ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ν. ΓΙΩΡΓΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 9726/13, 22/3/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:B23 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 9726/13 ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ -εναντίον- ΓΙΩΡΓΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 22 Μαρτίου, 2016 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κος Προδρόμου. Για τον Κατηγορούμενο: κος Ενταφιανός. ΑΠΟΦΑΣΗ Εφαλτήριο, το οποίο τροχοδρόμησε τα γεγονότα που κατέληξαν στην καταχώρηση της παρούσας ποινικής υπόθεσης, υπήρξε η επιστολή του Κατηγορουμένου προς όλο το προσωπικό του, με την οποία τους ενημέρωνε ότι: «Λόγω της οικονομικής ύφεσης που υπάρχει, το γραφείο μας αποφάσισε ότι φέτος 2012, δεν θα πληρώσει 13ους μισθούς.» (Τεκμήριο 3). Η Παραπονούμενη, αντέδρασε στην επιστολή αυτή, συζήτησε με τον εργοδότη της, με αποτέλεσμα να αποχωρήσει από την εργασία της και να προχωρήσει σε παράπονο στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων του Υπουργείου Εργασίας, διεκδικώντας την καταβολή της αναλογίας του 13ου μισθού της. Η λειτουργός που ανέλαβε τη διερεύνηση του Παραπόνου της απέστειλε στον Κατηγορούμενο, επιστολή ημερομηνίας 5/2/2013, ενημερώνοντάς τον για την σε βάρος του καταγγελία και ζητώντας του να προχωρήσει σε πληρωμή της Παραπονουμένης και να προσκομίσει στο Τμήμα τις σχετικές αποδείξεις πληρωμής. Με την πιο πάνω επιστολή, του ζητήθηκε να παρουσιάσει και αντίγραφο γραπτής ενημέρωσης των όρων απασχόλησης της Παραπονουμένης. Ο Κατηγορούμενος δε συμμορφώθηκε με την πιο πάνω επιστολή, με αποτέλεσμα την καταχώρηση της υπό εξέταση ποινικής υπόθεσης. Πρώτη μάρτυρας ήταν η Επιθεωρήτρια εργασιακών Σχέσεων Χρυστάλλα Πέτρου (ΜΚ1). Η ΜΚ1 ήταν το άτομο το οποίο ανέλαβε τη διερεύνηση των γεγονότων που αφορούν την παρούσα υπόθεση, κατόπιν του γραπτού παραπόνου (Τεκμήριο 1) της Ελένης Παπασταύρου (Παραπονουμένης). Είναι η θέση της, ότι η Παραπονούμενη επισκέφτηκε το Τμήμα στις 11/12/2012, προκειμένου να καταγγείλει ότι ο εργοδότης της (Κατηγορούμενος), δεν της κατέβαλε την αναλογία του 13ου μισθού της για το έτος
- Παρέδωσε στη ΜΚ1 επιστολή, την οποία ο Κατηγορούμενος έστειλε στις 4/10/2012 προς όλο το προσωπικό ότι δεν θα τους καταβάλει 13ο μισθό για το έτος 2012 (Τεκμήριο 3). Επίσης, κατήγγειλε ότι δεν την ενημέρωσε γραπτώς για τους βασικούς όρους εργοδότησής της. Η ΜΚ1, αφού επιβεβαίωσε, ότι ο Κατηγορούμενος ήταν όντως ο εργοδότης της Παραπονουμένης, επικοινώνησε μαζί του και του ανέφερε τους ισχυρισμούς της. Εξαιτίας της μη ανταπόκρισης του Κατηγορουμένου, η ΜΚ1 ετοίμασε την επιστολή-Τεκμήριο 2 με την οποία έδιδε μια βδομάδα προθεσμία στον Κατηγορούμενο, να καταβάλει στην Παραπονούμενη την αναλογία του 13ου μισθού της, όπως και να παρουσιάσει στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων απόδειξη πληρωμής και αντίγραφο της γραπτής ενημέρωσης των βασικών όρων εργοδότησης της Παραπονουμένης. Ο Κατηγορούμενος δεν ανταποκρίθηκε και καταχωρήθηκε η παρούσα ποινική διαδικασία. Μετά την καταχώρηση της παρούσας διαδικασίας, ο Κατηγορούμενος, παρουσίασε έγγραφο, (Τεκμήριο 4), το οποίο κατ΄ ισχυρισμό είναι οι όροι εργοδότησης της Παραπονουμένης, το οποίο δεν φέρει την υπογραφή της, γιατί ως ο ισχυρισμός της πλευράς του Κατηγορουμένου, ουδέποτε η Παραπονουμένη το υπέγραψε και το επέστρεψε στους εργοδότες της. Κατά την αντεξέτασή της, η Υπεράσπιση σε αρκετά σημεία έχει εκφύγει από τα επίδικα θέματα. Βασικός άξονας των ερωτήσεων και των υποβολών, σε σχέση με το ζήτημα του 13ου μισθού προβλήθηκε η θέση ότι ο Κατηγορούμενος δεν έδιδε στους υπαλλήλους του 13ο μισθό. Σε σχέση με τις υπόλοιπες κατηγορίες, προβλήθηκε η θέση ότι ο Κατηγορούμενος δεν ανταποκρίθηκε στην επιστολή Τεκμήριο 2 να παρουσιάσει τα στοιχεία που του ζητήθηκαν, γιατί εάν έπραττε κάτι τέτοιο θα αποκάλυπτε την υπεράσπισή του. Ως δεύτερη μάρτυρας κατέθεσε η ίδια η Παραπονουμένη. Όπως ανέφερε εργαζόταν στον Κατηγορούμενο από το Φεβρουάριο 2009 μέχρι τον Οκτώβρη 2012 με μηνιαίο μισθό €
- Από τη δουλειά της έφυγε εξαιτίας αντιπαράθεσης με τον Κατηγορούμενο. Ειδικότερα, είναι η θέση της, πως όταν ο Κατηγορούμενος έστειλε στο προσωπικό την επιστολή Τεκμήριο 3, με την οποία τους ενημέρωνε ότι δεν θα πλήρωνε 13ο μισθό για το έτος 2012, η Παραπονούμενη αντέδρασε. Υποστηρίζει ότι, ο Κατηγορούμενος, λόγω της αντίδρασής της, της έστειλε γραπτή Προειδοποίηση η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Ακολούθως της πιο πάνω Γραπτής Προειδοποίησης υπήρξε συζήτηση μεταξύ της Παραπονουμένης και του Κατηγορούμενου, κατά την οποία ο Κατηγορούμενος της είπε "αν δεν σου αρέσκει πιάστην τσάντα σου τζιαι φύε" και η Παραπονούμενη έφυγε από την εργασία της. Πήγε σε δικηγόρο, όπως επίσης προχώρησε και σε καταγγελίες στα αρμόδια τμήματα. Της καταβλήθηκε μέρος των οφειλομένων, όχι όμως η αναλογία του 13ου μισθού της. Της επιδείχθηκε το Τεκμήριο 4, ως οι κατ΄ ισχυρισμό όροι εργασίας της, το οποίο δεν αναγνώρισε και ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε έλαβε γραπτή ενημέρωση των όρων απασχόλησής της. Κατά την αντεξέταση της, ερωτήθηκε για το ακριβές ποσό του μισθού της. Όπως ανάφερε τον Απρίλιο του 2012 της έγινε αποκοπή 10% του μισθού της, με αντιστάθμισμα τη μείωση των ωρών εργασίας. Οι υπάλληλοι είχαν αντιδράσει σε αυτήν την αποκοπή, αναγκάστηκαν όμως να την αποδεχτούν προκειμένου να μην προχωρήσει ο εργοδότης τους σε απολύσεις. Όταν όμως αποστάληκε η επιστολή, αναφορικά με τη μη καταβολή 13ου μισθού η Παραπονουμένη αντέδρασε λόγω του ότι δεν είχε σκοπό να συγκατατεθεί στην αποκοπή του 13ου μισθού της και για αυτό το λόγο κατόπιν της αντιπαράθεσης που ήρθε με τον εργοδότη της, αναγκάστηκε να φύγει από την εργασία της. Ήταν η θέση της υπεράσπισης ότι ουδέποτε της καταβλήθηκε 13ος μισθός και πως οποιοδήποτε ποσό της είχε δοθεί ήταν φιλοδώρημα και όχι 13ος μισθός. Η Παραπονουμένη απέρριψε κατηγορηματικά τη θέση αυτή και ανάφερε ότι όταν την προσέλαβε ο Κατηγορούμενος, αναφορικά με ωφελήματα που θα έχει τη διαβεβαίωσε ότι στους 6 μήνες θα της βάζει Ταμείο Προνοίας και ότι θα λαμβάνει 13 μισθό. Όλα αυτά της τα είπε προφορικά λόγω του ότι ουδέποτε της έδωσε γραπτώς τους όρους εργοδότησής της. Μετά το πέρας της μαρτυρίας της Παραπονουμένης και πριν η Κατηγορούσα Αρχή κλείσει την υπόθεση της, τροποποιήθηκαν οι λεπτομέρειες της τέταρτης κατηγορίας, έτσι ώστε το αναγραφέν ποσό στην τέταρτη κατηγορία να είναι €
- Ακολούθως της τροποποίησης η πλευρά της Υπεράσπισης δήλωσε πως δεν επιθυμεί την επανακλήτευση μάρτυρα. Το Δικαστήριο, αφού άκουσε σχετική εισήγηση του δικηγόρου του Κατηγορουμένου, έκρινε ότι έχει αποδειχτεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του Κατηγορουμένου και τον κάλεσε σε απολογία. Ο κατηγορούμενος επέλεξε να δώσει ένορκη μαρτυρία. Είναι η θέση του ότι μια εβδομάδα μετά την πρόσληψή της, είχε συμπληρωθεί το έντυπο "ΟΡΟΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ" και δόθηκε στην Παραπονουμένη για υπογραφή. Η Παραπονουμένη ουδέποτε επέστρεψε το εν λόγω έγγραφο υπογεγραμμένο. Είναι η θέση του ότι, σύμφωνα με τους όρους απασχόλησης της, δεν θα της εδίδετο 13ος μισθός ή οποιοδήποτε άλλο ωφέλημα. Παρόλο που δεν προβλέπετο στους όρους εργασίας της η καταβολή οποιουδήποτε ωφελήματος, αποφάσισε να αποδώσει στην Παραπονουμένη τα ωφελήματα που λάμβαναν και οι λοιποί υπάλληλοι (δηλαδή Ταμείο Προνοίας και φιλοδώρημα). Εξαιτίας της οικονομικής κρίσης η οποία επηρέασε τις εργασίες του, αναγκάστηκε να προχωρήσει σε αποκοπή 10% του μισού των υπαλλήλων του, δίδοντας τους σχετική ενημέρωση-επιστολή, η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Ακολούθως, επειδή η οικονομική κρίση συνεχιζόταν απέστειλε επιστολή την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο 8 (σημ. είναι η ίδια επιστολή ως το Τεκμήριο 3) με την οποία ως η θέση του, ενημέρωνε τους υπαλλήλους του, ότι δεν θα δοθεί φιλοδώρημα για το έτος 2012 (σημ. στην επιστολή αναγράφεται13ος μισθός). Κανένας από τους υπαλλήλους του διαμαρτυρήθηκε. Υπήρξε θέση του ότι, κατά τη διάρκεια της εργοδότησης της Παραπονουμένης, της γίνονταν συνεχώς προφορικές παρατηρήσεις. Επειδή η Παραπονουμένη δεν συμμορφώνετο με αυτές, επισκέφτηκε ο ίδιος το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας και ζήτησε συμβουλή. Η απάντηση που πήρε ήταν να αποστείλει Γραπτή Προειδοποίηση προς την Παραπονουμένη πράγμα το οποίο έπραξε (Τεκμήριο 9). Όταν η Παραπονουμένη έλαβε την Γραπτή Προειδοποίηση αντέδρασε και έφυγε από τη δουλειά της, απειλώντας ότι θα προχωρούσε σε καταγγελίες. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η Παραπονουμένη έχει λάβει ό,τι δικαιούται φεύγοντας από την εργασία της. Δεν λάμβανε 13ο μισθό αλλά φιλοδώρημα και η θέση του είναι ότι, δεν οφείλει να της καταβάλει φιλοδώρημα για το έτος
- Πρόβαλε μάλιστα το επιχείρημα ότι ο λόγος που στην επιστολή Τεκμήριο 3 που έστειλε στο προσωπικό ενημερώντας τους για την μη καταβολή φιλοδωρήματος για το έτος 2012, αποκαλεί το φιλοδώρημα ως 13ο μισθό γιατί έτσι είναι συνηθισμένοι στην Κύπρο να αποκαλούν το φιλοδώρημα. Κατά την αντεξέτασή του, του υποβλήθηκε ότι σύμφωνα με τα όσα ο ίδιος καταγράφει στο Τεκμήριο 3 είναι αυταπόδεικτό ότι έδιδε στους υπαλλήλους του 13ο μισθό. Η θέση του ήταν ότι πρόκειται για φιλοδώρημα και ότι έχει γραφεί σαν 13ος μισθός από κεκτημένη ταχύτητα και επανέλαβε ότι εν πάση περιπτώσει λανθασμένα έχουμε συνηθίσει στην Κύπρο να αποκαλούμε οτιδήποτε δίδεται πέραν του μισθού ως 13ο μισθό. Σε σχέση με τις κατηγορίες που αφορούν τα έγγραφα τα οποία αρνήθηκε να παρουσιάσει στην Επιθεωρήτρια οι απαντήσεις του υπήρξαν συγκεχυμένες. Στην αρχή έκανε αναφορά σε προστασία προσωπικών δεδομένων, μετά αναφέρθηκε σε οδηγίες που έδωσε στο δικηγόρο του να δώσει τα έγγραφα, θέση η οποία έρχεται σε αντίθεση με την υποβολή που έγινε στη ΜΚ1 ότι τα εν λόγω έγγραφα δεν της δοθήκαν για να μην αποκαλυφθεί η υπεράσπισή του. Επίσης σε σχέση με την υποχρέωση του να δώσει στην Παραπονουμένη γραπτώς τους όρους απασχόλησής της, με αναφορά στο Τεκμήριο 4 η θέση του ήταν ότι της είχαν δωθεί με σαφείς οδηγίες να τους δει και να τους υπογράψει εάν δεν υπήρχαν παρατηρήσεις και να τους επιστρέψει στην υπεύθυνη προσωπικού, αλλά η Παραπονούμενη ουδέποτε έπραξε αυτό. Μετά το πέρας της μαρτυρίας του Κατηγορουμένου, η Υπεράσπιση δήλωσε ότι δεν θα έχει άλλο μάρτυρα και προχώρησε με τις αγορεύσεις της. Με αναφορά στη μαρτυρία η οποία έχει παρουσιαστεί, εισηγείται ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει την υπόθεση της στον απαιτούμενο βαθμό. Ειδικότερα, εισηγείται ότι δεν αποδείχθηκε ότι ο Κατηγορούμενος κατέβαλλε στους εργοδοτουμένους του 13ο μισθό. Σε σχέση με τη δεύτερη και τρίτη κατηγορία η Υπεράσπιση, επιχειρεί με τις αγορεύσεις του να δώσει εξήγηση για τη μη παρουσίαση των στοιχείων που έχουν ζητηθεί από την Κατηγορούσα Αρχή. Αυτές οι εκ των υστέρων τεθειμένες θέσεις δεν δύνανται να ληφθούν υπόψη. «Οι αγορεύσεις των διαδίκων δεν αποτελούν μέσο προσαγωγής μαρτυρίας ή διεύρυνσης των επίδικων θεμάτων (ΝΑ Theophanous (Matic) Laundries Ltd v Κυπριακής Δημοκρατίας
(2000)3 ΑΑΔ 739, Μισιρλής ν Δημοκρατίας (Αρ. 1)
(1995)3 ΑΑΔ 379), ούτε και μέθοδο αμφισβήτησης άλλων γεγονότων (Ζαχαρία ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2011)3 (Α)ΑΑΔ 293)ή συστατικό στοιχείο απόδειξης της υπόθεσης ή οποιωνδήποτε συναφών επιχειρημάτων και εκεί όπου δεν υποστηρίζονται από μαρτυρία θα πρέπει να αγνοούνται (βλ. Ιωσηφίδη ν Αστυνομίας Ποιν. Εφ.243/12 ημ. 2.5.14)»(Απόσπασμα από το σύγγραμμα των Τάκη Ηλιάδα και Νικόλα Σάντη, ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, σελ. 128) Από την πλευρά της η Κατηγορούσα Αρχή, επισημαίνει ότι από μόνο του το Τεκμήριο 3, και η φράση «δεν θα πληρώσει 13ους μισθούς», δεν μπορεί να σημαίνει παρά μόνο ότι προηγουμένως δίδετο 13ος μισθός. Ακολούθως, με αναφορά στη μαρτυρία που έχει προσφερθεί, εισηγείται ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει πετύχει στο καθήκον της να αποδείξει την υπόθεση στον απαιτούμενο βαθμό. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες, που έδωσαν μαρτυρία στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης. Η εντύπωση που μου άφησε η ΜΚ1, υπήρξε εξαιρετική. Αναφέρθηκε σε όλες τις διαδικασίες που έκανε στα πλαίσια των καθηκόντων της σε σχέση με την υπό εξέταση υπόθεση. Παρουσίασε τα Τεκμήρια τα οποία συνέλλεξε και κατάθεσε με λεπτομέρειες τα όσα διεμοίφθησαν κατά τις συζητήσεις που είχε με τον Κατηγορούμενο. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασής της, οι θέσεις της δεν κλονίστηκαν στο ελάχιστο. Αντιθέτως, της έγιναν υποβολές αναφορικά με ζητήματα τα οποία ακολούθως δεν προωθήθηκαν από την Υπεράσπιση, όπως η υποβολή ότι ο λόγος που δεν της δοθήκαν τα έγγραφα που ζητούσε με την επιστολή Τεκμήριο 2, ήταν για να μην αποκαλυφθεί η υπεράσπιση του Κατηγορουμένου. Δέχομαι τη μαρτυρία της στην ολότητά της. Επίσης η Παραπονουμένη μου έκανε καλή εντύπωση. Έδωσε μάλιστα την ασφαλή εντύπωση του ατόμου, που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια. Ήταν άμεση και ειλικρινής στις απαντήσεις της. Ήταν απολύτως ξεκάθαρη, ότι καθόλη τη διάρκεια της εργοδότησής της λάμβανε 13ο μισθό και μάλιστα αυτό ήταν κάτι για το οποίο τη διαβεβαίωσε ο εργοδότης της προφορικά κατά το στάδιο της πρόσληψής της, ότι δηλαδή, μεταξύ των ωφελημάτων, θα λάμβανε 13ο μισθό. Όπως και σε σχέση με τη θέση της ότι δεν έλαβε τους γραπτούς όρους εργοδότησης της ήταν ξεκάθαρη. Η μαρτυρία της δεν κλονίστηκε στο ελάχιστο κατά την αντεξέτασή της, η οποία σημειώνεται ότι, περιστράφηκε γύρω από γεγονότα τα οποία αφορούσαν την περίοδο εργοδότησής της και την αποδιδόμενη σε αυτή διαγωγή, τα οποία είναι άσχετα με τα όσα εξετάζει το Δικαστήριο στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας. Επίσης αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Η εντύπωση που μου άφησε ο Κατηγορούμενος δεν ήταν θετική. Οι θέσεις του ήταν συγκεχυμένες και πολλές φορές συγκρουόμενες μεταξύ τους. Ζητήματα τα οποία προωθήθηκαν με υποβολές στο στάδιο παρουσίας της υπόθεσης από την Κατηγορούσα Αρχή παρέμειναν χωρίς μαρτυρικό υπόβαθρο από τον Κατηγορούμενο. Κατά την αντεξέταση του οι απαντήσεις του δεν ήταν άμεσες και πολλές φορές όπως θα εξηγήσω αμέσως πιο κάτω, ήταν αντιφατικές μεταξύ τους ή αντίθετες με την κοινή λογική. Η ΜΚ1 με επιστολή, η οποία στάληκε με τηλεομοιότυπο, (Τεκμήριο 2), ζητεί από τον Κατηγορούμενο εντός μιας βδομάδας, να καταβάλει την αναλογία 13ου στην Παραπονουμένη και να της παρουσιάσει (α) τη σχετική απόδειξη πληρωμής και (β) να της παρουσιάσει τη Γραπτή Ενημέρωση των όρων εργοδότησής. Ο Κατηγορούμενος, δεν αμφισβήτησε την παραλαβή της πιο πάνω επιστολής, παρά μόνο πρόβαλε διάφορους ισχυρισμούς για τη μη συμμόρφωση σε αυτή. Κατ΄ αρχήν ισχυρίστηκε ότι τα όσα του ζητήθηκαν συνιστούν προσωπικά δεδομένα και για αυτό δεν τα έστειλε. Σε άλλο σημείο αναφέρθηκε από την Υπεράσπιση ότι ο λόγος που δεν έχουν αποσταλεί είναι για προστασία της υπεράσπισης του Κατηγορουμένου γιατί εάν τα απέστελλε, τότε θα αποκάλυπτε την υπεράσπισή του. Στις πιο πάνω θέσεις του Κατηγορουμένου λυπούμαι να καταγράψω το αυτονόητο. Ότι η παράδοση της Γραπτής Ενημέρωσης (εάν αυτή υπήρχε) θα σήμαινε και τη μη δίωξη του για τα εν λόγω αδικήματα. Καμία υπεράσπισή του θα αποκαλυπτόταν κατά δυσμενή τρόπο, αντιθέτως, θα ήταν προς άμεσο όφελός του καθότι θα απέτρεπε την καταχώρηση των σχετικών κατηγοριών. Επίσης, σαθρό είναι και το υπόβαθρο της θέσης του, ότι δόθηκαν στην Παραπονούμένη γραπτώς οι όροι εργοδότησής της προκειμένου να τους μελετήσει και υπογράψει, αλλά αυτή ουδέποτε τους επέστρεψε υπογεγραμμένους. Η θέση αυτή παρέμεινε ένας μετέωρος ισχυρισμός και ούτε κατά το στάδιο που έδιδε μαρτυρία ο Κατηγορούμενος προώθησε περαιτέρω τη θέση του αυτή, πέραν της παράθεσης του σχετικού ισχυρισμού. Ισχυρίζεται ότι δόθηκαν οι όροι εργοδότησης στην Παραπονουμένη για να τους υπογράψει, αλλά δεν κάνει αναφορά έστω σε μια όχληση, μια υπενθύμιση από την πλευρά του προς την Παραπονουμένη προκειμένου να επιστρέψει υπογραμμένους τους όρους εργοδότησης καθόλο το χρονικό διάστημα που αυτή εργαζόταν για αυτόν. Παρουσίασε μάλιστα προς απόδειξη του ισχυρισμού του περί γραπτής ενημέρωσης των υπαλλήλων του, ως Τεκμήρια 6(Α)-6(ΙΑ) έγγραφα με τίτλο «ΟΡΟΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ», τα οποία αποτελούν την γραπτή ενημέρωση όρων εργασίας των υπόλοιπων υπαλλήλων. Η ενέργειά του αυτή μάλλον αποδυναμώνει παρά ενισχύει τη θέση του περί ενημέρωσης της Παραπονουμένης. Αν ήταν τόσο επιμελής με τους υπολοίπους του υπαλλήλους σε σχέση με τη γραπτή ενημέρωσή τους, τότε είναι παράλογο να μην είχε δείξει την ελάχιστη απαιτούμενη επιμέλεια και να ζητήσει από την Παραπονουμένη να του επιστρέψει υπογεγραμμένη τη δική της γραπτή ενημέρωση, αλλά αντίθετα για όλο το χρονικό διάστημα που η Παραπονουμένη εργαζόταν για αυτόν, να μην έχει επιστρέψει τους όρους απασχόλησης της υπογεγραμμένους και ο Κατηγορούμενος να μην έχει μεριμνήσει για την επιστροφή του υπογραμμένου εγγράφου από την Παραπονούμενη. Τέλος, η θέση του Κατηγορουμένου, για μη υποχρέωσή του καταβολής 13ου μισθού, ακυρώνεται από το ίδιο το Τεκμήριο 3, το οποίο φέρει την υπογραφή του, το οποίο αναγνώρισε και αποδέχτηκε την σύνταξη και αποστολή του στους εργοδοτουμένους του. Η φράση «Λόγω της οικονομικής ύφεσης που υπάρχει, το γραφείο μας αποφάσισε ότι φέτος 2012, δεν θα πληρώσει 13ους μισθούς», δεν μπορεί να σημαίνει τίποτα άλλο, παρά το ότι κάτι το οποίο καταβάλλετο μέχρι εκείνη τη δεδομένη χρονική στιγμή, ακολούθως της αποστολής του Τεκμηρίου 3, η καταβολή του θα τερματιζόταν. Επομένως λυπούμαι να παρατηρήσω ότι απάδει της κοινής λογικής η θέση του ότι είναι φιλοδώρημα που έδιδε στους υπαλλήλους του, αλλά το χαρακτήριζε ως 13ο μισθό "γιατί έτσι είμαστε συνηθισμένοι στην Κύπρο να χαρακτηρίζουμε το φιλοδώρημα". Εν πάση περιπτώσει ο Νόμος στην ερμηνεία του μισθού δεν κάνει αναφορά σε 13 μισθό αλλά σε κάθε κέρδος που είναι δεκτικό χρηματικής αποτίμησης. Αυτό που εξαιρείται από την έννοια του μισθού είναι οι έκτακτες προμήθειες ή κατά χάριν (ex- gratia) πληρωμές (για το θέμα αυτό θα γίνει αναφορά και πιο κάτω κατά την ανάλυση της νομικής πτυχής του ζητήματος). Δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Από όσα έχω αναφέρει πιο πάνω, από τα παραδεχτά γεγονότα, από τη μαρτυρία ως αυτή έχει αξιολογηθεί και από τα τεκμήρια ενώπιον του Δικαστηρίου, μπορώ, πιστεύω, με ασφάλεια να καταλήξω στα ακόλουθα ευρήματα: Η Παραπονούμενη υπήρξε εργοδοτουμένη του Κατηγορουμένου. Δεν έχει δοθεί στην Παραπονουμένη, κατά την πρόσληψή της, Γραπτή Ειδοποίηση των βασικών όρων εργασίας της. Ο Κατηγορούμενος έδιδε στους υπαλλήλους του 13ο μισθό. Στις 4/10/2012 τους ενημέρωσε ότι για το έτος 2012, δεν θα τους καταβάλει 13ο μισθό. Η Κατηγορουμένη μετά από διαπληκτισμό με τον εργοδότη της αποχώρησε από την εργασία της. Μετά την αποχώρησή της παραμένει οφειλόμενη η αναλογία του 13ου μισθού της, για το έτος 2012, η οποία αντιστοιχεί σε €570. Η Παραπονουμένη προχώρησε σε καταγγελία του εργοδότη της στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων. Η Επιθεωρήτρια που ανέλαβε τη διερεύνηση του παραπόνου, απέστειλε στις 5/2/2013 επιστολή με τηλεομοιότυπο, με την οποία καλούσε τον Κατηγορούμενο εντός μιας
(1)εβδομάδας, (α) να πληρώσει στην Παραπονουμένη την αναλογία του 13ου μισθού της, (β) να προσκομίσει τη σχετική απόδειξη πληρωμής και (γ) να αποστείλει αντίγραφο της γραπτής ενημέρωσης της Παραπονουμένης για τους βασικούς όρους εργασίας. Ο Κατηγορούμενος δε συμμορφώθηκε με την πιο πάνω επιστολή. Οι κατηγορίες 1 και 2 αφορούν παράβαση του Νόμου περί Ενημέρωσης του Εργοδοτουμένου από τον Εργοδότη για τους Όρους που διέπουν τη Σύμβαση ή τη Σχέση Εργασίας Νόμος του 2000 (N. 100(I)/2000). Ειδικότερα για την πρώτη κατηγορία ο Κατηγορούμενος κατηγορείται ότι δεν ενημέρωσε γραπτώς την εργοδοτούμενή του Ελένη Παπασταύρου για τους βασικούς όρους εργοδότησης της κατά παράβαση των άρθρων 4, 5 και 6 του πιο πάνω Νόμου, σύμφωνα με συνδυασμό των οποίων επιβάλλεται η υποχρέωση στον εργοδότη να ενημερώνει γραπτώς τον εργοδοτούμενο για τους όρους εργασίας του. Όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου, ότι δεν έχει δοθεί στην Παραπονουμένη Γραπτή Ενημέρωση των βασικών όρων εργασίας της. Η μαρτυρία που έχει δώσει η Κατηγορούσα Αρχή, έχει κριθεί αποδεκτή και οι σχετικοί ισχυρισμοί του Κατηγορουμένου περί ενημέρωσης έχουν απορριφθεί. Επομένως ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην πρώτη κατηγορία. Η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται σε παράβαση του άρθρου 10 (ΣΤ) του N. 100(I)/2000, και ειδικότερα ότι δεν παρουσίασε ενώ του είχε ζητηθεί στο Επαρχιακό Γραφείο Εργασιακών Σχέσεων αντίγραφα γραπτής ενημέρωσης της Ελένης Παπασταύρου, ενώ του είχε ζητηθεί. Ο Κατηγορούμενος δεν αμφισβήτησε το γεγονός ότι ουδέποτε παρουσίασε την εν λόγω ενημέρωση. Παρουσίασε διάφορους λόγους για τη μη παρουσίαση, οι οποίοι δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί. Εν πάση περιπτώσει το αδίκημα αυτό είναι αδίκημα αυστηρής ποινικής ευθύνης και επομένως στοιχειοθετείται με την ύπαρξη και μόνο της αντικειμενικής υπόστασής του, χωρίς να χρειάζεται η συνδρομή mens rea. Στην υπόθεση AESTAS TRADING LTD κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 78/2014, 79/2014, 3/9/2015, αναφέρονται τα ακόλουθα για τα αδικήματα αυστηρής ευθύνης: Πριν υπεισέλθουμε στην εξέταση του 2ου λόγου έφεσης θα πρέπει να εξεταστεί η φύση του αδικήματος που δημιουργεί το άρθρο 23 Α
(1)(γ) του Νόμου. Τόσο το ίδιο το νομοθέτημα, όσο και το επιμέρους άρθρο 23, δημιουργούν αδίκημα αυστηρής ποινικής ευθύνης, της φύσης των γνωστών άλλως πως και ως ρυθμιστικών (regulatory) αδικημάτων, που αποβλέπουν στη ρύθμιση συμπεριφοράς πολιτών σε συγκεκριμένους τομείς κοινωνικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας. Σε τέτοιας φύσης αδικήματα η εγκληματική πρόθεση (mens rea) δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο. Gammon (Hong Kong) Ltd v. A.G.
(1984)1 All E.R. 347, 362, Karaoglanian v. Police
(1984)2 C.L.R. 161, Οικονομίδης ν. Διευθ. Κοινων. Ασφαλίσεων
(1989)2 Α.Α.Δ. 235, 240-241.» Ενόψει των όσων αναφέρονται πιο πάνω ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στη δεύτερη κατηγορία. Η Τρίτη κατηγορία αναφέρεται σε μη παρουσίαση στο Επαρχιακό Γραφείο Εργασιακών Σχέσεων Λευκωσίας αντίγραφων κατάστασης μισθοδοσίας και αποδείξεις μισθού της Ελένης Παπασταύρου, κατά παράβαση του άρθρου 20
(4)του Περί Προστασίας των Μισθών Νόμου του 2007 (35(I)/2007). Εφόσον, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Κατηγορούμενος δεν συμμορφώθηκε με την επιστολή της Επιθεωρήτριας, Τεκμήριο 2 και δεν παρουσίασε τα στοιχεία που του έχουν ζητηθεί, ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος και στην Τρίτη Κατηγορία. Η τέταρτη κατηγορία αφορά, μη πληρωμή της αναλογίας του 13ου μισθού της Παραπονουμένης για το έτος 2012. Ο Κατηγορούμενος δεν αμφισβήτησε τη μη καταβολή της αναλογίας του 13ου μισθού στην Παραπονουμένη. Η βασική γραμμή του ήταν ότι δεν οφείλει την εν λόγω αναλογία λόγω του ότι η Παραπονουμένη δεν λάμβανε 13ο μισθό και πως εάν έλαβε επιπλέον του μισθού της ποσό, αυτό της είχε δοθεί ως φιλοδώρημα. Ο μισθός είναι η αντιπαροχή του εργοδότη για την εργασία που του παρέχει ο εργοδοτούμενός του, στα πλαίσια της σύμβασης εργασίας. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του περί Προστασίας των Μισθών Νόμου του 2007 (35(I)/2007), στο οποίο γίνεται ερμηνεία του όρου μισθός: "μισθός" σημαίνει κάθε χρηματική αντιμισθία που προκύπτει από απασχόληση εργοδοτούμενου και κάθε κέρδος από τέτοια απασχόληση που είναι δεκτικό χρηματικής αποτίμησης, και περιλαμβάνει τις εισφορές ταμείων προνοίας, καθώς επίσης και την εισφορά που πρέπει να καταβάλλεται στο Κεντρικό Ταμείο Αδειών, το οποίο ιδρύθηκε δυνάμει του περί Ετήσιων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμου και δεν περιλαμβάνει έκτακτες προμήθειες ή κατά χάριν (ex- gratia) πληρωμές. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του πιο πάνω νόμου δεν επιτρέπονται αποκοπές από το μισθό παρά μόνο με τη συγκατάθεση του εργοδοτουμένου Όπως ξεκάθαρα προκύπτει από τον πιο πάνω ορισμό, μισθός είναι κάθε παροχή του εργοδότη οποιασδήποτε μορφής ή ονομασίας ή ειδικότερης αιτίας, η οποία χορηγείται ως αντάλλαγμα για την εργασία του εργοδοτουμένου. Περαιτέρω, από τον πιο πάνω ορισμό προκύπτει ότι η παροχή πρέπει να είναι «τακτική», κάτι το οποίο λογικά συνεπάγεται παροχή η οποία χορηγείται σταθερά και μόνιμα ως τακτικό αντάλλαγμα της παρεχόμενης εργασίας. Από τη στιγμή που όπως προκύπτει από το Τέκμήριο 3, ο Κατηγορούμενος κατέβαλλε κάθε τέλος του έτους, ποσό στους υπαλληλους του, τότε αυτό δεν μπορεί παρά να αποτελεί μέρος του μισθού τους και ως τέτοιο σύμφωνα με το άρθρο 10, δεν δύναται να αποκοπεί παρά μόνο με τη σύμφωνη γνώμη του εργοδοτούμενου. Σημειώνεται ότι, αποτελεί και εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Παραπονουμένη λάμβανε 13ο μισθό. Ως τακτική καταβολή προς την Παραπονουμένη ο 13ος μισθός που λάμβανε, συμπεριλαμβάνεται στον ορισμό του μισθού, όπως αυτός καταγράφεται στο άρθρο 2 του Νόμου και επομένως γεννάται υποχρέωση καταβολής του. Ενόψει των όσων αναφέρω, ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος και στην τέταρτη κατηγορία. Η Κατηγορούσα Αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει την υπόθεσή της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας εναντίον του Κατηγορουμένου, σε σχέση και με τις τέσσερις κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζει και ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος και στις τέσσερις κατηγορίες. (Υπ) ................................. Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο