ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ν. ΜΑΡΙΝΑ ΣΑΒΒΑ, Αρ. Υπόθεσης: 15921/13, 23/5/2016

(1999)1 Α.Α.Δ., Αυξεντίου v. Διγκλη

(2007)1Β Α.Α.Δ. 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva

(2002), 1A A.A.Δ. 454, Παπαδοπούλου v Αστυνομίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 173). ΜΚ1 - Αστ. 2009 - Α. Αντωνίου Ο ΜΚ1 υπηρετεί στον Κλάδο Διερεύνησης Τροχαίων Δυστυχημάτων. Αναγνώρισε και κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 την κατάθεση του, της οποίας το περιεχόμενο υιοθέτησε ως αληθές. Ο ΜΚ1 μετέβηκε στην σκηνή ατυχήματος που έλαβε χώρα στις 15/4/2012 στις 01:40π.μ. μαζί με τον ΜΚ2 με εμπλεκόμενα οχήματα το όχημα με αρ. εγγραφής ΕΡΗ063 και το μοτοποδήλατο με αρ. εγγραφής KLZ

1. Περαιτέρω κατέθεσε φωτογραφίες που έλαβε απο τον χώρο του δυστυχήματος (Τεκμήριο 2). Οι φωτογραφίες λήφθηκαν απο τον ίδιο καθ'υπόδειξη του εξεταστή της υπόθεσης. Σύμφωνα με την κατάθεση του ΜΚ1 ο ίδιος στις 15/4/2012 μετέβη στην σκηνή του δυστυχήματος όπου έλαβε τις φωτογραφίες αυτές. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η φωτογραφική του είχε φλάς ενώ αποδέχτηκε την θέση ότι ο δρόμος που επεσυνέβη το δυστύχημα με εξαίρεση την εμβέλεια του φλάς είναι σκοτεινός δρόμος. Ο ΜΚ1 ανέφερε ότι ως συνήθως σε σκηνές ατυχημάτων, δεν μετακινήθηκε οτιδήποτε ενώ στη σκηνή δεν ανευρέθηκαν φανάρια μπαταρίας ούτε απο τον ίδιο αλλά ούτε και απο τον εξεταστή της υπόθεσης. Ο ΜΚ1 έκανε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο, απαντώντας με σαφήνεια στα ερωτήματα που του τέθηκαν τόσο στο στάδιο της κυρίως εξέτασης του όσο και της αντεξέτασης του ενώ δεν κρίνω ότι ο μάρτυρας αυτός προσήλθε στο Δικαστήριο έχοντας συμφέρον η κίνητρο να αναφέρει οτιδήποτε άλλο πέραν των όσων έλαβαν χώρα κατά την εξέταση του ατυχήματος και του δικού του ρόλου. Συνεπώς αποδεχομαι την μαρτυρία του στο σύνολο της. ΜΚ2 - Αστ. 1855 - Παναγιώτης Παναγιώτου Ο ΜΚ2 υπηρετεί στην Τροχαία Λεμεσού στο τμήμα Διερεύνησης Τροχαίων δυστυχημάτων εδώ και 16 χρόνια και συγκεκριμένα απο το 2000 ενώ είναι στο αστυνομικό σώμα απο το
2. Είναι σχεδιαστής, εξεταστής τροχαίων δυστυχημάτων ενώ έκανε ειδική εκπαίδευση στο Αρχηγείο Αστυνομίας ενώ είναι φωτογράφος, χεριστής μηχανών εξέτασης αλκοόλης, ελέγχου ταχύτητας και κατέχει δίπλωμα απο το πανεπιστήμιο De Montfort του Leicester Ηνωμένου Βασιλείου. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 3 την κατάθεση του την οποία αναγνώρισε ενώ ως τεκμήρια κατάθεσε το πρόχειρο σχεδιαγράφημα της σκηνής του επίδικου δυστυχήματος (Τεκ.4) αλλά και το συμμετρικό σχέδιο που ετοίμασε βάση του πρόχειρου σχεδιαγραφήματος. (Τεκμ.5). Αμφότερα τα τεκμήρια 4 και 5 ετοιμάστηκαν απο τον ίδιο. Κατέθεσε περαιτέρω τα τεκμήρια 6 και 7 που περιγράφουν τις ζημιές που υπέστησαν τα εμπλεκόμενα οχήματα, το αυτοκίνητο της κατηγορούμενης και το μοτοποδήλατο του παραπονούμενου. Περαιτέρω ο ΜΚ2 κατάθεσε το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που λήφθηκε απο το ίδιο κατά το στάδιο διερεύνησης της υπόθεσης. Σύμφωνα με τον ΜΚ2 το επίδικο δυστύχημα επεσυνέβη στις οδούς Μίλτωνος η κύρια οδός και Αντικυθήρων η δευτερεύουσα, η πάροδος. Η οδός Μίλτωνος είναι οδός με μια λωρίδα για κάθε κατεύθυνση χωρίς να υπάρχει διαχωρισμός στον δρόμο ενώ στο νότιο μέρος της συμβολής της οδός Μίλτωνος το πλάτος είναι 10 μέτρα ενώ στο βόρειο 9 μέτρα και 20 εκατοστά. Επεξήγησε με λεπτομέρεια τις εγγραφές και τα σημεία επί του σχεδιαγράμματος της σκηνής αλλά και τις τελικές θέσεις των οχημάτων. Η κατηγορούμενη είχε κατεύθυνση την πάροδο της οδού Αντικυθήρων στην οποία ήθελε να στρίψει (δεξιά). Το σημείο σύγκρουσης (χ) απο την άκτη του πεζοδρομίου ως φαίνεται στο σχεδιάγραμμα αριστερά απέχει 8 μέτρα. Αναφορικά με την ορατότητα ο ΜΚ2 ανέφερε ότι ο δρόμος της Μίλτωνος είναι πολύ πλατύς, εξού και παλαιότερα ήταν αεροδρόμιο. Στο συγκεκριμένο σημείο υπάρχει μεγάλη ευθεία πέραν των 80 μέτρων. Την συγκεκριμένη νύχτα παρά την ύπαρξη φωτεινών πασσάλων στα αριστερά και σύμφωνα με την πορεία της κατηγορούμενης, ο δρόμος δεν φωτιζόταν επαρκώς, και ήταν αμυδρός ο φωτισμός των πασσάλων. Αυτό σε συνδυασμό με το ότι προηγήθηκαν βροχές και το ότι στην ανατολική πλευρά του δρόμου δεν υπάρχουν φωτεινοί πάσσαλοι η ορατότητα περιορίζεται αρκετά την νύχτα ανάλογα και με τον φωτισμό που χρησιμοποιεί κάθε όχημα. Την εμβέλεια των φώτων που οδηγούσε η κατηγορούμενη δεν την έλεγξε και κανένας όμως δεν γνωρίζει πόσο μπορεί να δει ένα οδηγός μόνο ο ίδιος ο οδηγός το γνωρίζει. Μιλώντας όμως εκ πείρας λόγω της σωρείας των ατυχημάτων που εξέτασε η εμβέλεια φώτων ενός οχήματος τύπου ως αυτού της κατηγορούμενης έχει εμβέλεια τουλάχιστον 30 μέτρα στην κανονική στάση και 65 μέτρα όταν τα φώτα είναι στην ψηλή στάση. Εάν δεν ήταν ρυθμιζόμενα τα φώτα πορείας του οχήματος της κατηγορούμενης, ο ΜΚ2 ανέφερε ότι εμπειρικά μπορεί να αναφέρει ότι ήταν στην κανονική θέση πάρα με ορατότητα περί των 30 μέτρων. Ο ΜΚ2 ανέφερε τις σωματικές βλάβες που υπέστη ο οδηγός του μοτοποδήλατου αλλά και τις υλικές ζημιές επί των εμπλεκομένων οχημάτων. Στην ερώτηση εάν κάποιο απο τα 2 εμπλεκόμενα οχήματα δεν έφερε φωτισμό τότε υπολόγισε ότι θα μπορούσε να δει ο ένας τον άλλο τουλάχιστον στα 20 μέτρα. Σύμφωνα με τα όσα του ανέφεραν τόσο η κατηγορούμενη όσο και ο συνοδηγός της λίγο πριν αρχίσει να στρίβει η κατηγορούμενη είδε το μοτοποδήλατο. Ο ΜΚ2 κατέθεσε ως Τεκμήριο 12 την κατάθεση του συζύγου της κατηγορούμενης, συνοδηγού. Αντεξεταζόμενος ο ΜΚ2 ανέφερε ότι ο σύζυγος της κατηγορούμενης στην κατάθεση του ανέφερε ότι είδε το μοτοποδήλατο να έρχεται απο απέναντι προσπερνώντας άλλο όχημα. Με αναφορά στο πλάτος του δρόμου συμφώνησε ότι το πλάτος κάθε λωρίδας είναι μεταξύ 4,60 με 5 μέτρα ενώ προσέθεσε ότι αυτό ισχύει για το συγκεκριμένο σημείο σύγκρουσης ενώ υπάρχουν και σημεία που ο δρόμος είναι ακόμα πιο πλατύς. Η κατηγορούμενη σύμφωνα με τον ΜΚ2 φαίνεται ότι σταμάτησε το όχημα της με μια ελαφριά κλήση προς τα δεξιά που θα έστριβε στην πάροδο της οδού Αντικυθήρων ενώ με αυτή της την κίνηση συμφώνησε ότι υπήρχε η δυνατότητα αυτοκίνητα που είχαν την ίδια πορεία με το δικό της να περνούν απο τα αριστερά της. Ο ΜΚ2 συμφώνησε επίσης ότι αν η κατηγορούμενη βρισκόταν σε αναμονή για να περάσουν αυτοκίνητα απο απέναντι με κλίση προς τα δεξια τότε τα φώτα του οχήματος της δεν θα έδειχναν ευθεία προς την οδός Μίλτωνος αλλά μεταξύ Μίλτωνος και Αντικυθήρων, εκεί που ενώνονται οι δύο οδοί. Συμφώνησε περαιτέρω ότι θέση αμφότερων κατηγορουμένης και συνοδηγού απο την πρώτη στιγμή ήταν ότι ανεμενε να περάσουν αυτοκίνητα απο απέναντι πριν στρίψει. Ο συνήγορος υπεράσπισης ζήτησε απο τον ΜΚ2 να απαντήσει κατά πόσο συμφωνεί ότι με δεδομένο ότι το Τεκμήριο 5 δεν είναι σχέδιο επί κλίμακος εάν η κλίση που φαίνεται να έχει το όχημα της κατηγορούμενης δεν είναι απόλυτα ακριβής ήτοι μπορεί να είναι είτε πιο δεξιά είτε πιο αριστερά με τον ΜΚ2 να απαντά «Με την έννοια του επί κλίμακος μάλιστα». Σε σχέση με τον φωτισμό του μοτοποδηλάτου του παραπονούμενου, ο ΜΚ2, επανέλαβε και συμφώνησε με τα όσα ο συνάδελφος του, ΜΚ1 ανέφερε, ότι δηλαδή στην σκηνή δεν εντοπίστηκε κανένα φανάρι μπαταρίας και δεν υπήρχε κανένα μέσο που να φώτιζε την πορεία του μοτοποδήλατου ούτε φανάρι μπαταρίας αλλά ούτε και σύστημα φώτων πορείας. Ήταν απόλυτα σίγουρος ότι δεν υπήρχε και δεν βρήκαν τίποτε στον χώρο της σκηνής τον οποίο και έλεγξαν. Σύμφωνα περαιτέρω με τον ΜΚ2, ο παραπονούμενος, οδηγός του μοτοποδηλάτου, ισχυρίστηκε στην κατάθεση του ότι δεν είχε σύστημα φώτων πορείας στο μοτοποδήλατο όμως είχε προσδέσει με κολλητική ταινία φανάρι μπαταρίας το οποίο όμως δεν εντοπίστηκε και προς τούτο ο εν λόγω οδηγός κατηγορήθηκε για τα εν λόγω αδικήματα. Ο ΜΚ2 ανέφερε ότι έλαβε μαρτυρία απο την κατηγορούμενη την ίδια στιγμή του ατυχήματος οπόταν του ανέφερε την θέση της, θέση η οποία παρέμεινε η ίδια και στην γραπτή της κατάθεση. Απο τον οδηγό του μοτοποδηλάτου δεν κατάφερε να λάβει κατάθεση εκείνη την ημέρα λόγω της κατάστασης της υγείας του αλλά ούτε και να κάνει εξετάσεις για άλκοτεστ, ενώ γραπτή κατάθεση έλαβε απο τον ίδιο στις 9/6/
3. Στο ερώτημα κατά πόσο θα μπορούσε μέσα στο διάστημα αυτό των 2 μηνών ο παραπονούμενος να σκεφτεί τι ισχυρισμούς θα προβάλει ο ΜΚ2 απάντησε πως πιθανόν να μπορούσε να το κάνει. Περαιτέρω συμφώνησε ότι ο ισχυρισμός του παραπονούμενου για ύπαρξη φώτων καταρρίφθηκε απο τα ευρήματα ενώ το εν λόγω μοτοποδήλατο δεν έφερε αριθμούς εγγραφής ούτε μπροστά ούτε και πίσω. Σε σχέση με τα φρένα του μοτοποδηλάτου ο ΜΚ2 ανέφερε ότι τα φρένα σε αυτού του τύπου το όχημα βρίκονται στο τιμόνι, στο αριστερό μέρος για τον πίσω τροχό και στο δεξί για τον μπροστά, ενώ δεν έγινε έλεγχος εάν αυτά λειτουργούσαν σωστά. Στις φωτογραφίες το σημείο που βρίσκονται τα φρένα είναι ορατό και ενώ στο αριστερό τιμόνι τα φρένα φαίνοντα στο δεξί δεν εντοπίζεται. Περαιτέρω ο ΜΚ2 συμφώνησε ότι όταν ένα όχημα είναι σε σκοτεινό μέρος και είναι πίσω απο ένα αυτόφωτο αντιεκίμενο ή άλλο όχημα είναι ακόμα πιο δύσκολο να γίνει ορατό αναφέροντας περαιτέρω ότι έαν στην προκειμένη περίπτωση όντως το μοτοποδήλατο προσπερνούσε χωρίς φώτα και την κρίσιμη στιγμή προσπερνούσε άλλο όχημα που είχε φώτα και ήταν από πίσω του τότε θα ήταν πολύ πιο δύσκολο για την κατηγορούμενη να το εντόπιζε. Ο ΜΚ2 περαιτέρω προσέθεσε ότι στο οδόστρωμα δεν υπήρχαν καθόλου ίχνη απο φρένα του μοτοποδήλατου. Σε απάντηση του συνηγόρου υπεράσπισης αναφορικά με την κατάσταση του οχήματος της κατηγορούμενης την στιγμή της σύγκρουσης και κατά πόσο αυτό κινείτο, ο ΜΚ2 ανέφερε ότι σε συδυασμό με το σημείο που κτύπησαν τα οχήματος αλλά και το κτύπημα του μοτοποδηλάτου φαίνεται ότι δεν δέχτηκε όλη την ορμή του αυτοκινήτου ενώ απο την εκκίνηση του οχήματος της κατηγορούμενης μέχρι την σύγκρουση πιθανόν να πρόλαβε να κινήθηκε μερικά ελάχιστα εκατοστά ενώ συμφώνησε ότι τα δεδομένα δείχνουν ότι η ταχύτητα του οχήματος της κατηγορούμενης ήταν πάρα πολύ μικρή μόλις που κινείτο ενώ σε συνδυασμό και με το σημείο που κτύπησαν δείχνει ότι το μοτοποδήλατο δεν δέχτηκε όλη την ορμή του αυτοκινήτου της κατηγορούμενης ενώ είναι πιθανό η κατηγορούμενη μετά την εκκίνηση της με σκοπό να στρίψει δεξία μέχρι και την σύγκρουση πιθανό να διένυσε μερικά ελάχιστα εκατοστά. Διατυπώνοντας την άποψη του ο ΜΚ2 ανέφερε ότι εάν υπήρχε άλλο όχημα που κινείτο με νότια κατεύθυνση στον οδό Μίλτωνος το πιο πιθανό σενάριο να κτυπούσε και αυτό στο όχημα της κατηγορούμενης γιατί θα του ανέκοπτε την πορεία ενώ συμφώνησε ότι εάν είχε το άλλο όχημα χαμηλή ταχύτητα και η κατηγορούμενη το είδε αυτό μπορεί να θεώρησε ότι είχε αρκετό χρόνο να στρίψει προς την πάροδο. Ο Μ.Κ.2 κατέθεσε στο Δικαστήριο ως εξεταστής της υπόθεσης. Ο μάρτυρας αυτός κρίνω ότι ήρθε στο Δικαστήριο με απώτερο σκοπό και στόχο να το βοηθήσει να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος καταθέτοντας τα σχέδια της σκηνής και την πραγματική μαρτυρία που εντόπισε στη σκηνή. Δεν έχει διαφανεί σε κανένα στάδιο της μαρτυρίας του ότι αυτός ήταν μεροληπτικός κατά τη διερεύνηση του επίδικου δυστυχήματος ή ότι είχε οποιαδήποτε σχέση είτε με την κατηγορούμενη ή με τον παραπονούμενο. Παρόλα αυτά όμως, ο μάρτυρας αυτός θεωρείται με βάση και τα προσόντα του τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν και εμπειρογνώμονας και θα πρέπει να δώσει στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα εχέγγυα έτσι το ίδιο το Δικαστήριο να μπορεί να καταλήξει στο δικά του ασφαλή συμπεράσματα. Αναφορικά με το σχέδιο της σκηνής που ετοίμασε και τις σχετικές μετρήσεις που σημείωσε σε αυτό διαπιστώνω ότι αυτές προέκυψαν κατόπιν επίσκεψης του ίδιού στη σκηνή και εξέτασης της. Δεν έχουν σε κανένα στάδιο της μαρτυρίας του αμφισβητηθεί ούτε έχει προκύψει οτιδήποτε με το οποίο να καταδεικνύεται ότι αυτές ενδεχομένως να είναι λανθασμένες. Περαιτέρω, σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης, ο μάρτυρας ανέφερε ότι το σημείωσε κατόπιν τόσο της μαρτυρίας της κατηγορούμενης αλλά και κατόπιν πραγματικής μαρτυρίας που εντόπισε στη σκηνή και συγκεκριμένα την φυσική θέση του μοτοποδηλάτου. Η θέση του αυτή δεν έτυχε αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του ούτε διαφάνηκε ότι μπορεί το εν λόγω σημείο σύγκρουσης να είναι λανθασμένο. Εκεί που υπάρχει αμφιβολία και καταλήγω ότι ενδεχομένως να μην μπορώ να βασιστώ επ΄ αυτού του σημείου για την εξαγωγή οιονδήποτε συμπερασμάτων είναι η ακριβής θέση του οχήματος της κατηγορούμενης σε σχέση με την πορεία που θα ακολουθούσε εντός της παρόδου της Αντικυθήρων. Ο ΜΚ2 με σημείωση ως Α επί του τεκμηρίου 5 δείχνει την πορεία της κατηγορούμενης. Προεκτείνοντας αυτό το τόξο, χαρακτηρισθέν ως Α, προκύπτει η ενδεχόμενη πορεία της κατηγορούμενης στην πάροδο ενδεχομένως να ήταν στην δεξιά πλευρά της οδού και όχι στην αριστερή. Με δεδομένο ότι ο ΜΚ2 αποδέχτηκε ότι το σχέδιο τεκμήριο 5 δεν είναι επι κλίμακος και ενδεχομένως η θέση αυτή να ήταν λίγο πιο αριστερά ή δεξία δεν μπορώ να δώσω στο σημείο αυτό οιαδήποτε βαρύτητα. Σε σχέση με τα λοιπά στοιχεία επί του Τεκμηρίου 5 και τις εξηγήσεις που έδωσε ο ΜΚ2 αποδέχομαι τόσο τις μετρήσεις που φαίνονται στο σχέδιο όσο και το σημείο σύγκρουσης που σημειώθηκε επί αυτού. Πέραν των πιο πάνω, από τη μαρτυρία του ΜΚ2 δεν έχει προκύψει ότι η κατηγορούμενη κατά το χρόνο της σύγκρουσης οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα ή ότι αυτή έτρεχε. Ο μάρτυρας μάλιστα ανάφερε ότι με τα δεδομένα της σύγκρουσης και των ζημιών απο την εκκίνηση μέχρι την σύγκρουση διένυσε κάποια ελάχιστα εκατοστά. Για την ταχύτητα του παραπονούμενου καμία αναφορά δεν έγινε και καμία εξέταση προς εξακρίβωση αυτής ενώ δεν υπήρχαν και ίχνη απο φρένα. Σε σχέση τώρα με την εμβέλεια των φώτων της κατηγορούμενης, σημείο κρίνω σημαντικό εφόσον προκυπτει απο τον ίδιο τον ΜΚ2 ότι ο επίδικος δρόμος μπορέι να χαρακτηριστεί σκοτεινός, καταλήγω ότι δεν μπορώ να αποδεκτώ την μαρτυρία του. Ο ΜΚ2 δεν εξέτασε την εμβέλεια των φώτων του οχήματος της κατηγορούμενης, ενώ σημειώνω ότι δεν αναφέρθηκε κάποιος λόγος που να εμποδιζόταν να πράξει αυτό, ενώ ανέφερε την θέση του με βάση παρόμοιου τύπου όχημα. Στην Πολιτική Έφεση 61/2005,

(2008)1 Α.Α.Δ. 59, αναφέρθηκαν τα εξής σε σχέση με την εξέταση εμβέλειας φώτων σε περίπτωση ατυχήματος: «...Από την στιγμή που ο εξεταστής δεν μέτρησε την ακτίνα των φώτων του συγκεκριμένου αυτοκινήτου, αλλά άλλου όμοιου αυτοκινήτου, ήταν εύλογα επιτρεπτό στο Δικαστήριο να μην στηριχθεί σ' αυτή τη πτυχή της μαρτυρίας, εφόσον δεν μπορούσε με ασφάλεια να εξάξει τα ορθά συμπεράσματα σε σχέση με το αυτοκίνητο της εφεσίβλητης» Λαμβάνοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω, αποδέχομαι τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και όλα τα τεκμήρια που κατέθεσε, εκτός των πιο πάνω σημείων και παραπέμπω στο σημείο αυτό στην δυνατότητα αποδοχής μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα και απόρριψης άλλου. Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι το σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος αποτελεί πραγματική μαρτυρία και ο μάρτυρας θεωρείται εμπειρογνώμονας που σκοπό έχει να διαφωτίσει το Δικαστήριο αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επισυνέβη ένα δυστύχημα. Να διευκρινιστεί ότι το σχέδιο από μόνο του δεν αποδεικνύει τον τρόπο που έγινε ένα δυστύχημα αλλά αποτελεί σταθερό οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας της υπόλοιπης μαρτυρίας για την εξαγωγή των ορθών συμπερασμάτων. (βλ. Αντώνη Σωτηρίου ν. Αστυνομίας,

(2002)2 Α.Α.Δ. 307, Γιαννάκης Σοφοκλέους v. Aστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 218, Θεοφάνους ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 160, Κονναρή ν. Κυριάκου

(1996)1 Α.Α.Δ 267, Κυριάκου ν. Δημητρίου

(1997)1Γ Α.Α.Δ. 1362, Α/φοί Παπαλαζάρου Λτδ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ

(1997)1Γ Α.Α.Δ. 1388). ΜΚ3 - Άγγελος Ηλία Ως τελευταίος μάρτυρας εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής παρουσιάστηκε ο οδηγός του ενεχόμενου μοτοποδηλάτου - παραπονούμενος. Ανέφερε ότι είναι άνεργος και ηλικίας σήμερα 21 ετών. Αναγνώρισε την κατάθεση του αναφορικά με το επίδικο δυστύχημα η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο

1. Ο ΜΚ3 ανέφερε ότι το όχημα της κατηγορούμενης το είδε περίπου στα 50 μέτρα απόσταση και όταν το είδε ήταν σταματημένο πιο πίσω ενώ έδειξε με τα χέρια του ότι το όχημα ήταν σταματημένο με κλίση προς τα δεξιά προς την πάροδο («Λλίο κλωσμένο προς τα δεξιά»). Σύμφωνα με τον ΜΚ3 όταν πλησίασε το αυτοκίνητο της κατηγορούμενης περίπου στα 10 μέτρα η ίδια εκκίνησε απότομα χωρίς να ανάψει τον δείκτη ενώ ο ίδιος προσπάθησε να στρίψει αριστερά αλλά δεν πρόλαβε, με αποτέλεσμα να τον κτυπήσει. Σε σχέση με την ορατότητα ο ΜΚ3 ανέφερε ότι έβλεπε πολύ καθαρά, ώσπου είχε δρόμο μπορούσε να δεί. Καθόρισε περαιτέρω την ορατότητα του μέχρι και 80 - 90 μέτρα από το σημείο ίσως και περισσότερα ακόμα και χωρίς φώς. Ο ίδιος οδηγούσε στην αριστερή λωρίδα ενώ το όχημα της κατηγορούμενης διένυσε πολύ λίγη απόσταση από την εκκίνηση μέχρι την σύγκρουση, διερωτώμενος 5, 10 ή 15 μέτρα και καταλήγοντας ότι δεν ξέρει και δεν μπορεί να την υπολογίσει πόση ήταν. Στο νοσοκομείο έμεινε περίπου 10 -12 ημέρες ενώ το μοτοποδήλατο του διαλύθηκε. Η ταχύτητα του οχήματος της κατηγορούμενης, σύμφωνα με τον παραπονούμενο ήταν χαμηλή αλλά έστριψε απότομα. Ολοκληρώνοντας την κυρίως εξέταση του ο ΜΚ3 ανέφερε ότι του υποδείχθηκε το σχέδιο της σκηνής. Αντεξεταζόμενος ο ΜΚ3 ανέφερε ότι την νύχτα του δυστυχήματος ο καιρός ήταν βροχερός ενώ ήταν Μεγάλο Σάββατο περί τις 12:30 με 12:
2. Ο ίδιος ήταν στην εκκλησία, έφυγε και την στιγμή του δυστυχήματος πήγαινε ξανά πίσω. Η βροχή σταμάτησε περίπου μια ώρα πριν το δυστύχημα μπορεί και 20 λεπτά ενώ ο ίδιος περίμενε να σταματήσει η βροχή ή τουλάχιστον να ελαττωθεί για να πιάσει το μοτοποδήλατο του. Ο δρόμος που επεσυνέβη το δυστύχημα είναι πολύ κοντά απο το σπίτι του και περνά καθημερινά απο εκεί. Ο δρόμος εκείνο το βράδυ δεν είχε πολλά αυτοκίνητα. Άδεια οδήγησης εξέδωσε τον Φεβρουάριο του 2012, περίπου ένα μήνα μετά που έκλεισε τα 17 του χρόνια. Πριν εκδώσει άδεια δεν οδηγούσε ενώ κατά την ημέρα του δυστυχήματος είχε πείρα περίπου 2 μήνες.Το μοτοποδήλατο του δεν είχε μιλίμετρο απο την ημέρα που το αγόρασε απαντώντας ότι έλειπε, δεν λειτουργούσε και το αφαίρεσε. Στο ερώτημα κατά πόσο η ορατότητα την νύχτα είναι μειωμένη σε σχέση με την ημέρα ο ΜΚ3 απάντησε ότι αυτό δεν ισχύει για όλους καθότι ο ίδιος βλέπει εξίσου καλά και την νύχτα όπως και την ημέρα ενώ διαφώνησε ότι όταν ο καιρός είναι βροχερός το σκοτάδι είναι πιο βαθύ. Σε σχέση με τον φωτισμό του μοτοποδηλάτου του συμφώνησε ότι όλο το σύστημα φωτισμού έλειπε απο την ημέρα που αγόρασε το όχημα όμως επέμεινε ότι είχε φώτα με φανάρια μπαταρίας τα οποία φωτίζουν εξ' ίσου καλά. Αποδέχτηκε ότι κατηγορήθηκε για την έλλειψη φωτισμού ενώ ανέφερε ότι οι αρμόδιο αστυνομικοί δεν κοίταξαν για να βρούν τα φανάρια ενώ αναγνώρισε ότι την στιγμή που μετέβηκε στην σκηνή η αστυνομία ο ίδιος είχε ήδη μεταφερθεί με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Ο ΜΚ3 ανέφερε ότι φορούσε κράνος αλλά αυτό δεν το είχε δεμένο στο κεφάλι του κάτω απο τον λαιμό απλά το τοποθέτησε καθότι το σχοινί που το ασφαλίζει ήταν σπασμένο. Επέμενε επίσης ότι την στιμή του δυστυχήματος δεν είχε άλλο προπορευόμενο του μοτοποδηλάτου του όχημα ενώ επέμενε ότι κατηγορούμενη ανέμενε να στρίψει σταματημένη ενώ απο απέναντι δεν ερχόταν άλλο αυτοκίνητο. Παράλληλα εξέφρασε την θέση ότι η κατηγορούμενη τον είδε να έρχεται με το μοτοποδήλατο αλλά επέλεξε να στρίψει αποκόπτοντας του τον δρόμο δηλώνοντας ότι το έκανε επίτηδες. Αρνήθηκε ότι προσπέρασε άλλο όχημα το οποίο είχε χαμηλή ταχύτητα και συνεχίζοντας την αντεξέταση του ο ΜΚ3 ανέφερε ότι η κατηγούμενη εκκίνησε απότομα ενώ διένυσε περίπου 10 - 15 μέτρα και δεν σταμάτησε. Ο ΜΚ3 αρνήθηκε την υποβολή ότι είχε και παλαιότερα ατύχημα και μάλιστα ο ίδιος αναγνωρίσθηκε απο πρόσωπο της περιοχής ο οποίος ανέφερε ότι είχε ξανά εμπλακεί σε τροχαίο. Η ταχύτητα του μοτοποδηλάτου, παρά την μη ύπαρξη μιλίμετρου ο ίδιος την καθορίζει υπολογίζοντας την σε 30 - 40 χιλιόμετρα ενώ δήλωσε ότι είχε φρένα κανονικά το όχημα του. Ο ΜΚ3 συνολικά δεν άφησε ιδιαίτερα καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Η προφορική του μαρτυρία του διέπεται από αντιφάσεις και θέσεις συγκρουόμενες ακόμα και με θέσεις των υπολοίπων μαρτύρων κατηγορίας και ιδιαίτερα του ΜΚ2, εξεταστή της υπόθεσης. Ο ΜΚ3 αρκέστηκε στο να υιοθετήσει και να επαναλάβει τα όσα ανέφερε στην κατάθεση που του λήφθηκε, Τεκμ.13, χωρίς όμως οι απαντήσεις του να είναι πειστικές. Σε πολλές ερωτήσεις απαντούσε ειρωνικά απευθυνόμενος προς τον συνήγορο υπεράσπισης ενώ απαντούσε με ερωτήσεις και διερωτώμενος ακόμα και για τις θέσεις του τις ίδιες. Συνοπτικά και χαρακτηριστικά σημεία από την κατάθεση του σημειώνω μεταξύ άλλων τα κάτωθι: - Ενώ ο συγκεκριμένος δρόμος έχει χαρακτηριστεί από αμφότερους τους ΜΚ1 και ΜΚ2, των οποίων η μαρτυρία έγινε αποδεκτή, ως σκοτεινός με ορατότητα την εμβέλεια των φώτων έκαστου οχήματος, ο ίδιος επιμένει ότι είχε ορατότητα 80 - 90 μέτρα, ίσως και περισσότερο. - Επιμένει αδικαιολόγητα και πέρα από την κοινή λογική ότι σε ένα σκοτεινό δρόμο, μια βροχερή νύκτα με σύννεφα η ορατότητα του είναι εξ' ίσου καλή με την ημέρα. - Ενώ δηλώνει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνιο είχε εμπειρία οδήγηση μόλις 2 μηνών μπορούσε χωρίς μιλίμετρο να υπολογίσει την δική του ταχύτητα. - Από την μια δέχεται και δηλώνει ότι η ταχύτητα της κατηγορούμενης ήταν χαμηλή αλλά την ίδια στιγμή ισχυρίζεται ότι πρόλαβε το όχημα της να διανύσει μια απόσταση 10 - 15 μέτρων την ώρα που ο ίδιος καθορίζει ως σημείο εκκίνηση της τα 10 μέτρα μεταξύ των 2 οχημάτων. Η θέση του αυτή βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση και σύγκρουση με την θέση του ΜΚ2, εξεταστή ο οποίος με βάση τα δεδομένα ανέφερε ότι η κατηγορούμενη μόλις είχε εκκινήσει και ενδεχομένως να κινήθηκε μόλις κάποια εκατοστά. - Επιμένει ταυτόχρονα με την πιο πάνω θέση ότι στην απόσταση αυτή η κατηγορούμενη πρόλαβε απότομα να αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα. - Μου δημιούργησε την εντύπωση ότι αναφέρει αριθμούς σε μέτρα απλά για να θέσει μια θέση ενώ υποδεικνύει με ευκολία σημεία ακόμα και μέσα στην αίθουσα του Δικαστηρίου αλλά και εκτός για να καθορίσει την απόσταση αυτή εν καταλήγει σχεδόν σε όλες τους τις απαντήσεις με ερώτηση. - Επιμένει κατ' αντίθεση με την θέση των ΜΚ 1 και 2, των οποίων την θέση αποδέχτηκα, ότι δεν βρέθηκε στην σκηνή οιοδήποτε δείγμα ή υπόλειμμα από φανάρια μπαταρίας, ότι ο ίδιος είχε φώτα τα οποία ήταν προσαρτημένα στο μοτοποδήλατο του αλλά δεν θυμάται τον ακριβή τρόπο. Παράλληλα επιμένει ότι είχε φρένο το μοτοποδήλατο του, θέση αντίθετη με την μαρτυρία του ΜΚ2, ο οποίος αναγνωρίζει από τις φωτογραφίες που έλαβαν ότι από το μπροστινό φρένο έλειπε ο λεβιές. - Ενώ αναφέρει σε διάφορα σημεία λεπτομέρειες για τα μέτρα, την ταχύτητα και την ορατότητα, παράλληλα επικαλείται την πάροδο 4 χρόνων για να αποφύγει να απαντήσει σε άλλες ερωτήσεις ενώ ακόμα και σε παρόμοιες ερωτήσεις που του υποβάλλονταν διαφοροποιούσε την θέση του διερωτώμενος και ο ίδιος για τις απαντήσεις του αυτές. - Ενώ αρνείται κατηγορηματικά την ύπαρξη προπορευόμενου του μοτοποδηλάτου του οχήματος επιμένει ότι η κατηγορούμενη σίγουρα τον είδε και επέλεξε να στρίψει όταν ο ίδιος πλησίασε στα 10 μέτρα με αποτέλεσμα να τον κτυπήσει. Με βάση τα πιο πάνω καταλήγω ότι δεν δύναμαι να βασιστώ στην μαρτυρία του ΜΚ3 για να εξάγω οιαδήποτε ασφαλή συμπεράσματα ενώ κρίνω ότι ο ΜΚ3 δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με σκοπό να αναφέρει όλη την αλήθεια αλλά αντίθετα για να προωθήσει τις θέσεις του. Σημειώνω βεβαίως ότι στην κατάληξη μου αυτή λήφθηκε υπόψη το γεγονός ότι ο παραπονούμενος έδωσε κατάθεση αρκετές μέρες μετά το δυστύχημα και όχι άμεσα, γεγονός που ενισχύει την αμφιβολία μου για το κατά πόσον αυτός ανέφερε τα γεγονότα επακριβώς ως έλαβαν χώρα. Συνεπώς πέραν των μη αμφισβητούμενων γεγονότων που παρέμειναν αναντίλεκτα απορρίπτω την μαρτυρία του στην ολότητα της. Κατηγορούμενη Η κατηγορούμενη ως ανωτέρω ανέφερα, μετά την κλήση της σε απολογία, προέβηκε στο ανώμοτη δήλωση υιοθετώντας το περιεχόμενο της κατάθεσης της. Οι αρχές με τις οποίες εξετάζει και αξιολογεί το Δικαστήριο ανώμοτη δήλωση κατηγορουμένου συνοψίστηκαν στην Δρουσιώτης ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 110/12, 18/7/2013, στην οποία αναφέρθηκε ότι μια ανώμοτη δήλωση, ενώ δεν συνιστά μαρτυρία με την αυστηρή έννοια του όρου, εντούτοις, δεν είναι χωρίς καμιά απολύτως αποδεικτική αξία και ισχύ. Μπορεί να βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας υπό κάποια διαφορετική σκοπιά. Μπορεί να λεχθεί με βεβαιότητα ότι έχει πειστική παρά αποδεικτική αξία. Στην εν λόγω απόφαση γίνεται αναφορά στην R. v. Cambell

(1979)69 Cr. App. R. 221 από την οποία παρατίθεται σε μετάφραση το ακόλουθο απόσπασμα: «... μια ανώμοτη κατάθεση του κατηγορούμενου, με την πρακτική που επικρατεί σήμερα, φαίνεται να πήρε κάπως σκιερό χαρακτήρα που βρίσκεται στο μισό δρόμο, σε ότι αφορά αξία και βάρος, ανάμεσα σε ένορκη κατάθεση και απλή εξ' ακοής μαρτυρία. Δεν μπορεί να λέγεται στους ενόρκους ότι οφείλουν να την αγνοήσουν εξ' ολοκλήρου. Πρέπει να τους λέγεται ότι μπορούν να της δώσουν το βάρος που νομίζουν ότι της αξίζει, αλλά ότι δεν μπορεί να έχει την ίδια αξία, όπως η ένορκη μαρτυρία που δοκιμάστηκε με την αντεξέταση.» (βλ. επίσης Anastassiades v. Republic

(1977)2 CLR 97, Khadar v Republic

(1978)2 CLR 152, Γεωργίου ν. Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 515, Δημοσθένους κ.ά. v. Αστυνομίας

(1998)2 ΑΑΔ 129, Θεοχάρους ν. Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 22, Σοφοκλέους ν. Αστυνομίας

(2011)2 ΑΑΔ 385 και Εφραιμίδου ν. Αστυνομίας, ECLI:CY:AD:2014:B288, Ποιν. Έφ. 134/13, 2/5/2014) Στην προκειμένη περίπτωση η κατηγορούμενη υιοθέτησε την κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία. Επομένως θα εξετάσω το περιεχόμενο της κατάθεσης της σε συνάρτηση με την γραμμή της υπεράσπισης, ότι δηλαδή η κατηγορούμενη δεν ανέκοψε την πορεία του παραπονούμενου αλλά ότι η ίδια με ελαφριά κλίση προς τα δεξιά που σκόπευε να στρίψει προς πάροδο σταμάτησε στην μέση του δρόμου για να αφήσει οχήματα από απέναντι να περάσουν και όταν διαπίστωσε ότι είχε χρόνο να στρίψει ξεκίνησε σιγά σιγά να στρίψει οπότε και κτύπησε ξαφνικά το μοτοποδήλατο στο μπροστινό δεξί μέρος του οχήματος της. Έχω εξετάσει αυτή την γραμμή σε συνάρτηση με τα όσα αναφέρθηκαν στην κατάθεση της στην αστυνομία και ιδιαίτερα σε σχέση με τα κρίσιμα σημεία τα οποία προέκυψαν από την μαρτυρία που έγινε αποδεκτή και κατάληξα ότι αυτή φαίνεται να συνάδει με την μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας 1 και 2. Ουσιαστικά τόσο το σχεδιάγραμμα της σκηνής, Τεκμήριο 5, το σημείο σύγκρουσης, η ενδεχόμενη χαμηλή ταχύτητα, η κλίση προς τα δεξιά προς την πάροδο όσο και οι υπόλοιπες μετρήσεις των ΜΚ1 και 2 δεν αμφισβητούνται και δεν διαφοροποιούνται από την κατάθεση της κατηγορούμενης. Περαιτέρω θεωρώ σημαντικό να αναφέρω ότι η θέση της κατηγορούμενης μέσα από την κατάθεση της ότι είχε ήδη εκκινήσει την πορεία της προς την πάροδο, αποτελεί μια δήλωση ενδεχομένως εναντίον των συμφερόντων της γεγονός που δύναται να ενισχύσει την πειστικότητα των όσων ανέφερε σε συνδυασμό βέβαια και με την προσαχθείσα μαρτυρία. Βεβαίως σημειώνω ότι η μοναδική μαρτυρία αυτόπτη μάρτυρα, ήτοι του παραπονούμενου για τους λόγους που ανωτέρω ανέφερα δεν έχει γίνει αποδεκτή και απορρίφθηκε ως αναξιόπιστη. Επομένως το Δικαστήριο θα εξετάσει με βάση τα ενώπιον του δεδομένα ως αυτά προέκυψαν από την αποδεκτή μαρτυρία το κατά πόσο μπορεί να προβεί βασιζόμενο σε αυτά σε ασφαλή συμπεράσματα. Εισηγήσεις - Τελικές Αγορεύσεις Μετά το τέλος της ανώμοτης δήλωσης της κατηγορουμένης αμφότεροι οι ευπαίδευτοι συνήγοροι αγόρευσαν προφορικά με τις τελικές τους θέσεις και εισηγήσεις παραπέμποντας το Δικαστήριο σε σωρεία νομολογίας που τείνει να επεξηγήσει τις θέσεις τους αυτές. Αμφότερες οι αγορεύσεις των συνηγόρων έχουν καταγραφεί στα πρακτικά, έχουν μελετηθεί και ληφθεί υπόψη ως εκ τούτου δεν υπάρχει λόγος να αναφέρω αυτολεξεί αυτές στην παρούσα απόφαση. Δεδομένης λοιπόν της ανωτέρω αξιολόγησης της μαρτυρίας των εμπλεκομένων στο επίδικο δυστύχημα καθώς επίσης και της μαρτυρίας που παρέμεινε αναντίλεκτη και/ή αποτέλεσε κοινό έδαφος των διαδίκων, τα κάτωθι αποτελούν τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης: Στις 15/04/2012 και περί ώρα 12:30 με 12:40 π.μ. ο παραπονούμενος οδηγούσε το μοτοποδήλατο του, χαμηλού κυβισμού στην οδό Μίλτωνος με νότια κατεύθυνση. Το εν λόγω μοτοποδήλατο δεν διέθετε σύστημα μιλίμετρου ούτε και φώτα πορείας. Η κατηγορούμενη κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο οδηγούσε το όχημα της έχοντας αντίθετη κατεύθυνση, ήτοι βόρεια. Το πλάτος της οδού Μίλτωνος είναι στο νότιο μέρος της με την συμβολή της παρόδου Αντικυθήρων 10 μέτρα ενώ στο βόρειο μέρος 9,20 μέτρα. Η κατηγορούμενη σταμάτησε το όχημα της στην συμβολή της Μίλτωνος με την Αντικυθήρων με πρόθεση να στρίψει από την κύριο οδό (Μίλτωνος) προς την πάροδο (Αντικυθήρων). Σταμάτησε σε άγνωστο ακριβώς σημείο του δρόμου, σε σχέση με την οδό Αντικυθήρων, με ελαφριά κλίση προς τα δεξιά, ήτοι προς την πάροδο. Ο δρόμος της Μίλτωνος δεν διαχωρίζεται με οποιαδήποτε διαχωριστική γραμμή. Το σημείο σύγκρουσης (σημείο χ) από το πεζοδρόμιο απέχει 8 μέτρα. Η ορατότητα στην οδό Μίλτωνος, ενόψει της μεγάλης ευθείας είναι πέραν των 80 μέτρων ενώ κατά τον ουσιώδη χρόνο του δυστυχήματος παρά την ύπαρξη φωτεινών πασσάλων στην αριστερή πλευρά του δρόμου ενόψει την έλλειψης πασσάλων στην ανατολική πλευρά σε συνδυασμό με το ότι προηγήθηκαν βροχές η ορατότητα το βράδυ περιορίζεται σημαντικά. Η κατηγορούμενη εκκίνησε με προορισμό την πάροδο της οδού Αντικυθήρων με χαμηλή ταχύτητα και συγκρούστηκε με το μοτοποδήλατο του παραπονούμενου. Το σημείο επαφής των 2 οχημάτων ήταν αναφορικά με το όχημα της κατηγορούμενης στο μπροστινό δεξιό πλευρό ενώ το μοτοποδήλατο υπέστη σημαντικές ζημιές. Στο έδαφος δεν υπήρξαν οιοιδήποτε ίχνη φρένων του μοτοποδήλατου. Από τη σύγκρουση ο παραπονούμενος υπέστη σοβαρές σωματικές βλάβες και διακομίστηκε άμεσα με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου και νοσηλεύτηκε για αρκετές ημέρες. Στην κατηγορούμενη έγινε έλεγχος αλκοόλης και διαπιστώθηκε ποσοστό εντός του επιτρεπτού ορίου. Νομική Πτυχή Το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 αναφέρει τα ακόλουθα: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητον όχημα επί τινός οδού μη καταβάλλων την προσήκουσαν επιμέλειαν και προσοχήν ή μη επιδεικνύων εύλογον μέριμναν δι' έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδόν, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 AAΔ 68, αναφέρονται τα ακόλουθα στη σελ. 73: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ίδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202).» Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 1). Όπως αναφέρεται στην σελ. 4 της εν λόγω απόφασης: «Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». Ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Constantinou ν. Katsouris

(1975)1 C.L.R. 188, 192). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες, και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Nicolaides ν. Economides

(1963)2 C.L.R. 78, 84). Το καθήκον για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας από άλλους οδηγούς. Ο νουνεχής οδηγός εύλογα μπορεί να υποθέσει ότι όπως ο ίδιος έτσι και οι άλλοι οδηγοί θα εκπληρώσουν το καθήκον επιμέλειας έναντι των ιδίων και των άλλων οδηγών (βλ. Ζαχαρία ν. Καραολή

(2004)1Α ΑΑΔ 72, 79 με αναφορά στην Κυριάκου ν. Φιλίππου

(1992)1Α ΑΑΔ 642, Θρασυβούλου ν. Κουλέρμου κ.ά.

(1996)1Α ΑΑΔ 253 και Χριστοδούλου ν. Μπίλλη

(1998)1Α ΑΑΔ 164). Στην Κυριάκου ν. Κανάρη

(1997)1Γ ΑΑΔ 1436, 1439 τονίστηκε ότι η απόφραξη του δρόμου από οδηγό αυτοκινήτου υποδηλώνει γενικά παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος προς άλλα άτομα τα οποία χρησιμοποιούν το δρόμο. Η απόφραξη του δρόμου, δεν προσδίδει αυτόματα ευθύνη στον οδηγό, για οποιοδήποτε επακόλουθο δυστύχημα ανεξάρτητο από τα αίτια του. Σχετική ως προς το ζήτημα είναι και η ενδεχόμενη δυνατότητα του οχήματος που ακολουθούσε να αποφύγει τη σύγκρουση (βλ. Ξυπτέρα ν. Κυπριανού

(1997)1Γ ΑΑΔ 1696,1704). Ως προς τα μέτρα πρόληψης που μπορεί να λάβει οδηγός σχετική είναι η απόφαση Κασιέρη ν Κυριάκου

(1997)1Β ΑΑΔ 1246, όπου ο Δ. Καλλής ανέφερε τα ακόλουθα στις σελ. 1253 -1254: «Πρέπει δε να τονιστεί ότι οι πράξεις του οδηγού ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με δίλημμα το οποίο παρουσιάζεται στο δρόμο δεν κρίνονται μικροσκοπικά. Κρίνονται υπό το πρίσμα της διλημματικής κατάστασης που προκάλεσε ο άλλος οδηγός. Όπως έχει πάγια νομολογηθεί ένα εσφαλμένο μέτρο που λαμβάνεται από ένα οδηγό κάτω από την αγωνία της σύγκρουσης δεν αποτελεί κατ' ανάγκη μέτρο αμέλειας. Επομένως έστω και αν υποθέσουμε ότι ο οδηγός του φορτηγού έχει λάβει ένα εσφαλμένο μέτρο δεν μπορεί και πάλιν να κριθεί ένοχος για αμέλεια εφόσον, λόγω της εγγύτητας του άλλου οχήματος, δεν είχε το χρόνο ή την ευκαιρία να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για να αποφύγει την σύγκρουση (Βλ. Ioannou and Another v. Michaelides

(1966)1 C.L.R. 235, Adamis and Another v. Eracleous

(1982)1 C.L.R. 746, 750, 751, Georgiades v. HadjiSavva

(1984)1 C.L.R. 597, Roussou v. Aristodemou

(1989)1 C.L.R. 12, Δημητρίου v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 6295/20.6.97, Κωνσταντίνου v. Φιλίππου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1110, Κυριάκου ν. Φιλίππου

(1992)1 Α.Α.Δ. 642 και Παπαχριστοδούλου ν. Χ"Νεοφύτου

(1991)1 Α.Α.Δ. 426).» ΚΑΤΑΛΗΞΗ Δεδομένων των πιο πάνω νομικών αρχών και των ευρημάτων του Δικαστηρίου, θα προχωρήσω να εξετάσω κατά πόσο η οδική συμπεριφορά της κατηγορουμένης κατά την οδήγηση του οχήματος της, τη δεδομένη στιγμή, στο βαθμό που έχει προκύψει από την ενώπιον μου μαρτυρία, υπολείπεται από αυτή του μέσου συνετού οδηγού. Από τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι ο δρόμος στην πορεία της κατηγορούμενης ήταν ναι μεν ευθύς με καλή ορατότητα η οποία όμως υπό των συνθηκών που αναφέρονται στα ευρήματα ανωτέρω, τον ουσιώδη χρόνο, ήταν σημαντικά μειωμένη. Ο ΜΚ2 ανέφερε ότι η ορατότητα πλέον με τα πιο πάνω δεδομένα περιοριζόταν μέσα στην εμβέλεια των φώτων του οχήματος της κατηγορούμενης, για την οποία όμως δεν κατέληξα σε οιοδήποτε εύρημα ενόψει της μη αποδοχής του μέρους της μαρτυρίας αυτής του ΜΚ2 για τους λόγους που ανέφερα στην αξιολόγηση αυτής της μαρτυρίας. Δεδομένο αποτελεί επίσης με βάση το σχεδιάγραμμα σκηνής που δεν αμφισβητήθηκε ότι το όχημα της κατηγορούμενης ανέκοψε την πορεία του μοτοποδηλάτου του παραπονούμενου. Το ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί και υπό τις περιστάσεις θα κρίνει και την τύχη της υπόθεσης είναι κατά πόσο η κατηγορούμενη είχε την δυνατότητα και μπορούσε υπό τις συνθήκες που προκύπτουν από τα ευρήματα να δει τον παραπονούμενο που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση. Το ερώτημα αυτό μπορεί να εξεταστεί σε συνάρτηση μόνο με την εμβέλεια των φώτων της κατηγορούμενης και την γενικότερη ορατότητα της. Περαιτέρω κατά πόσο η κατηγορούμενη άσκησε το καθήκον που είχε υπό τις περιστάσεις ήτοι να τηρεί τη δέουσα παρατηρητικότητα στο δρόμο και ιδιαίτερα στην αντίθετη πλευρά νοουμένου ότι σταμάτησε το όχημα της με πρόθεση να στρίψει δεξιά διασταυρώνοντας την αντίθετη λωρίδα. Καθήκον ενός μέσου συνετού οδηγού υπό αυτές τις συνθήκες είναι να ελέγξει την τροχαία κίνηση της αντίθετης κατεύθυνσης προτού εισέλθει για να στρίψει στην πάροδο και αφού βεβαιωθεί ότι είναι ασφαλές τότε να συνεχίσει την πορεία του. Ο κίνδυνος άλλο όχημα να κινείται από την αντίθετη κατεύθυνση ήταν προβλεπτός και υπαρκτός υπό τις περιστάσεις στον οποίο έπρεπε να στρέψει την προσοχή της. Προχωρώντας να εξετάσω κατά πόσο η κατηγορούμενη εκπλήρωσε τα πιο πάνω καθήκοντα και υποχρεώσεις που είχε καταλήγω ότι στερούμαι ενόψει των ευρημάτων, δεδομένα και στοιχεία που θα μπορούσαν να με οδηγήσουν σε ασφαλή συμπεράσματα. Η απόρριψη της μαρτυρίας του παραπονούμενου, του μόνου αυτόπτη μάρτυρα σε συνδυασμό με την αποδεκτή μαρτυρία των ΜΚ 1 και 2 αν μη τι άλλο δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς τις ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες προέκυψε η σύγκρουση. Η μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής είναι ελλιπής σε σχέση με τις ακριβής συνθήκες και ιδιαίτερα σε σχέση με την εμβέλεια των φώτων της κατηγορούμενης. Επεξηγώντας αυτή μου την κατάληξη παραθέτω συνοπτικά τα κάτωθι: - Ο ίδιος ο ΜΚ2 με βάση τα ευρήματα και συμπεράσματα του από την επιτόπια διερεύνηση καθόρισε την ορατότητα μεταξύ των 2 οδηγών σε περίπτωση που ουδείς είχε φώτα κίνησης περίπου στα 20 μέτρα αναφέροντας περαιτέρω ότι δεν μπορεί να καθορίσει επακριβώς την απόσταση καθότι «.για να είμαι ειλικρινής δεν μπορώ να πω την απόσταση γιατί εγώ μπορώ να αντιληφθώ πιο εύκολα τον άλλο απ' ότι εκείνος να με αντιληφθεί εμένα που έρχομαι χωρίς φώτα». Περαιτέρω σημαντική είναι η αναφορά του στην θέση ότι εάν του μοτοποδηλάτου προηγείτο άλλο όχημα θα προσέκρουε και αυτό στο όχημα της κατηγορούμενης αλλά συμφώνησε ότι έχοντας γνώση της χαμηλής ταχύτητας της κατηγορούμενης εάν η ίδια έκρινε ότι είχε χρόνο να στρίψει θα προλάβαινε να σταματήσει εγκαίρως και να αποφύγει την σύγκρουση. - Από την αποδεχτή μαρτυρία του ΜΚ2 προκύπτει ότι ελλείψει φωτεινών πασσάλων στην μια πλευρά του δρόμου, λόγω του βροχερού καιρού και της νύχτας η ορατότητα ήταν περιορισμένη στην εμβέλεια των φώτων των οχημάτων. - Ο παραπονούμενος δεν έφερε φώτα κίνησης. - Ενώ υπήρχε η δυνατότητα εξέτασης της εμβέλειας των φώτων του οχήματος της κατηγορούμενης δεν δόθηκε καμία μαρτυρία για αυτήν, πέρα από την αναφορά του μάρτυρα σε εμβέλεια με βάση την εμπειρία του, σημείο όμως της μαρτυρίας του που δεν αποδέχτηκα. Συνεπώς και με βάση τα ανωτέρω καταλήγω ότι, ελλείψει μαρτυρίας για την επακριβή εμβέλεια των φώτων της κατηγορούμενης, δεν μπορώ να εξάγω συμπεράσματα πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, στο κρίσιμο ζήτημα του κατά πόσο η κατηγορούμενη μπορούσε να δει τον παραπονούμενο να έρχεται από την αντίθετη κατεύθυνση, συνεπώς κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό την υπόθεση της. Περαιτέρω σημειώνω ότι οι οιεσδήποτε αναφορές του ΜΚ2 σε συνδυασμό με τις θέσεις της κατηγορούμενης στην ανώμοτη δήλωση της περί ενδεχόμενης διέλευσης άλλου οχήματος και τι θα γινόταν σε περίπτωση που η θέση αυτή ίσχυε είναι υποθετικά σενάρια που δεν δύναται να έχουν οιαδήποτε σημασία. Η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει, με αποδεκτή μαρτυρία, την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου της κατηγορίας και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι ( Λοϊζου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Σωτηριάδης v. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 482, Γενικός Εισαγγελέας v. Σπύρος Σπύρου

(2002)2 ΑΑΔ 71 και Sener Erbekci v. Δημοκρατίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 434). Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής (Φλουρής v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Στις Τούμπας v. Δημοκρατίας

(1984)2 C.L.R. 110 και Καίτη Χαραλάμπους και άλλος v. Δημοκρατίας

(1985)2 C.L.R. 97 καθορίζεται, ότι, εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας. Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να λεχθεί ότι στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης εξετάζεται η οδική συμπεριφορά της κατηγορούμενης και μόνο. Το κατά πόσο ο παραπονούμενος φέρει μερίδιο ευθύνης για την πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος και ποιο είναι αυτό είναι κάτι που ενδεχομένως να αποφασιστεί στα πλαίσια αστικής διαδικασίας και όχι εδώ. Η παρούσα υπόθεση είναι ποινική και κρίνεται κατά πόσο η κατηγορούμενη παρέλειψε να λάβει τα δέοντα μέτρα υπό τις περιστάσεις (βλ. Νικολάου ν. Αστυνομίας,

(2001)2 Α.Α.Δ. 748). Συνεπακόλουθα των ανωτέρω η κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλλάσσεται της κατηγορίας που αντιμετωπίζει. Υπ.).................................................. Ε. Δημητρίου - Παναγή, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο