Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ν. ANDRII TVARDOVSKYI, Αρ. Υπόθ.: 3023/16, 30/3/2016

(1)/

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικημάτων ο κατηγορούμενος κατείχε μεγάλο αριθμό αρχείων φωτογραφίας και δύο αρχεία βίντεο παιδικού πορνογραφικού υλικού. Ο κατηγορούμενος δεν παραδέχθηκε τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει και η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση την 22.6.
2. Η Κατηγορούσα Αρχή ζήτησε όπως ο κατηγορούμενος παραμείνει μέχρι τότε υπό κράτηση. Το αίτημα στηρίχθηκε στον κίνδυνο μη προσέλευσης του κατηγορουμένου στη δίκη του. Προς υποστήριξη του αιτήματος της η Κατηγορούσα Αρχή επικαλέστηκε τη σοβαρότητα των αδικημάτων που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος, την πιθανότητα καταδίκης με βάση την υπάρχουσα μαρτυρία και το ύψος των προβλεπομένων ποινών σε περίπτωση καταδίκης. Επεσήμανε ότι για την κατηγορία 6 προβλέπεται διά βίου φυλάκιση. Ο κ. Συμεού τόνισε μεταξύ άλλων ότι ο κατηγορούμενος δεν έχει δεσμούς με τη Δημοκρατία, διαμένει στην Κύπρο μαζί με τη σύζυγό του τον τελευταίο χρόνο και εργάζεται σε εταιρεία ξένων συμφερόντων. Η φύση δε της εργασίας του τού επιτρέπει να εργαστεί από οποιαδήποτε χώρα. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος του κατηγορουμένου έφερε ένσταση στην κράτηση του. Ήταν η θέση του ότι ο κατηγορούμενος συνεργάστηκε πλήρως με την Αστυνομία. Όταν η Αστυνομία άρχισε τη διερεύνηση της υπόθεσης αυτός βρισκόταν στο εξωτερικό. Ενώ βρισκόταν στο εξωτερικό πληροφορήθηκε ότι η Αστυνομία είχε επισκεφθεί την ιδιοκτήτρια του υποστατικού όπου διέμενε, παρά ταύτα όμως αυτός επέστρεψε στην Κύπρο. Ο κ. Μαππουρίδης επεσήμανε επίσης ότι στην ανακριτική του κατάθεση ο κατηγορούμενος είχε αναφέρει τους λόγους για τους οποίους κατείχε το συγκεκριμένο υλικό. Ανέφερε ότι ήταν μέλος σε οργάνωση που σκοπό είχε τον εντοπισμό παιδικού πορνογραφικού υλικού και ενημέρωση των παροχέων διά διαγραφή αυτού. Ανέφερε επίσης ότι ο κατηγορούμενος έχει πρόσφατα συλλέξει στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν τα πιο πάνω τα οποία θα εφοδιάσει και την Κατηγορούσα Αρχή. Εισηγήθηκε όπως ο κατηγορούμενος αφεθεί ελεύθερος και υποβληθούν σ΄ αυτόν όρους. Δήλωσε δε ότι ο πελάτης του είναι σε θέση να καταθέσει εγγύηση σε μετρητά. Σύμφωνα με το Άρθρο 11.1 του Συντάγματος, ο κανόνας είναι ότι «Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας και προσωπικής ασφάλειας». Το δικαίωμα αυτό περιορίζεται μόνο υπό τους όρους που το Σύνταγμα θέτει (Άρθρο 11.2) και υπό τις προϋποθέσεις και τους περιορισμούς που η νομολογία έθεσε ώστε η κράτηση ενός κατηγορουμένου να δικαιολογείται στη συγκεκριμένη περίπτωση ως εξαίρεση στο γενικό κανόνα. Η νομολογία μας ταυτίζεται με εκείνη του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σύμφωνα με την οποία «. ένα πρόσωπο πρέπει να αφήνεται ελεύθερο εκκρεμούσης της δίκης του εκτός εάν η πολιτεία υποδείξει ότι υπάρχουν σχετικοί και επαρκείς λόγοι που να δικαιολογούν τη συνεχιζόμενη κράτηση»[1]. Νομοθετικά το θέμα ρυθμίζεται από τις πρόνοιες του άρθρου 157

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155[2]. Οι λόγοι που μπορούν να δικαιολογήσουν την κράτηση είναι:

(1)Ο κίνδυνος μη προσέλευσης του κατηγορούμενου στο δικαστήριο, που αποτελεί και τον πρωταρχικό σκοπό της κράτησης.

(2)Η πιθανότητα διάπραξης άλλων αδικημάτων, αν αυτός αφεθεί ελεύθερος. (Προηγούμενες καταδίκες του κατηγορουμένου λαμβάνονται υπόψη[3]. Το ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου κατέχει πρωτεύουσα θέση[4].

(3)Η πιθανότητα επηρεασμού των μαρτύρων. Οι πιο πάνω λόγοι δεν είναι αναγκαίο να συντρέχουν. Για το ζήτημα του κινδύνου διαφυγής τα ακόλουθα από το σύγγραμμα Law of the European Convention on Human Rights που επίσης υιοθετήθηκαν στην Κωνσταντινίδης (ανωτ.), σε μετάφραση: «Πολλές υποθέσεις αναφέρονται πάνω στον κίνδυνο διαφυγής. Το γενικό κριτήριο που εφαρμόζει το δικαστήριο οσάκις αποτιμά την άρνηση απόλυσης με εγγύηση με βάση αυτό το λόγο έχει διατυπωθεί στην υπόθεση Stogmuller, Α9 p. 44

(1969)στην οποία αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: "Πρέπει να υπάρχει ολόκληρη σειρά περιστάσεων . οι οποίες δίνουν αφορμή για να υποτεθεί ότι οι συνέπειες και οι κίνδυνοι της διαφυγής θα φαίνονται στον κατηγορούμενο μικρότερο κακό από τη συνεχιζόμενη φυλάκιση." Αναφορικά με τις περιστάσεις που είναι σχετικές σαφώς η αυστηρότητα της ποινής που ο κατηγορούμενος αναμένει να του επιβληθεί εάν καταδικαστεί, είναι σημαντικός παράγοντας.» Το ενδεχόμενο ύπαρξης των παραπάνω κινδύνων εξετάζεται επί τη βάσει παραγόντων όπως είναι η σοβαρότητα του αδικήματος, ως αυτή σκιαγραφείται από τα γεγονότα της υπόθεσης, σε συνάρτηση με την ποινή η οποία δυνατό να επιβληθεί. Η πιθανότητα καταδίκης στο βαθμό που μπορεί να προβλεφθεί από τις καταθέσεις των μαρτύρων, είναι επίσης παράγοντας που προσμετρά στην κρίση του Δικαστηρίου. Σε ό,τι αφορά την πιθανολόγηση καταδίκης, καθοδηγητική επί του θέματος είναι η απόφαση Χατζηδημητρίου ν Δημοκρατίας[5] όπου λέχθηκαν σχετικά τα πιο κάτω: «Η πιθανολόγηση περί καταδίκης αποτελεί κατ' αρχήν εγχείρημα που δεν περιορίζεται σε μόνο ό,τι εκφράζεται από το γεγονός της παραπομπής στο Κακουργιοδικείο το οποίο υποδηλώνει την ύπαρξη μαρτυρίας η οποία ανάλογα με τη δεκτότητα και την αξιολόγησή της, θα μπορούσε να κατατείνει προς ενοχή. Έτσι, το δικαστήριο που εξετάζει ζήτημα κράτησης υπόδικου λαμβάνει υπόψη και την ισχύ της μαρτυρίας όπου προσφέρεται στην όψη της αυτή η δυνατότητα. Ωστόσο ό,τι εκφράζεται και από μόνο το γεγονός της παραπομπής δεν είναι εντελώς χωρίς συμπερασματική αξία και συνυπολογίζεται: βλ. την υπόθεση Papakleovoulou (ανωτέρω). Εξ άλλου, το ίδιο συνεκτιμάται, στο πλέγμα του συνόλου των ενδείξεων και το ότι η διαθέσιμη μαρτυρία δεν αποκλείει κάθε λογική προσδοκία για αθώωση: βλ. την υπόθεση Savva and another (No. 2)(ανωτέρω)». Στην πιο πρόσφατη απόφαση Καλλής Αντωνίου και Αστυνομία[6], τονίστηκε ότι «.το πρώτιστο στοιχείο και ταυτοχρόνως το υπέρτερο, είναι η προστασία του ανθρωπίνου δικαιώματος της ελευθερίας οποιουδήποτε κατηγορουμένου, αρχή η οποία κάμπτεται εφόσον οποιοιδήποτε, ενδεχομένως τεθέντες όροι δεν θα είναι αρκετοί, ούτε θα συμβάλουν ώστε ένας κατηγορούμενος να αποφύγει να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου. Η απόλυση του υποδίκου με εγγύηση αποτελεί απόρροια του τεκμηρίου της αθωότητας του Άρθρου 12.4 του Συντάγματος. Δικαιολογείται εφόσον το συμφέρον της δικαιοσύνης, συναρτώμενο με τα περιστατικά της υπόθεσης το επιβάλλουν». Επισημαίνουμε ότι ο κατηγορούμενος στην πιο πάνω υπόθεση αντιμετώπιζε την κατηγορία της απόπειρας φόνου, της μεταφοράς και χρήσης πυροβόλου όπλου και εκρηκτικών υλών. Το Δικαστήριο που παρέπεμψε τον κατηγορούμενο στο Κακουργιοδικείο διέταξε την κράτησή του. Η πιο πάνω απόφαση εφεσιβλήθηκε και η πρωτόδικη απόφαση παραμερίστηκε. Το Εφετείο αναγνώρισε τη σοβαρότητα του αδικήματος έκρινε όμως, αφού έλαβε υπόψη τους δεσμούς του κατηγορουμένου με τη Δημοκρατία και τη συνεργασία του με την Αστυνομία συγκεκριμένα το γεγονός ότι ο ίδιος πήγε οικειοθελώς στην Αστυνομία ότι δεν ήταν αναγκαία η κράτηση του για να διασφαλιστεί η παρουσία του στο Δικαστήριο. Στρεφόμενοι στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης παρατηρούμε με βάση το μαρτυρικό υλικό που έχει τεθεί ενώπιον μας ότι μετά από πληροφορίες που λήφθηκαν από το Γραφείο Καταπολέμησης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, εκδόθηκε την 19/01/2016 δικαστικό ένταλμα έρευνας των υποστατικών της Μελίνας Παπαγρηγορίου στην οδό Αλικαρνασσού 8Α, Μέσα Γειτονιά. Ο κατηγορούμενος βρισκόταν κατά το συγκεκριμένο χρόνο στο εξωτερικό. Το ένταλμα έρευνας εκτελέστηκε πολλές μέρες αργότερα και συγκεκριμένα την 02/02/

1. Ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής δεν ήταν αρχικά σε θέση να πληροφορήσει το Δικαστήριο γιατί μεσολάβησε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα από τη μέρα έκδοσης του εντάλματος έρευνας μέχρι και την εκτέλεση του. Αργότερα όμως μερίμνησε να πληροφορηθεί σχετικά και δήλωσε στο Δικαστήριο ότι ο λόγος που καθυστέρησε η εκτέλεση του εντάλματος ήταν η απουσία του κατηγορουμένου στο εξωτερικό. Επισημαίνουμε επίσης ότι ο κύριος Συμεού δεν ήταν αρχικά σε θέση να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει κατά πόσο ο κατηγορούμενος βρισκόταν κατά τον πιο πάνω χρόνο στο εξωτερικό. Πληροφορήθηκε το γεγονός αυτό εκ των υστέρων. Ο κ. Συμεού δεν ήταν επίσης σε θέση να συμφωνήσει ούτε όμως να αποκλείσει τα ό,σα ανέφερε ο ευπαίδευτος συνήγορος υπεράσπισης σχετικά με τον πελάτη του και συγκεκριμένα ότι αυτός, ενώ βρισκόταν στο εξωτερικό, πληροφορήθηκε για τη διεξαγωγή ερευνών από την αστυνομία και πάρα ταύτα επέστρεψε στην Κύπρο. Επισημαίνουμε ότι αυτή η θέση είχε προβληθεί και στο στάδιο της παραπομπής και δεν είχε αμφισβητηθεί. Η αβεβαιότητα αυτή θα πρέπει υπό τις περιστάσεις να προσμετρήσει υπέρ του κατηγορουμένου. Σχετική επί τούτου είναι η απόφαση Χρήστος Τουμάζου και Δημοκρατία[7]. Από τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μας προκύπτει επίσης ότι ο αστυνομικός που εκτέλεσε το ένταλμα έρευνας εξήγησε στον κατηγορούμενο τους λόγους της έρευνας, του επίστησε την προσοχή του στο νόμο και αυτός συγκατατέθηκε αμέσως στη διεξαγωγή της έρευνας και στον έλεγχο του ηλεκτρονικού υπολογιστή του. Παραδέχθηκε αμέσως ότι ο φορητός ηλεκτρονικός υπολογιστής μάρκας LENOVO χρώματος ασήμι, στον οποίο κατά τον προκαταρκτικό έλεγχο είχε εντοπιστεί παιδικό πορνογραφικό υλικό ήταν δικός του. Ο κατηγορούμενος συνελήφθηκε για το αυτόφωρο αδίκημα της παιδικής πορνογραφίας, του επιστήθηκε η προσοχή του στο νόμο και αυτός απάντησε «When I was in Ukraine, I was in a community to fight child pornography. Those files are from 2007 when I was in that community». Στη συνέχεια, την ίδια ημέρα, ήτοι την 02/02/2016 ο κατηγορούμενος οδηγήθηκε στο ΤΑΕ Λεμεσού και εκεί του λήφθηκε γραπτή ανακριτική κατάθεση, αντίγραφο της οποίας βρίσκεται στο φάκελο του Δικαστηρίου. Επισημαίνουμε ότι ο κατηγορούμενος απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν από τον ανακριτή και έδωσε κάποιες εξηγήσεις σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες το επίδικο πορνογραφικό υλικό βρισκόταν στο φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή του. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι τα αδικήματα που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι σοβαρά και ότι οι ποινές που προβλέπονται από τη νομοθεσία είναι αυστηρές. Τα πιο πάνω όμως θα πρέπει να εκτιμηθούν και να αξιολογηθούν με βάση τα υπόλοιπα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο κατηγορούμενος βρίσκεται στην Κύπρο από το 2014 μαζί με τη σύζυγο του και εργάζεται σε Αμερικανική εταιρεία που ασχολείται με την ανάπτυξη πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Συμφωνούμε ότι ο κατηγορούμενος δεν έχει ισχυρούς δεσμούς με την Κύπρο, πάρα ταύτα όμως παρατηρούμε ότι επέστρεψε στην Κύπρο ενώ είχε πληροφορηθεί για την υπόθεση που διερευνούσε η αστυνομία εναντίον του και συνεργάστηκε αμέσως με τις ανακριτικές αρχές. Λαμβάνουμε επίσης σοβαρά υπόψη ότι ο κατηγορούμενος βρίσκεται υπό κράτηση εδώ και αρκετό καιρό και συγκεκριμένα από την 02/02/
2. Η ακρόαση έχει προγραμματιστεί για να αρχίσει σε τρεις περίπου μήνες ήτοι την 22/06/
3. Επισημαίνουμε ότι το πρόγραμμα του παρόντος Κακουργιοδικείου είναι πολύ βεβαρημένο, εκκρεμεί ενώπιον μας μεγάλος αριθμός υποθέσεων που αφορούν αδικήματα φόνου εκ προμελέτης, ανθρωποκτονίας και κατοχής και εμπορίας πολύ μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών ουσιών τάξεως Α. Θα δοθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για σύντομη εκδίκαση της παρούσας υπόθεσης, δεν είναι βέβαιο όμως ότι ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί στο βαθμό που θα θέλαμε. Ο χρόνος κράτησης είναι παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη σοβαρά από το Δικαστήριο, ενδεικτικά παραπέμπουμε στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν Μανουσαρίδη[8] όπου το Κακουργιοδικείο έκρινε με αναφορά στην υπόθεση Σιακαλλή ν Δημοκρατίας[9] ότι ο χρόνος των 8 μηνών που θα παρέρχετο μέχρι τη μέρα εκείνη θα ήταν μεγάλος και ως εκ τούτου έθεσε όρους σε σχέση με την εμφάνιση του κατηγορούμενου. Υπό τις περιστάσεις θεωρούμε ότι το αίτημα της κατηγορούσας αρχής δεν μπορεί να γίνει αποδεχτό, κρίνουμε ότι η παρουσία του κατηγορουμένου στο Δικαστήριο μπορεί να διασφαλιστεί με την επιβολή όρων οι οποίοι θα πρέπει να είναι τέτοιοι ώστε να αντανακλούν τη σοβαρότητα των κατηγοριών. Επιβάλλουμε τους πιο κάτω όρους:
4. Ο κατηγορούμενος θα εμφανίζεται καθημερινά στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λεμεσού μεταξύ των ωρών 08:00‑11:
6. Το όνομα του θα συμπεριληφθεί στον κατάλογο απαγορευμένων προσώπων, γνωστό ως stop list.
7. Θα παραδώσει το διαβατήριο του και όλα τα ταξιδιωτικά του έγγραφα στην αστυνομία αν δεν το έχει ήδη πράξει.
8. Θα καταθέσει σε μετρητά το ποσό των €20.
9. (Υπ.) ................ Τ. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Α. Κονής, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ................. Τ. Κατσικίδης, Ε.Δ. /ΣΤ Subject: Criminal/Assize Court/Interim Αναφορά: κράτηση κατηγορουμένου μέχρι την δίκη [1] Απόσπασμα - σε μετάφραση του Καλλή, Δ. - από το σύγγραμμα «Law of the European Convention on Human Rights» των D. J. Harris, M.D. Boyle και C. Warbrick, σελ. 139, το οποίο υιοθετήθηκε στην υπόθεση Κωνσταντινίδης ν Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 109. [2] 157.-

(1)Τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου

(2)του παρόντος άρθρου, Δικαστήριον ασκούν ποινικήν δικαιοδοσίαν δύναται, εάν θεωρή πρέπον, καθ΄ οιονδήποτε στάδιον της διαδικασίας, να απολύση επί εγγυήσει οιονδήποτε πρόσωπον κατηγορούμενον ή καταδικασθέν δια ποινικόν αδίκημα, επί τη υπό του τοιούτου προσώπου εκτελέσει εγγυητικού επί απολύσει γραμματίου ως εν τω παρόντι Νόμω προβλέπεται.» [3] Βλέπετε σχετικά Τσαπατσούρης ν Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ

1. [4] Πατατάρης και Αστυνομία, Ποιν. Έφ. 30/2012, 7.2.
2. [5]

(1997)2 ΑΑΔ

1. [6] Ποιν. Έφ. 319/2015, ημερ. 21.12.
2. [7] Ποινική Έφεση 243/13, ημερομηνίας 6.2.
3. [8]

(2001)2 ΑΑΔ 639. [9]

(1997)2 ΑΑΔ 130. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο