Δημοκρατία ν. Σόλωνα Σολωμού κ.α., Ποιν.Υπ.: 17816/15, 5/2/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2016:5 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ: Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Π.Ε.Δ Χ. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ Μ. Παπαδοπούλου, Ε.Δ. Ποιν.Υπ.: 17816/15 Δημοκρατία v.
- Σόλωνα Σολωμού
- Βάσου Γλυκερίου
- Γεωργίας Δημοσθένους
- Νικόλαου Ανδριώτη Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 5 Φεβρουαρίου 2016 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τη Δημοκρατία: κα Α. Ματθαίου για Γενικόν Εισαγγελέα Για τον Κατηγορούμενο 1: κ. Κ. Θεοχαρίδης Για τους Κατηγορούμενους 2 και 3: κα Μ. Νεοφύτου Για τον Κατηγορούμενο 4: κ. Β. Μπίσσας Κατηγορούμενοι 1 - 4 παρόντες Π Ο Ι Ν Η To καταχωρηθέν αρχικώς κατηγορητήριο στην παρούσα υπόθεση περιελάμβανε συνολικά 62 κατηγορίες, εκ των οποίων οι Κατηγορούμενοι 1-4 αντιμετώπιζαν 34, 16, 10 και 26 αντιστοίχως ο καθένας. Πριν την απολογία των Κατηγορουμένων τροποποιήθηκαν οι λεπτομέρειες της Κατηγορίας 1 και περαιτέρω προστέθηκε η κατηγορία 63 για τους Κατηγορούμενους 2 και
- Ακολούθησαν παραδοχές των Κατηγορουμένων σε διάφορες κατηγορίες και στη συνέχεια η αναστολή δίωξης στις υπόλοιπες κατηγορίες που αφορούσαν τον καθένα. Ειδικότερα παραδέχθηκαν: Ο Κατηγορούμενος 1 τις Κατηγορίες 1 - 3 και 10 - 15 Ο Κατηγορούμενος 2 τις Κατηγορίες 16 - 21 και 63 Η Κατηγορούμενη 3 την Κατηγορία 63 Ο Κατηγορούμενος 4 τις Κατηγορίες 1 - 9 και 22 - 24 Με εξαίρεση τις Κατηγορίες 1 και 63 της συνωμοσίας, οι οποίες στηρίζονται στο άρθρο 371 του Ποινικού Κώδικα, όλες οι υπόλοιπες στηρίζονται σε σχετικά άρθρα του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Ν.29/
- Οι κατηγορίες στις οποίες υπήρξε παραδοχή αφορούν τα ακόλουθα αδικήματα: Κατηγορία 1 (Κατηγορούμενοι 1 και 4) Συνωμοσία των Κατηγορουμένων 1 και 4 μεταξύ τους και με άλλα πρόσωπα προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι προς εισαγωγή ελεγχομένων φαρμάκων Τάξεως Α και Τάξεως Β. Κατηγορία 2 (Κατηγορούμενοι 1 και 4) Εισαγωγή από τους Κατηγορούμενους 1 και 4 ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Α, ήτοι 1986 γρ. κοκαΐνης. Κατηγορία 3 (Κατηγορούμενοι 1 και 4) Εισαγωγή από τους Κατηγορούμενους 1 και 4 ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β, ήτοι 25,899 kg κάνναβης. Κατηγορίες 4, 6 και 8 (Κατηγορούμενος 4) · Κατοχή από τον Κατηγορούμενο 4 του ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Α που αναφέρεται στην κατηγορία 2 · Κατοχή του με σκοπό την προμήθεια σε άλλον και · Προμήθεια του στον Κατηγορούμενο 1 Κατηγορίες 5, 7 και 9 (Κατηγορούμενος 4) · Κατοχή από τον Κατηγορούμενο 4 του ελεγχoμένου φαρμάκου Τάξεως Β που αναφέρεται στην κατηγορία 3 · Κατοχή του με σκοπό την προμήθεια του σε άλλον και · Προμήθεια του στον Κατηγορούμενο 1 Κατηγορίες 10, 12 και 14 (Κατηγορούμενος 1) · Προμήθεια του Κατηγορουμένου 1 από τον Κατηγορούμενο 4 με το ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Α που αναφέρεται στην κατηγορία 2 · Κατοχή του εν λόγω φαρμάκου και · Κατοχή του με σκοπό την προμήθεια του σε άλλον Κατηγορίες 11, 13 και 15 (Κατηγορούμενος 1) · Προμήθεια του Κατηγορουμένου 1 από τον Κατηγορούμενο 4 με το ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Β που αναφέρεται στην κατηγορία 3 · Κατοχή του εν λόγω φαρμάκου και · Κατοχή του με σκοπό την προμήθεια του σε άλλον Κατηγορίες 16, 17 και 18 (Κατηγορούμενος 2) · Προμήθεια του Κατηγορουμένου 2 με 12 κιλά κάνναβης από τον Κατηγορούμενο 1 · Κατοχή της · Κατοχή με σκοπό την προμήθεια σε άλλους Κατηγορία 19 (Κατηγορούμενος 2) Κατοχή από τον Κατηγορούμενο 2 ελεγχομένου φαρμάκου Τάξης Β, ήτοι 5,1971 γρ. κάνναβης Κατηγορίες 20 και 21 (Κατηγορούμενος 2) · Κατοχή από τον Κατηγορούμενο 2 ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξης Β, ήτοι 64,2238 γρ. κάνναβης · Κατοχή με σκοπό την προμήθεια σε άλλους. Κατηγορία 22 (Κατηγορούμενος 4) Εισαγωγή από τον Κατηγορούμενο 4 ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β, ήτοι 9.933,7 kg κάνναβης. Κατηγορία 23 (Κατηγορούμενος 4) Εισαγωγή από τον Κατηγορούμενο 4 ελεγχόμενων φαρμάκων Τάξεως Α, ήτοι · 995,5 γρ. κοκαΐνης · 23 δισκία MDMA συνολικού βάρους 5,0121 γρ. · 15 δισκία 2 - CE συνολικού βάρους 1,5227 γρ. Κατηγορία 24 (Κατηγορούμενος 4) Εισαγωγή από τον Κατηγορούμενο 4 ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β, ήτοι 14.977,099 kg κάνναβης. Κατηγορία 63 (Κατηγορούμενοι 2 και 3) Συνωμοσία των Κατηγορουμένων 2 και 3 προς διάπραξη κακουργήματος, ήτοι προς κατοχή ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β δηλαδή κάνναβης συνολικού βάρους 12 kg. Γεγονότα Σύμφωνα με τα όσα έχουν εκτεθεί από την Κατηγορούσα Αρχή τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: 1.α)Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ο Κατηγορούμενος 4 εργαζόταν ως Ταχυδρομικός υπάλληλος στο Ταχυδρομείο της οδού Προδρόμου στη Λευκωσία. Κατά τον ίδιο χρόνο ο Κατηγορούμενος 1 ανήκε σε κύκλωμα το οποίο αποτελείτο από αρκετά πρόσωπα, όπως ο ίδιος ομολόγησε σε γραπτή κατάθεση του. β) Μεταξύ Αυγούστου του 2014 και Αυγούστου του 2015, οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 συνωμότησαν μεταξύ τους και με τρίτα πρόσωπα να εισαγάγουν στη Δημοκρατία ναρκωτικά από το Βέλγιο. Συγκεκριμένα συμφώνησαν να εισαγάγουν ελεγχόμενα φάρμακα Τάξεως Α δηλαδή 2 κιλά και 981,5 γραμμάρια κοκαΐνης, 23 δισκία MDMA και 15 δισκία 2 - CE, καθώς και ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Β δηλαδή 50 κιλά και 809,799 γραμμάρια κάνναβης. 2.Στις 27.8.15 αφίχθησαν στον Αερολιμένα Λάρνακας τέσσερα κιβώτια εντός ταχυδρομικού σάκου, τα οποία είχαν αποσταλεί στις 24.8.15 από το Ταχυδρομείο Βρυξελλών με σκοπό να τα παραλάβει ο Κατηγορούμενος 1 με τη συνδρομή του Κατηγορούμενου 4 λόγω της θέσεως του στο Ταχυδρομείο Προδρόμου. Μετά το άνοιγμα του σάκου τα εν λόγω κιβώτια στάληκαν στο Ταχυδρομείο Προδρόμου, όπου στις 27.8.15 ο Κατηγορούμενος 4 ήταν ο μοναδικός υπεύθυνος παραλαβής, διαλογής και παράδοσης δεμάτων. Αυτός τα παρέλαβε και τα έθεσε υπό την κατοχή του εν γνώσει του ότι αυτά περιείχαν ναρκωτικά, δηλαδή χωρίς να τα παραδώσει στον κατά τόπο αρμόδιο διανομέα με βάση τις αναγραφόμενες σε αυτά διευθύνσεις παραληπτών.
- Την ίδια μέρα ο Κατηγορούμενος 4 ενημέρωσε τρίτο πρόσωπο για την άφιξη των ναρκωτικών, το οποίο τρίτο πρόσωπο ενημέρωσε σχετικά τον Κατηγορούμενο
- Ο τελευταίος περί τις 12μ. μετέβη στο Ταχυδρομείο και παρέλαβε από τον Κατηγορούμενο 4 τα εν λόγω τέσσερα κιβώτια, υπογράφοντας σχετικό έντυπο με όνομα ανύπαρκτου προσώπου («Πάρης Κουλέρμου»). 4.Μετά την παραλαβή των ναρκωτικών ο Κατηγορούμενος 1 πήγε στο διαμέρισμα του στην οδό Καντάρας 120 στον Στρόβολο, την οποία οδόν είχαν θέσει υπό παρακολούθηση μέλη της Υ.ΚΑ.Ν βάσει σχετικών πληροφοριών. Αφού ο Κατηγορούμενος 1 στάθμευσε στην πολυκατοικία του και θεάθηκε να εκφορτώνει και τοποθετεί ένα από τα χάρτινα κιβώτια σε περιτοίχισμα, προσεγγίστηκε από τον Αστ. 2499 της Υ.ΚΑ.Ν. Σε σχετικές επιστήσεις της προσοχής ως προς το κιβώτιο ο Κατηγορούμενος 1 απάντησε «δεν ξέρω, εστείλαν με να το πιάσω» και όταν ανοίχθηκε και διαπιστώθηκε ότι περιείχε πράσινη ξηρή φυτική ύλη ομοιάζουσα με κάνναβη απάντησε ξανά «είπα σου, εστείλαν με να τα πιάσω». Εν αναμονή Κλιμακίου της Υ.ΚΑ.Ν ο Κατηγορούμενος 1 εξέφρασε την επιθυμία να συνεργαστεί, οπότε μετακινήθηκαν στο διαμέρισμα του για να μην γίνουν αντιληπτοί.
- Όταν έφθασε το Κλιμάκιο, ο Αστ. 696, κατόπιν συγκατάθεσης του Κατηγορούμενου 1, ερεύνησε το όχημα του εντός του οποίου εντόπισε τα άλλα τρία χάρτινα κιβώτια, για τα οποία ερωτώμενος ο Κατηγορούμενος 1 απάντησε «εν πράμα τζιαι τούτα», ενώ όταν του επιστήθηκε η προσοχή απάντησε «έσιει χόρτο τζιαι μπορεί τζιαι κάτι άλλο».
- Μεταγενέστερες επιστημονικές εξετάσεις κατέδειξαν ότι εντός των τεσσάρων αυτών κιβωτίων υπήρχαν 1986 γρ. κοκαΐνης και 25,899 κιλά κάνναβης (κατηγορίες 2 και 3). 7.Σε κατάθεση του λίγο αργότερα ο Κατηγορούμενος 1 παραδέχθηκε την όλη εμπλοκή του, καθώς και αυτή του Κατηγορουμένου 4 και ομολόγησε ότι ενόσω έδιδε κατάθεση έλαβε οδηγίες από τρίτο πρόσωπο στο κινητό να παραδώσει αυθημερόν 12 κιλά κάνναβης στον Κατηγορούμενο 2 ενώ τα υπόλοιπα θα τα προμήθευε σε άλλους.
- Ο Κατηγορούμενος 2 σε άγνωστη ημερομηνία του Αυγούστου 2015, είχε συνωμοτήσει μαζί με τη σύζυγο του, Κατηγορούμενη 3, να κατέχουν ναρκωτικά δηλαδή κάνναβη συνολικού βάρους 12 κιλών με σκοπό να τα προμηθεύσουν σε άλλα πρόσωπα.
- Την 27.8.2015 ο Κατηγορούμενος 1 επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Κατηγορούμενο 2 και διευθέτησαν όπως ο τελευταίος μεταβεί στην πολυκατοικία όπου διέμενε ο Κατηγορούμενος 1 για να του παραδώσει ο τελευταίος τα 12 κιλά κάνναβης, ως ήταν οι οδηγίες που είχε λάβει από τρίτο πρόσωπο. Κατόπιν σχετικής έγκρισης από τον Αρχηγό Αστυνομίας δυνάμει του Ν.3(Ι)/1995 αποφασίστηκε η διενέργεια ελεγχόμενης παράδοσης των ναρκωτικών προς τον Κατηγορούμενο 2 και ως εκ τούτου τα 12 κιλά κάνναβης αντικαταστάθηκαν με ομοιώματα ίδιας ποσότητας τα οποία τοποθετήθηκαν σε 2 νάιλον σακούλια. 10.Αργότερα την ίδια μέρα περί τις 15.35 ο Κατηγορούμενος 2 τηλεφώνησε στον Κατηγορούμενο 1 και ακολούθως μετέβη στην πολυκατοικία του τελευταίου, ο οποίος τού παρέδωσε τα δύο πιο πάνω σακούλια, τα οποία και παρέλαβε εν γνώσει του περιεχομένου τους και με σκοπό την προμήθεια τους σε άλλα πρόσωπα.
- Στη συνέχεια ο Κατηγορούμενος 2 ανεκόπη από τον παρευρισκόμενο Αστ. 3308 και κατόπιν επίστησης απάντησε «ό,τι έχω δαμέσα εν δικό μου». Ο Κατηγορούμενος 2 συνελήφθη και σε σχετική έρευνα εντοπίστηκαν στην κατοχή του 5,1971 γρ. κάνναβης (κατηγορία 19) καθώς και σακούλι με 64,2238 γρ. κάνναβης (κατηγορία 20), την οποία κατείχε με σκοπό την προμήθεια σε άλλους (κατηγορία 21).
- Σε δεύτερη κατάθεση του στις 27.8.15 ο Κατηγορούμενος 1, παραδέχθηκε ότι ανήκει σε κύκλωμα, κατονόμασε τον Κατηγορούμενο 4 αποκαλύπτοντας τις ενέργειες εκείνου και παραδέχθηκε πως ο δικός του ρόλος ήταν η διανομή των ναρκωτικών σε άλλα πρόσωπα κατόπιν οδηγιών τρίτου προσώπου.
- Την επόμενη μέρα, 28.8.15, κατά τη σύλληψη του, βάσει εντάλματος πλέον, ο Κατηγορούμενος 1 απάντησε «παραδέχομαι». Την ίδια μέρα συνελήφθησαν βάσει ενταλμάτων και οι Κατηγορούμενοι 2, 3 και 4 οι οποίοι απάντησαν αντίστοιχα «ό,τι έχω να πω θα το πω στο Δικαστήριο», «δεν έχω σχέση» και «τίποτε».
- Στις 28.8.2015, στο Ταχυδρομείο Προδρόμου Τελωνειακός Λειτουργός παρέδωσε στον Αστ. 696 ένα σφραγισμένο χάρτινο κιβώτιο. Ο Αστ. 696 αποσφράγισε το εν λόγω κιβώτιο, στο εσωτερικό του οποίου εντόπισε ναρκωτικά. Από έρευνα που διεξήχθη στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι τα εν λόγω ναρκωτικά απεστάλησαν στις 24.8.2015 από το ταχυδρομείο Βρυξελλών και εισήχθησαν στη Δημοκρατία μέσω του Αερολιμένα Λάρνακας το πρωί της 28.8.
- Το εν λόγω κιβώτιο, όπως και τα προηγούμενα, εισήχθηκε εντός ταχυδρομικού σάκου και βάσει των στοιχείων που έφερε, απεστάλη στο Ταχυδρομείο της Προδρόμου, όπου θα το παραλάμβανε ο Κατηγορούμενος 4 (κατηγορία 22).
- Στις 31.8.2015 κλήθηκε εκ νέου η Υ.ΚΑ.Ν. στο ίδιο Ταχυδρομείο όπου παραδόθηκε και πάλι από Τελωνειακό Λειτουργό προς τον Αστ. 696, στην παρουσία των Κατηγορουμένων 1 και 4 ένα σφραγισμένο χάρτινο κιβώτιο. Αφού αποσφραγίστηκε διαπιστώθηκε ότι εντός αυτού υπήρχαν δύο νάιλον συσκευασίες οι οποίες περιείχαν πράσινη ξηρή φυτική ύλη κάνναβης. Αφού τα υπέδειξε στους Κατηγορούμενους 1 και 4 και τους επέστησε την προσοχή τους στο Νόμο, ο Κατηγορούμενος 1 απάντησε: «Εν τούτα που μου είπε ο Νίκος Ανδριώτης ότι τα εκαρτερούσαν», ενώ ο Κατηγορούμενος 4 απάντησε «Εν ηξέρω ίντα που εν τούτα». Μετά το πέρας της πιο πάνω διαδικασίας και κατά τη συνέχεια της διερεύνησης της υπόθεσης, διαφάνηκε ότι το εν λόγω κιβώτιο απεστάλη από το Βέλγιο στις 24.8.2015 και εισήχθη στη Δημοκρατία στις 28.8.2015 μέσω του Αερολιμένα Λάρνακας, κατά τον ίδιο χρόνο με το αναφερόμενο πιο πάνω στην παράγραφο 14 κιβώτιο. Ως διαπιστώθηκε αργότερα τα εν λόγω ναρκωτικά ήταν ελεγχόμενο Φάρμακο Τάξεως Β, δηλαδή κάνναβη συνολικού βάρους 9 κιλών και 933,7 γραμμαρίων (κατηγορία 22). 16.Την 1.9.2015 στο Ταχυδρομείο Τελωνειακός Λειτουργός παρέδωσε εκ νέου στον Αστ. 696 τρία σφραγισμένα χάρτινα κιβώτια στην παρουσία των Κατηγορουμένων 1 και
- Αφού αποσφραγίστηκαν διαπιστώθηκε ότι αυτά περιείχαν ελεγχόμενα φάρμακα Τάξεως Α και ελεγχόμενα φάρμακα Τάξεως Β. Αφού υποδείχθηκαν στους Κατηγορούμενους 1 και 4 και τους επιστήθηκε η προσοχή στο Νόμο, ο Κατηγορούμενος 1 απάντησε «Εν τούτα που μου είπε ο Νίκος Ανδριώτης ότι τα εκαρτερούσαν», ενώ ο Κατηγορούμενος 4 απάντησε «Δεν γνωρίζω». Από επιστημονικές εξετάσεις που διενεργήθηκαν μεταγενέστερα, διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Α, δηλαδή 995,5 γραμμάρια κοκαΐνης, 23 δισκία MDMA συνολικού βάρους 5,0121 γραμμαρίων και 15 δισκία 2-CE (2,5-διμεθοδυ-4-αιθυλοφαινεθυλαμίνη) συνολικού βάρους 1,5227 γραμμαρίου (κατηγορία 23) και ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Β, δηλαδή κάνναβη συνολικού βάρους 14 κιλών και 977,099 γραμμαρίων 9 (κατηγορία 24). Τα πιο πάνω κιβώτια απεστάλησαν από το Βέλγιο την 26.8.2015 ημερομηνία δηλαδή προγενέστερη της συλλήψεως του Κατηγορουμένου 4 και εισήχθησαν στη Δημοκρατία στις 31.8.2015 μέσω του Αερολιμένα Λάρνακας και με βάση τα στοιχεία που αυτά έφεραν παραδόθηκαν στο Ταχυδρομείο της Προδρόμου την επόμενη μέρα.
- Τα πιο πάνω αναφερόμενα ναρκωτικά, δηλαδή τα πέντε κιβώτια, τα εισήγαγε ο Κατηγορούμενος 4 στη Δημοκρατία, τόσο την 28.8.2015 όσο και την 31.8.2015 (κατηγορίες 22, 23 και 24).
- Κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης διαπιστώθηκε ότι τα στοιχεία παραλήπτη που αναγράφονταν τόσο στα κιβώτια τα οποία εισήγαγαν οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 στις 27.8.2015, όσο και στα κιβώτια που εισήγαγε ο Κατηγορούμενος 4 στις 28.8.2015 και 31.8.2015, τα οποία περιείχαν ναρκωτικά, ήταν ψευδή. Προηγούμενες καταδίκες Οι Κατηγορούμενοι 2, 3 και 4 είναι λευκού ποινικού μητρώου ενώ ο Κατηγορούμενος 1 βαρύνεται με μία προηγούμενη καταδίκη ημερομηνίας 30/10/13 στην υπόθεση Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας 23259/12 η οποία αφορούσε τα αδικήματα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α και Β αντίστοιχα. Στην εν λόγω υπόθεση επιβήθηκε ποινή φυλάκισης 4 μηνών με τριετή αναστολή στο πρώτο αδίκημα και ενός μηνός με τριετή αναστολή στο δεύτερο. Αγορεύσεις για μετριασμό της ποινής Κατά τις αγορεύσεις τους οι συνήγοροι Υπεράσπισης αναφέρθηκαν τόσο στις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων όσο και στις προσωπικές περιστάσεις του καθενός των Κατηγορουμένων. Ο κ. Θεοχαρίδης στην αγόρευσή του για τον Κατηγορούμενο 1 αφού σκιαγράφησε τους σκοπούς της ποινής αναφέρθηκε σε σειρά ελαφρυντικών παραγόντων που, όπως εισηγήθηκε, υφίστανται στην παρούσα υπόθεση. Ως τέτοιους παράγοντες επισήμανε την άμεση παραδοχή και τη συνεργασία του Κατηγορούμενου με τις ανακριτικές αρχές, στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν, ως υπογράμμισε, και την έμπρακτη μεταμέλεια του. Τόνισε δε ότι μέσω της στάσης του αυτής ο Κατηγορούμενος αποκάλυψε τα πάντα και βοήθησε τις ανακριτικές αρχές να προχωρήσουν στη σύλληψη και προσαγωγή ενώπιον της δικαιοσύνης των άλλων τριών Κατηγορουμένων ενώ μέσω των ενεργειών του, όπως το έθεσε χαρακτηριστικά ο ευπαίδευτος συνήγορος, διεκόπη ο ρους ναρκωτικών ουσιών εκ της ιδίας πηγής προς Κύπρο. Πρόσθεσε επίσης ότι ο Κατηγορούμενος 1 συνεργάζεται με τις αστυνομικές αρχές προς σύλληψη και προσαγωγή ενώπιον Δικαστηρίου των δύο εγκεφάλων της υπόθεσης και πρόκειται να καταθέσει στην υπόθεση ως μάρτυρας κατηγορίας. Αναφορικά με τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων ο κ. Θεοχαρίδης επισήμανε ότι ο Κατηγορούμενος 1 δεν ήτο ο ιθύνων νους αλλά ο παραλήπτης των ναρκωτικών. Αναφερόμενος στις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορούμενου 1 βασικά υιοθέτησε και επανέλαβε τα όσα καταγράφονται στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας τονίζοντας επίσης ότι αυτός ενεπλάκη στην παραλαβή των ναρκωτικών τόσο γιατί παρεσύρθη όσο και εκ της ανάγκης να βοηθήσει ιατρικώς την καρκινοπαθή σύντροφο του. Η κα Νεοφύτου στην αγόρευση της εκ μέρους των Κατηγορουμένων 2 και 3, αφού επισήμανε ότι η αρχή της εξατομίκευσης δεν ατονεί ακόμη και στα σοβαρότερα των αδικημάτων, κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει υπόψιν του σειρά μετριαστικών παραγόντων που υποστήριξε ότι υφίστανται στην περίπτωση τους. Επικαλέστηκε συναφώς την άμεση παραδοχή τους και την έκφραση μεταμέλειας τους όπως επίσης και το λευκό τους ποινικό μητρώο. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις προσωπικές τους συνθήκες με εκτενέστερη αναφορά σε τραυματικές συνθήκες που βίωσε η Κατηγορούμενη 2 κατά την εφηβική της ηλικία. Στα πλαίσια αυτά αναφέρθηκε και στις δυσμενείς συνέπειες που το ανήλικο παιδί των Κατηγορούμενων βιώνει ένεκα της απομάκρυνσης των γονέων του για να εισηγηθεί στο τέλος όπως το Δικαστήριο εξετάσει το ενδεχόμενο σε σχέση με την Κατηγορούμενη 3 της αναστολής της ενδεχόμενης ποινής φυλάκισης. Αναφερόμενη η συνήγορος στο ρόλο των Κατηγορούμενων στη διάπραξη των επιδίκων αδικημάτων υπογράμμισε ότι ουδείς εκ των δύο ήταν ο ιθύνων νους. Ειδικότερα για τον Κατηγορούμενο 2 τόνισε ότι παρασύρθηκε από άτομο δυνάμενο να ασκήσει επιρροή σε αυτόν καθ΄ήν στιγμή ο Κατηγορούμενος 2 πέραν του ότι είναι ένα άτομο με εύθραυστη ψυχολογία το οποίο πάσχει από νευρωτική διαταραχή είναι και χρήστης κάνναβης με εξάρτηση σε τέτοιες ουσίες. Επισήμανε δε ότι από τα γεγονότα της υπόθεσης δεν διαφαίνεται οποιοσδήποτε επαγγελματισμός στον τρόπο που ενήργησε μετά που έλαβε τηλεφώνημα από τον Κατηγορούμενο 1 για να παραλάβει την κάνναβη εφόσον ο Κατηγορούμενος 2 ενεργώντας παρορμητικά και χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες πήγε με το αυτοκίνητο του συνοδευόμενος από τη γυναίκα του χωρίς να λάβει οποιαδήποτε προφύλαξη. Σε ό,τι αφορά την Κατηγορούμενη 3 η κα Νεοφύτου υπογράμμισε ότι ο ρόλος της ήταν ακόμη υποδεέστερος και ότι η συνδρομή της έγκειτο στο γεγονός ότι συνωμότησε με το σύζυγο της κατά το στάδιο που εκείνος της ζήτησε να οδηγήσει το αυτοκίνητο για να παραλάβει τα ναρκωτικά. Ο κ. Μπίσσας στη δική του αγόρευση εκ μέρους του Κατηγορούμενου 4, χωρίς να παραγνωρίζει την έκδηλη σοβαρότητα των επίδικων αδικημάτων που αφορούν μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών, αναφέρθηκε σε σειρά ελαφρυντικών παραγόντων που, όπως εισηγήθηκε, υφίστανται στην παρούσα υπόθεση και θα πρέπει να προσμετρήσουν προς όφελός του Κατηγορουμένου 4 στα πλαίσια εξατομίκευσης της ποινής. Εν πρώτοις αναφέρθηκε σε έκταση στις προσωπικές του περιστάσεις με ιδιαίτερη έμφαση σε τραυματικά γεγονότα της νεαρής του ηλικίας όπως ο θάνατος της μητέρας του με την οποία είχε ιδιαίτερους συναισθηματικούς δεσμούς ενώ αυτός ήταν 17 ετών και η απόκτηση ενός παιδιού το οποίο από τη γέννηση του παρουσιάζει εγκεφαλική τετραπληγία και χρήζει φροντίδας επί 24ώρου βάσεως. Απέδωσε δε την παραβατική συμπεριφορά του Κατηγορούμενου 4 στις αυξημένες οικονομικές ανάγκες για την περίθαλψη και προσφορά εξειδικευμένης θεραπείας στο ανήλικο τέκνο του. Ως περαιτέρω μετριαστικούς παράγοντες επικαλέστηκε την άμεση παραδοχή του Κατηγορούμενου 4 και το λευκό ποινικό του μητρώο. Κάλεσε δε το Δικαστήριο να αντιμετωπίσει τον Κατηγορούμενο 4 με κάθε δυνατή επιείκεια λαμβάνοντας υπόψιν και τις δυσμενείς επιπτώσεις που η αναμενομένη ποινή φυλάκισης θα επιφέρει στο άρρωστο ανήλικο παιδί του. Νομική Πτυχή Η σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία έχουν κριθεί ένοχοι οι Κατηγορούμενοι είναι δεδομένη, αναντίλεκτη και έχει ορθώς αναγνωριστεί από όλους τους συνηγόρους Yπεράσπισης. Αυτή αντικατοπτρίζεται στις προβλεπόμενες από τους σχετικούς νόμους κατ΄ ανώτατο όριο ποινές, οι οποίες αποτελούν και τη βάση από την οποίαν ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει τις αρμόζουσες ποινές. Θα ήταν αρκετό να λεχθεί ότι για τα αδικήματα της εισαγωγής, καθώς και της κατοχής ναρκωτικών με σκοπό την προμήθεια τους σε άλλα πρόσωπα προβλέπεται ως μέγιστη ποινή αυτή της φυλάκισης δια βίου. Για το αδίκημα της προμήθειας προβλέπει ως μέγιστη ποινή αυτή της φυλάκισης δια βίου, ανεξάρτητα από την κατηγορία των ναρκωτικών, ενώ για τα αδικήματα της συνωμοσίας προνοείται φυλάκιση μέχρι 7 έτη. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επανειλημμένως τονίσει ότι η κατοχή ναρκωτικών, ειδικότερα με σκοπό την προμήθεια, αποτελεί κοινωνική μάστιγα και απαιτεί αυστηρή αντιμετώπιση λαμβανομένων υπόψιν των πολύ σοβαρών συνεπειών που συνεπάγεται η χρήση τους στην ανθρώπινη υπόσταση γενικά. Συγκεκριμένα έχει υποδειχθεί η ανάγκη για την επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών σε όσους εμπλέκονται με ναρκωτικά, τα οποία ενσπείρουν τον πόνο και τη δυστυχία σε μεγάλο αριθμό νέων, κυρίως, ανθρώπων, καθώς και στις οικογένειες τους. Προς τούτο έχουμε υπόψιν μας τη σχετική νομολογία από την οποία διαπιστώνεται πως από το σύνολο των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψιν στην επιμέτρηση της ποινής έχει εδραιωθεί στη δικανική κρίση ο παράγοντας που αφορά στην αποτροπή. Συγκεκριμένα έχει κατ΄ επανάληψη τονισθεί ότι στη συλλογική προσπάθεια που καταβάλλεται για την καταπολέμηση της μάστιγας των ναρκωτικών ο παράγοντας που αφορά στις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου είναι περιορισμένης σημασίας, ενώ τονίζεται ιδιαίτερα η ανάγκη επιβολής αυστηρών ποινών με σκοπό την αποτροπή διάπραξης τέτοιων ή παρόμοιων αδικημάτων, γενικώς. Χαρακτηριστικά παραπέμπουμε στο ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Χρίστου ν. Δημοκρατίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 448: «.Τα αδικήματα που παραβιάζουν τον περί Ναρκωτικών Φαρμάκων Νόμο, και ιδιαίτερα η προμήθεια και εμπορία των παρανόμων ουσιών που αναφέρονται σ΄ αυτόν, είναι άκρως σοβαρά. Γι΄ αυτό και πρέπει να αντιμετωπίζονται με αποτρεπτικές ποινές για να προστατευθεί η κοινωνία μας από τη μάστιγα των ναρκωτικών που δυστυχώς επέλασε και στη μικρή μας χώρα, μολονότι έχει μια μικρή κοινωνία η οποία παλαιότερα ήταν συνεκτική και συνδεδεμένη. Η ιδιότητα αυτή της κοινωνίας μας απέτρεπε το είδος του εγκλήματος, ειδικά του οργανωμένου, που σήμερα όμως παρουσιάζει αυξητική τάση με πολύ αρνητικές επιπτώσεις στην ευταξία του κράτους. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού η νομολογία ορίζει πως οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου έχουν περιθωριακή συμβολή ως ελαφρυντικό στοιχείο στην επιμέτρηση της ποινής. (Βλ. Mansour and other ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 434, Landau v. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 178, Chanine v. Δημοκρατίας
(1987)2 Α.Α.Δ. 183 και Ρεσλάν ν. Αστυνομίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 127).» Θεώρηση της πλούσιας, δυστυχώς, νομολογίας για υποθέσεις ναρκωτικών καταδεικνύει την αυστηρή αντιμετώπιση τέτοιας φύσης αδικημάτων με την επιβολή πολυετών ποινών φυλάκισης, το ύψος των οποίων εξαρτάται, μεταξύ άλλων παραγόντων, από το είδος, την ποσότητα και τον σκοπό κατοχής των ναρκωτικών. Η αντιμετώπιση υποθέσεων κατοχής και εμπορίας σκληρών ναρκωτικών έχει επισύρει αυστηρές ποινές. Στην υπόθεση Αθηνής ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ 256, τονίσθηκε ο λόγος για την πιο πάνω αντιμετώπιση. Εξετάζοντας το θέμα της επιβληθείσας πρωτόδικα 20ετούς ποινής φυλάκισης στον κατηγορούμενο, μετά από δίκη, για τα αδικήματα της εισαγωγής και κατοχής με σκοπό την εμπορία πέντε, σχεδόν, κιλών κοκαΐνης, ανάφερε ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Χ. Αρτεμίδης τα εξής: «Δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε αυτά που κυρίως τον τελευταίο χρόνο επισημαίνουμε για τέτοιου είδους εγκλήματα. Δεν είναι δυνατό να γίνει ανεκτή η διάπραξη τέτοιας φύσεως εγκλημάτων, η οποία μοναδικό στοιχείο έχει την προσπόριση υλικών κερδών από τους παρανομούντες, από θύματα που οδηγούνται στη φυσική και ψυχολογική εξαθλίωση και στο θάνατο. Τέτοια αναλγησία που επιδεικνύεται από τους εμπόρους ναρκωτικών προκαλεί τη φρίκη και αποστροφή της κοινωνίας. Το παράνομο κέρδος μπορεί να αποτελεί κίνητρο έναντι του κινδύνου σύλληψης και καταδίκης, όταν επιτευχθεί όμως το δεύτερο θα πρέπει να γίνει γνωστό πως τα Δικαστήρια δεν πρόκειται να επιδεικνύουν τη συνήθη επιείκεια. Θα εφαρμοστεί ο νόμος με πλήρη αυστηρότητα.» Αναφορικά με υποθέσεις ναρκωτικών τάξεως Β ενδεικτικά παραπέμπουμε στις Victor Abe ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ 211, στην οποία επιβλήθηκε 11ετής φυλάκιση για την εισαγωγή και 13ετής φυλάκιση για την κατοχή με σκοπό την προμήθεια 23.805 κιλών κάνναβης, Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 484, στην οποία επικυρώθηκε 16ετής ποινή φυλάκισης, η οποία επιβλήθηκε κατόπιν ακρόασης, για κατοχή με σκοπό την προμήθεια 24 σχεδόν κιλών κάνναβης, από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, Χρίστου ν. Δημοκρατίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 448, όπου για κατοχή με σκοπό την προμήθεια 5,786 γραμμαρίων κάνναβης και εφόσον συνέτρεχαν πολύ σοβαροί προσωπικοί λόγοι επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 8 ετών, Πολυδώρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 492, στην οποία για κατοχή με σκοπό την προμήθεια 733 γραμμαρίων κάνναβης επιβλήθηκε και πάλι ποινή φυλάκισης 8 ετών, Μαυρίκιου ν. Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 359, στην οποία επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 12 ετών για κατοχή με σκοπό την προμήθεια 6,341 γραμμαρίων ρητίνης κάνναβης, Berne ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 437, στην οποία επικυρώθηκε 10ετής ποινή φυλάκισης για κατοχή 5.023,27 γραμμαρίων ρητίνης κάνναβης με σκοπό την προμήθεια, Τουμάζου ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 63, όπου επικυρώθηκε και πάλι 10ετής ποινή φυλάκισης για εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια 8.957,7 γραμμαρίων φυτικής κάνναβης, και Ανδρονίκου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 404, στην οποία επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 12 ετών για εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια 9647.4 γραμμαρίων φυτικής κάνναβης σε οργανωτή της επιχείρησης της εισαγωγής των ναρκωτικών στην Κύπρο. Παραπέμπουμε επίσης στις ακόλουθες υποθέσεις που αφορούν ναρκωτικά τάξεως Α, την Kozardi ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ 640, στην οποία επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 12 ετών για παράνομη κατοχή ενός κιλού και 297.0378 γραμμαρίων οπίου με σκοπό την προμήθεια, την Saliba ν. Γενικού Εισαγγελέα
(2008)2 Α.Α.Δ 388, στην οποία επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 10 ετών για εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια 130,2612 γραμμαρίων ηρωίνης, τη Σωτήρης Αθηνής ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ 256, στην οποία επικυρώθηκε 20ετής ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε για εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια φαρμάκου τάξεως Α, δηλαδή 4.988,3 γραμμαρίων κοκαΐνης, όπου ο εφεσείων βαρύνετο με τρεις σοβαρές προηγούμενες καταδίκες, την Tomatari v. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ 169, για κατοχή με σκοπό την προμήθεια 498.6158 γραμμαρίων οπίου όπου επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 10 ετών, και την Ηροδότου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ 175, στην οποία για κατοχή με σκοπό την προμήθεια μεγάλης ποσότητας χαπιών έκσταση επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 12 ετών. Οι αποφάσεις και οι ποινές που επιβάλλονται σε παρόμοιας φύσεως υποθέσεις, λαμβάνονται βέβαια υπόψη επειδή δεν είναι επιθυμητή η ανομοιομορφία στη μεταχείριση αδικοπραγούντων. Όπως όμως τονίστηκε και στην υπόθεση Al-Awar κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ 160, με τις ποινές που επιβάλλονται, δεν καθορίζεται με οποιονδήποτε τρόπο μια στατική διατίμηση. Οι προηγούμενες ποινές και η προσέγγιση των Δικαστηρίων στο πρόσφατο και απώτερο παρελθόν είναι ενδεικτικές του τρόπου αντιμετώπισης των υποθέσεων κατά το χρόνο διάπραξής τους. Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 123 δεν μπορεί να οδηγεί σε αποστέωση της εξουσίας του Δικαστηρίου μπροστά στη ζωντανή πραγματικότητα που εμφανίζει κάθε υπόθεση με τις ιδιαιτερότητες της χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα ισχύσει η διατίμηση όπου υπάρχουν ουσιαστικές ομοιότητες. Ανάλυση Παρούσας Υπόθεσης Στην προκειμένη περίπτωση, δεν είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτή, δεδομένης της πολύ μεγάλης ποσότητας από το κάθε είδος ναρκωτικών, η τεράστια έκταση της διασποράς τους στη σχετικά μικρή κοινωνία της Κύπρου. Τα ναρκωτικά αυτά θα ήταν, οπωσδήποτε, η αιτία πολλοί άνθρωποι, κυρίως νέοι, να συνεχίσουν το εθισμό τους σ΄αυτά, εγκαταλείποντας και τυχόν προσπάθειες τις οποίες κάποιοι από αυτούς κάνουν για απεξάρτηση τους καθώς επίσης για τη στρατολόγηση σ' αυτά νέων χρηστών. Ο κατήφορος προς την εξαθλίωση και την καταστροφή δεν θα είχε τελειωμό. Ειδικότερα όσον αφορά τις περιστάσεις της παρούσας οφείλουμε να παρατηρήσουμε εν πρώτοις τα ακόλουθα: i. Παρότι λεκτικά μόνον ο Κατηγορούμενος 1 ομολόγησε σε κατάθεση του, και μετά που είχε αποφασίσει να συνεργαστεί, ότι ανήκει σε κύκλωμα αποτελούμενο από αρκετά πρόσωπα, στην πραγματικότητα είναι προφανές από τα όσα έχουν εκτεθεί ενώπιον μας πως και ο Κατηγορούμενος 4 ανήκε στο ίδιο κύκλωμα εισαγωγής και εμπορίας ναρκωτικών. Ο Κατηγορούμενος 4 δεν ήταν ένας απλός διεκπεραιωτής της χειρωνακτικής εργασίας που απαιτείτο στο Ταχυδρομείο για τον εντοπισμό, ανακοπή και φύλαξη των κιβωτίων. Ήταν πρόσωπο το οποίο γνώριζε εκ των προτέρων για τις παραγγελίες και αναμενόμενες αφίξεις, καθώς και τις ποσότητες και στοιχεία των δεμάτων κατά τρόπο που να είναι σε θέση να τα εντοπίζει εγκαίρως και να τα προφυλάσσει με ασφάλεια. Αυτό όμως που επιβεβαιώνει τη δυναμική συμμετοχή του στο όλο κύκλωμα είναι πως ο ίδιος γνώριζε τρίτο εμπλεκόμενο τον οποίον και ενημέρωσε για να διευθετήσει εκείνος την παραλαβή των πρώτων τεσσάρων κιβωτίων από τον Κατηγορούμενο
- Παρότι δηλαδή οι Κατηγορούμενοι 1 και 4 ήταν και οι ίδιοι δύο από τα πρόσωπα τα οποία συμφώνησαν μεταξύ τους την εισαγωγή των ναρκωτικών εντούτοις είναι προφανές πως όταν έφθασαν τα ναρκωτικά έπρεπε να ενημερωθεί το τρίτο πρόσωπο να διευθετήσει την περαιτέρω διακίνηση, διανομή και εμπορία τους. Ο δε Κατηγορούμενος 4 γνώριζε πολύ καλά την όλη διευθέτηση και τα πρόσωπα με τα οποία έπρεπε να μιλήσει. ii. Eκ της θέσεως του στο Ταχυδρομείο ο Κατηγορούμενος 4 παρείχε σημαντικότατες και πολύτιμες υπηρεσίες στο όλο κύκλωμα. Είναι αυτονόητο πως ο ίδιος και η δράση του ήταν ένας βασικός κρίκος στην όλη αλυσίδα εισαγωγής. Με την παρουσία του εκεί και την διασφάλιση αποφυγής ελέγχων από οποιεσδήποτε αρμόδιες υπηρεσίες τα πράγματα καθίσταντο πολύ ευκολότερα για τους τελικούς παραλήπτες. Δεν πρέπει δε να λησμονείται πως εκμεταλλεύθηκε την υπηρεσία του στο Ταχυδρομείο για να επιτελέσει τους πιο πάνω στόχους. iii. Ο Κατηγορούμενος 1 με τη σειρά του είναι πρόσωπο το οποίο εκτός από τη συμμετοχή του στην αρχική συνωμοσία εισαγωγής ήταν επιφορτισμένος και με τον επιμέρους ρόλο της παραλαβής των τεσσάρων πρώτων κιβωτίων και της διανομής των ναρκωτικών αναλόγως των οδηγιών τρίτου προσώπου, σε άλλα πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Κατηγορούμενος 2 στον οποίον έπρεπε να καταλήξουν τα 12 κιλά. Διαπιστώνουμε λοιπόν πως τόσο ο Κατηγορούμενος 1 όσο και ο Κατηγορούμενος 4 ενέχοντο ενεργά στην οργάνωση της επιχείρησης εισαγωγής μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών και ακολούθως ακόμα πιο ενεργά στη διανομή τους σε άλλα πρόσωπα κατόπιν οδηγιών τρίτου προσώπου. Ένα από αυτά τα πρόσωπα στο οποίο θα παραδίδονταν, κατόπιν οδηγιών τρίτου αγνώστου προσώπου, τα ναρκωτικά ήταν, όπως προέκυψε, και ο Κατηγορούμενος
- Αφού γινόταν αυτό η διάθεση τους προς τους χρήστες ήταν θέμα χρόνου. Είναι προφανές ότι επρόκειτο για μία καλοστημένη επιχείρηση ευρείας κλίμακας με επαγγελματικό σχεδιασμό και τρόπο δράσης όπου ο καθένας είχε το ρόλο του ενεργώντας συντονισμένα. Στα πλαίσια δε της σχετικής οργάνωσης και περίτεχνου σχεδιασμού στα επίδικα κιβώτια ναρκωτικών αναγράφονταν ψευδή στοιχεία παραλήπτη ενώ κατά την παραλαβή των τεσσάρων πρώτων κιβωτίων στις 27/8/15 ο Κατηγορούμενος 4 ήταν ο μοναδικός υπεύθυνος παραλαβής, διαλογής και παράδοσης δεμάτων ο οποίος, αφού τα παρέλαβε, δεν τα παρέδωσε στον κατά τόπο αρμόδιο διανομέα με βάσει τις αναγραφόμενες σε αυτά διευθύνσεις αλλά τα έθεσε υπό την κατοχή του και ενημέρωσε ακολούθως τρίτο πρόσωπο για την άφιξη τους το οποίο και στη συνέχεια ενημέρωσε σχετικά τον Κατηγορούμενο
- Την ίδια εξέλιξη αναμένετο να έχουν και τα άλλα κιβώτια ναρκωτικών τα οποία έχουν εισαχθεί από τον Κατηγορούμενο 4 σε μεταγενέστερες ημερομηνίες (28/8/15 και 31/8/15). Δηλαδή να προωθηθούν με τον ίδιο τρόπο για σκοπούς διάθεσης σε τρίτα πρόσωπα με απώτερο φυσικά σκοπό το οικονομικό κέρδος σε όλους τους εμπλεκόμενους στην όλη επιχείρηση εισαγωγής και διακίνησης ναρκωτικών. Δεν διαφεύγει την προσοχή μας ότι στην όλη αυτή επιχείρηση εμπλέκονται και άλλα άτομα τα οποία υπήρξαν και οι «εγκέφαλοι» της. Ωστόσο είναι προφανές ότι τόσο ο Κατηγορούμενος 1 όσο και ο Κατηγορούμενος 4 είχαν πρωταγωνιστικό και ενεργό ρόλο στην παρούσα υπόθεση και συμμετείχαν σε ουσιώδη και καθοριστικά στάδια της όλης αλυσίδας εισαγωγής και διακίνησης μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών. Είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι η συμμετοχή του κάθε Κατηγορούμενου ενέχει τη σημασία της κατά την επιβολή ποινής, όσον αφορά το είδος και το ύψος της. Σημαντικός αν και όχι της ίδιας σοβαρότητας όπως εκείνης των Κατηγορούμενων 1 και 4 ήταν και ο ρόλος του Κατηγορούμενου 2 στην παρούσα υπόθεση εφόσον αυτός ανέλαβε έναντι οικονομικού ανταλλάγματος να παραλάβει μεγάλη ποσότητα κάνναβης με σκοπό να την προμηθεύσει σε τρίτα άτομα. Δεν διαφεύγει την προσοχή μας πως η νομολογία μας αναγνωρίζει ότι πρέπει να επιβάλλονται αυστηρότερες ποινές σε οργανωμένους εμπόρους απ΄ ότι σε περιστασιακούς προμηθευτές. Αυτό τονίστηκε στην υπόθεση Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 466 με παράλληλη όμως επισήμανση ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως ελαφρυντικό ο λόγος προώθησης των ναρκωτικών. Αυτό διότι είτε γίνεται για χρηματικό κέρδος είτε για άλλο όφελος η κατάληξη παραμένει η ίδια, δηλαδή η διάδοση ναρκωτικών σε άλλα πρόσωπα. Ουσιαστικά αυτό ήταν το νόημα και στην υπόθεση Salaryand v. Αστυνομίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 541 όπου λέχθηκε ότι: «Κατ΄ ουσίαν, η εγκληματικότητα του προμηθευτή ναρκωτικών και του διαμεσολαβητή για τη διάθεση τους δε διαφέρει. Κοινός είναι ο σκοπός και κοινό το αντικείμενο. Σκοπός είναι η μόλυνση της κοινωνίας και αντικείμενο το κέρδος». Κρίνουμε πως η ορθή προσέγγιση συμπληρώνεται με ενάργεια και στο ακόλουθο απόσπασμα από την εν λόγω υπόθεση Salaryand (ανωτέρω): «Έχει λεχθεί - και μπορεί να το επαναλάβουμε - ότι αυστηρή τιμωρία ατόμων που ενέχονται στη χρήση ναρκωτικών, όλως ιδιαίτερα των εμπόρων ναρκωτικών και των συνεργών τους, αποτελεί στοιχειώδη άμυνα της κοινωνίας και πράξη συμβάλλουσα στην παγκόσμια εκστρατεία καταπολέμησης και, ει δυνατόν, εκρίζωσης του κακού, που έχει επανειλημμένα χαρακτηριστεί ως η «μάστιγα των ναρκωτικών.» (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Εκείνο το οποίο ωστόσο παραμένει ως γεγονός στην παρούσα περίπτωση είναι ότι ο Κατηγορούμενος 2 αναμφίβολα κατέστη συνεργός οργανωμένων εμπόρων ναρκωτικών. Με τις ενέργειες του προσέφερε σημαντική εκδούλευση και συνδρομή σε αυτούς. Η κατάληξη της ενέργειας του αυτής δεν μπορούσε να ήταν άλλη εκτός από την συνδρομή στη διακίνηση και διάδοση των ναρκωτικών σε άλλα πρόσωπα. Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι παρά το ότι αυτός ο τρόπος δράσης δεν μετατρέπει κάποιο συνεργό αυτού του είδους σε ιθύνοντα νουν και ούτε εξισώνει την ευθύνη μεταξύ τους, εντούτοις δεν καθιστά άνευ σπουδαιότητας και σημασίας τη συνδρομή, συνέργεια, βοήθεια και εκδούλευση την οποία παρέχουν τέτοιοι ενδιάμεσοι συνεργάτες προς ευόδωση του τελικού στόχου που είναι η ολοκλήρωση του εγκλήματος χωρίς τον κίνδυνο σύλληψης από την Αστυνομία. Όσον αφορά την Κατηγορούμενη 3 οφείλουμε καθηκόντως να παρατηρήσουμε πως η εγκληματική της δραστηριότητα εστιάζεται στα γεγονότα της Κατηγορίας
- Ανεξαρτήτως κάποιων δηλώσεων της κας Νεοφύτου αυτό που μας έχει λεχθεί στα γεγονότα - με βάση τα οποία και καλούμαστε να επιμετρήσουμε την ποινή - είναι πως η Κατηγορούμενη 3 εντός Αυγούστου του 2015 συμφώνησε να κατέχει 12 κιλά ναρκωτικά με τον σύζυγο της (Κατηγορούμενο 2) με σκοπό να τα προμηθεύσουν σε άλλα πρόσωπα. Τονίζουμε πως δεν μας έχει λεχθεί οτιδήποτε από το οποίο να καταδεικνύεται ότι τελικά υλοποιήθηκε όσον αφορά την ίδια η συμφωνία αυτή. Δεν έχουμε δηλαδή ενώπιον μας κάποιο στοιχείο από το οποίο να διαφαίνεται ότι όντως η ίδια έλαβε καθ΄οιανδήποτε στιγμή συγκατοχή με τον σύζυγο της. Θεωρούμε λοιπόν ότι η δική της θέση διαχωρίζεται σαφώς από αυτήν του Κατηγορουμένου 2, αφού ουσιαστικά η παράνομη δράση της περιορίζεται στη συγκατάθεση που είχε δώσει σε άγνωστη - μάλιστα - ημερομηνία εντός Αυγούστου του
- Τόσο δε η ποσότητα των επιδίκων ναρκωτικών όσο και το είδος τους - εφόσον σε αυτά περιλαμβάνονταν και τα λεγόμενα «σκληρά ναρκωτικά» - συνιστούν, αναμφίβολα, επιβαρυντικά της υπόθεσης στοιχεία ενώ καθιστούν την περίπτωση ιδιαίτερα σοβαρή. Ενόψει της σοβαρότητας τέτοιας φύσης αδικημάτων και της επιτακτικής ανάγκης για επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών, είναι νομολογιακά αναγνωρισμένο ότι οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου ή άλλοι ελαφρυντικοί παράγοντες δεν πρέπει να εξουδετερώνουν την προσπάθεια των Δικαστηρίων που καταβάλλεται για την προστασία της κοινωνίας από τη σύγχρονη μάστιγα των ναρκωτικών. Έτσι, παρόλο που αυτοί δεν παραγνωρίζονται στο πλαίσιο του καθήκοντος των Δικαστηρίων για εξατομίκευση της ποινής, εντούτοις περιορισμένη βαρύτητα μπορεί να αποδοθεί σε αυτούς[1]. Ιδιαίτερα δε, σε περιπτώσεις εμπορίας ναρκωτικών, όπως είναι η προκειμένη περίπτωση, έχει νομολογηθεί ότι είναι δύσκολο να ανευρεθούν ερείσματα για μετριασμό της ποινής[2]. Εντός των πιο πάνω πλαισίων λαμβάνουμε υπόψη τους ακόλουθους ελαφρυντικούς παράγοντες: Προς όφελος όλων των Κατηγορουμένων λαμβάνουμε υπ' όψιν την άμεση παραδοχή τους τόσο στην Αστυνομία όσο και στο Δικαστήριο η οποία καταδεικνύει τη μεταμέλεια τους και διασώζει πολύτιμο δικαστικό χρόνο και έξοδα και τους δίνει το δικαίωμα για σχετική έκπτωση στην ποινή. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 28 «η παραδοχή ενοχής πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή. Αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με συνέπεια να μην σπαταλάται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων. Αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της Δικαιοσύνης.» Δεν παραγνωρίζουμε βεβαίως για τους Κατηγορούμενους 1 και 2 ότι υπό τις περιστάσεις που έχουν συλληφθεί ήταν μειωμένες και οι επιλογές τους, τουλάχιστον για τα αδικήματα κατοχής. Ειδικότερα για τον Κατηγορούμενο 1 λαμβάνουμε υπόψιν την πλήρη συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές και την ομολογία του στην Αστυνομία κατά το στάδιο της διερεύνησης της υπόθεσης. Συνεργασία δε που όπως επισημάνθηκε από τον συνήγορο του, και επιβεβαιώθηκε σχετικά από την εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής απέδωσε καρπούς και ενδέχεται μάλιστα να οδηγήσει την προσαγωγή στη Δικαιοσύνη των εγκεφάλων της υπόθεσης. Όπως υποδείχθηκε σε αρκετές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, τα Δικαστήρια θα πρέπει να ενθαρρύνουν τους παραβάτες να συνεργάζονται με την Αστυνομία και αποκαλύπτουν πληροφορίες για την εξιχνίαση ποινικών αδικημάτων, ανταμείβοντας τους με ανάλογη μείωση της ποινής[3]. Η σημασία και οι προεκτάσεις της συνεργασίας των ατόμων που εμπλέκονται σε εγκληματικές ενέργειες πιστεύουμε ότι τονίζεται ιδιαίτερα στο ακόλουθο απόσπασμα στην υπόθεση Κωνσταντίνος Ελευθερίου Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ 582: «Όμως η θεληματική ομολογία του εφεσείοντος μέσα στα πλαίσια της δήλωσης του για την απαρχή μιας νέας ζωής δεν μπορεί παρά να έχει τον ανάλογο αντίκτυπο στην έκταση της ποινής. Η ενθάρρυνση προσώπων που έχουν συμμετάσχει σε εγκληματικές πράξεις να προβαίνουν σε ομολογίες βοηθώντας την Αστυνομία στην εξιχνίαση εγκλημάτων, εμπίπτει μέσα στα πλαίσια του δημόσιου συμφέροντος. Έτσι μπορεί να λεχθεί ότι η επίδειξη επιείκειας αποτελεί μια πρακτική αμοιβή για την ενθάρρυνση αποκάλυψης πληροφοριών που οδηγούν στην εξιχνίαση ποινικών αδικημάτων. (Βλ. "Sentencing in Cyprus" του Γ. Πική, σελ. 28).» Σημαντικό είναι ακόμα και το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος 1 είναι πρόθυμος να καταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας και τούτο παρά το γεγονός ότι δέχτηκε απειλές κατά της ζωής του και μελών της οικογένειας αλλά και οικείων του προσώπων όπως η σύντροφος του ενώ σημειώθηκε προ διμηνίας και έκρηξη χειροβομβίδας στην εξώπορτα της οικίας του. Θεωρούμε ότι κάτι τέτοιο δείχνει την έμπρακτη μεταμέλεια του Κατηγορούμενου 1 για την αξιόποινη συμπεριφορά του καθότι είναι έτοιμος όχι μόνο να δεχθεί την τιμωρία του αλλά ταυτόχρονα, μέσω της μαρτυρίας που θα προσφέρει ενώπιον Δικαστηρίου, να συνδράμει αποτελεσματικά και καταλυτικά στην τιμωρία των οργανωμένων εγκεφάλων που κρύβονται πίσω από την παρούσα περίπτωση μεγάλης κλίμακας εισαγωγή, εμπορία και διακίνηση ναρκωτικών, που είναι πάντοτε ο στόχος των διωκτικών αρχών αφού αυτοί αποτελούν την πηγή εξάπλωσης των ναρκωτικών. ii. Σε σχέση με τους Κατηγορούμενους 2, 3 και 4 το λευκό ποινικό μητρώο τους αναμφίβολα αποτελεί μετριαστικό παράγοντα. Είναι νομολογημένο πως ένας κατηγορούμενος με λευκό ποινικό μητρώο δικαιούται να τύχει της επιείκειας του Δικαστηρίου. iii. Τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις των Κατηγορουμένων με βάση τα όσα προκύπτουν από την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας που ετοιμάστηκε για κάθε ένα και τα όσα έχουν σε έκταση αναπτύξει ενώπιον μας οι συνήγοροι τους Ο Κατηγορούμενος 1 ηλικίας σήμερα 31 ετών αποφοίτησε από το Δημοτικό Σχολείο και ακολούθως μόνο για τρείς μήνες στο Γυμνάσιο από το οποίο απεβλήθη λόγω του ότι ήταν ατίθασος. Αμέσως μετά ξεκίνησε να εργάζεται στις οικοδομές μέχρι που ξεκίνησε τη στρατιωτική του θητεία. Αφού την ολοκλήρωσε εργάστηκε πρώτα σε ιδιωτική εταιρεία και μετά σε καμπαρέ. Τον τελευταίο χρόνο δεν εργαζόταν. Πριν την κράτηση του διέμενε με τη σύντροφο του η οποία κατάγεται από την Ελλάδα για κάποιο διάστημα στην Κύπρο και για κάποιο διάστημα στην Ελλάδα. Η σύντροφος του αντιμετωπίζει πρόβλημα καρκίνου και υποβάλλεται σε θεραπεία στην Ελλάδα όπου βρίσκεται σήμερα. Ο Κατηγορούμενος 2 είναι ηλικίας 25 ετών και προέρχεται από συγκροτημένη οικογένεια μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Ο πατέρας του απεβίωσε πριν δύο χρόνια σε ηλικία 55 ετών λόγω προβλημάτων υγείας. Η μητέρα του λικίας 55 ετών εργάζεται ως καθαρίστρια σχολείου. Ο Κατηγορούμενος είναι ο δεύτερος σε σειρά από τα 4 παιδιά της οικογένειας του. Έχει μία αδελφή 28 ετών έγγαμη και μητέρα 2 παιδιών και 2 αδέλφια ηλικίας 22 και 20 ετών που εργάζονται ενώ διαμένουν με τη μητέρα τους. Ο Κατηγορούμενος είναι απόφοιτος Τεχνικής Σχολής στον κλάδο μηχανικών αυτοκινήτων. Υπηρέτησε για ένα χρόνο τη στρατιωτική του θητεία και στη συνέχεια πήρε αναστολή λόγω προβλημάτων ψυχικής υγείας. Δεν εργάστηκε ποτέ και οικονομικά στηριζόταν στους συγγενείς του. Από ηλικίας 17 ετών είναι χρήστης κάνναβης. Το 2012 τέλεσε γάμο με την Κατηγορούμενη 3 με την οποία απέκτησε ένα παιδί, ηλικίας σήμερα 3 ½ ετών. Διέμεναν δε στην πατρική οικία της Κατηγορούμενης
- Η Κατηγορούμενη 3 είναι ηλικίας 25 ετών και προέρχεται από συγκροτημένη οικογένεια μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Ο πατέρας της ηλικίας 53 ετών εργάζεται ως δημοτικός υπάλληλος ενώ η μητέρα της ηλικίας 43 ετών είναι άνεργη. Έχει ένα αδελφό ηλικίας 27 ετών ο οποίος εργάζεται ως υπάλληλος υπεραγοράς και διαμένει με τη συμβία του. Η Κατηγορούμενη φοίτησε μέχρι την Α Τάξη Γυμνασίου. Διέκοψε την φοίτηση της λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος και εργάστηκε για μικρά διαστήματα ως αποθηκάριος και ως πωλήτρια. Σε ηλικία 21 ετών τέλεσε γάμο με τον Κατηγορούμενο 2 και μαζί, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, απέκτησαν ένα παιδί. Το ζεύγος διέμενε στην πατρική οικία της Κατηγορούμενης 3 και συντηρούνταν οικονομικά από συγγενικά τους άτομα. Η Κατηγορούμενη 3 είναι χρήστης κάνναβης από την ηλικία των 16 ετών. Σε ηλικία 15 ετών περίπου υπέστη σεξουαλική κακοποίηση από συγγενικό της άτομο. Το περιστατικό αυτό δεν κατηγγέλθη προς αποφυγή ενδεχόμενου στιγματισμού της. Εκτός από το εν λόγω τραυματικό γεγονός βίωσε και άλλες δύσκολες καταστάσεις στην οικογένεια της όπως τον αλκοολισμό του πατέρα της και αργότερα τα σοβαρά προβλήματα υγείας του. Λόγω του ότι η μητέρα της δεν οδηγεί η Κατηγορούμενη 3 σε ηλικία 19 ετών είχε αναλάβει τον ρόλο του μεταφορέα στις διάφορες θεραπείες που αυτός υποβαλλόταν όπως εργοθεραπεία, λογοθεραπεία και φυσιοθεραπεία. Ο Κατηγορούμενος 4 είναι ηλικίας 37 ετών και προέρχεται από οικογένεια μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Ο πατέρας του ηλικίας 75 ετών κατάγεται από την Άνδρο και πριν τη συνταξιοδότηση του εργαζόταν ως καπετάνιος σε πλοίο. Η μητέρα του απεβίωσε σε ηλικία 47 ετών λόγω ανίατης ασθένειας ενώ Ο Κατηγορούμενος ήταν 17 ετών. Έχει μία αδελφή η οποία είναι ηλικίας 48 ετών, έγγαμη και εργάζεται ως ιδιωτική υπάλληλος. Όπως ανέφερε ο κ. Μπίσσας στην αγόρευση, του λόγω της φύσης της δουλειάς του ο πατέρας του Κατηγορούμενου απουσίαζε το περισσότερο χρόνο από την οικία του με αποτέλεσμα να αναλάβει τη συντήρηση αυτού και της μεγαλύτερης αδελφής του η μητέρα τους γεγονός που οδήγησε στο να αναπτυχθεί μεταξύ Κατηγορούμενου και μητέρας του μία έντονη σχέση εξάρτησης. Με τον πατέρα του δεν είχε ιδιαίτερους συναισθηματικούς δεσμούς. Ο θάνατος δε της μητέρας του αποτέλεσε μεγάλο πλήγμα για αυτόν και τον επηρέασε αρνητικά. Αποφοίτησε από το Λύκειο και ακολούθως, έχοντας πάρει απαλλαγή από τη στρατιωτική θητεία στην Εθνική Φρουρά λόγω της ελληνικής υπηκοότητας που διατηρεί, φοίτησε στο Α.Τ.Ι. στον κλάδο Μηχανολογίας μέχρι το τρίτο έτος σπουδών οπόταν και διέκοψε γιατί δεν είχε πλέον οικονομική στήριξη από τον πατέρα του. Εργάστηκε στη συνέχεια ως μηχανικός για 4 χρόνια ενώ ταυτόχρονα σε αυτή την περίοδο και ενώ ήταν 23 ετών αρραβωνιάσθηκε. Το 2004 διορίστηκε Ταχυδρομικός Λειτουργός. Από τον γάμο του απέκτησε ένα παιδί το οποίο από τη γέννηση του παρουσιάζει εγκεφαλική τετραπληγία, φοιτά δε σε ιδιαίτερο σχολείο ενώ χρήζει φροντίδας σε 24ωρη βάση. Η σύζυγος του Κατηγορούμενου εργαζόταν περιστασιακά ως πωλήτρια προς κάλυψη των αυξημένων αναγκών της οικογένειας. Λόγω προβλημάτων στη σχέση του ζευγαριού επήλθε διάσταση με αποτέλεσμα να πάρουν διαζύγιο το
- Τη φύλαξη και φροντίδα του παιδιού τους ανέλαβε η πρώην σύζυγος του ενώ ο Κατηγορούμενος διατηρούσε - πριν τη σύλληψη του - καθημερινή επαφή μαζί του. Οι σχέσεις του τόσο με την πρώην σύζυγο όσο και με το παιδί του είναι άριστες. Ένα από τα ζητήματα που έθεσε η συνήγορος των Κατηγορουμένων 2 και 3 είναι και αυτό των δυσμενών συνεπειών που αναμένεται να προκύψουν στο ανήλικο παιδί τους με την επιβολή στους γονείς ποινών φυλάκισης. Παρόμοια ήταν και η εισήγηση του συνηγόρου του Κατηγορούμενου 4 σε ό,τι αφορά το ότι η πρώην σύζυγος του θα έχει να αντιμετωπίσει από μόνη της τα οικονομικά προβλήματα που ήδη υπάρχουν όπως και αυτά που θα προκύψουν αφού δεν θα έχει πλέον την οικονομική στήριξη από τον Κατηγορούμενο
- Και τούτο λαμβάνοντας υπόψιν τις ιδιαίτερες ανάγκες του παιδιού τους. Ως θέμα γενικής αρχής η δυσκολία και ταλαιπωρία που προκαλείται από τη φυλάκιση του πατέρα στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας είναι μέρος του τιμήματος και της τιμωρίας που θα πρέπει να υποστεί όταν διαπράττεται ένα αδίκημα και δεν μπορεί να αποτελεί παράγοντα που επηρεάζει τη ποινή που κατά τα άλλα θα ήταν η αρμόζουσα[4]. Όπως έχει αναφερθεί στη αγγλική υπόθεση Lewis 20.11.72, 2660/A/72[5] η δυστυχία και ταλαιπωρία στους εξαρτώμενους του δράστη είναι μία προβλεπτή και αναμενόμενη συνέπεια της εγκληματικής του πράξης και, επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ελαφρυντικός παράγοντας[6]. Γενικώς ομιλούντες με βάση και τη δική μας νομολογία οι επιπτώσεις από φυλάκιση σε μέλη της οικογένειας του κατηγορουμένου συνιστούν ελαφρυντικό παράγοντα όχι, όμως, αποφασιστικής σημασίας[7]. Η βαρύτητα που πρέπει να αποδίδεται στις παρεμφερείς συνέπειες της τιμωρίας ενός κατηγορουμένου με ποινή φυλάκισης διαφαίνεται σε σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου[8]. Στην υπόθεση Μ. Θ. v. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 174, πέραν της παραδοχής αναγνωρίστηκαν από το Εφετείο ως μετριαστικοί παράγοντες για την ποινή, οι δυσμενείς επιπτώσεις της φυλάκισης στην οικογένεια και εξαρτημένους του Κατηγορουμένου. Αυτή η αρχή όμως υπόκειται σε κάποιες αναγνωρισμένες εξαιρέσεις η μία εκ των οποίων είναι ότι οι οικογενειακές συνθήκες αποτελούν ελαφρυντικό παράγοντα όταν ο δράστης είναι μητέρα νεαρών παιδιών. Αυτή εφαρμόζεται και ενέχει σημασία σε λιγότερο σοβαρά αδικήματα, ενώ αυτές οι συνθήκες δεν εγγυώνται με κανένα τρόπο τη μείωση ή την αναστολή ποινής σε σοβαρά αδικήματα[9]. Η άλλη αναγνωρισμένη περίπτωση όπου οι οικογενειακές περιστάσεις αποτελούν ελαφρυντικό παράγοντα είναι όπου και οι δύο γονείς φυλακίζονται ταυτόχρονα[10]. Το γεγονός της αποστέρησης και των δύο γονιών από τα παιδιά τους, ειδικά σε πολύ μικρή ηλικία αναμφίβολα επιφέρει πολύ σοβαρές και αρνητικές συνέπειες και δυσκολίες στη ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη τους. Κάτι τέτοιο προκύπτει τόσο ως θέμα κοινής λογικής και εμπειρίας αλλά στην προκειμένη περίπτωση επιβεβαιώνεται και επιστημονικά από την Έκθεση Ψυχολογικής Αναφοράς (Τεκμήριο 1) που ετοιμάστηκε για την ανήλικη, ηλικίας περίπου 4 ετών, κόρη των Κατηγορουμένων 2 και 3. Η πιο κάτω περικοπή από την εν λόγω Έκθεση είναι κατατοπιστική: «Το παιδί νιώθει ότι η αποστασιοποίηση της επαφής με τους γονείς της να είναι μόνιμη. Το τίμημα αντιλαμβανόμενης απώλειας φαίνεται να είναι πολύ βαρύ για τον ψυχισμό του παιδιού και η αίσθηση της ασφάλειας της έχει έντονα θρυμματισθεί. Η παρατεταμένη απουσία της μητέρας και του πατέρα φαίνεται ότι επιβαρύνει την ψυχοπαθολογία του παιδιού αφού θα συνεχίσει να του προκαλεί συναισθηματικά και συμπεριφορικά προβλήματα (π.χ. άγχος και κρίσεις πανικού, φοβίες, εφιάλτες, συναισθηματική απόσυρση, ανασφάλεια ευερεθιστικότητα και επιθετικότητα, κοινωνική αποξένωση, χαμηλή αυτοεκτίμηση/αυτοπεποίθηση κτλ.)». Δεν μας διαφεύγουν οι λόγοι που ώθησαν τον Κατηγορούμενο 4 να εμπλακεί στη διάπραξη των επίδικων αδικημάτων που δεν ήταν άλλοι από τις αυξημένες οικονομικές ανάγκες του για την περίθαλψη του ανήλικου τέκνου του. Διευκρινίζουμε όμως πως η οποιαδήποτε οικονομική ανάγκη και δυσχέρεια του Κατηγορούμενου δεν μπορούν ασφαλώς να δικαιολογήσουν την καταφυγή του στο έγκλημα Δεν μπορούμε να επικροτούμε άτομα που βρίσκονται σε δυσμενή οικονομική κατάσταση να καταφεύγουν σε εγκληματικές δραστηριότητες για να αποκομίζουν όφελος, καθότι κάτι τέτοιο συνιστά ρήγμα στην κοινωνία και καταστρατήγηση του ρόλου του Δικαστηρίου στη διατήρηση της νομιμότητας. Όπως έχει λεχθεί στη Φάντης ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ 61 η κακή οικονομική κατάσταση δεν αποτελεί ελαφρυντικό, ούτε μπορεί να δικαιολογήσει την προσφυγή κάποιου στο έγκλημα. Όπως έχει πλειστάκις τονισθεί στη νομολογία μας είναι απαράδεκτο να ενσπείρεται ο θάνατος μέσω της διάδοσης ναρκωτικών ουσιών κατ' επίκληση οικονομικών προβλημάτων[11]. Συνεπώς οι λόγοι για τους οποίους ο Κατηγορούμενος 4 οδηγήθηκε σ΄αυτή την εγκληματική δραστηριότητα με προεξέχον στοιχείο αυτό της οικονομικής του ανέχειας και των πιεστικών αναγκών του ιδίου και της οικογένειας του, όπως ήδη αναφέρθηκε ανωτέρω, ασφαλώς και δεν αποτελούν ελαφρυντικό παράγοντα στην επιμέτρηση της ποινής. Περαιτέρω, όπως συναφώς τονίστηκε στην υπόθεση Μixaylov κ.α. ν. Αστυνομίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 175: «...τα οικονομικά προβλήματα τα οποία επικαλέστηκαν οι εφεσείοντες και ανέκυπταν ανάγλυφα από την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, δεν μπορούσαν ποσώς να δικαιολογήσουν τη διάπραξη των αδικημάτων.» Όπως τονίστηκε από τον πρώην Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Δ. Χατζηχαμπή στην υπόθεση Μακρή ν. Δημοκρατίας Ποιν. Εφ. 33/12 ημερ. 15.1.13: «Όμως, αν τα οικονομικά προβλήματα, συνδεόμενα και με άλλα προβλήματα ευρύτερα, οικογενειακά ή υγείας, μπορούσαν να δικαιολογήσουν την παρανομία, αυτό θα ήταν η οριστική κατάρρευση κάθε ηθικής αρχής αλλά και κάθε αρχής τάξης και δικαίου.» Όσον αφορά το ιστορικό του Κατηγορούμενου 1 δεν διαφεύγει την προσοχή μας ότι δεν έχει προς όφελος του το λευκό ποινικό μητρώο εφόσον βαρύνεται με μια προηγούμενη καταδίκη η οποία μάλιστα αφορά παρόμοιας φύσεως αδίκημα, πράγμα που δείχνει και τη ροπή του προς τα συγκεκριμένα αδικήματα. Αυτό, βεβαίως, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει πως θα τιμωρηθεί για δεύτερη φορά για τα παλαιότερα αδικήματα του. Όπως είναι πάγια νομολογημένο η σημασία των προηγούμενων καταδικών έγκειται στο ότι η ύπαρξη τους τείνει να μειώσει σε κάποιο βαθμό, μικρό ή μεγάλο, ανάλογα με τον αριθμό, τον χρόνο και τη φύση των παλαιών αδικημάτων, την επιείκεια που δύναται να επιδειχθεί[12]. Σε σχέση με τους Κατηγορούμενους 2 και 4 λαμβάνουμε επίσης υπόψιν τη συναίνεση τους στην έκδοση διαταγμάτων δήμευσης για το ποσό των €2.400 και €5.100 αντίστοιχα. Η έκδοση διατάγματος δήμευσης αποτελεί στοιχείο το οποίο λαμβάνεται επίσης υπόψη καθότι η διαδικασία δήμευσης αποτελεί μέρος της επιβολής ποινής - Tekinder Pal v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 551. Σχετική επίσης είναι η υπόθεση Ανδρονίκου v. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 486. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Άρθρου 8
(1)του Ν. 188(Ι)/07, όπως τροποποιήθηκε, αφού το Δικαστήριο εκδώσει διάταγμα δήμευσης, «ακολούθως επιβάλλει οποιαδήποτε από τις ποινές τις οποίες έχει αρμοδιότητα να επιβάλει». Δεν παραβλέπουμε επίσης την καθαρότητα των επίδικων ποσοτήτων κοκαΐνης. Το ποσοστό καθαρότητας των 993 γραμμαρίων είναι 68,89%, για την ποσότητα των 992,6 γραμμαρίων είναι 64,31% και για την ποσότητα των 995,5 γραμμαρίων είναι 71,97%. Πρόκειται για στοιχείο που μειώνει κάπως τη σοβαρότητα της περίπτωσης. Στην Αγγλία αυτός ο παράγοντας (low purity) προσμετράται στους παράγοντες εκείνους που μειώνουν τη σοβαρότητα με βάση τα Drug Offences Definitive Guideline 2012 του Sentencing Council. Με βάση όλα όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω καταλήγουμε ότι η σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξαν οι Κατηγορούμενοι και το στοιχείο της αποτροπής που προέχει σε τέτοιες υποθέσεις καθιστούν την ποινή φυλάκισης αναπόφευκτη. Όσον αφορά το ύψος της αυτή θα αντανακλά κατά τρόπο όσο το δυνατό ισοζυγισμένο όλους τους πιο πάνω παράγοντες και ειδικότερα τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων, τις προσωπικές περιστάσεις των Κατηγορουμένων και τους ελαφρυντικούς παράγοντες που επισημάνθηκαν ανωτέρω. Ως εκ τούτου επιβάλλονται οι ακόλουθες ποινές: Στον Κατηγορούμενο 1: Κατηγορία 1 φυλάκιση 5 ετών Κατηγορία 2 « 12 ετών Κατηγορία 3 « 13 ετών Κατηγορία 10 « 8 ετών Κατηγορία 11 « 9 ετών Κατηγορία 12 ουδεμία ποινή εφόσον τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 14 Κατηγορία 13 ουδεμία ποινή εφόσον τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 15 Κατηγορία 14 φυλάκιση 10 ετών Κατηγορία 15 « 11 ετών Στον Κατηγορούμενο 2: Κατηγορία 16 φυλάκιση 7 ετών Κατηγορία 17 ουδεμία ποινή εφόσον τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 18 Κατηγορία 18 φυλάκιση 9 ετών Κατηγορία 19 φυλάκιση 1 έτους Κατηγορία 20 ουδεμία ποινή εφόσον τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 21 Κατηγορία 21 φυλάκιση 3 ετών Κατηγορία 63 φυλάκιση 3 ετών Στην Κατηγορούμενη 3: Κατηγορία 63 φυλάκιση 2,5 ετών Στον Κατηγορούμενο 4: Κατηγορία 1 φυλάκιση 5 ετών Κατηγορία 2 « 14 ετών Κατηγορία 3 « 15 ετών Κατηγορία 4 ουδεμία ποινή εφόσον τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 8 Κατηγορία 5 ουδεμία ποινή εφόσον τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 9 Κατηγορία 6 ουδεμία ποινή εφόσον τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 8 Κατηγορία 7 ουδεμία ποινή εφόσον τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 9 Κατηγορία 8 φυλάκιση 10 ετών Κατηγορία 9 « 11 ετών Κατηγορία 22 « 8 ετών Κατηγορία 23 « 10 ετών Κατηγορία 24 « 11 ετών Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Η έκτιση των ποινών αρχίζει από την ημερομηνία που οι Κατηγορούμενοι τελούν υπό κράτηση, ήτοι από 11.9.15. Ενεργοποίηση προηγούμενης ποινής φυλάκισης Όπως διαφαίνεται, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στα πλαίσια της υπόθεσης 23259/12 είχε αναστείλει ποινή φυλακίσεως που επέβαλε στις 30/10/13 στον Κατηγορούμενο 1. Τα επίδικα αδικήματα διαπράχθησαν εντός της 3ετούς αυτής περιόδου αναστολής, και ως εκ τούτου θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο δικαιολογείται η ενεργοποίηση της προαναφερθείσας ποινής φυλακίσεως. Το Άρθρο 4
(1)του περί της Υφ' Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου 95/72, όπως τροποποιήθηκε, δίνει την εξουσία στο Δικαστήριο να διατάξει την εκτέλεση της ανασταλείσας ποινής για την περίοδο για την οποία επιβλήθηκε ή για μικρότερη περίοδο ή την τροποποίηση του αρχικού διατάγματος όσον αφορά στην περίοδο εφαρμογής του διατάγματος ή να μη λάβει κανένα μέτρο σχετικά με την ανασταλείσα ποινή. Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Βασιλειάδης ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 409, ποινή φυλάκισης με αναστολή είναι ποινή φυλάκισης για όλους τους σκοπούς. Η αναστολή αναβάλλει την εκτέλεση της ποινής αλλά δεν αλλοιώνει τη φύση της. Σε περίπτωση παράβασης των όρων αναστολής, το υπόβαθρο πάνω στο οποίο αποφασίστηκε η αναστολή καταρρέει και ο λόγος για μη ενεργοποίηση της φυλάκισης εξαφανίζεται. Όπως περαιτέρω αναφέρθηκε στην Χριστοδούλου ν. Αστυνομία
(1993)2 Α.Α.Δ. 443: «Η ενεργοποίηση ποινής φυλάκισης με αναστολή, με βάση το Άρθρο 4
(1)του περί της Υφ' όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972, (Αρ. 95/72), είναι ποινή για το προηγούμενο αδίκημα, δηλαδή, για το αδίκημα στο οποίο επιβλήθηκε. Δεν είναι ποινή για το νέο αδίκημα που διαπράχθηκε μέσα στην καθορισμένη περίοδο της αναστολής της εκτέλεσης της πρώτης ποινής - (βλ., μεταξύ άλλων, Louca v. Republic
(1986)2 C.L.R. 141· Ιωαννου ν. Αστυνομίας
(1989)2 A.A.Δ. 251· Βασιλειάδης ν. Αστυνομίας
(1991)2 A.A.Δ. 409· Έλβις Αντωνίου Σύμκασης ν. Της Αστυνομίας
(1993)2 A.A.Δ. 1, Νίκος Ευαγγέλου Αργυρού Χριστούδκιας ν. Της Αστυνομίας `
(1993)2 Α.Α.Δ. 52». Όπως προκύπτει περαιτέρω από την Νομολογία ως ερμηνεία του Άρθρου 4 του Ν.95/72, εκδίδεται διάταγμα για ενεργοποίηση της ποινής φυλακίσεως, εκτός αν το Δικαστήριο πιστεύει ότι αυτό θα ήταν άδικο έχοντας υπόψη όλες τις περιστάσεις που μεσολάβησαν από την αναστολή της ποινής και τις περιστάσεις διάπραξης του νέου αδικήματος. Στη Λούκα ν. Αστυνομίας
(1986)2 Α.Α.Δ. 141, λέχθηκε ότι όταν γίνεται παράβαση των όρων της αναστολής, το πρωταρχικό ζήτημα που εγείρεται προς εξέταση είναι κατά πόσο η παράβαση αυτή είναι για οποιοδήποτε λόγο δικαιολογημένη ή η βαρύτητα μειώνεται εξαιτίας οποιωνδήποτε περιστατικών. Τονίστηκε ότι το Δικαστήριο δεν εκδικάζει εκ νέου την ορθότητα της ποινής φυλάκισης που είχε επιβληθεί, στην απουσία δε κατάλληλων περιστατικών που μειώνουν τη βαρύτητα της παράβασης των όρων της αναστολής, ενεργοποίηση πρέπει να διατάσσεται ως κανόνας. Όπως δε περαιτέρω τονίστηκε στην πιο πάνω απόφαση, ο κατηγορούμενος δεν μπορεί να παραπονεθεί, γιατί παραβαίνοντας τους όρους με τους οποίους η φυλάκιση αναστάληκε, υπολογισμένα ριψοκινδύνεψε την ελευθερία του την οποία και στερείται από δική του εσκεμμένη πράξη. Περαιτέρω στην υπόθεση Ευαγγέλου ν. Αστυνομίας
(1993)2 Α.Α.Δ.52 λέχθηκε ότι η ενεργοποίηση της ανασταλείσας ποινής διατάσσεται κατά κανόνα εκτός αν αυτό θα ήταν άδικο, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων. Το Δικαστήριο επίσης οφείλει να λάβει υπόψη ότι η συνολική ποινή, δηλαδή η ποινή για τη βασική υπόθεση και η ενεργοποιημένη ποινή, δεν πρέπει να είναι υπερβολική[13]. Χρήσιμη καθοδήγηση επί του θέματος προσφέρουν επίσης οι υποθέσεις Χριστοφίδης ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ.148, Παπαχρίστου ν. Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ.62. Παρατηρούμε ότι ο συνήγορος Υπεράσπισης δεν υπέβαλε οποιαδήποτε εισήγηση για την πιθανότητα ενεργοποίησης. Προκύπτει, συνεπώς, ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον μας οτιδήποτε που να δύναται να επενεργήσει ώστε να θεωρηθεί η ενεργοποίηση της ανασταλείσας ποινής φυλακίσεως άδικη. Αντιθέτως εκείνο το οποίο διαπιστώνουμε είναι ότι ο Κατηγορούμενος 1, αντί να αδράξει την ευκαιρία που του δόθηκε από το Δικαστήριο σε παρόμοιας φύσης αδικήματα όπως τα επίδικα, διέπραξε τα υπό εκδίκαση αδικήματα εντός της περιόδου αναστολής, επιδεικνύοντας έτσι πλήρη αδιαφορία προς την επιείκεια που του είχε επιδειχθεί. Κατ' επέκταση, αποτελεί κατάληξη μας ότι μη ενεργοποίηση της ανασταλείσας ποινής φυλακίσεως θα έχει ως αποτέλεσμα η φυλάκιση με αναστολή να χάσει το νόημα της. Όπως αναφέρθηκε και στην Πέτρος Χριστοφίδης ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 148: «Κατά την κρίση μας, η ενεργοποίηση κάποιου μέρους της ποινής καθίστατο επιβεβλημένη. Για να μην απωλέσει η φυλάκιση με αναστολή το νόημα της, για να μην εξασθενήσει ή να εξουδετερωθεί η αποτελεσματικότητα της ως σωφρονιστικό μέτρο». Έχοντας υπ' όψιν μας τη συνολικότητα της ποινής, και όλες τις περιστάσεις που περιστοιχίζουν την υπόθεση, κρίνουμε ότι η συνολική τιμωρία του Κατηγορουμένου 1 δεν θα είναι υπερβολική με την ενεργοποίηση του συνόλου της ανασταλείσας ποινής φυλάκισης ποινής των 4 μηνών που επιβλήθηκε στον Κατηγορούμενο στις 30/10/13 από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στην υπόθεση 23259/12. Ως εκ τούτου εκδίδεται ανάλογη διαταγή ενεργοποίησης της εν λόγω ποινής. Η πιο πάνω ποινή να εκτελεστεί μετά την εκτέλεση των συντρεχουσών ποινών φυλάκισης που επιβλήθηκαν στην υπό εκδίκαση υπόθεση. Εισήγηση για αναστολή της ποινής φυλάκισης της Κατηγορούμενης 3 Το τελευταίο θέμα που απομένει είναι η εισήγηση της συνηγόρου της Κατηγορούμενης 3 για αναστολή της ποινής φυλάκισης. Είναι γνωστές οι αρχές που διέπουν το θέμα αυτό. Δεν κρίνουμε επομένως σκόπιμο να τις επαναλάβουμε[14]. Καθοδηγούμενοι από αυτές συνεκτιμούμε ειδικότερα τους πιο πάνω ελαφρυντικούς παράγοντες που έχουμε επεξηγήσει και ιδιαιτέρως τον πολύ περιορισμένο ρόλο που η Κατηγορούμενη 3 διαδραμάτισε με βάση την εγκληματική συμπεριφορά που της αποδίδεται στα γεγονότα. Πέραν τούτου λαμβάνουμε υπόψιν ότι είναι μητέρα ενός μικρού παιδιού και ότι ο σύζυγος της, Κατηγορούμενος 2, έχει ήδη καταδικασθεί σε πολυετείς ποινές φυλάκισης. Επί του προκειμένου κρίνουμε σκόπιμο να παραπέμψουμε στην Αγγλική υπόθεση Moore 16.1.76, 5705/B/75[15], στην οποία ένα αντρόγυνο ενεπλάκη σε καυγά σε ένα νυχτερινό κέντρο και επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 9 μηνών στο σύζυγο και 6 μηνών στη σύζυγο. Παρόλο που η ποινή λέχθηκε ότι αντιπροσώπευε πλήρως τη σοβαρότητα των αδικημάτων, εντούτοις δεν αντανακλούσε τις ειδικές συνθήκες της υπόθεσης όπου η φυλάκιση και των δύο γονιών θα απέληγε στο ότι τα παιδιά τους θα έμεναν χωρίς γονική φροντίδα. Για το λόγο αυτό η έκτιση της ποινής φυλάκισης που επιβλήθηκε στη σύζυγο αναστάληκε. Ζυγίζοντας τα πιο πάνω έχουμε καταλήξει ότι η παρούσα είναι κατάλληλη περίπτωση για να τύχει ανάλογου χειρισμού. Ως εκ τούτου η επιβληθείσα ποινή στην Κατηγορούμενη 3 αναστέλλεται για περίοδο 3 ετών από σήμερα. Τεκμήρια Όσον αφορά τα Τεκμήρια της υπόθεσης δίδονται οδηγίες όπως αυτά παραμείνουν υπό την φύλαξη της Αστυνομίας μέχρι νεωτέρων οδηγιών του Δικαστηρίου στη βάση της δήλωσης της εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής ότι καταζητούνται άλλα τρία πρόσωπα εν σχέσει με την υπόθεση. (Επεξηγείται στην Κατηγορούμενη 3 σε απλή και κατανοητή γλώσσα η σημασία της αναστολής). (υπ.) ................ Λ. Δημητριάδου - Ανδρέου, Π.Ε.Δ. (υπ) ................ Χ. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. (υπ) ................ Μ. Παπαδοπούλου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1]Δέστε Παναγιώτου v. Δημοκρατίας (ανώτερω) και Tomatari v. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 169. [2] Δέστε Beyki v. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 60 [3] Δέστε Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 582. [4] Δέστε το Σύγγραμμα D.A. Thomas 'Principles of Sentencing' 2η έκδοση. [5] Η απόφαση αυτή αναφέρεται στη σελίδα 211 του πιο πάνω Συγγράμματος. [6] Δέστε επίσης την αγγλική υπόθεση Sherlock 14.1.74, 2731/A/73 που επίσης αναφέρεται στο πιο πάνω Σύγγραμμα. [7] Δέστε Αναστασίου ν. Γενικός Εισαγγελέας
(2005)2 Α.Α.Δ. 492, 513. [8]Δέστε Χαραλάμπους ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ 14 και Κολοκασίδης ν. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ 252. [9] Δέστε σελ. 212 από το Σύγγραμμα D.A. Thomas 'Principles of Sentencing' 2η έκδοση: 'A second exception to the principle that family considerations do not have mitigating effect is the case of an offender who is the mother of young children. While such circumstances by no means guarantee reduction or suspension of sentence of imprisonment imposed for a grave offence, they have some effect in relation to less serious offences'. [10] Δέστε σελ. 213 από το Σύγγραμμα D.A. Thomas 'Principles of Sentencing' 2η έκδοση: 'The third situation in which family hardship may mitigate a sentence is where both parents are imprisoned simultaneously, or other family circumstances man that the imprisonment of one parent effectively deprives the children of parental care." [11] Δέστε Jovanovic v. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ.635 [12] Δέστε Γενικός Εισαγγελέας ν. Αεροπόρου
(1997)2 Α.Α.Δ. 17. [13] Βλέπε Λοϊζου ν. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ.546 [14] Δέστε, μεταξύ άλλων, Κυπριανού ν. Δημοκρατίας Ποιν. Εφ. 28/14, ημερ. 24.2.14 και Ιωσήφ ν. Δημοκρατίας Ποιν. Εφ. 221/12, ημερ. 19.12.12 [15] Αναφέρεται στη σελ. 213 του Συγγράμματος D.A. Thomas 'Principles of Sentencing' 2η έκδοση. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο