Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Γιώργος Λουκαΐδης, Αρ. Υπόθεσης: 8531/14, 25/11/2015

(1)(α)(

1. i)και (
2. ii)και 66(B)

(2)των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κίνησης Κανονισμών, Κ.Δ.Π. 66/84 ως τροποποιήθηκε από την Κ.Δ.Π. 189/08 και το άρθρο 19 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κίνησης Νόμου 86/72 και Νόμος 47(Ι)/1997. Ο Κατηγορούμενος είναι δικηγόρος και εκπροσωπεί τον εαυτό του. Μετά το κλείσιμο της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής, άκουσα εισήγηση εκ μέρους Κατηγορούμενου, ότι η υπόθεση δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως. Η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε ένα μάρτυρα, τον Αστ. 1154, Νεκτάριο Εγνατίου, ο οποίος ανέφερε ότι υπηρετεί στην Τροχαία Λάρνακας ως μοτοσυκλετιστής και την επίδικη μέρα βρισκόταν σε καθήκον περιπολίας στην πόλη της Λάρνακας και συγκεκριμένα στη Λεωφ. Μακαρίου. Ανέφερε τις περιστάσεις υπό τις οποίες κατηγόρησε τον Κ. Ότι δηλαδή τον είδε να παραβαίνει κόκκινο σηματοδότη σε φωτοελεγχόμενη διάβαση πεζών στη Λεωφ. Μακαρίου, ενώ τα φώτα λειτουργούσαν κανονικά. Ότι η Λεωφ. Μακαρίου είναι οδός με 2 λωρίδες σε κάθε κατεύθυνση. Οι υπόλοιπες 3 λωρίδες της Λεωφόρου, εκτός της λωρίδας που ο Κ κινείτο, ήτο κατειλημμένες και τα οχήματα που τις καταλάμβαναν είχαν σταματήσει στον κόκκινο σηματοδότη της επίδικης φωτοελεγχόμενης διάβασης πεζών. Μόνο ο Κ δεν είχε σταματήσει, αφού όπως είπε ο μάρτυρας τον είδε από απόσταση περίπου 40 μέτρων από τη διάβαση, να κινείται προς αυτήν με μεγάλη ταχύτητα. Εκείνη την ώρα μάλιστα, διασταύρωνε πεζός από τα αριστερά προς τα δεξιά, σύμφωνα με την πορεία του Κ. και ο πεζός είχε ήδη διασχίσει την 1η λωρίδα και το όχημα του Κ που κινείτο στη δεξιότεη και 2η λωρίδα της κατεύθυνσης του, πέρασε ακριβώς μπροστά του, ενώ το φως στη διάβαση ήταν κόκκινο. Ο ΜΚ δεν αντεξετάστηκε. Η εκ πρώτης όψεως εισήγηση του Κατηγορούμενου βασίστηκε επί των εξής: Ότι η νομική βάση της κατηγορίας εναντίον του Κατηγορούμενου δεν αποκαλύπτει αδίκημα, διότι ο Κανονισμός 66Β

(1)(α)(

1. i)και (
2. ii)αφορά σε φωτεινούς σηματοδότες τροχαίας και όχι σε φωτεινούς σηματοδότες διάβασης πεζών. Είπε επίσης ότι η διάταξη που εφαρμόζεται είναι ο K. 66Β

(1)(β) που αφορά σε φωτεινούς σηματοδότες για πεζούς, η οποία δεν εμφαίνεται στη νομική βάση του κατηγορητηρίου. Εισηγήθηκε, τέλος, ότι εν πάση περιπτώσει, τα αδικήματα που δημιουργούνται από τους πιο πάνω κανονισμούς δεν είναι αυστηρής ευθύνης, αλλά απαιτείται προς απόδειξη τους μαρτυρία για την ένοχη διάνοια (mens rea) του παραβάτη, μαρτυρία η οποία δεν δόθηκε εν προκειμένω. Καθοδηγούμαι από τα όσα λέχθηκαν στη Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ133 η οποία υιοθέτησε και εξειδίκευσε την προγενέστερη Azinas ν. the Police

(1981)2 C.L.R. 9: «Όπως ο όρος "εκ πρώτης όψεως υπόθεση" υποδηλώνει η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν ως θέμα πρώτης όψεως, δηλαδή, μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης, δικαιολογείται η κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση. Ο όρος "εκ πρώτης όψεως υπόθεση" χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την εις βάθος θεώρηση και τελική όψη της υπόθεσης, δηλαδή, την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. [....] To δικαστήριο δεν προβαίνει κατά κανόνα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορίας στο ενδιάμεσο στάδιο της δίκης. Άλλωστε, τέτοια αξιολόγηση θα οδηγούσε, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία προκατάληψης εναντίον του κατηγορούμενου οποτεδήποτε κρινόταν ότι η μαρτυρία της Κατηγορίας είναι αξιόπιστη. [.....] Η πρώτη όψη του πράγματος είναι εκείνη η οποία χαρακτηρίζεται από τα εξωτερικά του γνωρίσματα. [...]. Η απαλλαγή του εφεσίβλητου δικαιολογείται μόνο όταν, (α) δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του εγκλήματος, και (β) Οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ; αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου. Και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό διότι το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου δικαστηρίου αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού δικαστηρίου.» Δεν θα ήμουν διατεθειμένη να εξετάσω τις εισηγήσεις του Κ στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο, εάν δεν έκρινα ότι όλες, τελικά, καταλήγουν, εάν ευσταθούν, σε μη πλήρωση των συστατικών στοιχείων του αδικήματος του Κατηγορητήριου. Θα τις εξετάσω επομένως κατωτέρω. Απαιτείται η παράθεση ολόκληρου του Κανονισμού 66Β ώστε να καταστεί σαφές το νόημά του και να αποφασισθεί η εισήγηση του Κατηγορούμενου. « 66Β.

(1)Ο τρόπος ρύθμισης της τροχαίας με τη χρήση φωτεινών σηματοδοτών είναι ο ακόλουθος: (α) Ενδείξεις στους φωτεινούς σηματοδότες για οχήματα: (

1. i)Εξαιρουμένων των προνοιών της υποπαραγράφου (
2. ii)η ένδειξη του κόκκινου φανού σημαίνει απαγόρευση για κάθε όχημα που βρίσκεται στον δρόμο να προχωρήσει πέραν της γραμμή στάσης, της άσπρης δηλαδή γραμμής που είναι χαραγμένη εγκάρσια, ή πέραν του σημείου από το οποίο ο οδηγός μπορεί να βλέπει τον φωτεινό σηματοδότη που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του σε περίπτωση όπου η γραμμή στάσης δεν είναι ευκρινώς ορατή ή δεν υπάρχει χαραγμένη στο δρόμο. (
3. ii)Η ένδειξη του κόκκινου φανού σημαίνει, για όχημα της Αστυνομίας, της Στρατονομίας της Εθνικής Φρουράς, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, για ασθενοφόρο όχημα, πυροσβεστικό όχημα του Τμήματος Δασών, οχήματος της Πολιτικής Άμυνας ή για ναυαγοσωστικό όχημα, απαγόρευση να προχωρήσει πέραν της γραμμής στάσης ή του φωτεινού σηματοδότη όπως αναφέρεται στην υποπαράγραφο (i), εκτός αν το όχημα χρησιμοποιείται τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή για υπηρεσία έκτακτης ανάγκης και έχει σε λειτουργία το ειδικό φωτεινό ή ηχητικό σήμα ή και τα δυο, όπως αναφέρεται στην υποπαράγραφο (η) της παραγράφου

(4)του Κανονισμού 58, οπότε το εν λόγω όχημα μπορεί να προχωρήσει, νοουμένου ότι καταβάλλεται από τον οδηγό του κάθε εύλογη προσπάθεια ώστε με την κίνησή του υπό τις δοσμένες περιστάσεις να μην δημιουργείται οποιοσδήποτε κίνδυνος σε άλλους χρήστες του δρόμου. (iii) Η ταυτόχρονη ένδειξη του κόκκινου και του κίτρινου φανού προορίζεται να παράσχει στον οδηγό χρόνο προετοιμασίας για εκκίνηση και σημαίνει επικείμενη αλλαγή της ένδειξης σε πράσινο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η απαγόρευση της ένδειξης του κόκκινου ακυρώνεται. (

1. iv)Η ένδειξη του πράσινου φανού σημαίνει ότι το όχημα μπορεί να περάσει την γραμμή στάσης και τους φωτεινούς σηματοδότες και να προχωρήσει, εκτός αν η πορεία του εμποδίζεται από άλλα οχήματα. (
2. v)Η ένδειξη του κίτρινου φανού σημαίνει απαγόρευση όπως και η ένδειξη του κόκκινου φανού, εκτός αν κατά τη στιγμή της αλλαγής της ένδειξης από πράσινο σε κίτρινο το όχημα βρισκόταν τόσο κοντά στην γραμμή στάσης ή τους φωτεινούς σηματοδότες που καθιστούσε επικίνδυνη τη στάση του οχήματος πριν από τη γραμμή στάσης ή τους φωτεινούς σηματοδότες. (
3. vi)Η ένδειξη του κίτρινου φανού να αναβοσβήνει σε διασταύρωση ή συμβολή δρόμων σημαίνει ότι αυτή θεωρείται ως μη ελεγχόμενη από φωτεινούς σηματοδότες και έχει προτεραιότητα το όχημα που κινείται από δεξιά. Στην περίπτωση διάβασης πεζών που ελέγχεται με φωτεινούς σηματοδότες, η ένδειξη του κίτρινου φανού να αναβοσβήνει σημαίνει ότι το όχημα οφείλει να σταματήσει αν υπάρχει πεζός στη διάβαση, διαφορετικά μπορεί να προχωρήσει προσεκτικά. (vii) Η ένδειξη πράσινου φανού με απεικόνιση σχήματος βέλους σημαίνει ότι το όχημα μπορεί να περάσει τη γραμμή στάσης και τους φωτεινούς σηματοδότες και να προχωρήσει ακολούθως μόνο προς την κατεύθυνση που δείχνει το βέλος. (β) Ενδείξεις στους φωτεινούς σηματοδότες για πεζούς: (
4. i)Ο κόκκινος φανός με απεικόνιση φιγούρας ανθρώπου σε στάση προσοχής σημαίνει ότι απαγορεύεται σε πεζό να διασταυρώσει το δρόμο. (
5. ii)Ο πράσινος φανός με απεικόνιση φιγούρας ανθρώπου σε κίνηση σημαίνει ότι επιτρέπεται σε πεζό να διασταυρώσει το δρόμο μόνο στο σημείο της διάβασης πεζών, εκτός αν η παρουσία οχημάτων ή άλλης τροχαίας καθιστούν τη διασταύρωση επικίνδυνη. (
6. ii)Ο πράσινος φανός με απεικόνιση φιγούρας ανθρώπου σε κίνηση που αναβοσβήνει σε διάβαση πεζών σημαίνει ότι ο πεζός, που δεν έχει ακόμα εισέλθει στη διάβαση, δεν δικαιούται να διασταυρώσει το δρόμο. Αν όμως η ένδειξη εμφανιστεί όταν ο πεζός βρίσκεται μέσα στη διάβαση, τότε αυτός δικαιούται να ολοκληρώσει τη διασταύρωση του δρόμου με γοργό βήμα. (γ) Ενδείξεις στους φωτεινούς σηματοδότες για ποδηλατιστές: (
7. i)Ο κόκκινος φανός με απεικόνιση φιγούρας ποδηλάτου σημαίνει ότι απαγορεύεται σε ποδηλατιστή να διασταυρώσει το δρόμο. (
8. ii)Ο πράσινος φανός με απεικόνιση φιγούρας ποδηλάτου σημαίνει ότι επιτρέπεται σε ποδηλατιστή να διασταυρώσει το δρόμο στο σημείο της διάβασης ποδηλατιστών εκτός αν η παρουσία οχημάτων ή άλλης τροχαίας κίνησης καθιστούν τη διασταύρωση επικίνδυνη. (iii) Ο πράσινος φανός με απεικόνιση φιγούρας ποδηλάτου που αναβοσβήνει σε κοινή διάβαση πεζών και ποδηλατιστών που ελέγχεται από φωτεινούς σηματοδότες σημαίνει ότι ο ποδηλατιστής, που δεν έχει ακόμα εισέλθει στη διάβαση, δεν δικαιούται να διασταυρώσει το δρόμο. Αν όμως η ένδειξη εμφανιστεί όταν ο ποδηλατιστής βρίσκεται μέσα στη διάβαση, τότε αυτός δικαιούται να ολοκληρώσει τη διασταύρωση. (δ) Ενδείξεις στους κοινούς φωτεινούς σηματοδότες για πεζούς και ποδηλατιστές: Νοείται ότι, σε κοινούς φωτεινούς σηματοδότες για πεζούς και ποδηλατιστές ισχύουν οι διατάξεις των υποπαραγράφων (β) και (γ).

(2)Παράβαση συμμόρφωσης με τις ενδείξεις που αναφέρονται στην παράγραφο

(1)συνιστά αδίκημα: Νοείται ότι σε περίπτωση κατά την οποία οδική συμβολή ή διάβαση ελέγχεται από αστυνομικό με στολή, κάθε οδηγός μηχανοκίνητου οχήματος ή πεζός ή ποδηλατιστής υπακούει στις οδηγίες και τα σήματα του αστυνομικού, ανεξάρτητα από τις ενδείξεις στους φωτεινούς σηματοδότες τροχαίας.» Προκύπτει από ανάγνωση του πιο πάνω Κανονισμού, ότι το εδάφιο (α) αυτού, το οποίο ρητά αναφέρει ότι αφορά σε ενδείξεις στους φωτεινούς σηματοδότες για οχήματα, εφαρμόζεται για την ρύθμιση της τροχαίας κίνησης οποτεδήποτε αυτή αφορά σε οχήματα. Οποτεδήποτε η ρύθμιση της τροχαίας κίνησης αφορά σε πεζούς εφαρμόζεται ο Κανονισμός 66Β

(1)(β). Ο Κανονισμός 66Β

(1)(α) εφαρμόζεται, σε όλες τις περιπτώσεις όπου οι φωτεινοί σηματοδότες υπάρχουν για την ρύθμιση της κίνησης των οχημάτων. Ακόμα και σε σημείο όπου υπάρχει διάβαση πεζών. Αυτή η ερμηνεία, επιβεβαιώνεται από την ρητή αναφορά σε διάβαση πεζών, στη δεύτερη πρόταση του εδαφίου (vi) του εν λόγω Κανονισμού. Από το λεκτικό της επιφύλαξης του εν λόγω κανονισμού, μετά το εδάφιο

(2), επιβεβαιώνεται επίσης ότι διάβαση πεζών δυνατόν να ελέγχεται από φωτεινούς σηματοδότες τροχαίας τόσο για οχήματα όσο και για πεζούς και για ποδηλατιστές. Δεν βρίσκω, επομένως, να υπάρχει έρεισμα στις πρώτες 2 εισηγήσεις του Κατηγορούμενου. Αναφορικά με την τρίτη εισήγηση ότι τα αδικήματα που δημιουργούνται με τους πιο πάνω Κανονισμούς δεν είναι αυστηρής ευθύνης, αναφέρω ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο νομοθέτης δημιουργεί αδικήματα αυστηρής ευθύνης. Σε τέτοια αδικήματα η συγκεκριμένη ενέργεια ή παράλειψη αποτελεί το αδίκημα χωρίς να καθίσταται αναγκαία η νοητική κατάσταση του αδικοπραγούντα κατά την τέλεση της ενέργειας ή παράλειψης. Όταν, δηλαδή, το αδίκημα στοιχειοθετείται ανεξάρτητα από την εγκληματική πρόθεση του παραβάτη, τότε μπορεί να χαραχτηριστεί ως αυστηρής ευθύνης (regulatory) (Βλ. Sea Islands Tours Ltd και άλλοι v. Κ.Ο.Τ.

(1995)2 Α.Α.Δ. σελ. 196). Το κατά πόσο δημιουργείται τέτοιας φύσεως αδίκημα, όμως, πρέπει να προκύπτει ξεκάθαρα από το λεκτικό της σχετικής νομοθετικής διάταξης, χωρίς να παραμένει οποιοδήποτε περιθώριο αμφιβολίας σε σχέση με το ποία ενέργεια ή παράλειψη συνιστά το αδίκημα (βλ. Yiannakis Shistris v. Cyprus Tourism Organization,

(1982)2 C.L.R. Criminal Appeal 4307, ημερ. 21.12.1982, Sewage Board v. Anastasia Demosthenous

(1982)2 C.L.R. 252). Στην περίπτωση του Κανονισμού 66Β

(1)(α)(i), βρίσκω, η ενέργεια που απαγορεύεται να είναι σαφής και ξεκάθαρη. Υπάρχει απαγόρευση, και είναι αυτή η λέξη που χρησιμοποιείται, για κάθε όχημα που βρίσκεται στον δρόμο να προχωρήσει πέραν της γραμμή στάσης, της άσπρης δηλαδή γραμμής που είναι χαραγμένη εγκάρσια, ή πέραν του σημείου από το οποίο ο οδηγός μπορεί να βλέπει τον φωτεινό σηματοδότη που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του σε περίπτωση όπου η γραμμή στάσης δεν είναι ευκρινώς ορατή ή δεν υπάρχει χαραγμένη στο δρόμο. Η απαγόρευση μάλιστα είναι τόσο απόλυτη που ισχύει και σε περιπτώσεις οχήματος των σωμάτων που αναφέρονται στο εδάφιο (

1. ii)του εν λόγω Κανονισμού, εκτός εάν αυτά έχουν σε λειτουργία το ειδικό φωτεινό ή ηχητικό σήμα που δεικνύει έκτακτη ανάγκη, ή και τα δύο, οπόταν μπορούν να προχωρήσουν νοουμένου ότι ο οδηγός τους καταβάλλει κάθε εύλογη προσπάθεια να μην δημιουργείται κίνδυνος σε οποιουσδήποτε άλλους χρήστες του δρόμου. Βρίσκω το λεκτικό του εν λόγω Κανονισμού ξεκάθαρα να δημιουργεί αδίκημα αυστηρής ευθύνης, το οποίο δεν απαιτεί ένοχη διάνοια εκ μέρους του αδικοπραγούντα ώστε να τελεστεί. Η περαιτέρω εισήγηση του Κατηγορούμενου ότι θα έπρεπε να είχε δοθεί μαρτύρια ως προς το εάν ο Κατηγορούμενος προλάβαινε, βάσει της ταχύτητας, που οδηγούσε να σταματήσει με ασφάλεια δεν ευσταθεί, εφόσον η απαγόρευση είναι απόλυτη και κάθε οδηγός οφείλει να λαμβάνει όλα εκείνα τα προληπτικά μέτρα ώστε να είναι σε θέση να σταματά σε κάθε κόκκινο φως που βρίσκει στο δρόμο του. Αυτή η εισήγηση πιθανόν να ευσταθούσε σε κατηγορία βάσει του εδαφίου (
2. v)του ίδιου Κανονισμού, αλλά αυτό δεν είναι επίδικο θέμα εν προκειμένω και δεν θα αποφασιστεί. Βάσει των πιο πάνω, και με δεδομένο ότι ο ΜΚ δεν αντεξετάστηκε, κρίνω ότι κατ΄αντικειμενική θεώρηση της μαρτυρίας που προσκομίστηκε από την Κατηγορούσα Αρχή, η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση και καλώ τον Κατηγορούμενο να προβάλει την υπεράσπισή του. ................. (Υπ.) Μ.Κ. Λοΐζου Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο