίτους, αποδεικνύεται και το αδίκημα της συνομωσίας. Εφόσον ο κατηγορούμενος θεωρείται αυτουργός του ουσιαστικού αδικήματος και η μαρτυρία για τη συνομωσία είναι η ίδια μαρτυρία που αφορά το ουσιαστικό αδίκημα, η κατηγορία για τη συνομωσία είναι περιττή και απορρίπτεται. Η κατηγορία για τη συνομωσία δεν έχει θέση στο κατηγορητήριο διότι στην παρούσα περίπτωση η κατηγορία της συνομωσίας είναι εφεδρική και η κατηγορούσα αρχή θα μπορούσε να την επικαλεστεί μόνο στην περίπτωση αποτυχίας απόδειξης της ουσιαστικής κατηγορίας. (Βλ. R. v. Jones

(1974)59 Cr. App. R. 120). Το ουσιαστικό αδίκημα ταυτίζεται με το αδίκημα της συνομωσίας, βασίζεται στην ίδια μαρτυρία και έχει αποδειχθεί. Ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται στην πρώτη κατηγορία και κρίνεται ένοχος σε σχέση με την δεύτερη και τρίτη κατηγορία. (Υπ.)................ Ν. Ταλαρίδου - Κοντοπούλου, Ε.Δ. [2] Βλ. Hodfield ν Διευθύντρια Τελωνείου, Ποινική Εφεση 7116 ημερ. 13/9/02 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο