ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ν. PALEX INTERIOR SYSTEMS LIMITED κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 10460/13, 22/3/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:B22 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 10460/13 ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ -εναντίον-
- PALEX INTERIOR SYSTEMS LIMITED
- ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ Κατηγορούμενοι Ημερομηνία: 22 Μαρτίου, 2016 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κος Προδρόμου. Για τους Κατηγορούμενους: κος Φλωρίδης. ΑΠΟΦΑΣΗ Η Κατηγορουμένη 1 εταιρεία αντιμετωπίζει τέσσερις κατηγορίες, οι οποίες αφορούν μη καταβολή προς 4 εργοδοτούμενους της, του 13ου μισθού τους για το έτος
- Πρώτη μάρτυρας Κατηγορίας, ήταν η Χρυστάλλα Πέτρου, η οποία είναι Επιθεωρήτρια στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων του Υπουργείου Εργασίας. Στις 27/12/2012, συνάδελφός της παρέλαβε παράπονα από 4 εργοδοτουμένους της Κατηγορούμενης εταιρείας και η ίδια ανέλαβε τη διερεύνηση, η οποία περιλαμβάνει επικοινωνία τόσο με τον εργοδότη όσο και με τους παραπονούμενους. Κατέθεσε ως Τεκμήρια 1 έως και 4 τα παράπονα των εργοδοτουμένων στο Τμήμα της. Ως Τεκμήριο 5, κατατέθηκε επιστολή της Συντεχνίας (ΣΕΚ), η οποία απευθύνετο στο διευθυντή της Κατηγορουμένης και τον καλούσαν να καταβάλει προς τους παραπονουμένους, την προειδοποίηση, το 13ο μισθό όπως επίσης και 14ο μισθό από την ημέρα πρόσληψής τους. Αναφέρθηκε στην επικοινωνία της με τον Κατηγορούμενο 2 και στις προσπάθειές της να διευθετηθεί το όλο ζήτημα εξωδίκως, προσπάθειες οι οποίες δεν τελεσφόρησαν. Κατά την αντεξέτασή της ΜΚ1, η γραμμή της υπεράσπισης κινήθηκε σε δύο άξονες. Αρχικά προβλήθηκε η θέση ότι, τα Τεκμήρια 1 έως και 4 τα οποία αφορούν τα παράπονα, δεν αναφέρονται σε 13ο μισθό. Ακολούθως της έγινε υποβολή ότι η Κατηγορούμενη δεν πλήρωνε 13ο μισθό στους υπαλλήλους της αλλά «μπόνους». Η ΜΚ1, απέρριψε και τις δυο πιο πάνω αναφερόμενες θέσεις. Οι επόμενοι 4 μάρτυρες κατηγορίας ήταν οι ίδιοι οι Παραπονούμενοι. Πρώτος από αυτούς έδωσε μαρτυρία ο Αλέξανδρος Σταύρου (ΜΚ2). Ανάφερε ότι εργάζόταν στην Κατηγορουμένη εταιρεία από το 2003 μέχρι και το Δεκέμβριο
- Δεν του είχαν δοθεί γραπτώς οι όροι εργοδότησής του, αλλά η συμφωνία ήταν προφορική. Ο εργοδότης του, του κατέβαλλε 13ο μισθό, ο οποίος για το έτος 2011, τους καταβλήθηκε σε 2 δόσεις, ο μισός το 2011 και ο άλλος μισός το
- Εξακολουθεί να παραμένει οφειλόμενος ο 13ος μισθός για το
- Κατά την αντεξέτασή του, η υπεράσπιση πρόβαλε τη θέση ότι υπήρξε συμφωνία μεταξύ του εργοδότη και του ιδίου, ότι ο 13ος μισθός από το 2011 θα καταβάλετο μισός και ότι για αυτό το λόγο στο παράπονό του, το οποίο υπέβαλε στις 27/12/2012 δεν κάνει αναφορά σε μη πληρωμή 13ου μισθού. Ο ΜΚ2, διαφώνησε. Η θέση του ήταν ότι ουδέποτε έγινε συμφωνία για να αποκοπεί κατά το ήμιση ο 13ος μισθός του, αλλά ότι συναίνεσε στην καταβολή του σε δύο δόσεις. Του υποδείχθηκαν οι επιταγές με τις οποίες η Κατηγορούμενη πλήρωσε τις οφειλές της προς αυτόν, συμπεριλαμβανομένου και του 13ου μισθού για το 2012, ο οποίος του καταβλήθηκε ο μισός ως η συμφωνία του με τον εργοδότη του (Τεκμήρια 9 και 10). Η θέση του ήταν ότι 13ος μισθός για το 2012 δεν του καταβλήθηκε και ότι εκείνο το οποίο πληρώθηκε ήταν το υπόλοιπο του 13ου μισθού για το
- Τρίτος Μάρτυρας Κατηγορίας, ήταν ο Χρυσόστομος Κασκίρης, ο οποίος δούλευε στην Κατηγορουμένη από το έτος 2006 μέχρι και το
- Σύμφωνα με τα όσα ανάφερε, καθόλη τη διάρκεια της εργοδότησής του λάμβανε 13ο μισθό. Για το έτος 2011 πληρώθηκε ο μισός 13ος μισθός. Είναι η θέση του ότι δεν έχει κάνει καμία συμφωνία με τον εργοδότη του για μείωση του 13ου μισθού του. Κατά την αντεξέτασή του, του υποβλήθηκε ότι όλες οι οφειλές της εταιρείας προς αυτόν έχουν εξοφληθεί. Επίσης του υποβλήθηκε η θέση της υπεράσπισης ότι δεν του οφείλεται 13ος μισθός και είναι για αυτό το λόγο και δεν έχει συμπεριλάβει σχετικό παράπονο στην καταγγελία του στις 27/12/2012, παράπονο το οποίο ως η θέση της Υπεράσπισης ήταν πρόωρο, λόγω του ότι η εργασία του στην Κατηγορουμένη 1, θα τερματίζετο στις 31/12/
- Του υποδείχθηκε σχετική επιταγή η οποία, ως η θέση του δικηγόρου της υπεράσπισης αφορούσε πληρωμή όλων των οφειλών της κατηγορουμένης 1 προς αυτόν (Τεκμήριο 11). Ειδικότερα για το 13ο μισθό η θέση του δικηγόρου της υπεράσπισης ήταν ότι από το 2011, υπήρξε συμφωνία με τον εργοδότη, όπως έκτοτε καταβάλλεται ο μισός. Ο ΜΚ3 επέμενε, ότι δεν πληρώθηκε το 13ο μισθό για το έτος 2012 και ότι τον διεκδικεί. Αναφορικά με τη θέση του δικηγόρου της Υπεράσπισης, για το πρόωρο της καταγγελίας του, στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, η θέση του ήταν ότι γνώριζε από πριν ότι θα τερματίζονταν οι υπηρεσίες του και προχώρησε στην καταγγελία για να μη χάσει τα δικαιώματά του. Ο παραπονούμενος Κωνσταντίνος Ιωάννου, κατέθεσε ως Μάρτυρας Κατηγορίας
- Σύμφωνα με τα όσα ανάφερε κατά την κυρίως εξέτασή του, δούλευε στην Κατηγορούμενη 1 εταιρεία, από το έτος 2003 μέχρι και το Δεκέμβριο
- Η Κατηγορουμένη του οφείλει το 13ο μισθό για το έτος
- Κατά την αντεξέταση του, επισημάνθηκε ότι με το παράπονό του στις 27/12/2012 στο Υπουργείο Εργασίας δεν αναφέρεται σε μη καταβολή 13ου μισθού και ότι υπήρχε συμφωνία μεταξύ αυτού και του εργοδότη του ότι από το 2011 θα καταβάλλεται μισός 13ος μισθός. Κατατέθηκε ως Τεκμήριο 15 και Τεκμήριο 16 αντίγραφο επιταγών , με τις οποίες ως η θέση της υπεράσπισης η Κατηγορούμενη 1 εξοφλεί όλες τις υποχρεώσεις της προς τον Παραπονούμενο. Η θέση του ήταν ότι του οφείλεται ο 13ος μισθός για το έτος
- Τελευταίος μάρτυρας για την κατηγορούσα αρχή ήταν ο Σωτήρης Σάββα, ο οποίος δούλευε στην κατηγορουμένη εταιρεία από το 2003 μέχρι και το
- Είναι η θέση του ότι λόγω οικονομικών δυσκολιών, ο διευθυντής της κατηγορουμένης 1, τους είπε ότι, για το έτος 2011 θα τους έδιδε το 13ο μισθό σε δόσεις. Είναι η θέση του ότι ουδέποτε συμφώνησαν στην μείωση του 13ου μισθού κατά το ήμισυ. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 17, αποδείξεις από τις κοινωνικές ασφαλίσεις που φαίνεται ότι τους καταβάλλετο 13ος μισθός. Κατά την αντεξέτασή του, του υποβλήθηκε ότι δεν του οφείλεται 13ος μισθός εξού και δεν συμπεριέλαβε παράπονο για το 13ο μισθό στην αρχική καταγγελία που έκανε στο Υπουργείο Εργασίας. Του υποβλήθηκε περαιτέρω ότι υπήρξε συμφωνία με τον εργοδότη του, από το έτος 2011 να τους καταβάλλεται ο 13ος μισθός μειωμένος κατά το ήμισυ. Ο ΜΚ5, απέρριψε τη πιο πάνω θέση και η τοποθέτησή του ήταν ότι ουδέποτε συναίνεσε στη μείωση του 13ου μισθού του κατά το ½ και πως εξακολουθεί να έχει παράπονο για τη μη πληρωμή του 13ου μισθού για το έτος
- Το Δικαστήριο μετά το πέρας της μαρτυρίας των πιο πάνω πέντε μαρτύρων κατηγορίας, έκρινε ότι υπάρχει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της Κατηγορουμένης 1 και την κάλεσε σε απολογία, ενώ αθώωσε και απάλλαξε τον Κατηγορούμενο 2 στις κατηγορίες 4 έως και
- Μαρτυρία για τη ΜΚ1, έδωσε ο Παναγιώτης Αλεξανδράκης, διευθυντής της. Κατάθεσε Γραπτό Κείμενο ως μέρος της κυρίως εξέτασής του. Είναι η θέση του, ότι η κατηγορούμενη 1 εταιρεία υπήρξε μια εύρωστη εταιρεία, η οποία από το έτος 2011, άρχισε να παρουσιάζει οικονομικά προβλήματα, τα οποία οφείλονται στην οικονομική κρίση. Λόγω της άσχημης οικονομικής κατάστασης, η εταιρεία έλαβε διάφορα μέτρα όπως τη μείωση του προσωπικού της. Μεταξύ άλλων, κατόπιν και της σύμφωνης γνώμης και των υπαλλήλων ήταν η μείωση στο μισό του 13ου μισθού. Τελικά η εταιρεία το 2012 ανέστειλε τις εργασίες της. Κατά την αντεξέτασή του ερωτήθηκε κατά πόσο η αναφερόμενη συμφωνία για μείωση του 13ου μισθού ήταν γραπτή. Ο μάρτυρας απάντησε ότι η συμφωνία ήταν προφορική και ότι δεν είχε οποιοδήποτε γραπτό στοιχείο για να αποδείξει τη συγκατάθεση των εργοδοτουμένων της Κατηγορουμένης 1 στην εν λόγω αποκοπή. Μετά το πέρας της μαρτυρίας του διευθυντή της Κατηγορουμένης εταιρείας, η Υπεράσπιση δήλωσε ότι δεν θα έχει άλλο μάρτυρα και η υπόθεση ορίστηκε για αγορεύσεις. Με τις αγορεύσεις του ο δικηγόρος της Κατηγορουμένης, ισχυρίζεται ότι ο Νόμος δεν αποκαλύπτει το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται η Κατηγορουμένη 1 στις κατηγορίες 4 έως και
- Επίσης, προώθησε τη θέση ότι ακόμα και εάν αποφασιστεί ότι στοιχειοθετείται αδίκημα, η Κατηγορούσα Αρχή δεν κατάφερε να αποδείξει την υπόθεσή της. Κάνει αναφορά στα Τεκμήρια 1 έως και 4, για να επισημάνει ότι το αρχικό παράπονο στο οποίο προέβησαν οι Παραπονούμενοι για την Κατηγορουμένη 1 δεν αφορούσε 13ο μισθό, με αποτέλεσμα να προκύπτει το ερώτημα ποιο είναι τελικά το παράπονο των παραπονουμένων. Είναι η θέση του ότι υπήρχε συμφωνία μεταξύ της Κατηγορουμένης 1 και των Παραπονούμενων για αποκοπή του μισού 13ου μισθού και σε σχέση με τις υποβολές της Κατηγορούσας Αρχής ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία που να επιμαρτυρεί αυτό, σημειώνει ότι δεν υπάρχει τέτοια υποχρέωση. Καταλήγει, ότι ακόμα και εάν απορριφθούν οι προηγούμενες θέσεις του και θεωρηθεί ότι υπάρχει αδίκημα και επομένως υποχρέωση καταβολής 13ου μισθού στους Παραπονουμένους, από τη μαρτυρία που έχει προσφερθεί και δεν αμφισβητήθηκε, φαίνεται ότι η Κατηγορουμένη 1, ήταν σε οικονομική δυσπραγία και επομένως η μη καταβολή έγινε εξαιτίας της δυσπραγίας αυτής και όχι με πρόθεση. Το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται η Κατηγορουμένη, δεν είναι αυστηρής ποινικής ευθύνης και επομένως η Κατηγορούσα Αρχή, όφειλε να αποδείξει όχι μόνο την αντικειμενική υπόσταση (actus reus) αλλά και την υποκειμενική υπόσταση (mens rea), η οποία ως η εισήγησή του δεν υφίσταται, γιατί η οποιαδήποτε μη πληρωμή ήταν λόγω πραγματικής οικονομικής αδυναμίας. Από την πλευρά του ο δικηγόρος της Κατηγορούσας Αρχής, εισηγήθηκε ότι η Κατηγορουμένη όφειλε να καταβάλει το 13ο μισθό και ότι με βάση την τροποποίηση του Νόμου φέρει και το βάρος απόδειξης, ότι έχει καταβάλει τους 13ους μισθούς για τους οποίους κατηγορείται ότι δεν κατέβαλε. Η μαρτυρία που έχει δοθεί και η οποία γίνεται αποδεκτή πριν «χρησιμοποιηθεί ως υπόβαθρο διαπιστώσεων και ευρημάτων, αξιολογείται στο σύνολό της με σκοπό να κριθεί εάν είναι ή όχι αξιόπιστη (Τσεκούρα ν Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ.180/10, ημ. 11.10.2012, ιωάννου ν Παλάζη 1(Α) ΑΑΔ276 κ.α.) με την αναξιόπιστη μαρτυρία να μην αποτελεί αποδεικτικό υλικό ενώπιον του Δικαστηρίου (Miorage v Radivojenik
(1998)1 (Β) ΑΑΔ614) και να μην αποδεικνύει τίποτε (Αθανασίου και Άλλος ν Κουνούνη
(1997)1 (Β) ΑΑΔ 614)» (βλ. ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, των Τάκης Ηλιάδης και Νικόλας Σάντης, σελ.129). Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες που έδωσαν μαρτυρία στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία που έδωσαν σε συνδυασμό με τη στάση που επέδειξαν κατά τη διάρκεια που κατέθεταν ενώπιον μου. Η πρώτη Μάρτυρας Κατηγορίας μου έκανε ιδιαίτερα καλή εντύπωση. Κατάθεσε με πληρότητα τα όσα γνώριζε για την υπό εξέταση υπόθεση, συνοδεύοντας τη μαρτυρία της με τα αντίστοιχα τεκμήρια. Η μαρτυρία της ήταν άμεση, έδιδε την ασφαλή εντύπωση ότι ήταν ειλικρινής και δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέτασή της. Δέχομαι τα όσα ανάφερε, ότι δηλαδή ανέλαβε διερεύνηση του παραπόνου των 4 Παραπονουμένων και ότι κατά τη διερεύνησή του διαφάνηκε η μη καταβολή του 13ου μισθού για το έτος 2012 από την Κατηγορούμενη εταιρεία προς τους 4 Παραπονούμενους και λόγω της μη καταβολής του και μετά που επικοινώνησε με τον εργοδότη, το Τμήμα της προχώρησε στην καταχώρηση της υπό εξέταση ποινικής υπόθεσης. Ο ΜΚ2, επίσης μου έκανε καλή εντύπωση. Ήταν ξεκάθαρος στη θέση του ότι διεκδικεί το 13ο μισθό του για το έτος 2012 και ότι αυτός δεν του καταβλήθηκε. Συμφώνησε ότι έλαβε τα ποσά που αφορά η επιταγή Τεκμήριο 10, αλλά ήταν κάθετος καθόλη τη διάρκεια της αντεξέτασής του, ότι ο 13ος μισθός για το έτος 2012, εξακολουθεί να είναι οφειλόμενος, ότι τον διεκδικεί και ότι ουδέποτε συναίνεσε στη μη πληρωμή του. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο ΜΚ3, επίσης επέμενε στη θέση του, ότι ουδέποτε συναίνεσε στη μείωση του 13ου μισθού του, ότι αυτός εξακολουθεί να είναι οφειλόμενος και οι επιταγές Τεκμήρια 12 και 13 δεν αφορούν πληρωμή του 13ου μισθού και ότι τον διεκδικεί. Δεν διαφεύγει την προσοχή μου ότι, αυτός ο μάρτυρας υπήρξε αμυντικός κατά τις απαντήσεις του και παρουσίαζε δυσκολία να απαντήσει σε κάποιες ερωτήσεις. Ήταν εμφανώς αγχωμένος κατά το στάδιο που έδιδε μαρτυρία. Παρόλη τη δυσκολία του σαν μάρτυρας, σε σχέση με το επίδικο ζήτημα, της μη καταβολής σε αυτόν του 13ου μισθού για το έτος 2012, υπήρξε σταθερός. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του ότι, δεν πληρώθηκε 13ο μισθό για το έτος 2012 και ότι τον διεκδικεί. Ο ΜΚ4, αναφέρθηκε στις πολύ καλές σχέσεις που είχε με τον εργοδότη του καθόλη τη διάρκεια της εργασιακής τους σχέσης. Η θέση του υπήρξε όμως ότι, ουδέποτε συμφώνησε στην μείωση κατά το ήμιση του 13ου μισθού και ότι η συμφωνία με τον εργοδότη του υπήρξε ότι ο 13ος μισθός για το 2011 θα καταβάλλετο σε δόσεις. Συμφώνησε ότι έλαβε τα ποσά τα οποία αφορούν οι επιταγές Τεκμήρια 15 και 16 και ότι αυτά τα ποσά δεν αφορούν το 13ο μισθό για τα έτος 2012 ο οποίος δεν του καταβλήθηκε και τον διεκδικεί. Επίσης αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Τέλος ο ΜΚ5, επίσης ανάφερε ότι δεν του έχει καταβληθεί ο 13ος μισθός για το έτος 2012 και ότι τον διεκδικεί. Ουδέποτε συμφωνήθηκε με τον εργοδότη του η μείωσή του, παρά μόνο λόγω των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετώπιζε η Κατηγορουμένη εταιρεία συμφώνησαν όπως το 2011, ο 13ος μισθός καταβληθεί σε δόσεις. Αναφέρθηκε μάλιστα και σε συμβάν με το οποίο συζήτησε με τον διευθυντή της Κατηγορουμένης για το θέμα του 13ου μισθού. Ο 13ος μισθός για το έτος 2012 δεν του έχει καταβληθεί και εξακολουθεί να τον διεκδικεί. Αποδέχομαι επίσης τη μαρτυρία του. Όπως αναφέρω, οι Παραπονούμενοι, ΜΚ2 έως και ΜΚ5 σε γενικές γραμμές μου έκαναν καλή εντύπωση και τους δέχομαι σαν μάρτυρες αλήθειας. Διαφοροποιήσεις που έχουν παρουσιαστεί κατά τη μαρτυρία τους, είναι επουσιώδεις, δεν επηρεάζουν το σύνολο της μαρτυρίας τους και αποκαλύπτουν έλλειψη συνεννόησης μεταξύ τους. Η θέση και των τεσσάρων όπως παρουσιάστηκε, είναι ότι διεκδικούν 13ο μισθό για το 2012 ο οποίος δεν τους δόθηκε και απορρίπτουν υποβολές αναφορικά με συμφωνία να τους καταβάλλεται μισός από το 2011. Ο μάρτυρας Υπεράσπισης, Παναγιώτης Αλεξανδράκης, με τη μαρτυρία του, προβάλλει ισχυρισμό ότι συμφωνήθηκε με τους Παραπονουμένους, από το 2011 να καταβάλλεται μειωμένος 13ος μισθός κατά το ήμιση. Ανάλωσε μεγάλο μέρος της κυρίως εξέτασής του σε αναφορές στην οικονομική δυσπραγία της Κατηγορουμένης 1 εταιρείας και στην αδυναμία της να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της. Ήταν διάχυτη από μέρους του η προσπάθεια επικαλούμενος την οικονομική κρίση και την οικονομική δεινότητα της εταιρείας, να αποποιηθεί εξαιτίας της αδυναμίας αυτής, των ευθυνών του για καταβολή του 13ου μισθού για το έτος 2012. Είναι αξιοσημείωτο ότι, στην αποτελούμενη από 17 παραγράφους Γραπτή του Δήλωση (Έγγραφο Α), αναφορά στα επίδικα θέματα, κάνει μόνο σε τρεις παραγράφους, στην 6, 7 και 17, στις οποίες μόνο προβάλει ισχυρισμό ότι κατέβαλε κανονικά το 13ο μισθό για το έτος 2012, πλην όμως αυτός είναι μειωμένος κατά το ήμιση καθότι κάτι τέτοιο συμφωνήθηκε με τους Παραπονουμένους. Πέραν του ισχυρισμού του αυτού, καμία άλλη αναφορά δεν κάνει στην κατ΄ ισχυρισμό συμφωνία για μείωση του 13ου μισθού. Δεν κάνει αναφορά προς στοιχειοθέτηση του ισχυρισμού του σε γεγονότα, στο πότε έλαβε χώρα η συνάντησή και τι διαμειφθεί μεταξύ αυτού και των υπαλλήλων του. Στο μόνο γεγονός που κάνει αναφορά και το οποίο θεωρεί άξιο μνημόνευσης, είναι το γεύμα που έκανε στους υπαλλήλους του τα Χριστούγεννα του 2012, αμέσως μετά που τους απέλυσε. Ως αναφέρω το μεγαλύτερο μέρος της μαρτυρίας του, εκφεύγει των επίδικων θεμάτων και ως τέτοιο δεν έχει αποδεικτική αξία, ούτε και δύναται να ληφθεί υπόψη. Από τα τεκμήρια και τη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου, ως αυτή έχει αξιολογηθεί, μπορώ με ασφάλεια να καταλήξω στα ακόλουθα ευρήματα: Οι Παραπονούμενοι υπήρξαν υπάλληλοι της Κατηγορουμένης 1. Κατά τη διάρκεια της εργασίας τους λάμβαναν 13ο μισθό. Δεν συμφώνησαν στην μείωση του 13ου μισθού τους. Ο 13ος μισθός για το 2011 τους καταβλήθηκε σε 2 δόσεις. Για το έτος 2012 δεν έλαβαν 13ο μισθό. Εξακολουθούν να διεκδικούν την πληρωμή του 13ου μισθού για το έτος 2012. Οι κατηγορίες οι οποίες αντιμετωπίζει η Κατηγορούμενη (σημ. η αναφορά γίνεται στις κατηγορίες 4 έως και 7) αφορούν παράβαση των άρθρων 2, 9
(1)και 20 του περί Προστασίας των Μισθών Νόμου του 2007 (35(I)/2007). Το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται η Κατηγορούμενη, συνίσταται στην παράβαση διατάξεων του Νόμου, δηλαδή των άρθρων 2 και 9, η οποία τιμωρείται σύμφωνα με το άρθρο 20 του Νόμου. Σύμφωνα με το άρθρο 12
(3)του Νόμου: "Το βάρος της απόδειξης για την καταβολή του μισθού σε εργοδοτούμενο φέρει ο εργοδότης." Η εν λόγω πρόνοια αποτελεί τροποποίηση του νόμου, η οποία έγινε στις 28/12/2012, δηλαδή μια μέρα μετά από την καταχώρηση του παραπόνου. Παρά ταύτα θεωρώ ότι η εν λόγω πρόνοια έχει αναδρομική ισχύ και εφαρμόζεται εν προκειμένω, καθώς δεν είναι ουσιαστικής φύσης αλλά σχετίζεται με την απόδειξη. Σχετικά είναι όσα ειπώθηκαν στην υπόθεση Σοφοκλέους κ.α. ν. Στυλιανού
(1992)1Α Α.Α.Δ 81: «Το ζήτημα της αναδρομικής ισχύος των Νόμων και οι αρχές που το διέπουν, ανάλογα με το αν οι νομικές πρόνοιες είναι ουσιαστικής ή δικονομικής φύσης, έχουν εξηγηθεί σε μεγάλη σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Πράγματι, αντίθετα προς όσα ισχύουν για τους ουσιαστικούς νόμους, οι δικονομικοί κανόνες αλλά και εκείνοι που σχετίζονται με την απόδειξη, θεωρούνται ότι έχουν αναδρομική ισχύ εκτός αν φανεί ότι προκύπτει καθαρά αντίθετη πρόθεση του νομοθέτη ή, όπως έχει τεθεί διαφορετικά, υπάρχει καλός λόγος για το αντίθετο.» Η Κατηγορουμένη, με τη μαρτυρία την οποία έχει προσφέρει δεν έχει καταφέρει να αποσείσει το αποδεικτικό βάρος το οποίο τη βαρύνει, αντιθέτως πρόβαλε άλλο ισχυρισμό, αυτό της μεταξύ των μερών συμφωνίας για καταβολή μειωμένου κατά το ήμιση 13ου μισθού και αυτό σε μια προσπάθεια να αποδείξει ότι η πληρωμή που έγινε σε σχέση με ποσό 13ου μισθού δεν αφορά το υπόλοιπο του έτους 2011 ως ο ισχυρισμός των Παραπονουμένων, αλλά το σύνολο του 13ου μισθού για το έτος
- Επίσης σε σχέση με τον ισχυρισμό ότι υπήρξε συμφωνία αναφορικά με τη μείωση κατά ½ του 13ου μισθού από το 2012, η πλευρά της Κατηγορουμένης 1, επέλεξε να παραμείνει στην προβολή και μόνο ισχυρισμών περί του ζητήματος αυτούς, χωρίς να παρουσιάζει κάποια μαρτυρία δυνάμενη να στοιχειοθετήσει τον ισχυρισμό της αυτό, ενώ σημειώνεται ότι η πλευρά των Παραπονουμένων υπήρξε κάθετη καθόλη τη διάρκεια που έδιδαν μαρτυρία ότι ουδέποτε συναίνεσαν στην κατ΄ ισχυρισμό μείωση και ότι ο 13ος μισθός για το έτος 2012 δεν έχει καταβληθεί. Οι παραπονούμενοι με τη μαρτυρία τους ισχυρίζονται ότι δεν έλαβαν 13ο μισθό για το έτος
- Η μη καταβολή δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Εκείνο που αμφισβητήθηκε ήταν η υποχρέωση καταβολής. Το παράπονο των παραπονουμένων είναι δεδομένο, στο οποίο επέμεναν και οι 4 καθόλη τη διάρκεια που έδιδαν μαρτυρία. Οι ισχυρισμοί περί μη ύπαρξης παραπόνου σήμερα, λόγω των αναφορών στα Τεκμήρια 1 έως και 4 δεν μπορούν να έχουν κάποια αξία. Θα διαφωνήσω με την προσέγγιση του δικηγόρου της Υπεράσπισης, ότι για να καταστεί αδίκημα η μη καταβολή μισθού από την Κατηγορουμένη 1, θα πρέπει να αποδειχθεί και η υποκειμενική υπόσταση. Το αδίκημα είναι αδίκημα αυστηρής ευθύνης, για αυτό και ο νομοθέτης και η νομολογία, ρητά καθορίζουν ότι το αδίκημα αυτό μόνο από τον εργοδότη διαπράττεται. Είναι επίσης, παράδοξο να ισχυρίζεται ο δικηγόρος για την υπεράσπιση ότι απαιτείται να αποδειχθεί mens rea σε σχέση με νομικό πρόσωπο. "The personality of a company is a legal fiction and a company does not itself have a mind." Blackstone´s Criminal Practice, 2009, A5.17 pg
- Τα αδικήματα τα οποία κατηγορείται η Κατηγορουμένη ότι διέπραξε είναι «απόλυτης ευθύνης». Δεν απαιτείται η συνδρομή mens rea για τη διάπραξή τους, αλλά μόνο actus reus. Για τα αδικήματα απόλυτης ευθύνης έχει λεχθεί στην, κλασική, θα έλεγα, για το ζήτημα, απόφαση Sea Island Tours Ltd ν. KOT,
(1995)2 Α.Α.Δ. 196: "Το πώς προσεγγίζεται ερμηνευτικά μια ποινική διάταξη προκειμένου να διαγνωστεί το κατά πόσο επιβάλλει ή όχι αυστηρή ευθύνη, εξετάστηκε από το Εφετείο, με αναφορά σε Αγγλική νομολογία, στην υπόθεση Hailis v. The Polide
(1982)2 C.L.R. 99 όπου τέθηκαν οι ακόλουθες γενικές κατευθυντήριες γραμμές τις οποίες συνοψίζουμε, προσθέτοντας και κάποιες επεξηγήσεις. Το θέμα κρίνεται κατ' αρχήν από το λεκτικό της διάταξης και έπειτα, εν αμφιβολία, από τη φύση του νομοθετήματος - ρυθμιστικής ή αυστηρώς ποινικής - όπως και από το πρόβλημα προς το οποίο το νομοθέτημα απευθύνεται για επίλυση - αν π.χ. ανάγεται σε τομέα που αφορά, γενικά θα λέγαμε, την κοινή ευημερία: βλ. σχετικά την πολύ σημαντική απόφαση της Νομικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην υπόθεση Alphacell Ltd v. Woodward [1972] 2 All E.R. 475, απόφαση που επιβεβαιώθηκε πρόσφατα στην National Rivers Authority v. Yorkshire Water Services Ltd [1995] 1 All E.R. 225. To ζήτημα εδώ δεν απαιτεί εκτενή συζήτηση δεδομένου ότι, κατά τη γνώμη μας, το λεκτικό της διάταξης, ερμηνευόμενο από μόνο του χωρίς αναφορά προς οτιδήποτε άλλο, καταδείχνει τη δημιουργία αδικήματος αυστηρής ευθύνης. Αναδύεται ευκρινώς πως με την εκδήλωση της προσδιορισθείσας ενέργειας, εφόσον προκύπτει η παράβαση, τελείται το αδίκημα." Πέραν του ότι από το ίδιο το λεκτικό του νόμου τον οποίο η Κατηγορουμένη κατηγορείται ότι έχει παραβεί φαίνεται ξεκάθαρα, ότι δεν απαιτείται η συνδρομή υποκειμενικής υπόστασης, η ίδια η φύση του αδικήματος, για το οποίο κατηγορείται η Κατηγορούμενη, είναι τέτοια η οποία το κατατάσσει στα αδικήματα απόλυτης ευθύνης, εφόσον το αδίκημα, συνίσταται σε πράξη (μη καταβολή μισθού) η οποία απαγορεύεται από το Νόμο και τιμωρείται απ' αυτόν, για λόγους που εμπίπτουν στα όρια του δημοσίου συμφέροντος ή της δημόσιας ευημερίας. Βλ . σχετικά και Δημοκρατία ν. Δημητρίου
(2010)2 Α.Α.Δ. 298, AESTAS TRADING LTD κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 78/2014, 79/2014, 3/9/2015. Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω θεωρώ ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει καταφέρει να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την υπόθεση της σε σχέση με τα όσα έφερε βάρος απόδειξης. Σε σχέση με την καταβολή του 13ου μισθού, το βάρος απόδειξης το έφερε η Κατηγορούμενη 1 στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων και δεν κατάφερε να αποσείσει αυτό. Επομένως, η Κατηγορουμένη, κρίνεται ένοχη στις τέσσερις κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζει, δηλαδή, η Κατηγορουμένη 1 κρίνεται ένοχη στην Τέταρτη Κατηγορία, στην Πέμπτη Κατηγορία, στην Έκτη Κατηγορία και στην Έβδομη Κατηγορία. (Υπ) ................................. Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο