Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Ανδρέα Κωνσταντίνου, Αρ. Υπόθεσης: 377/13, 24/7/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:B107 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ν. Ταλαρίδου - Κοντοπούλου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 377/13 Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας εναντίον Ανδρέα Κωνσταντίνου Ημερομηνία: 24 Ιουλίου, 2015 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Γιάλλουρου Για τον Κατηγορούμενο: κ. Ταμπούρλας Κατηγορούμενος παρών Π Ο Ι Ν Η Ο κατηγορούμενος έχει βρεθεί ένοχος σε μία κατηγορία, ότι έθεσε φωτιά σε θάμνους και χαμηλή βλάστηση στην ύπαιθρο του χωριού Ορά, κατά παράβαση του άρθρου 317(γ) του Ποινικού Κώδικα. H ανώτατη προβλεπόμενη ποινή από τον νόμο για το συγκεκριμένο αδίκημα είναι επτά χρόνια ποινή φυλάκισης και θεωρείται κακούργημα. Ο κατηγορούμενος εκδικάζεται συνοπτικά από το Επαρχιακό Δικαστήριο, συνεπώς η βάση από την οποία το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη σχετικούς παράγοντες για την επιμέτρηση της ποινής είναι πέντε χρόνια. Ο κατηγορούμενος έθεσε τη φωτιά με αναμμένο τσιγάρο και έσκυψε πάνω από χαμηλή βλάστηση και θάμνους της φύσης στο σημείο μέχρι που πήραν φωτιά αυτοί οι θάμνοι και η χαμηλή βλάστηση. Κατά τον επίδικο χρόνο τον παρακολουθούσε ο ΜΚ1 σε σημείο που δεν ήταν ορατός από τον κατηγορούμενο. Πρόσεξε τις ύποπτες κινήσεις του κατηγορούμενου και πρόσεξε ότι αυτός κοίταζε γύρω του για να βεβαιωθεί ότι κανείς δεν ήταν παρών να παρακολουθήσει την παράνομη δραστηριότητα του. Ο κατηγορούμενος πέταξε αναμμένο τσιγάρο και μετά έσκυψε πάνω από τη βλάστηση. Σύμφωνα με τον ΜΚ1, στο ίδιο σημείο ξέσπασε αμέσως πυρκαγιά η οποία ακολούθως, επεκτάθηκε στην περιοχή. Εθελοντές της πολιτικής άμυνας έσπευσαν στη σκηνή για να κατασβέσουν την πυρκαγιά προτού εξαπλωθεί περαιτέρω και η αυτή κατασβέστηκε επιτυχώς. Ανάμεσα σ' αυτούς τους εθελοντές ήταν και ο κατηγορούμενος. Δηλαδή, σκοπός του κατηγορούμενου δεν ήταν να θέσει την πυρκαγιά στους θάμνους ώστε αυτή να επεκταθεί και να προκληθεί ζημιά, αλλά σκοπός του ήταν να ξεκινήσει τη φωτιά για να μπορεί μετά να την κατασβέσει μαζί με τους άλλους εθελοντές. Παρόλο που αυτή ήταν η πρόθεση του όφειλε να γνωρίζει ότι «έπαιζε με τη φωτιά». Αυτή η φράση που έχει συγκεκριμένη μεταφορική έννοια, στην παρούσα περίπτωση έχει κυριολεκτική έννοια και αποδίδει το μέγεθος της επικινδυνότητας της παράνομης πράξης του κατηγορούμενου. Λαμβάνω υπόψη μου ότι η έκταση της ζημιάς από την πυρκαγιά ήταν περιορισμένη, δηλαδή κάηκαν σε έκταση περίπου 200 τ.μ., θάμνοι, ελιές και χαρουπιές. Όμως το αδίκημα είναι σοβαρό διότι έστω και σε περιορισμένη έκταση θα χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να αναπληρωθεί η ζημιά στη φύση σε αυτή την περιορισμένη έκταση. Προς όφελος του κατηγορούμενου λαμβάνω υπόψη μου τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες:
- Λευκό ποινικό μητρώο
- Προσωπικές περιστάσεις. Πρόκειται για άντρα 30 ετών. Πριν την κράτηση του ζούσε με τους γονείς τους, αλλά είναι λήπτης ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Φοίτησε και συμπλήρωσε μόνο το Γυμνάσιο, εργάσθηκε στο παρελθόν ως συγκολλητής, υδραυλικός και μηχανοδηγός, αλλά εδώ και 1 ½ χρόνο είναι άνεργος. Υπηρέτησε κανονικά τη στρατιωτική του θητεία. Τέθηκαν υπόψη μου διάφορα πιστοποιητικά σε σχέση με την εθελοντική προσφορά του κατηγορούμενου κατά καιρούς. Αυτό δείχνει ότι η ενέργεια του ήταν αψυχολόγητη, μεμονωμένη και μη αρμόζουσα με την υπόλοιπη του προσφορά ως εθελοντής της πολιτικής άμυνας. Είναι πρόσωπο που βοηθά του ηλικιωμένους γονείς του που πάσχουν από προβλήματα υγείας. Παρουσιάζει έντονα ψυχολογικά προβλήματα εξαιτίας του εγκλεισμού του στις κεντρικές φυλακές.
- Καθυστέρηση στη διαπίστωση της ποινικής του ευθύνης. Οι στόχοι του Δικαστηρίου κατά την επιβολή της ποινής είναι ως εξής:
- Αναμόρφωση του παραβάτη. Η ποινή που επιβάλλεται πρέπει να είναι τέτοια που να δίδονται κίνητρα στον παραβάτη να διορθώσει τα λάθη του και να λάβει τα μέτρα να μην επαναλάβει αυτή την συμπεριφορά.
- Τιμωρία του παραβάτη. Η ποινή που επιβάλλεται πρέπει να είναι τέτοια ώστε να ικανοποιείται το αίσθημα δικαιοσύνης των πολιτών με το να τιμωρηθεί ο παραβάτης για την αξιόμεμπτη του πράξη.
- Αποτροπή του εγκλήματος. Η ποινή πρέπει να είναι τέτοια που να επενεργεί ως ανασταλτικός παράγοντας για την επανάληψη της διάπραξης του αδικήματος από τον παραβάτη και από άλλους πιθανόν παραβάτες παρομοίων αδικημάτων στο μέλλον. Το Δικαστήριο κατά την επιβολή της ποινής πρέπει να έχει υπόψη του και του τρεις στόχους. Δεν μπορεί να ικανοποιήσει τον ένα στόχο με αποτέλεσμα να αγνοήσει τους άλλους δύο. Έχει τονισθεί επανειλημμένα από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι το συμφέρον της κοινωνίας είναι κατ' εξοχή παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η αποτελεσματική εφαρμογή των νόμων πρωταρχικό καθήκον των Δικαστηρίων (Βλ. Sentencing in Cyprus, R v. S Georgiou). Επομένως, παρόλο που οι ποινές θα πρέπει να εξατομικεύονται και να λαμβάνονται υπόψη οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου δια να βρεθεί η πιο κατάλληλη ποινή, αυτός ο παράγοντας δεν μπορεί να επενεργήσει στην εξουδετέρωση της σοβαρότητας του αδικήματος με αποτέλεσμα να μην τιμωρηθεί ο παραβάτης και να μην επιτευχθεί η αποτροπή παρομοίων αδικημάτων στο μέλλον. Τα αδικήματα για τα οποία έχει καταδικαστεί ο κατηγορούμενος είναι αρκετά σοβαρά λαμβανομένου υπόψη το ανώτατο όριο ποινής όπως προβλέπεται από τους νόμους γι' αυτά τα αδικήματα. Το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για την επιμέτρηση της ποινής. Το ανώτατο όριο ποινής λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης τόσο για την επιλογή του τύπου της ποινής όσο και για την έκταση της. Όπως το αδίκημα του εμπρησμού, το παρών αδίκημα θεωρείται εξαιρετικά σοβαρό και χρήζει επιβολή ποινής με ανασταλτικό χαρακτήρα εξαιτίας της ανάγκης της πρόληψης πυρκαγιών που τίθενται κακόβουλα με απρόβλεπτες συνέπειες. Όπως και στις περιπτώσεις εμπρησμού κτιρίων, ο κατηγορούμενος δεν θα μπορούσε να γνωρίζει με βεβαιότητα εάν θα μπορούσε να ελέγξει τη φωτιά ώστε αυτή να μην εξαπλωθεί και να καταστρέψει το περιβάλλον. Δεν είναι απίθανο η πυρκαγιά να είχε επεκταθεί και στην κατοικημένη περιοχή του χωριού αφού δεν είναι μεγάλη η απόσταση από το σημείο έναρξης της πυρκαγιάς μέχρι τις κατοικίες του χωριού. Επίσης ανοικτό ήταν το ενδεχόμενο τραυματισμού ανθρώπων που κυκλοφορούν πεζοί στην ύπαιθρο. Κατά τον επίδικο χρόνο ήταν καλοκαιρινός καιρός και κατά το θέρος του καλοκαιριού είναι σύνηθες φαινόμενο πυρκαγιές στη φύση να εξαπλώνονται, κάποτε ανεξέλεγκτα, προκαλώντας ανυπολόγιστη ζημιά στο περιβάλλον. Η ζημιά στο περιβάλλον δεν αποκαθίσταται με χρηματική αποζημίωση αλλά κάποτε χρειάζεται να περάσουν γενιές ολόκληρες για να αναπληρωθεί η βλάστηση και η ζημιά που έχει υποστεί η φύση εξαιτίας μίας πυρκαγιάς. Το αδίκημα αυτό, όπως είναι και το αδίκημα του εμπρησμού, θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρό. Στην υπόθεση Μελανίτης ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 7544 ημερομηνίας 26 Μαΐου 2004, το Ανώτατο Δικαστήριο επεξήγησε ότι ενδείκνυται η επιβολή αποτρεπτικού χαρακτήρα ποινής στο αδίκημα του εμπρησμού επειδή οι αυστηρές ποινές συνιστούν προσπάθεια περιορισμού της εγκληματικής δράσης παρανόμων για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών. Σε εκείνη την περίπτωση ο εφεσείοντας είχε βάλει φωτιά σε σταθμευμένο όχημα επειδή ήταν μεθυσμένος και κάτω από συναισθηματική φόρτιση. Παρόλο τούτο, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 2½ ετών. Την ίδια προσέγγιση υιοθέτησε το Εφετείο στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστάκη Αναστασίου, Ποινική Έφεση 7781, ημερομηνίας 7.3.2005, όταν αύξησε ποινή φυλάκισης από τρία χρόνια σε πέντε χρόνια στο αδίκημα της απόπειράς εμπρησμού με το σκεπτικό ότι πρέπει να επιβάλλονται αυστηρές ποινές σ' αυτά τα αδικήματα, όχι μόνο για την προστασία του κοινού αλλά και για την καταστολή αισθημάτων ανασφάλειας του κοινού για την επικράτησης της παρανομίας. Δυστυχώς είναι συχνό το φαινόμενο πρόσωπα να καταφεύγουν σε τέτοιες επικίνδυνες και μοχθηρές πράξεις για δικά τους ιδιοτελή συμφέροντα. Οι εμπρηστές πολλές φορές ξεχνούν ότι οι ενέργειες τους δυνατόν να επιφέρουν απρόσμενες συνέπειες. Αδιαφορούν για το ενδεχόμενο η φωτιά να εξαπλωθεί και αλλού ως αποτέλεσμα του να υπάρχουν απρόσμενες και ανυπολόγιστες συνέπειες μιας πυρκαγιάς. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδρέα Ευαγγέλου, Ποινική Έφεση 7078 ημερομηνίας 29.9.2001, ποινή φυλάκισης με αναστολή αντικαταστάθηκε με ποινή άμεσης φυλάκισης διότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν προσέδωσε τη δέουσα βαρύτητα στο στοιχείο της αποτροπής του εγκλήματος εκεί όπου ο εφεσίβλητος είχε θέσει φωτιά σε κτίριο όπου στεγαζόταν η επιχείρηση του για να εισπράξει από την ασφάλεια. Ιδιαίτερα το Εφετείο έλαβε υπόψη ότι δια να επιτευχθεί ο εμπρησμός της επιχείρησης υπήρχε προσχεδιασμός του εγκλήματος. Στην παρούσα περίπτωση υπήρχε σχεδιασμός του εγκλήματος, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ο κατηγορούμενος έθεσε φωτιά και μετά ενήργησε δείχνει ότι στην ουσία δεν ήθελε να πληγώσει άλλους ανθρώπους και/ή ήθελε να επιφέρει περιορισμένο πλήγμα στη φύση. Παρόλο τούτο όσο καλοί και να ήταν οι σχεδιασμοί του για κατάσβεση της πυρκαγιάς δεν θα μπορούσε να είναι βέβαιος για τις συνέπειες των πράξεων του. Ήταν εποχή καλοκαιριού και υπήρχε χαμηλή βλάστηση στο συγκεκριμένο σημείο όπου ξεκίνησε η φωτιά όπως και σε όλη την περιοχή. Ακόμη και να είχε ως δεδομένο ότι θα έσβηνε την πυρκαγιά ως εθελοντής της πολιτικής άμυνας, θα πρέπει να γνώριζε με βεβαιότητα ότι θα προκαλούσε έστω και περιορισμένη ζημιά στο περιβάλλον. Αν και η πρόθεση του ήταν να προκληθεί ελεγχόμενη και περιορισμένη ζημιά στη φύση της περιοχής, η συμπεριφορά του πρέπει να θεωρηθεί κακόβουλη ακόμη και μοχθηρή και είναι αρκετά σοβαρή ώστε να μην μπορεί να τιμωρηθεί με άλλη ποινή εκτός αυτή της φυλάκισης. Υπάρχει καθυστέρηση στη διαπίστωση της ποινικής ευθύνης του κατηγορούμενου. Όμως στην υπόθεση Παναγιώτου ν. Αστυνομίας Ποινικές Εφέσεις 6739 και 6740, ημερομηνίας 27 Μαρτίου 2000, το Ανώτατο Δικαστήριο επεξήγησε ότι δεν εξετάζεται το ζήτημα της καθυστέρησης χωρίς αναφορά στα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης και ιδιαίτερα στους λόγους που διαπιστώνεται καθυστέρηση στην ποινική ευθύνη του κατηγορούμενου. Όταν ο κατηγορούμενος είναι αυτός που ευθύνεται για την καθυστέρηση τότε παύει να έχει την ίδια σημασία η καθυστέρηση ως στοιχείο για την επιμέτρηση της ποινής. (Βλ. Τσιολής ν. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 7461, ημερομηνίας 8 Μαρτίου 2004.) Η καθυστέρηση είναι σημαντική. Στο διάστημα που έχει μεσολαβήσει ο κατηγορούμενος δεν έχει απασχολήσει τις αρχές με τη διάπραξη άλλων αδικημάτων. Αυτό είναι σημαντικό λαμβανομένου υπόψη ότι ο κατηγορούμενος προέβη στην απερίσκεπτη εγκληματική του δράση μεμονωμένα και με τρόπο που δεν συνάδει με το υπόλοιπο του πρότερου έντιμου βίου του. Αυτή η εγκληματική ενέργεια είναι μελανό αλλά μεμονωμένο σημείο στην εθελοντική του δράση. Παρόλο τούτο, το συγκεκριμένο αδίκημα που θεωρείται εξαιρετικά σοβαρό ως προκύπτει από την προβλεπόμενη εκ του νόμου ποινή και εξαιτίας των πιθανών συνεπειών μίας πυρκαγιάς στη φύση θα πρέπει να τιμωρηθεί με την αρμόζουσα ποινή, δηλαδή αυτή της φυλάκισης. Το περιβάλλον της Κύπρου είναι κληρονομιά όλων. Ο κατηγορούμενος κακόβουλα και εσκεμμένα έχει επιφέρει πλήγμα στη φύση της κοινότητας του. Αυτή τη ζημιά δεν μπορεί να την αποκαταστήσει διότι οι συνέπειες της είναι μη αναστρέψιμες, τουλάχιστον για το εγγύς μέλλον. Συνεπώς, λαμβάνω υπόψη μου την καθυστέρηση αλλά όχι στο βαθμό που να αλλάζει ουσιωδώς το είδος της ποινής που πρέπει να του επιβληθεί, ήτοι της φυλάκισης. Δεν παραγνωρίζω τις προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου και ειδικά το γεγονός ότι είναι νεαρός και πρόσωπο που θεωρείται από την κοινότητα του άμεμπτου χαρακτήρα. Είναι λυπηρό ότι ένας άνθρωπος που έχει προσφέρει αρκετά στην κοινότητα του, να τα αναιρεί όλα με μία απερίσκεπτη και κακόβουλη πράξη. Η πράξη του είναι καταδικαστέα. Οι επιπτώσεις στην οικογένεια του κατηγορούμενου οφείλονται σε δικές του ενέργειες και όχι στη τιμωρία που θα του επιβληθεί εξ αιτίας της πράξης του. Όμως στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό, λαμβάνω υπόψη αυτές τις επιπτώσεις στα αθώα θύματα της συμπεριφοράς του κατηγορούμενου μαζί με τους άλλους μετριαστικούς παράγοντας ώστε να επιδράσουν καταλυτικά στη διάρκεια της ποινής που θα του επιβληθεί. Παρόλο τούτο η μόνη κατάλληλη ποινή υπό τις περιστάσεις είναι η ποινή φυλάκισης επειδή ενέργησε κακόβουλα στην πρόκληση της πυρκαγιάς και με επίγνωση της καταστροφής που είχαν προκαλέσει οι πυρκαγιές στο χωρίο του τις τελευταίες μέρες. Μετά επιχείρησε να συγκαλύψει την άνομη του ενέργεια με τη συμμετοχή του στην κατάσβεση της πυρκαγιάς. Τέλος, επιχείρησε να τραυματίσει τον ΜΚ1 με τη ρίψη πέτρας όταν αυτός τόλμησε να τον κατονομάσει ως το πρόσωπο που έθεσε την πυρκαγιά στην περιοχή. Αυτές δεν είναι πράξεις καλού ανθρώπου, αλλά καταδεικνύουν σκληρότητα του χαρακτήρα του κατηγορούμενου. Οι πράξεις του δεν μπορούν να μείνουν ατιμώρητες, ειδικά αφού υπήρχαν μη αναστρέψιμες συνέπειες της κακόβουλης πυρκαγιάς στο περιβάλλον. Σε διαφορετική περίπτωση ο κατηγορούμενος δεν τιμωρείται για τις πράξεις του με αποτέλεσμα την εξουδετέρωση της σοβαρότητας του αδικήματος και δεν επιτυγχάνεται ο στόχος του Δικαστηρίου για αποτροπή του εγκλήματος. Οι προσωπικές του περιστάσεις, το λευκό του ποινικό μητρώο, η καθυστέρηση η οποία παρατηρήθηκε στη διαπίστωση της ποινικής του ευθύνης, επιδρούν στη διάρκεια της ποινής φυλάκισης αλλά όχι για την επιλογή του τύπου της ποινής που θα του επιβληθεί. Δικαιολογείται ποινή φυλάκισης 3 μηνών, χαμηλότερη ποινή της ενδεδειγμένης, επειδή πρόκειται για πρόσωπο λευκού ποινικού μητρώου που έκανε μόνο μία πολύ κακή και βλαβερή πράξη και δεν είχε ιδική πρόθεση να προκαλέσει κακό σε κανένα. Νοείται ότι οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου εάν αξιολογηθούν σε συνδυασμό με την όλη του εγκληματική συμπεριφορά δεν δικαιολογούν αναστολή της ποινής. Η αναστολή της ποινής φυλάκισης στην παρούσα περίπτωση θεωρώ ότι δεν εξυπηρετεί τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας, αλλά και ούτε συνάδει ως ορθή αντιμετώπιση για την εγκληματική συμπεριφορά του κατηγορούμενου ως αυτή προκύπτει από το σοβαρό ποινικό αδίκημα που έχει διαπράξει. (Βλ. υπόθεση Ιωσήφ ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση αρ. 221/2012, ημερομηνίας 19/12/12.) Υπάρχει αυξημένο καθήκον του Δικαστηρίου να επιβάλει ποινή που να προλαβαίνει το έγκλημα. Κακόβουλες πυρκαγιές που τίθενται στο δάσος είναι σύγχρονο πρόβλημα της κοινωνίας, όμως σπάνια διώκονται οι δράστες αυτού του εγκλήματος επειδή είναι έγκλημα που δύσκολα εξιχνιάζεται. Στη παρούσα περίπτωση διώχθηκε ο κατηγορούμενος μόνο επειδή τον είδε ο ΜΚ1 τα λίγα δευτερόλεπτα που χρειάστηκε να θέσει τη φωτιά, διαφορετικά και αυτή η πυρκαγιά όπως και οι υπόλοιπες των ημερών θα παρέμειναν ανεξιχνίαστες. Ανεξάρτητα από τα κίνητρα των δραστών που προβαίνουν σε τέτοιες αψυχολόγητες ενέργειες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι στην περίπτωση που διωχθούν και καταδικαστούν για το συγκεκριμένο αδίκημα υπάρχει μεγάλη πιθανότητα και να φυλακιστούν ως τιμωρία για τη πράξη τους. Η ποινή του Δικαστηρίου πρέπει να επενεργεί ως προειδοποίηση σε άλλους επίδοξους εμπρηστές της φύσης. Επιβάλλεται ποινή φυλάκισης 3 μηνών. Η ποινή φυλάκισης να αρχίσει από την ημέρα της κράτησης του ήτοι 14 Ιουλίου
- (Υπ.) ............... Ν. Ταλαρίδου- Κοντοπούλου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο