Δημοκρατία ν. Abdus Sobhan Rajon κ.α., Ποιν. Υπόθεση: 8639/16, 23/6/2016

(2)του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμο Κεφ.

1. Προτού ο Κατηγορούμενος 5 απαντήσει στις πιο πάνω Κατηγορίες ο ευπαίδευτος συνήγορος του υπέβαλε αίτημα όπως δικαστεί χωριστά από τους λοιπούς Κατηγορούμενους. Ήταν η θέση του κ. Παφίτη ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των Άρθρων 40 και 41 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155, ότι ο διαχωρισμός της υπόθεσης είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης καθώς και ότι το αίτημα θα πρέπει να εγκριθεί ώστε να μην πληγεί το τεκμήριο της αθωότητας. Εισηγήθηκε ότι με βάση το μαρτυρικό υλικό είναι αδύνατη η καταδίκη του Κατηγορούμενου 5, και ότι όπως έχει διατυπωθεί το Κατηγορητήριο, αυτός θα δικαστεί για μια πράξη η οποία δεν έχει σχέση με τις πράξεις των άλλων Κατηγορουμένων όπως αυτές διατυπώνονται στις λοιπές Κατηγορίες. Αντίθετη ήταν η θέση της ευπαιδεύτου συνηγόρου για την Κατηγορούσα Αρχή η οποία εισηγήθηκε ότι στην υπό εκδίκαση υπόθεση ικανοποιούνται τα κριτήρια που θέτουν τα Άρθρα 40 και 41 του Κεφ.
2. Ήταν η θέση της ότι πρόκειται για μία αλυσίδα γεγονότων συνυφασμένων μεταξύ τους τα οποία και δικαιολογούν τη συγκέντρωση όλων των Κατηγορουμένων στο ίδιο κατηγορητήριο. Το μαρτυρικό υλικό, είπε, το οποίο αφορά ίσως κάποιους από τους λοιπούς Κατηγορούμενους αφορά και τον Κατηγορούμενο 5 ενώ η μαρτυρία είναι σε πολλά σημεία κοινή. Σημειώνουμε ότι από πλευράς των λοιπών Κατηγορουμένων δεν υπήρξε ένσταση στο αίτημα για διαχωρισμό. Η νομική δυνατότητα της Κατηγορούσας Αρχής για συνένωση κατηγορουμένων προσδιορίζεται στο δικό μας ποινικό σύστημα με σαφή νομοθετική πρόνοια. Είναι το Άρθρο 41 της Ποινικής Δικονομίας το οποίο παρατίθεται αυτούσιο: «Τα ακόλουθα πρόσωπα δύνανται να περιληφθούν στο ίδιο κατηγορητήριο και να δικαστούν μαζί, εκτός αν το Δικαστήριο διατάξει ότι θα δικαστούν ξεχωριστά, δηλαδή πρόσωπα κατηγορούμενα - (α) για το ίδιο ποινικό αδίκημα· (β) για διάφορα ποινικά αδικήματα που έχουν διαπραχθεί κατά τη διάρκεια της ίδιας πράξης[1]· (γ) για ποινικό αδίκημα και πρόσωπα τα οποία, δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε νομοθετήματος, θεωρούνται ότι έχουν μετάσχει στη διάπραξη του ποινικού αυτού αδικήματος·[2] (δ) για ποινικό αδίκημα και πρόσωπα κατηγορούμενα για απόπειρα διάπραξης του ποινικού αυτού αδικήματος· (ε) για ποινικό αδίκημα που αφορά κλοπή, δόλια κατάχρηση εμπιστοσύνης, δόλια ιδιοποίηση περιουσίας, δόλια παραποίηση λογαριασμών ή δόλιο σφετερισμό και πρόσωπα κατηγορούμενα για αποδοχή ή ανάληψη από τα ίδια του ελέγχου ή της διάθεσης του αντικείμενου του ποινικού αυτού αδικήματος». Από τη διατύπωση και το περιεχόμενο του Άρθρου 41(β) του Κεφ..155 προκύπτει, κατά τρόπο επιτακτικό, ότι πρόσωπα που κατηγορούνται για διαφορετικά αδικήματα δεν είναι επιτρεπτό να συμπεριληφθούν στο ίδιο κατηγορητήριο εκτός αν τα αδικήματα διαπράχθηκαν στην πορεία της ίδιας συναλλαγής (in the course of the same transaction).[3] Όταν δύο ή περισσότερα πρόσωπα κατηγορούνται ότι διέπραξαν διαφορετικά αδικήματα ο καθένας, ο κανόνας είναι ότι θα πρέπει να δικαστούν ξεχωριστά εάν δεν υπάρχει μεταξύ τους οτιδήποτε το κοινό όσον αφορά τα γεγονότα που περιβάλλουν τα αδικήματα. Κατά συνέπεια τα πρόσωπα αυτά δεν μπορεί να συμπεριληφθούν ως Κατηγορούμενοι στο ίδιο κατηγορητήριο. Κατ' εξαίρεση, για να είναι δυνατό να δικαστούν στο πλαίσιο της ίδιας δίκης θα πρέπει, όπως προκύπτει από το Άρθρο 41 (β) του Κεφ..155, ανωτέρω, τα αδικήματα για τα οποία κατηγορούνται να διαπράχθηκαν στο πλαίσιο του ίδιου επεισοδίου ή κατά τη διάρκεια της ίδιας συναλλαγής (same transaction). Ο πιο πάνω κανόνας και η εξαίρεση έχουν διατυπωθεί με σαφήνεια από το Αγγλικό Ποινικό Εφετείο στην υπόθεση R. v. Assim

(1966)2 AllE.R. 881. Παραθέτουμε τη σχετική περικοπή από τις σελ. 887-888: "As a general rule it is, of course, no more proper to have tried by the same jury several offenders on charges of committing individual offences that have nothing to do with each other, than it is to try before the same jury offences committed by the same person that have nothing to do with each other. Where, however, the matters which constitute the individual offences of the several offenders are on the available evidence so related, whether in time or by other factors, that the interests of justice are best served by their being tried together, then they can properly be the subject of counts in one indictment and can, subject always to the discretion of the court, be tried together. Such a rule, of course, includes cases where there is evidence that several offenders acted in concert but is not limited to such cases. Again, while the court has in mind the classes of case that have been particularly the subject of discussion before it, such as incidents which, irrespective of there appearing a joint charge in the indictment, are contemporaneous (as where there has been something in the nature of an affray), or successive (as in protection racket cases), or linked in a similar manner as where two persons individually in the course of the same trial commit perjury as regards the same or a closely connected fact, the court does not intend the operation of the rule to be restricted so as to apply only to such cases as have been discussed before it." (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Στο πιο πάνω απόσπασμα της προαναφερθείσας αγγλικής υπόθεσης δεν χρησιμοποιείται ο όρος "same transaction". Δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί κυπριακή νομολογία η οποία να ερμηνεύει και να εξηγεί την εφαρμογή του όρου αυτού, σε αντίθεση με αγγλική νομολογία στην οποία εντοπίζεται τέτοια αναφορά. Σχετική είναι η υπόθεση D.P.P. v. Merriman

(1973)A.C. 584[4] όπου στη σελίδα 607 αναφέρονται τα ακόλουθα από την απόφαση του Λόρδου Diplock: "Where a number of acts of a similar nature committed by one or more defendants were connected with one another, in the time and place of their commission or by their common purpose, in such a way that they could fairly be regarded as forming part of the same transaction or criminal enterprise, it was the practice, as early as the eighteenth century, to charge them in a single count of an indictment. Where such a count was laid against more than one defendant, the jury could find each of them guilty of one offence only: but a failure by the prosecution to prove the allegation, formerly expressly stated in the indictment but now only implicit in their joinder in the same count, that the unlawful acts of each were done jointly in aid of one another, did not render the indictment ex post facto bad or invalidate the jury's verdict against those found guilty. To quote Hawkins again: 'On such indictment . some of the defendants may be acquitted, and others convicted; for the law looks on the charge as several against each, though the words of it purport only a joint charge against all." (PleasoftheCrown

(1824)vol.2, p.331, s.89).' " (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Τέλος, χρήσιμη θεωρούμε ότι είναι και η παραπομπή στο Σύγγραμμα "Criminal Procedure", των LaFave, Israel και King, 3η έκδοση, 2000,στο Κεφάλαιο 17, όπου πραγματεύονται σε έκταση πρόνοιες των κανονισμών του ομοσπονδιακού ποινικού συστήματος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής που αναφέρονται στη συνένωση κατηγορουμένων οι οποίοι κατηγορούνται για διαφορετικά αδικήματα. Βασικό κριτήριο και στις πρόνοιες εκείνες είναι η ύπαρξη ίδιας συναλλαγής (same transaction). Στη σελ. 826 αναφέρονται σχετικά τα εξής: "Under the "same transaction" test, it is proper to join a conspiracy charge with a substantive offense committed in furtherance of the conspiracy, or to join offenses which are closely related in that they were interrelated parts of a particular criminal episode." (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Επιπρόσθετα στη σελίδα 829 καταγράφονται τα ακόλουθα: "Yet another basis for joining defendants is where their crimes are so closely connected in respect of time, place and occasion, that it would be difficult, if not impossible, to separate the proof of one charge from the proof of the other. This close connection is deemed a basis for joinder even absent proof of a common scheme-indeed, even when it is apparent that no such scheme exists. ...........This not to suggest, however, that joinder is proper whenever two defendants have separately committed similar crimes at about the same time and place." (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Οι παραπομπές, ανωτέρω, αν και προερχόμενες από διαφορετικά δικαϊκά συστήματα, εντούτοις προσφέρουν χρήσιμη καθοδήγηση στην κατανόηση της εφαρμογής του επίμαχου όρου "same transaction", που εμφανίζεται σε νομοθετικές πρόνοιες ή νομολογία, η οποία έχει ως αντικείμενό της τη συνένωση στο ίδιο κατηγορητήριο κατηγορουμένων, οι οποίοι κατηγορούνται για τη διάπραξη διαφορετικών αδικημάτων. Ειδικότερα, αναφέρονται στους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή του πιο πάνω βασικού κριτηρίου. Τονίζουμε τέλος ότι ακόμη και εκεί όπου η συνένωση των κατηγορουμένων έγινε σύμφωνα με τις πρόνοιες του Άρθρου 41 του Κεφ. 155, το Δικαστήριο εξακολουθεί να έχει διακριτική ευχέρεια να διατάξει ξεχωριστές δίκες. Στο Σύγγραμμα "Blackstone's Criminal Practice", 2003, στη σελ. 1289, D 10.32, αναφέρεται ότι: "The court has a discretion to order separate trials of accused who have properly been joined in one indictment.". (Τονίζεται η λέξη properly). Στην υπό εξέταση περίπτωση ο Κατηγορούμενος 5 αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες (Κατηγορίες 12 και 13). Η κα Ματθαίου αναφέρθηκε στην ύπαρξη μαρτυρίας από Λειτουργό της Western Union η οποία δείχνει έμβασμα χρημάτων που έγινε από τον Κατηγορούμενο 1 στον Κατηγορούμενο

1. Με βάση το ίδιο το κατηγορητήριο στην Κατηγορία 12 ο Κατηγορούμενος 5 κατηγορείται ότι τέλεσε εικονικό γάμο με την Κατηγορούμενη 3 με τη συμμετοχή του Κατηγορουμένου 1 ενώ στις Λεπτομέρειες Αδικήματος της Κατηγορίας 13 αυτός κατηγορείται ότι υποβοήθησε την Κατηγορούμενη 3 να διαμείνει στη Δημοκρατία τελώντας μαζί της εικονικό γάμο. Τούτου δοθέντος οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος 5 δεν είναι ασύνδετες με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν οι λοιποί Κατηγορούμενοι και οι οποίες αφορούν σε Εμπορία Ενήλικων Προσώπων με σκοπό την εκμετάλλευση των προσώπων αυτών για τέλεση εικονικού γάμου (Κατηγορίες 1 - 6). Περαιτέρω αξίζει να σημειωθεί ότι στον Κατηγορούμενο 1 αποδίδονται και αδικήματα εμπορίας άλλων τριών γυναικών λίγους μήνες μετά, ήτοι μεταξύ 2-6.2.16 με σκοπό επίσης την τέλεση εικονικών γάμων (Κατηγορίες 1-3) και έτι περαιτέρω αξιοσημείωτο είναι πως στην ίδια την Κατηγορουμένη 3, την οποίαν φέρεται να νυμφεύθηκε εικονικά ο Κατηγορούμενος 5 περί τον Αύγουστο του 2015, αποδίδεται ότι συμμετείχε στην απαγωγή των δύο εκ των πιο πάνω γυναικών (ήτοι των Παραπονουμένων στις Κατηγορίες 2 και 3 Marlena Cristea και Mirabela Cristea). Έτσι η φερόμενη υποβοήθηση της Κατηγορουμένης 3 από τον Κατηγορούμενο 5 όπως διαμείνει στη Δημοκρατία αποκτά διαφορετικό νόημα όταν ιδωθεί στο σύνολο των κατ΄ ισχυρισμόν γεγονότων τα οποία, αν όχι στενά συνδεδεμένα, παρουσιάζονται τουλάχιστον αλληλένδετα κατά τρόπον που κρίνεται ότι ανήκουν στην ίδια συναλλαγή υπό νομική έννοια. Στο σημείο αυτό η ανάλυση του όρου "same transaction" που απαντάται στο αυθεντικό αγγλικό κείμενο του Άρθρου 41(β) του Κεφ.155 που δίδεται από τον πρώην Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γ. Μ. Πική στο Σύγγραμμα του Ποινική Δικονομία στην Κύπρο (Δεύτερη Αναθεωρημένη έκδοση του Criminal Procedure in Cyprusστα Ελληνικά) είναι ιδιαίτερα κατατοπιστική. Την παραθέτουμε: «Ευρίσκει έρεισμα η συνένωση κατηγορουμένων στο ίδιο κατηγορητήριο όπου αυτοί ενέχονται στην προαγωγή του ιδίου εγκληματικού σκοπού. Τι συνθέτει την ίδια αλυσίδα γεγονότων είναι, κατά κύριο λόγο, ζήτημα γεγονότων το οποίο επιλύεται με αναφορά στα περιστατικά τα οποία περιβάλλουν τη διάπραξη αδικημάτων. Η ταύτιση σκοπού και μέσων που χρησιμοποιούνται για εγκληματικές πράξεις, είναι μεταξύ των παραγόντων οι οποίοι προσμετρούν στην κρίση της ροής των γεγονότων υπό εξέταση. Η επίτευξη του σκοπού ο οποίος επιδιώκεται, μπορεί να εκτείνεται σε μακράν περίοδο χρόνου, κατ΄ ακολουθίαν, οποιοδήποτε κενό στις πράξεις των συγκατηγορουμένων δεν συνιστά αφ΄ εαυτού καθοριστικό παράγοντα». Ούτε μπορεί να αγνοηθεί ότι με βάση τη δήλωση της εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής αναμένεται η προσαγωγή κοινής μαρτυρίας που έχει σχέση με όλους τους Κατηγορούμενους. Κατ' ακολουθίαν όλων των πιο πάνω και καθοδηγούμενοι από τις αρχές που εκτέθηκαν ανωτέρω κρίνουμε ότι το συμφέρον της δικαιοσύνης εξυπηρετείται στην προκειμένη περίπτωση με τη συμπερίληψη του Κατηγορουμένου 5 στο παρόν κατηγορητήριο και την ενιαία εκδίκαση της υπόθεσης. Ως εκ τούτου το αίτημα της Υπεράσπισης του Κατηγορουμένου 5 για διαχωρισμό της δίκης απορρίπτεται. (Υπ.) ......................... Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Π.Ε.Δ (Υπ.) ...................... Χ. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ...................... Μ. Παπαδοπούλου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] "
2. The following persons may be joined in one charge and may be tried together, unless the Court directs that they shall be tried separately, that is to say- ........................... (b) persons accused of different offences committed in the course of the same transaction;" [2] Δέστε Άρθρα 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, ΚΕΦ.
3. [3] Στο αγγλικό κείμενο του Άρθρου 41(β) του ΚΕΦ. 155 απαντάται ο όρος "inthecourseofthesametransaction." [4] Δέστε και

(1972)3 Αll E.R. 42. Δέστε, επίσης, από το Σύγγραμμα Archbold, Criminal Pleading, Evidence and Practice, 2006,την παράγραφο 1-136: "When two or more acts of a similar nature committed by one or more defendants are connected with one another in the time and place of their commission, or by their common purpose, in such a way that they can fairly be regarded as forming part of the same transaction or criminal enterprise they can be charged as one offence in a single count in an indictment." cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο