Αστυνομικός Διευθυντής Πάφου ν. Ιωάννη Αντωνίου, Αρ. Υπόθεσης 10195/12, 17/11/2015

(2)Πρώτος Πίνακας Μέρος II, 30, 31, 31 Α και Τρίτος Πίνακας, του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της κατηγορίας, του καταλογίζεται ότι: «.μεταξύ άγνωστης ημερομηνίας και 02/06/2011 στην Πάφο, είχε στην κατοχή του ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Β, ήτοι κάνναβης συνολικού βάρους 2,0213 γραμμαρίων, χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας.» Η κατηγορούσα αρχή προς απόδειξη της κατηγορίας παρουσίασε ως μάρτυρες, τον εξεταστή της υπόθεσης, αστυφύλακα 3326 Σάββα Νεοκλέους (Μ.Κ.1) και τον Ανώτερο Μοριακό Γενετιστή και Διευθυντή του Εργαστηρίου Δικανικής Γενετικής του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, Δρ. Μάριο Καριόλου (Μ.Κ.2). Ο κατηγορούμενος, αφού κλήθηκε σε απολογία και του εξηγήθηκαν τα δικαιώματά του επέλεξε το δικαίωμα της σιωπής, χωρίς να παρουσιάσει κανένα μάρτυρα προς υπεράσπισή του. Όσα ακολουθούν απορρέουν από τη γραπτή κατάθεση (τεκμήριο 1) του εξεταστή της υπόθεσης (Μ.Κ.1, ανωτέρω), το περιεχόμενο της οποίας υιοθετήθηκε από αυτόν για σκοπούς κυρίως εξέτασης, χωρίς να έχει αμφισβητηθεί από τον ευπαίδευτο δικηγόρο του κατηγορούμενου. Επομένως αυτά, θα πρέπει να θεωρηθούν από τώρα αποδεδειγμένα και μέρος των συμπερασμάτων μου αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης. Ειδικότερα: Ο μάρτυρας, ο οποίος στον ουσιώδη χρόνο υπηρετούσε - και υπηρετεί ακόμη - στην Υ.ΚΑ.Ν, στις 2.6.2011 και ώρα 22:30, κατόπιν πληροφορίας, μαζί με ακόμη τρεις συναδέλφους του μετέβηκαν σε ανοιχτό χώρο, στην οδό Κεμάλ Ατατούρκ, στην Πάφο. Μετά από εξετάσεις που έκαναν, ο μάρτυρας εντόπισε ένα άδειο πακέτο τσιγάρων μάρκας Rothmans (τεκμήριο 6) και μέσα σ' αυτό, έναν διαφανές νάιλον σακούλι (τεκμήριο 8) το οποίο περιείχε τέσσερα τεμάχια χαρτομάντιλου, κίτρινου χρώματος (τεκμήρια 10, 13, 16 και 19). Κάθε τεμάχιο χαρτομάντιλου περιείχε ποσότητα πράσινης ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης (τεκμήρια 11, 14, 17 και 20), από την οποία - σύμφωνα με τα αποτελέσματα της σχετικής εξέτασης του Γενικού Χημείου του Κράτους, τα οποία καταγράφονται στην έκθεση της χημικού, Τασούλας Κοζάκου (τεκμήριο 24) - δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, βάρους, αναλυτικά, ως ακολούθως: 0,5131 γρ., το τεκμήριο 11, 0,5277 γρ., το τεκμήριο 14, 0,4987 γρ., το τεκμήριο 17 και 0,4818 γρ., το τεκμήριο 20. Κατόπιν πληροφορίας και πάλι, ο κατηγορούμενος, στις 17.11.2011 κλήθηκε από τον εξεταστή στα γραφεία της Υ.ΚΑ.Ν για ανάκριση. Στο πλαίσιο σχετικής ανακριτικής κατάθεσης που του λήφθηκε από το μάρτυρα (τεκμήριο 22), μεταξύ άλλων ισχυρίστηκε τα εξής: Ερωτηθείς εάν είναι χρήστης ναρκωτικών ισχυρίστηκε πως ήταν παλιά και προσπαθεί να κόψει. Απαντώντας στην επόμενη ερώτηση, όπως είπε νομίζει γνωρίζει την οδό Κεμάλ Ατατούρκ (στην οποία ο μάρτυρας βρήκε την επίδικη ποσότητα ναρκωτικών). Ερωτηθείς τι μάρκα τσιγάρα καπνίζει απάντησε ότι καπνίζει Rothmans. Από τις επιστημονικές εξετάσεις DNA στις οποίες υποβλήθηκαν τα τέσσερα τεμάχια χαρτομάντιλου που περιείχαν την επίδικη ποσότητα ναρκωτικών (βλ. τις δυο εκθέσεις του Μάριου Καριόλου - τεκμήρια 27 και 28 -) σε συνδυασμό και με όσα έχει αναφέρει ενόρκως ο Μάριος Καριόλου (Μ.Κ.2) προέκυψε ότι το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου ταυτίζεται πλήρως με το γενετικό υλικό που εντοπίστηκε στο τεμάχιο χαρτομάντιλου (τεκμήριο 16) που περιείχε την ποσότητα ναρκωτικών (τεκμήριο 17). Ωστόσο, το παραπάνω γεγονός και η αποδεικτική αξία του θα πρέπει να ιδωθούν σε συνάρτηση και με όσα ακολουθούν τα οποία απορρέουν, το πρώτο, από τη μαρτυρία του εξεταστή της υπόθεσης και τα υπόλοιπα, από τη μαρτυρία του Μάριου Καριόλου: Χαρτομάντιλα, όπως και τα τέσσερα τεμάχια που περιείχαν την επίδικη ποσότητα κάνναβης κυκλοφορούν ελεύθερα στο εμπόριο και μπορεί να τα προμηθευτεί οποιοσδήποτε. Αυτό ανάφερε αντεξεταζόμενος ο εξεταστής της υπόθεσης (Μ.Κ.1), ενώ, ο Μάριος Καριόλου (Μ.Κ.2), αντεξεταζόμενος κι αυτός είπε τα εξής: δεν μπορεί να καθορίσει το χρόνο εναπόθεσης του γενετικού υλικού σε κάθε χαρτομάντιλο. Ούτε από πού προήλθε το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου. Εκείνο που μπορεί να πει είναι πως δεν προήλθε από αίμα, σπέρμα και σάλιο. Προήλθε από άλλη ουσία, την οποία, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιορίσει. Ακόμη, δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα, εάν κάποιος σκουπιστεί με αυτό το χαρτομάντιλο και το πετάξει να μεταφερθεί το γενετικό υλικό του στο χαρτομάντιλο. Τέλος, δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο, μετά τη μεταφορά του γενετικού υλικού από οποιοδήποτε πρόσωπο σ'οποιοδήποτε από τα τέσσερα τεμάχια χαρτομάντιλου τα οποία εξέτασε (τα οποία περιείχαν την επίδικη ποσότητα κάνναβης) κάποιο άλλο πρόσωπο, να πάρει κάποιο από αυτά τα τεμάχια και να τοποθετήσει οτιδήποτε μέσα σ' αυτό και το γενετικό υλικό του προσώπου που άγγιξε προηγουμένως το συγκεκριμένο τεμάχιο, να εξακολουθεί να παραμένει σ' αυτό. Από τα παραπάνω γεγονότα είναι σαφές πως δε χρειάζεται καθόλου αξιολόγηση μαρτυρίας, αφού, όλα όσα έχουν αναφέρει και οι δυο μάρτυρες της κατηγορούσας αρχής παρέμειναν αναντίλεκτα. Δοθέντος ότι θεωρώ αξιόπιστους και τους δυο αυτούς μάρτυρες υπεισέρχομαι στη νομική πτυχή της υπόθεσης. Το αδίκημα της παράνομης κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β' στοιχειοθετείται όταν κάποιος, πρώτο, έχει στην κατοχή του ελεγχόμενο φάρμακο, δεύτερο, Τάξεως Β' (βλ. το άρθρο 6

(2)του Νόμου 29/77). Επισημαίνεται ότι το άρθρο 32 του σχετικού νόμου (Ν. 29/77, ανωτέρω) προνοεί ορισμένες υπερασπίσεις για το συγκεκριμένο αδίκημα. Η έννοια της κατοχής ναρκωτικών ρυθμίζεται από το άρθρο 2

(3)του Νόμου, σύμφωνα με το οποίο: «Διά τους σκοπούς του παρόντος Νόμου, παν πρόσωπον θεωρείται ως έχον εν τη κατοχή αυτού οιαδήποτε αντικείμενα τελούντα υπό τον έλεγχον αυτού καίτοι ταύτα ευρίσκονται υπό την φύλαξιν ετέρου προσώπου». Σχετικές επί του θέματος είναι οι υποθέσεις Ιακώβου ν. Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 211 και Oueiss v. The Republic

(1987)2 C.L.R. 49, στις οποίες διευκρινίστηκε ότι «κατοχή» τη εννοία του νόμου σημαίνει φυσικό έλεγχο με ταυτόχρονη γνώση της φύσης του αντικειμένου που αποτελεί το αντικείμενο της κατοχής (βλ. επίσης Ιωάννου άλλως Τίτος κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 409 και DPP v. Brooks

(1974)2 All E.R. 840, A.C. 862, P.C.). Φυσική φύλαξη πρέπει να θεωρείται η περίπτωση όπου το πρόσωπο κρατεί στα χέρια του το αντικείμενο ή ακόμη όταν το φυλάσσει σε οποιοδήποτε μέρος του σώματός του. Έλεγχος υφίσταται όταν το πρόσωπο έχει δυνατότητα επέμβασης επί του αντικειμένου, αποκλειστική ή μαζί με άλλα πρόσωπα. Αν κάποιος κρύβει ναρκωτικά στο ντουλάπι της κουζίνας του σπιτιού του ή στο συρτάρι του γραφείου του έχει τον έλεγχο και συνεπώς, την κατοχή τους. Αν τα ναρκωτικά φυλάσσονται σε ιδιωτικό χώρο, όπου τρίτα πρόσωπα μπορούν να εισέρχονται μόνο κατόπιν άδειάς του, τότε το στοιχείο του ελέγχου καταδεικνύεται πιο εύκολα. Κάποτε όμως, παράνομα αντικείμενα φυλάσσονται σε δημόσιους ή ανοικτούς χώρους, προκειμένου ο κάτοχός τους να μη διατρέχει τον κίνδυνο αυτά να βρεθούν στην κατοχή του. Εφόσον τα παράνομα αντικείμενα βρίσκονται εν γνώσει του σε συγκεκριμένο σημείο, συνήθως κρυμμένα και δύναται να επισκέπτεται το χώρο και να λαμβάνει τη φυσική κατοχή τους, τότε αυτά είναι υπό τον έλεγχο και κατ' επέκταση υπό την κατοχή του. Κατοχή μπορεί να υπάρξει ακόμα και όταν τα αντικείμενα φυλάσσονται στα υποστατικά τρίτου, νοουμένου πάντοτε πως ο κατηγορούμενος διατηρεί τον έλεγχό τους (βλ. Χριστάκης Ιωάννου Τίτος, ανωτέρω). Αλληλένδετο με την έννοια της κατοχής είναι το στοιχείο της γνώσης (βλ. Ιακώβου, ανωτέρω και Καΐμης ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 662). Θα πρέπει δηλαδή να προσκομισθεί μαρτυρία (άμεση ή περιστατική) που να καταδεικνύει ότι ο φερόμενος κάτοχος είχε γνώση της κατοχής των ναρκωτικών. Στην Καΐμης (ανωτέρω) τονίζεται πως δεν αρκεί η απόδειξη φυσικής κατοχής και ότι απαιτείται και απόδειξη γνώσης της κατοχής, όπως και της φύσης του αντικειμένου της κατοχής. Το βάρος απόδειξης των συστατικών αυτών στοιχείων φέρει πάντοτε η κατηγορούσα αρχή. Όπως αναφέρεται συναφώς: «..Σε καμία περίπτωση το βάρος της απόδειξης της γνώσης δεν παρακάμπτεται, μειώνεται ή πολύ περισσότερο μετατοπίζεται στους ώμους του κατηγορούμενου.» Η γνώση μπορεί να αποδειχθεί είτε με άμεση είτε με περιστατική μαρτυρία. Κατά κανόνα συμπεραίνεται από τα ίδια τα περιστατικά της υπόθεσης (βλ. Ιακώβου, ανωτέρω, Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 75, Βενιζέλου ν. Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 59 κ.ο.κ.). Όταν η γνώση θα συναχθεί από περιστατική μαρτυρία, το αποτέλεσμα που ανακύπτει θα πρέπει να είναι απόλυτο. Θα πρέπει δηλαδή να μην παραμένει καμιά αμφιβολία. Στην υπόθεση Youssef v. Δημοκρατίας

(1993)2 Α.Α.Δ. 289, 295, το ζήτημα τέθηκε ως εξής: «Επειδή βέβαια το στοιχείο της γνώσης συνήθως ανάγεται αποκλειστικά στην πνευματική λειτουργία του κατηγορουμένου, η Κατηγορούσα Αρχή μπορεί να το αποδείξει με την τεκμηρίωση στοιχείων και περιστατικών που περιβάλλουν την υπόθεση, και που αποδεικνύουν πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τη γνώση. Οποιαδήποτε εξήγηση του κατηγορουμένου που δημιουργεί αμφιβολία στο Δικαστήριο για την ύπαρξη αυτού του στοιχείου, δηλαδή της γνώσης, οδηγεί στην αθώωση του.» Θα πρέπει δηλαδή, το αποτέλεσμα που προκύπτει να είναι ασυμβίβαστο με κάθε βάση, πλην την ενοχής του κατηγορουμένου (βλ. Fournides v. Republic

(1986)2 C.L.R. 75, Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 172 και Γεωργίου άλλως Παφίτης ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 444). Με σωρευτική θεώρηση και αποτίμηση των ακόλουθων στοιχείων περιστατικής και επιστημονικής μαρτυρίας τίθεται το ερώτημα κατά πόσο η κατηγορούσα αρχή πέτυχε να αποδείξει την ενοχή του κατηγορούμενου στην κατηγορία που του προσάπτει, με το υψηλό επίπεδο απόδειξης, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Ειδικότερα: Η ανευρεθείσα - επίδικη ποσότητα ναρκωτικών περιεχόταν σε τέσσερα τεμάχια χαρτομάντιλου και σ' ένα από αυτά εντοπίστηκε το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου. Τα τέσσερα τεμάχια χαρτομάντιλου βρίσκονταν σε νάιλον διαφανές σακούλι, που με τη σειρά του βρισκόταν στο άδειο πακέτο τσιγάρων, μάρκας Rothmans. O κατηγορούμενος, καθ' ομολογία του, στον ουσιώδη χρόνο κάπνιζε τσιγάρα μάρκας Rothmans, ενώ παλιά ήταν χρήστης ναρκωτικών. Τέλος νομίζει ότι γνωρίζει την οδό Κεμάλ Ατατούρκ στην οποία εντοπίστηκαν τα ναρκωτικά. Για να απαντήσω στο ερώτημα, η απάντηση σ' αυτό είναι αρνητική. Όλα τα παραπάνω στοιχεία μαρτυρίας, πόρρω απέχουν από το να θεωρηθεί πως αποδεικνύουν ότι ο κατηγορούμενος, ήταν οποτεδήποτε κάτοχος της επίδικης ποσότητας ναρκωτικών, είτε ακόμη, ότι γνώριζε για την ύπαρξή τους στο συγκεκριμένο αντικείμενο που αυτά βρίσκονταν καθώς και για το χώρο στον οποίο εντοπίστηκαν από τον εξεταστή της υπόθεσης στον ουσιώδη χρόνο. Το γεγονός ότι το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου εντοπίστηκε σ' ένα από τα τέσσερα τεμάχια χαρτομάντιλου στο οποίο περιεχόταν μέρος της ανευρεθείσας συνολικής ποσότητας ναρκωτικών, δεν αποδεικνύει ότι αυτός είναι και το πρόσωπο που τοποθέτησε τα ναρκωτικά μέσα στο συγκεκριμένο χαρτομάντιλο. Δεδομένου ότι, όπως είπε ο Μάριος Καριόλου, δεν μπορεί να καθοριστεί ο χρόνος εναπόθεσης του γενετικού υλικού σε κάθε χαρτομάντιλο μα ούτε και να αποκλειστεί η πιθανότητα να σκουπιστεί κάποιος με το χαρτομάντιλο και να το πετάξει και να μεταφερθεί το γενετικό του υλικό σ' αυτό, κυρίως όμως, δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο, μετά τη μεταφορά του γενετικού υλικού από οποιοδήποτε πρόσωπο σ' οποιοδήποτε από τα τέσσερα τεμάχια χαρτομάντιλου τα οποία εξέτασε, κάποιο άλλο πρόσωπο, να πάρει κάποιο από αυτά τα τεμάχια χαρτομάντιλου και να τοποθετήσει οτιδήποτε μέσα σ' αυτό και το γενετικό υλικό του προσώπου που άγγιξε προηγουμένως το συγκεκριμένο τεμάχιο, να εξακολουθεί να παραμένει σ' αυτό είναι σαφές, πως, όσο πιθανό είναι να πρόκειται για τον κατηγορούμενο το πρόσωπο που είχε τοποθετήσει τα ναρκωτικά μέσα στα τέσσερα τεμάχια χαρτομάντιλου και ειδικά σ' εκείνο που εντοπίστηκε το γενετικό υλικό του είναι εξίσου πιθανόν, τα ναρκωτικά να είχαν τοποθετηθεί από κάποιο άλλο πρόσωπο, με τον κατηγορούμενο, προηγουμένως, να είχε χρησιμοποιήσει με κάποιο τρόπο τα τεμάχια χαρτομάντιλου που περιείχαν τα ναρκωτικά, αφήνοντας το γενετικό υλικό του σ' αυτά, τα οποία, στη συνέχεια να περιήλθαν στην κατοχή κάποιου άλλου προσώπου το οποίο τοποθέτησε σ' αυτά τα ναρκωτικά. Των παραπάνω λεχθέντων, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος επέλεξε το δικαίωμα της σιωπής, δεν μπορεί να οδηγήσει στην εξαγωγή οποιουδήποτε ενοχοποιητικού συμπεράσματος (βλ. μεταξύ άλλων και τις υποθέσεις Γεωργίου ν. Αστυνομίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 485 και Χρυσάνθου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 51/2012, ημερομηνίας 22.10.2013, στις οποίες με παράπεμψε ο ευπαίδευτος δικηγόρος του κατηγορύμενου). Θα έλεγα πως, στην περίπτωση του κατηγορούμενου τυγχάνουν απόλυτης εφαρμογής, όσα ακολουθούν από την απόφαση στην υπόθεση Λοϊζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363: «Η απόδειξη της κατηγορίας, και κάθε στοιχείου που τη συνιστά, βαρύνει εξ ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες κι' αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδει­κνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη.» Είναι η κατάληξή μου για όλους τους παραπάνω λόγους (νομικούς και πραγματικούς) ότι η κατηγορούσα αρχή απότυχε να αποδείξει την ενοχή του κατηγορούμενου στην κατηγορία που του προσάπτει. Ακολουθεί ότι αυτός, δικαιωματικά αθωώνεται. (Υπ.) ............ Κ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΚ Subject: General/Criminal/Final (Αναφορά): παράνομη κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β' cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο