ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ν. Σάκης Πογιατζιής, Aρ. Υπόθεσης: 2843/15, 25/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:B74 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Μ. Κ. Λοΐζου, Ε.Δ. Aρ. Υπόθεσης: 2843/15 ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Κατηγορούσα Αρχή v. Σάκης Πογιατζιής Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 25/5/2015 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Στ. Πίπη. Για τον Κατηγορούμενο: κα Χρ. Ζίκκου Κατηγορούμενος παρών Απόφαση Α. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ο Κατηγορούμενος κατηγορείται ότι στις 3.9.14 οδηγούσε το μηχανοκίνητο δίκυκλο με αριθμούς εγγραφής ΜΑΕ 456 χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή, κατά παράβαση του άρθρου 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κίνησης Νόμου, Ν. 86/72ως τροποποιήθηκε. Αντικείμενο της παρούσας υπόθεσης είναι σύγκρουση μεταξύ της μοτοσυκλέτας που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος με αριθμούς εγγραφής ΜΑΕ456 και του αυτοκίνητου με αριθμούς εγγραφής ΗΧΧ564, το οποίο οδηγούσε ο Λεωνίδας Λεωνίδου. Ο Λεωνίδου κινείτο στην οδό Κωνσταντίνου Παλαιολόγου με βόρεια κατεύθυνση και επιχείρησε δεξιά στροφή εντός της οδού Χωροφυλακής, πάροδο στην οδό Κ. Παλαιολόγου. Στην προσπάθεια του αυτή, υπήρξε σύγκρουση με την μοτοσυκλέτα του Κατηγορούμενου, η οποία ταξίδευε στην οδό Χωροφυλακής με δυτική κατεύθυνση. Η σύγκρουση επισυνέβη στη συμβολή των δύο πιο πάνω οδών. Β. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Στην υπόθεση μαρτύρησαν δύο μάρτυρες κατηγορίας. Η Αστυνομικός 4065 Μυρούλα Παπανικολάου (στο εξής «η ΜΚ1») και ο αστυνομικός Λεωνίδας Λεωνίδου (στο εξής «ο ΜΚ2»). Μετά που η υπόθεση πέρασε το στάδιο του εκ πρώτης όψεως, ο Κατηγορούμενος επέλεξε να ασκήσει το δικαίωμα της σιωπής. Δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία από την Υπεράσπιση και ακολούθησαν τελικές αγορεύσεις. Το περιεχόμενο της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα, βρίσκεται καταχωρημένο στα πρακτικά και έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο του, χωρίς να είναι απαραίτητο το Δικαστήριο να προβεί σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση της μαρτυρίας του. Αναφορά θα γίνει ό,που και στο βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για σκοπούς της παρούσας απόφασης. Η ΜΚ1 ανέφερε ότι κατά τον επίδικο χρόνο υπηρετούσε στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας και ήταν τοποθετημένη στο Τμήμα Τροχαίας, στον Κλάδο Διερεύνησης Τροχαίων Ατυχημάτων. Την επίδικη μέρα και περί τις 10 το πρωί επισκέφθηκε την σκηνή του τροχαίου ατυχήματος που επεσυνέβηκε την ίδια μέρα και περί η ώρα 9.50 το πρωί στην συμβολή των οδών Χωροφυλακής και Κωνσταντίνου Παλαιολόγου στην Λάρνακα, όπου βρήκε το αυτοκίνητο του ΜΚ2 και την μοτοσυκλέτα του Κατηγορούμενου στις τελικές τους θέσεις. Και οι δύο ενεχόμενοι οδηγοί βρίσκονταν στο μέρος. Ο ΜΚ2 της ανέφερε πως επισυνέβη το ατύχημα, ενώ ο Κατηγορούμενος ήταν σε κατάσταση σοκ, φώναζε, αρνείτο να συνεργαστεί με την αστυνομία και αρνείτο να μπει στο ασθενοφόρο που έφθασε στην σκηνή. Η ΜΚ1, συνδυάζοντας τα λεγόμενά του ΜΚ2, με την μαρτυρία που βρήκε στην σκηνή εκπόνησε πρόχειρο σχεδιαγράφημα, στην παρουσία του ΜΚ2, επί του οποίου σημείωσε το σημείο σύγκρουσης ως Χ το οποίο υποδείχθηκε από τον ΜΚ
- Η ΜΚ1 βρήκε στην σκηνή του ατυχήματος ίχνη γδαρσίματος στην άσφαλτο, πριν το σημείο σύγκρουσης, σύμφωνα με την πορεία του Κατηγορούμενου και τα οποία απεφάνθη ότι προέρχονταν από το δεξί πατίδι της μοτοσικλέτας του Κατηγορούμενου, μήκους 10 εκατοστών. Το ατύχημα έγινε κατά την διάρκεια της ημέρας και ενώ ο καιρός ήταν αίθριος. Και οι δύο δρόμοι στην συμβολή των οποίων έγινε το ατύχημα, είναι καλής επιφάνειας, ασφαλτοστρωμένοι, ευθείς και επίπεδοι, με μία λωρίδα για κάθε πορεία κυκλοφορίας. Στην συμβολή των δύο οδών, υπάρχει άσπρη συνεχής γραμμή η οποία είναι ευδιάκριτη. Κατά μήκος της οδού Χωροφυλακής υπάρχει επίσης ευδιάκριτη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των λωρίδων. Οι ζημιές στα ενεχόμενα οχήματα ήταν ως εξής: Στο αυτοκίνητο του ΜΚ2 διαπίστωσε γδάρσιμο μπροστινού προφυλακτήρα προς τα αριστερά, ράγισμα της μπροστινής πινακίδας προς τα αριστερά, καθώς και μετακίνηση του πλαστικού του προφυλακτήρα προς τα αριστερά. Στη μοτοσικλέτα του Κατηγορούμενου, διαπίστωσε ότι στράβωσε το αριστερό φτερό, μετακινήθηκαν τα αριστερά πλαστικά και υπήρχε γδάρσιμο στο πλαστικό αριστερό φτερό, κάτω από το αριστερό φανάρι. Αξίζει σ' αυτό το σημείο να σημειωθεί ότι, οι ζημιές στα δύο οχήματα έχουν καταγραφεί αντεστραμμένες στην κατάθεση της και εξήγησε ότι αυτό οφείλεται σε δικό της λάθος κατά την σύνταξη της κατάθεσης της. Οι ζημιές, δηλαδή, που αναφέρονται ως οι ζημιές του αυτοκινήτου του ΜΚ2 ανήκουν πραγματικά στη μοτοσικλέτα του Κατηγορούμενου και το αντίστροφο. Όταν τελικά ο Κατηγορούμενος μεταφέρθηκε στο Γεν. Νοσοκομείο Λάρνακας διαγνώστηκε με κάταγμα στο αριστερό γόνατο. Στις 3/9/14 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον ΜΚ2 αφού προηγουμένως του επέστησε την προσοχή του στο νόμο. Στις 13/9/14 μετέβηκε στην οικία του Κατηγορούμενου, ώστε να του λάβει ανακριτική κατάθεση, αυτό όμως δεν κατέστη δυνατό, αφού ο Κατηγορούμενος κάθε φορά που μιλούσε έβγαινε εκτός ελέγχου, έτρεμε και ο πατέρας του ζήτησε να του ληφθεί κατάθεση όταν αυτός θα ήταν πιο ήρεμος. Έτσι, του λήφθηκε τελικά κατάθεση στις 17/9/14 από την ΜΚ1, αφού του επέστησε την προσοχή του στο νόμο. Η ΜΚ1 αναφέρει ότι, κατά την διάρκεια της κατάθεσης του μιλούσε μόνος του, κουνούσε τα χέρια του με θυμωμένο τρόπο και τραύλιζε νευρικά ενώ δεν έδινε σαφείς απαντήσεις στις ερωτήσεις, παρά μόνο ζητούσε να καταγραφούν αυτά που έλεγε. Του υπεδείχθη το πρόχειρο σχέδιο της σκηνής αλλά δεν μπορούσε να υποδείξει τις πορείες των δύο οχημάτων αλλά ούτε και το σημείο σύγκρουσης εφόσον κάθε φορά που υπέδειχνε μια πορεία ή κάποιο σημείο, άλλαζε γνώμη και εκνευριζόταν. Όταν άκουσε ότι θα κατηγορηθε,ί τραύλιζε, έλεγε ασυναρτησίες και κατόπιν προτροπής του πατέρα του αναχώρησε από το μέρος. Αντεξεταζόμενη, ανέφερε ότι είναι ο ΜΚ2 που της υπέδειξε το σημείο σύγκρουσης, συμφώνησε όμως μαζί του, στην βάση της μαρτυρίας που βρήκε στην σκηνή δηλαδή τις τελικές θέσεις των οχημάτων και το ίχνος από την μοτοσικλέτα στο οδόστρωμα πριν την σύγκρουση μήκους 10 εκατοστών. Ανέφερε ότι, όταν έφτασε στην σκηνή ο Κατηγορούμενος ήταν καθιστός στο έδαφος, όχι στην τελική του θέση αλλά δίπλα από το αυτοκίνητο του πατέρα του, που έφθασε στη σκηνή. Επιβεβαίωσε ότι, οι ζημιές στο αυτοκίνητο του ΜΚ2 βρίσκονταν στην αριστερή μπροστινή πλευρά του. Είπε ότι η μοτοσικλέτα έπεσε στο έδαφος πριν την σύγκρουση και προκάλεσε την εκδορά στο οδόστρωμα και γδαρσίματα στο πατίδι της. Δέχθηκε ότι, τοποθέτησε το σημείο σύγκρουσης, ως της υπεδείχθη από τον ΜΚ2 και 1,40 μέτρα δεξιότερα της διαχωριστικής γραμμής των 2 λωρίδων στην οδό Χωροφυλακής, δηλαδή εντός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του ΜΚ2 και εκτός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του Κατηγορούμενου. Είπε ότι δεν γνώριζε, αν ο ΜΚ 2 πήρε κλειστά την στροφή επιχειρώντας να στρίψει εντός της οδού Χωροφυλακής, αλλά επανέλαβε ότι το σημείο σύγκρουσης βρίσκεται εκτός της λωρίδας νόμιμης κυκλοφορίας του Κατηγορούμενου. Όταν ερωτήθηκε πως και το σημείο σύγκρουσης είναι 1,40 μέτρα από την διαχωριστική των λωρίδων γραμμή, αλλά το γδάρσιμο επί της ασφάλτου μόνο 80 εκατοστά από αυτήν, απάντησε ότι είναι πιθανόν το γδάρσιμο να προκλήθηκε από τον πισινό τροχό της μοτοσικλέτας του Κατηγορούμενου, ενώ η σύγκρουση έγινε με τον μπροστινό τροχό της μοτοσικλέτας του Κατηγορούμενου και έτσι δικαιολογούνται και οι εκδορές επί της ασφάλτου και η απόσταση μεταξύ αυτών και του σημείου σύγκρουσης. Όταν της υπεβλήθη ότι, εφόσον οι ζημιές του οχήματος είναι στα αριστερά αυτού, αυτό σημαίνει ότι το αυτοκίνητο κινείτο δεξιότερα της νόμιμης πορείας του και εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του Κατηγορούμενου, απάντησε ότι δεν συμφωνεί και ότι, αντίθετα, αυτό δείχνει ότι ο Κατηγορούμενος κινείτο δεξιότερα της διαχωριστικής γραμμής του αλτ ως η πορεία του, και εντός της πορείας του ΜΚ
- Όταν της υπεβλήθη ότι ο ΜΚ2, πήρε τόσο κλειστά τη στροφή που μπήκε στην λωρίδα κυκλοφορίας του Κατηγορούμενου αυτή απάντησε ότι σύμφωνα με το τελικό σχεδιαγράφημα το οποίο εκπόνησε, βάσει του προχείρου που έκανε στην σκηνή, η τελική θέση του αυτοκινήτου του ΜΚ 2 ήταν εκτός της γραμμής του αλτ. Το ίδιο και η σύγκρουση. Επίσης το ίχνος από το πατίδι της μοτοσικλέτας από την πτώση της, είναι δεξιότερα της διαχωριστής γραμμής και εντός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του ΜΚ
- Αυτά μαζί με το ότι, προφανώς, πίστεψε τον ΜΚ2 αντί τον Κατηγορούμενο, συνέκλιναν στο να συμφωνήσει με τον ΜΚ2 ως προς το σημείο σύγκρουσης και ως προς το ότι η σύγκρουση επισυνέβη ενώ ο Κατηγορούμενος οδηγούσε εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του ΜΚ
- Όταν της υπεδείχθη ότι ο ΜΚ2 πήρε κλειστά την στροφή, είπε ότι εφόσον ένας οδηγός δεν μπει στο αντίθετο ρεύμα, δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος να πάρει μία στροφή. Της υπεβλήθη ότι δεν δικαιολογείται το γδάρσιμο επί της ασφάλτου, ούτε το σημείο σύγκρουσης, εκεί που τα τοποθέτησε επί των σχεδιαγραφημάτων της, αλλά ούτε και οι αποστάσεις που αυτά έχουν από την διαχωριστική γραμμή του αλτ, έτσι ώστε να δικαιολογείται το συμπέρασμα της για ευθύνη του Κατηγορούμενου. Απάντησε ότι διαφωνεί και ότι επιμένει ότι η ευθύνη για το ατύχημα είναι του Κατηγορούμενου και όχι του ΜΚ
- Ο ΜΚ 2 στην κατάθεση του στην αστυνομία ανέφερε ότι κατά τον επίδικο χρόνο ήταν αστυνομικός και υπηρετούσε στην ΥΚΑΝ, αλλά ήταν εκτός υπηρεσίας, Ήταν μόνος του στο όχημα, φορούσε την ζώνη ασφαλείας του και ταξίδευε με 40 ΧΑΩ. Όταν πλησίασε στην οδό Χωροφυλακής ελάττωσε ταχύτητα, έβαλε τον δείκτη του ότι ήθελε να στρίψει δεξιά και άρχισε να θέτει την πρόθεση του σε εφαρμογή. Τότε είδε την μοτοσικλέτα του Κατηγορούμενου, να οδηγείται στην οδό Χωροφυλακής, δεξιότερα της πορείας του, και στη δική του λωρίδα, περίπου 3 μέτρα πριν το αλτ της οδού αυτής. Τότε, ο ΜΚ2 σταμάτησε απότομα και ο Κατηγορούμενος με ταχύτητα ήρθε και κτύπησε με το μπροστινό μέρος της μοτοσικλέτας του στο αυτοκίνητό του και έπεσε στο έδαφος. Η σύγκρουση έγινε εκτός της γωνίας του αλτ και εκτός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του Κατηγορούμενου. Δεν μετακίνησε καθόλου το αυτοκίνητο του μετά την σύγκρουση. Κατέβηκε μετά την σύγκρουση, είδε τον Κατηγορούμενο πεσμένο στο έδαφος και εφόσον αυτός είπε ότι πονούσε τηλεφώνησε στην τροχαία Λάρνακας και στην συνέχεια στο Νοσοκομείο. Στο μέρος ήρθε το ασθενοφόρο το οποίο έφυγε χωρίς να μεταφέρει τον τραυματία διότι αυτός φώναζε και αρνήτο να μπει σε αυτό. Εξηγήθηκε σε αυτόν το πρόχειρο σχεδιαγράφημα, το κατάλαβε και το υπέγραψε. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΜΚ2 έδωσε και δεύτερη κατάθεση στην αστυνομία, ημερομηνίας 11-02-2015 λέγοντας ότι δεν έχει παράπονο από τον Κατηγορούμενο, εφόσον η ασφάλεια του, του ΜΚ2 δηλαδή, κάλυψε τις ζημιές του ατυοκινήτου του. Αντεξεταζόμενος είπε ότι γνωρίζει την ΜΚ1 τυπικά και εξ΄όψεως και δεν έχουν εργαστεί ποτέ μαζί. Επέμεινε ότι, ο Κατηγορούμενος κτύπησε στο μπροστινό αριστερό μέρος του οχήματος του και το σημείο σύγκρουσης ήταν εκτός της πορείας της λωρίδας του Κατηγορούμενου και στην δική του πορεία. Όταν ερωτήθηκε πως δικαιολογείται το σημείο σύγκρουσης να βρίσκεται 1,40 μέτρα από τη διαχωριστική γραμμή στη μέση της οδού Χωροφυλακής, ενώ το γδάρσιμο στην άσφαλτο 80 μόνο εκατοστά από αυτή, έδωσε την ίδια απάντηση με τη ΜΚ1, ότι δηλαδή, δεν είναι απαραίτητο το σημείο του γδαρσίματος να συμπίπτει με το σημείο σύγκρουσης. Η σύγκρουση έγινε πιο μπροστά και πιο λοξά από το σημείο που υπήρχαν οι εκδορές επί της ασφάλτου. Επέμενε ότι οι ζημιές που είχε το αυτοκίνητο του ήταν μπροστά και αριστερά. Όταν του υπεδείχθη ότι αυτός πήρε κλειστά την στροφή, απάντησε ότι η κλίση του αυτοκινήτου του, ήταν φυσιολογική εφόσον η πρόθεση του ήταν να στρίψει δεξιά στην οδό Χωροφυλακής. Δέκτηκε αργότερα ότι, πήρε κλειστά την στροφή αλλά συνέχισε να βρίσκεται στη νόμιμη πορεία κυκλοφορίας του. Όταν του υπεδείχθη ότι, πήρε την στροφή τόσο κλειστά που μπήκε στην λωρίδα του Κατηγορούμενου, διαφώνησε. Διαφώνησε επίσης όταν του υπεβλήθει ότι είναι αυτός που εισήλθε στην λωρίδα του Κατηγορούμενου και είναι αυτός που του ανέκοψε την πορεία και όχι ο Κατηγορούμενος που συγκρούστηκε μαζί του. Ο Κατηγορούμενος στην γραπτή του κατάθεση στην αστυνομία ανέφερε ότι οδηγούσε στην οδό Χωροφυλακής προς την οδό Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, στη νόμιμη λωρίδα κυκλοφορίας του. Προτού φτάσει στο άλτ είδε το αυτοκίνητο του ΜΚ2 να έρχεται από αριστερά του και να μπαίνει στη λωρίδα του και τον χτύπησε, ενώ αυτός βρισκόταν στη λωρίδα του. Η σύγκρουση έγινε κάπου εκεί στη γωνιά του αλτ. Δεν μαρτύρησε στο Δικαστήριο, ούτε προσέφερε οποιαδήποτε μαρτυρία. Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Είχα την ευκαιρία μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τα λεγόμενά τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Προβαίνω σε αυτή την αξιολόγηση με γνώμονα, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος καθενός στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν ή να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, τη γενική συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την ακεραιότητα, την διάθεση υπεκφυγής, τη μνήμη τους και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν καθώς και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Ζερβού v. Χαραλάμπους,
(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους,
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Επίσης κατά την αξιολόγηση υπόψη μου είχα και τις εισηγήσεις των δύο πλευρών κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων. Αντιπαρέβαλα επίσης τις θέσεις κάθε μάρτυρα με τη λοιπή μαρτυρία που κατατέθηκε στην υπόθεση, γραπτή και προφορική, και τη συνοχή και συνέπεια της εκδοχής καθενός με το σύνολο και τη λογική της υπάρχουσας μαρτυρίας. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. σελ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητα της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός μάρτυρα ξεχωριστά. Είναι επιθυμητό η μαρτυρία να συσχετίζεται, να αντιπαραβάλλεται και να διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, προσέγγιση η οποία επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και ενισχύει την πίστη του κοινού στη δικαστική αποστολή (βλ. Στυλιανίδης v. Χ¨Πιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056 και Mustafa v. Κακουρή κ.ά.
(2002)1(Α) Α.Α.Δ. σελ. 162). Στην Charalambous and another v. Kaifas
(1986)1 CLR 278, αναφέρθηκε ότι η σημασία της πραγματικής μαρτυρίας που παρέχει ένα σχεδιαγράφημα σκηνής ατυχήματος είναι αδιαμφισβήτητη. Δυνατόν να παρέχει απολύτως αντικειμενική μαρτυρία σε σχέση με την πορεία των ενεχόμενων οχημάτων, το σημείο σύγκρουσης και τις επιπτώσεις της σύγκρουσης. Δεν μπορεί από μόνο του, όμως, να πει πως επισυνέβη το ατύχημα. Μπορεί να παρέχει εξαιρετικό υλικό για έλεγχο της αξιοπιστίας και της ακρίβειας των αντικρουόμενων απόψεων των μερών. Το Δικαστήριο πρέπει να περιορίζει τα συμπεράσματά του από το σχεδιαγράφημα, σε εκείνα που υπαγορεύονται από την κοινή λογική και τη λογική των πραγμάτων. [1] Το ότι σχεδιαγράφημα σκηνής ατυχήματος, αποτελεί σταθερό οδηγό για τον καθορισμό των γεγονότων που συνέτειναν στην πρόκληση του δυστυχήματος, επιβεβαιώθηκε και στις μεταγενέστερες Θεοφάνους ν. Αστυνομίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 160, Κονναρή ν. Κυριάκου
(1996)1 Α.Α.Δ. 267, Κυριάκου ν. Δημητρίου
(1997)1 Α.Α.Δ. 1362 και Α/φοί Παπαλαζάρου Λτδ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ
(1997)1 Α.Α.Δ.
- Βρίσκω την ΜΚ1 ως αξιόπιστη μάρτυρα. Βρίσκω δικαιολογημένο να συμφώνησε με το σημείο σύγκρουσης ως της το υπέδειξε ο ΜΚ2, βάσει των ευρημάτων της στην σκηνή και λόγω του ότι πίστεψε τον τελευταίο αντί τον Κατηγορούμενο, λόγω της συμπεριφοράς του, τόσο στη σκηνή του ατυχήματος όσο και κατά τις δύο απόπειρες σε λήψη κατάθεσης. Το ότι φαίνεται να υπήρχε κάποια προχειρότητα εκ μέρους της κατά τη σύνταξη της κατάθεσης της, Τεκμήριο 1, είναι γεγονός. Όχι μόνο υπάρχουν σε αυτή, κατεγραμμένες οι ζημιές των οχημάτων αντεστραμμένες, αλλά και μία παράγραφος επαναλαμβάνεται. Διακρίνω, επίσης, μια μικρή διαφορά μεταξύ του τελικού σχεδιαγραφήματος που αυτή εκπόνησε και του προχείρου. Αυτή είναι ότι, το όχημα του ΜΚ2 ως φαίνεται στο τελικό της σχεδιαγράφημα φαίνεται να εφάπτεται με την γωνιά του αλτ στη συμβολή των δύο επίδικων οδών, ενώ στο πρόχειρο σχεδιαγράφημα φαίνεται να είναι ελαφρώς εκτός της γωνιάς του αλτ. Το πιο σημαντικό όμως στοιχείο, για τη διάγνωση της ποινικής ευθύνης του Κατηγορούμενου, είναι το ότι και τα δύο σχεδιαγραφήματα συμφωνούν ότι το σημείο σύγκρουσης είναι εντός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του ΜΚ2 και εκτός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του Κατηγορούμενου. Η τελική θέση της μοτοσικλέτας του Κατηγορούμενου, βρίσκεται στο ίδιο σημείο και στα δύο σχεδιαγραφήματα, καθώς και το γδάρσιμο επί της ασφάλτου. Αυτά με οδηγούν σε συμπέρασμα ότι, η ελαφρώς διαφορετική θέση που φαίνεται να έχει το όχημα του ΜΚ2 στο πρόχειρο και τελικό σχεδιαγράφημα δεν επενεργεί με οποιοδήποτε τρόπο στη διάγνωση της ποινικής ευθύνης του Κατηγορούμενου. Η διαφορά αυτή, θα ήταν ενδεχομένως σημαντική εάν ο ΜΚ2 ήταν κατηγορούμενος, αλλά δεν είναι αυτή η περίπτωση, εν προκειμένω. Ούτε κατά την αντεξέταση, η Υπεράσπιση εστίασε ιδιαίτερα σε αυτή τη πτυχή. Εστίασε περισσότερο στο ότι ο ΜΚ2 πήρε «κλειστά» τη στροφή. Τα πιο πάνω, δεν μπορούν, όμως, αυτόματα να οδηγήσουν και σε εύρημα αναξιοπιστίας της ΜΚ
- Ούτε θεωρώ ότι η αναφορά της, σε υποβολή ότι ο ΜΚ2 πήρε κλειστά την στροφή, στο ότι ο κάθε οδηγός μπορεί να παίρνει στροφή με οποίο τρόπο θέλει φτάνει να μην μπαίνει στο αντίθετο ρεύμα, είναι ενδεικτική του ότι δε γνωρίζει βασικούς κανόνες οδικής κυκλοφορίας, ως εισηγήθηκε η Υπεράσπιση. Ούτε και μπορεί από μόνη της, να με οδηγήσει σε συμπέρασμα ότι τα όσα κατέθεσε, είναι προϊόν προκατάληψης εναντίον του Κατηγορούμενου. Εν πάση περιπτώσει, αυτή της τη γνώμη δεν θα την λάβω καθόλου υπόψη, ως προς το περιεχόμενο της, διότι αφορά σε έκφραση γνώμης, ενώ η ίδια είναι μάρτυρας γεγονότων. Δέχομαι ότι τα όσα σημείωσε στο πρόχειρο σχεδιαγράφημα και μετέφερε στο τελικό σχεδιαγράφημα, είναι τα όσα ανήβρε στην σκηνή και τα όσα της ανέφερε ο ΜΚ2, με τον οποίο συνομίλησε και εν τέλει συμφώνησε, για τους λόγους που ανέφρε. Δεν είχε, εν πάση περιπτώσει, λόγο, ως η εξεταστής της υπόθεσης, να αναφέρει κάτι το οποίο δεν ευσταθούσε, παρόλο που με τον ΜΚ2 είναι συνάδελφοι, οι οποίοι όμως ουδέποτε υπηρέτησαν μαζί. Δέχομαι και τον ΜΚ2 ως αξιόπιστο μάρτυρα. Απαντούσε στις ερωτήσεις με αμεσότητα και χωρίς διάθεση υπεκφυγής. Δέκτηκε, μάλιστα, ότι πήρε κλειστά την στροφή, κάτι το οποίο δείχνει ειλικρίνεια, αλλά επέμεινε ότι βρισκόταν στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας, κατά τη στιγμή της σύγκρουσης. Η μαρτυρία του συνάδει με τα ευρήματα της ΜΚ1 στην σκηνή, τις τελικές θέσεις των οχημάτων, αλλά και με τις ζημιές των δύο οχημάτων. Όλα αυτά, συνηγορούν υπέρ του ότι η μοτοσικλέτα του Κατηγορούμενου οδηγείτο εκτός της νόμιμης πορείας κυκλοφορίας της, που ήταν και η βασική του θέση. Στις ουσιώδεις πτυχές της η μαρτυρία του ΜΚ2, συνάδει με τη μαρτυρία της ΜΚ
- Κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ στα λεγόμενα του ΜΚ2 για να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα. Ο Κατηγορούμενος, ως προαναφέρθηκε, άσκησε το δικαίωμα της σιωπής ενώπιον του Δικαστηρίου. Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη, Το δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, στη σελ. 829: «Στην Κύπρο το δικαίωμα σιωπής (και μη αυτοενοχοποίησης), θεωρείται ότι αναφύεται από το τεκμήριο της αθωότητας και περιέχεται στον πυρήνα της δίκαιης δίκης (Δημοκρατία ν. Αβρααμίδου κ.ά.
(2004)2 ΑΑΔ 51, Ανδρέα «Ψύλλας» ν. Δημοκρατίας
(2003)2 ΑΑΔ 353, Πρόεδρος της Δημοκρατίας ν. Βουλής των Αντιπροσώπων
(1994)3 ΑΑΔ 1). Το δικαίωμα [...] διασφαλίζεται εμμέσως και από τις πρόνοιες του Άρθρου 19 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας (Κίρκος ν. Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, Προσφυγή Αρ. 194/05, ημ. 20.9.06) το οποίο προνοεί ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα ελευθερίας λόγου και έκφρασης.» Πρέπει, επομένως, να θεωρείται δεδομένο ότι το δικαίωμα της σιωπής είναι αναφαίρετο και η επιλογή του Κατηγορούμενου να μην πει τίποτε, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση και ως θέμα αρχής, και προς τούτο αυτοπροειδοποιούμαι, να επενεργήσει δυσμενώς ως προς τις θέσεις που η Υπεράσπιση προώθησε. Δεν μπορώ να δεκτώ, όμως, τις θέσεις που ο Κατηγορούμενος προώθησε στην κατάθεσή του στην αστυνομία και προωθήθηκαν από την Υπεράσπιση στο Δικαστήριο, διότι έρχονται σε άμεση σύγκρουση τόσο με τα σχεδιαγραφήματα, Τεκμήριο 2 και 3, όσο και με την αξιόπιστη μαρτυρία των ΜΚ1 και ΜΚ
- Ενώ, δηλαδή, ο Κατηγορούμενος αναφέρει ότι ταξίδευε στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας και η σύγκρουση συνέβη, επίσης, στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας, όλη η υπόλοιπη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου δεικνύει στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Ότι, δηλαδή, ο Κατηγορούμενος κινείτο και η σύγκρουση συνέβη στην νόμιμη λωρίδα κυκλοφορίας του ΜΚ
- Λαμβάνοντας υπόψη, επιπλέον, ότι οι θέσεις του Κατηγορούμενου δεν τέθηκαν στη βάσανο της αντεξέτασης, προτιμώ τα όσα ανέφεραν οι ΜΚ1 και ΜΚ2, υπό τις περιστάσεις. Δ. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Περί τις 09.50 της 3-9-14, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε την μοτοσικλέτα του με αριθμούς εγγραφής ΜΑΕ456 στην οδό Χωροφυλακής στην Λάρνακα και ο ΜΚ2 το αυτοκίνητό του με αριθμούς εγγραφής ΗΧΧ564 στην οδό Κωνσταντίνου Παλαιολόγου στην Λάρνακα. Και οι δύο δρόμοι είναι ευθείς, επίπεδοι και μονής κυκλοφορίας. Ο ΜΚ2 επιχείρησε να στρίψει δεξιά εντός της οδού Χωροφυλακής, οπόταν και είδε τον Κατηγορούμενο να οδηγεί την μοτοσικλέτα του στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, δηλαδή στην δική του λωρίδα κυκλοφορίας, στα 3 μέτρα μακριά από το αλτ. Τότε, ο ΜΚ2 σταμάτησε το όχημα του και ο Κατηγορούμενος συγκρούστηκε με την μοτοσικλέτα του στο μπροστινό αριστερό μέρος του αυτοκινήτου του ΜΚ2 και ανετράπη. Τόσο η τελική θέση των οχημάτων των δύο εμπλεκομένων οδηγών, όσο και το σημείο σύγκρουσης αλλά και οι εκδορές επί της ασφάλτου που προκλήθηκαν από το πατίδι της μοτοσυκλέτας του Κατηγορούμενου, κατά τη σύγκρουσή της με το αυτοκίνητο του ΜΚ2, ευρίσκονται όλα εκτός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του Κατηγορούμενου και εντός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του ΜΚ
- Το σημείο σύγκρουσης ευρίσκεται 1,40 μέτρα δεξιότερα της διαχωριστικής, των λωρίδων, γραμμής στην οδό Χωροφυλακής και η εκδορά επί της ασφάλτου 0,80 εκατοστά δεξιότερα της διαχωριστικής, των λωρίδων, γραμμής στην οδό Χωροφυλακής. Η εκδορά προκλήθηκε από το πίσω πατίδι της μοτοσυκλέτας του Κατηγορούμενου, λόγω της πτώσης της στο οδόστρωμα κατά τη σύγκρουση. Οι ζημιές στα ενεχόμενα οχήματα ήταν ως εξής: Στο αυτοκίνητο του ΜΚ2, γδάρσιμο μπροστινού προφυλακτήρα προς τα αριστερά, ράγισμα της μπροστινής πινακίδας προς τα αριστερά, καθώς και μετακίνηση του πλαστικού του προφυλακτήρα προς τα αριστερά. Στη μοτοσικλέτα του Κατηγορούμενου, στράβωσε το αριστερό φτερό, μετακινήθηκαν τα αριστερά πλαστικά και υπήρχε γδάρσιμο στο πλαστικό αριστερό φτερό, κάτω από το αριστερό φανάρι. Ε. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 αναφέρει ότι όποιος οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα σε οδό χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή, ή χωρίς να επιδεικνύει εύλογη μέριμνα για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν την οδό, είναι ένοχος αδικήματος. Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ 68 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας
(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως. Η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική (βλ. Σωκράτους (ανωτέρω). Ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη
(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαΐδης ν. Οικονομίδης
(1963)2 C.L.R. 78). Εν προκειμένω, ο Κατηγορούμενος, βάσει των ανωτέρω διατυπωθέντων ευρημάτων και της πιο πάνω νομικής πτυχής, ήταν αμελής. Υπέπεσε της φροντίδας και επιμέλειας που ο μέσος συνετός οδηγός επιδεικνύει στο δρόμο. Οδηγούσε, δηλαδή, εκτός της νόμιμης λωρίδας κυκλοφορίας του, στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας της οδού Χωροφυλακής, ως η πορεία του, φράσσοντας μέρος της νόμιμης πορείας κυκλοφορίας του ΜΚ2. Αυτή ήταν και η γενεσιουργός αιτία του ατυχήματος, το οποίο δεν θα συνέβαινε εάν ο Κατηγορούμενος οδηγούσε στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας, ως η πορεία του. Η τυχόν συντρέχουσα αμέλεια του ΜΚ2, δεν είναι επίδικο θέμα στην παρούσα ποινική υπόθεση και δεν επενεργεί, με οποιοδήποτε τρόπο, στη διαπίστωση της ποινικής ευθύνης του Κατηγορούμενου. Κρίνω, επομένως, τον Κατηγορούμενο ένοχο στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. ............ Μ. Κ. Λοΐζου Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Στο πρωτότυπο κείμενο στην Αγγλική: «The significance of real evidence cannot be doubted. It may provide wholly objective evidence as to the direction of the vehicles, the point of impact and its repercussions. It does not of itself tell how an accident happened, but it provides excellent material far testing the credibility and accuracy of conflicting testimony with regard to the circumstances of an accident. The Court must confine the inferences drawn therefrom to those warranted by logic and common sense. In this case the trial Judge used such evidence as a yardstick for testing the credibility and reliability of the conflicting contensions of witnesses.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο