Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 26370/15, 20/7/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2016:B133 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Γεωργιάδη, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 26370/15 Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ Κατηγορούμενος -------------------------- Ημερομηνία: 20 Ιουλίου, 2016 Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Ν. Χατζηκωνσταντίνου Για τον Κατηγορούμενο: κ. Χ. Πουργουρίδης (για να ακούσει απόφαση κα. Α. Αλκιβιάδους) Κατηγορούμενος, παρών ΠΟΙΝΗ
- Ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε ενοχή σε πέντε κατηγορίες.
- Η 1η κατηγορία, που είναι η πιο σοβαρή, αφορά το αδίκημα της πρόκλησης θανάτου λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης, μη αναγόμενης σε υπαίτια αμέλεια, κατά παράβαση του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, («ΠΚ») όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του κατηγορητηρίου, ο κατηγορούμενος στις 7/6/2015 ενώ οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αρ. εγγραφής KJS 348 παρά τη συμβολή των οδών Λ. Καρασιάλη και Αγ. Γεωργίου, εντός του χωριού Κυβίδες της Επαρχίας Λεμεσού, χωρίς πρόθεση επέφερε το θάνατο της Μαρίνας Κλεοβούλου.
- Η 2η κατηγορία αφορά οδήγηση, κατά τον ίδιο χρόνο και τόπο με την 1η κατηγορία, του ιδίου μηχανοκινήτου οχήματος, ενώ τελούσε υπό της επήρειας κοπώσεως κατά τρόπο που η ικανότητα του για ασφαλή οδήγηση ήταν ελαττωμένη, κατά παράβαση των άρθρων 2, 10 και 19 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου, Ν. 86/72, («Ν. 86/72») όπως τροποποιήθηκε.
- Οι κατηγορίες 3, 4 και 5 αφορούν οδήγηση, κατά τον ίδιο χρόνο και τόπο με την 1η κατηγορία, του ιδίου μηχανοκινήτου οχήματος, με μετατροπές στο αμάξωμα του οχήματος χωρίς άδεια του Εφόρου, κατά παράβαση του κ. 55
(1)και 72 των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών, Κ.Δ.Π. 66/84, όπως τροποποιήθηκαν. Η 3η κατηγορία αφορά τοποθέτηση ελαστικών που δεν συνάδουν με τις προδιαγραφές του οχήματος, η 4η, ανύψωση της καμπίνας και της κάσιας με τη χρήση Spaces - Teflon και η 5η, τοποθέτηση εργοστασιακού προφυλακτήρα αγνώστων προδιαγραφών.
- Η κατηγορούσα αρχή παρέθεσε με έκθεση γεγονότων (Τεκμήριο 2) τα ακόλουθα γεγονότα που συνθέτουν τα πιο πάνω αδικήματα.
- Στις 07/06/2015 περί ώρα 08:30 ο κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο του με αρ. εγγραφής KJS 348 στον κύριο δρόμο Ερήμης —Πλατρών με βόρεια κατεύθυνση με προορισμό την Πάχνα εντός της οδού Λευτέρη Καρασιαλή η οποία διασχίζει το χωριό Κυβίδες της Επαρχίας Λεμεσού.
- Σε κάποιο σημείο του δρόμου παρά την συμβολή της εν λόγω οδού με την οδό Αγίου Γεωργίου, λόγω κούρασης και υπνηλίας έκλεισαν τα μάτια του, με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχο του αυτοκινήτου του. Το όχημα του παρεξέκλινε της πορείας του προς τα δεξιά και εισήλθε αρχικά στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας. Ο κατηγορούμενος δεν αντιλήφθηκε έγκαιρα ότι το προπορευόμενο του, σαλούν αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής LΒΕ 754, που οδηγείτο από τον ΜΚ 5 στο κατηγορητήριο, ήταν σε αναμονή εντός της μεσαίας λωρίδας κυκλοφορίας για να στρίψει δεξιά, σύμφωνα της πορείας του, στην παρακείμενη συμβολή στην οδό Αγίου Γεωργίου προς Κυβίδες, με αποτέλεσμα να κτυπήσει στο πισινό δεξιό μέρος του LΒΕ
- Στη συνέχεια το όχημα του κατηγορούμενου εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και συγκρούστηκε με το εξ αντιθέτου διερχόμενο σαλούν όχημα KVZ 314 το οποίο οδηγούσε ο ΜΚ 8 στο κατηγορητήριο το οποίο στην συνέχεια λόγω της σύγκρουσης μεταξύ τους κτύπησε σε τσιμεντένιο περιτοίχισμα στην ανατολική πλευρά της οδού και αναποδογυρίστηκε.
- Από το δυστύχημα η Μαρίνα Κλεοβούλου («η θανούσα»), η οποία δεν έφερε την ζώνη ασφαλείας της, τραυματίστηκε θανάσιμα. Η αιτία θανάτου σύμφωνα με την νεκροψία που έγινε ήταν κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Η θανούσα επέβαινε στο ερχόμενο εξ αντιθέτου όχημα με αρ. εγγραφής KVZ
- Ο κατηγορούμενος και οι υπόλοιποι επιβαίνοντες στα εμπλεκόμενα οχήματα τραυματίστηκαν ελαφρά. Ο κατηγορούμενος υποβλήθηκε σε τεστ αλκοόλης με μηδενική ένδειξη. Υποβλήθηκε επίσης σε αιματολογική εξέταση και δεν εντοπίστηκε κανένα ίχνος ναρκωτικών ουσιών.
- Μετά από μηχανολογική εξέταση που έγινε στο όχημα του κατηγορούμενου εντοπίστηκαν οι μετατροπές που αφορούν τις κατηγορίες 3, 4 και
- Ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε ότι είχε κάνει ο ίδιος τις μετατροπές.
- Σε ανακριτική κατάθεση που λήφθηκε από τον κατηγορούμενο σχετικά με το δυστύχημα ανέφερε ότι το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας που έγινε το δυστύχημα πήγε με την φιλενάδα του στην Αγία Νάπα για να διασκεδάσουν και επέστρεφαν στην Λεμεσό χωρίς να κοιμηθεί καθόλου. Το δυστύχημα έγινε κατά την επιστροφή τους. Ανέφερε επίσης ότι, αμέσως πριν γίνει το δυστύχημα, αφαιρέθηκε για λίγα δευτερόλεπτα λόγω του μεγάλου ταξιδιού που είχε κάνει και έκλεισαν προς στιγμή τα μάτια του.
- Ο καιρός ήταν αίθριος, ο δρόμος στεγνός και η ορατότητα ήταν απεριόριστη.
- Συμμετρικό σχέδιο της σκηνής κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου, κατά την αγόρευση του αναφέρθηκε στις περιστάσεις του δυστυχήματος ως επίσης και στις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου.
- Ως προς τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου, υιοθέτησε την έκθεση που ετοιμάστηκε από το Γραφείο Ευημερίας. Όπως αναφέρεται στην εν λόγω έκθεση, ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 19 ετών, φοιτητής. Ο πατέρας του, ηλικίας 55 ετών εργάζεται στις Βρετανικές Βάσεις και η μητέρα του, ηλικίας 50 ετών είναι οικοκυρά. Έχει δύο μεγαλύτερα σε ηλικία αδέλφια, έγγαμα με τέκνα. Όλη η οικογένεια, συνολικά 11 άτομα, διαβιούν σε ιδιόκτητη κατοικία στην Πάχνα.
- Ο κατηγορούμενος ολοκλήρωσε το Δημοτικό Σχολείο Πάχνας. Ακολούθως ολοκλήρωσε το Γυμνάσιο Επισκοπής και στη συνέχεια ολοκλήρωσε την A' Τεχνική Σχολή Λεμεσού, στον κλάδο Μηχανολογίας. Υπηρέτησε για 6 μήνες στην Εθνική Φρουρά και στη συνέχεια έλαβε αναστολή, λόγω προβλημάτων υγείας. Αναμένεται να παρουσιαστεί εκ νέου. Έλαβε μέρος στις Προεισαγωγικές εξετάσεις και εισήχθη στην Σχολή Μηχανολόγων του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου.
- Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου αναγνώρισε την αναγκαιότητα επιβολής αποτρεπτικών ποινών για τέτοιου είδους αδικήματα Παρέπεμψε σχετικά στις Μενελάου ν. Αστυνομίας
(1998)2 ΑΑΔ 232, Γενικός Εισαγγελέας ν. Στέλιου Στυλιανού
(2009)2 ΑΑΔ 543 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Σωτηρίου
(2003)2 ΑΑΔ 331). Τόνισε όμως ότι δεν υπάρχει καθορισμένο μέτρο για την ποινή και κάθε περίπτωση αντιμετωπίζεται αναλόγως των περιστατικών της (παρέπεμψε σχετικά στην Παμπακάς ν. Αστυνομίας
(1990)2 ΑΑΔ 487, 491). Με αναφορά στη Γενικός Εισαγγελέας ν Φαίδωνα Μιχαηλίδη Ιωάννου, ECLI:CY:AD:2015:B632, Π.Ε. 221/13, 28/9/2015, αναφέρθηκε στις κατευθυντήριες γραμμές που καθορίστηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο στην επιβολή ποινής. 18. Χαρακτήρισε την περίπτωση ως κλασική περίπτωση λανθασμένης εκτίμησης που δεν ενέχει το στίγμα αδιαφορίας για άλλα πρόσωπα. Ο κατηγορούμενος, όπως εισηγήθηκε, εκτίμησε λανθασμένα τις δυνατότητες του για οδήγηση από το Παραλίμνι μέχρι την Πάχνα. Στιγμιαία, επειδή έκλεισαν τα μάτια του, ξέφυγε της πορείας του, με αποτέλεσμα να προκληθεί το δυστύχημα. Ο κατηγορούμενος, ανέφερε, δεν είχε ένδειξη ότι θα έκλειναν τα μάτια του. Αναφέρθηκε στις Αγγλικές Αποφάσεις, R. v. Leslie Albert Beeby
(1983)5 Cr. App. R. (S.) 56 και στην R. v. Boswell
(1984)3 All ER 353, ως καθοδηγητικές επί του θέματος.
- Ανέφερε επίσης ότι η θανούσα ήταν συγχωριανή του κατηγορούμενου που είχε ως αποτέλεσμα ο κατηγορούμενος και η οικογένεια του να περνούν ιδιαίτερα δύσκολες στιγμές και θλίψη. Ως προς το ενδεχόμενο στέρησης στον κατηγορούμενο της άδειας οδήγησης ζήτησε από το Δικαστήριο να λάβει υπόψη του το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος διακινείται καθημερινά από την Πάχνα στο ΤΕΠΑΚ για σκοπούς φοίτησης του.
- Ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου, δεν έχει βαθμούς ποινής και έχει παραδεχθεί άμεσα τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει.
- Σύμφωνα με το άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154: «Όποιος, λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης, ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς, που δεν ανάγεται σε υπαίτια αμέλεια, χωρίς πρόθεση επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου, είναι ένοχος αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης υπόκειται σε φυλάκιση μέχρι τεσσάρων χρόνων ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες πεντακόσιες λίρες.»
- Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 19 του Ν.86/72 το Δικαστήριο έχει εξουσία να στερήσει σε κατηγορούμενο που κρίνεται ένοχος για τροχαίο αδίκημα το δικαίωμα να κατέχει άδεια οδήγησης για όσο χρονικό διάστημα ήθελε αποφασίσει και με το άρθρο 20 Α να επιβάλει και βαθμούς ποινής στην άδεια του[1].
- Στη Νικολάου ν. Αστυνομίας, ECLI:CY:AD:2015:B205, Π.Ε. 195/2014, 20/3/2015, συγκεφαλαιώθηκαν οι κατευθυντήριες γραμμές επιβολής ποινής σε σχέση με το εξεταζόμενο αδίκημα (με αναφορά στις R. v. Guilfoyle 57 Cr. App. R. 549, Γενικός Εισαγγελέας ν. Αβρααμίδη
(1993)2 ΑΑΔ 355, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σωτηρίου
(2003)2 ΑΑΔ 331, Παμπακάς κ.ά. ν. Αστυνομίας
(1990)2 ΑΑΔ 487, Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 109). Τις παραθέτω:
(1)Το είδος και η έκταση της ποινής είναι πρωταρχική ευθύνη του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Σε τέτοιου είδους αδικήματα δεν υπάρχει καθιερωμένο μέτρο για την ποινή. Στην αρμόζουσα ποινή το δικαστήριο καταλήγει ανάλογα με τα περιστατικά της υπόθεσης, την έκταση της ευθύνης του κατηγορουμένου, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η επικίνδυνη οδήγηση στοιχίζει πόρους και ζωές. Η επιμέτρηση της ποινής είναι άμεσα σχετιζόμενη με την έκταση και την υφή της αμέλειας που προκάλεσε το θάνατο, δηλαδή με τη συμπεριφορά και τις πράξεις του κατηγορουμένου που οδήγησαν στη διάπραξη του αδικήματος και την πρόκληση του θανάτου, σε συνάρτηση βέβαια με τις προσωπικές του συνθήκες, οι οποίες θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη.
(2)Όταν το ατύχημα οφείλεται σε στιγμιαία αβλεψία και το ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου είναι καλό, πρέπει να επιβάλλεται χρηματική ποινή και στέρηση της άδειας οδηγού, εκτός αν συντρέχουν ειδικοί λόγοι για να μην επιβληθεί στέρηση της άδειας.
(3)Όταν όμως το θανατηφόρο δυστύχημα προκαλείται από εγωιστική παραγνώριση της ασφάλειας των άλλων προσώπων ή πεζών ή από απερίσκεπτη οδήγηση, ενδείκνυται η επιβολή ποινής φυλάκισης και στέρησης της άδειας οδηγού. Η επιβολή ποινής φυλάκισης ενδείκνυται κατ' αρχήν στις περιπτώσεις εκείνες που η αμέλεια εμπεριέχει και το στοιχείο της αδιαφορίας για την ασφάλεια άλλων προσώπων.
(4)Είναι θεμελιωμένο ότι η πάροδος αρκετού χρόνου από τη διάπραξη του αδικήματος είναι στοιχείο ουσιώδες που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην επιβολή ποινής, ειδικά αναφορικά με το είδος της ποινής, αν δηλαδή θα επιβληθεί ποινή φυλάκισης ή όχι. 24. Με αναφορά στην Παντέλα ν. Αστυνομίας
(2011)2 ΑΑΔ 562 και την R. v. Boswell [1984] 3 All ER 353, παρατίθενται περαιτέρω, στην προρρηθείσα απόφαση, ενδεικτικοί επιβαρυντικοί και μετριαστικοί παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιβολή ποινής:
(1)Ως επιβαρυντικοί παράγοντες κρίνονται, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλης ή ναρκωτικών, η υπερβολική ταχύτητα, η αδιαφορία σε προειδοποιήσεις από τους επιβάτες του και η επί μακρόν επίμονη και εκούσια πορεία πολύ κακής οδήγησης, όπως είναι για παράδειγμα η αδιαφορία σε φώτα τροχαίας και το προσπέρασμα άλλων αυτοκινήτων από τη λανθασμένη πλευρά. Άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η ταυτόχρονη διάπραξη άλλων αδικημάτων (όπως για παράδειγμα η οδήγηση χωρίς άδεια). Επιβαρυντικός παράγων είναι επίσης η ύπαρξη προηγούμενων καταδικών για οδικά αδικήματα, το κατά πόσο περισσότερα από ένα πρόσωπα σκοτώθηκαν ως αποτέλεσμα της αμελούς οδήγησης, αν ο κατηγορούμενος παρέλειψε να σταματήσει στη σκηνή ή αν διέπραξε το αδίκημα στην προσπάθειά του να αποφύγει έλεγχο ή τη σύλληψη.
(2)Ως ελαφρυντικοί παράγοντες θεωρούνται, μεταξύ άλλων, η λανθασμένη στάθμιση της κατάστασης (error of judgment), το λευκό οδικό μητρώο, ο καλός χαρακτήρας, η παραδοχή κατά τη δίκη και η ειλικρινής μεταμέλεια. Ελαφρυντικό είναι επίσης και το κατά πόσο το θύμα είναι στενός φίλος ή συγγενής του οδηγού και το έντονο συναισθηματικό αποτέλεσμα που είχε ο θάνατος του στον οδηγό.
(3)Όπου υπάρχουν ένας ή περισσότεροι επιβαρυντικοί παράγοντες, γενικά η ποινή φυλάκισης είναι η πλέον κατάλληλη. 25. Θα πρέπει να σημειωθεί όμως ότι στην Κωνσταντίνου ν Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 109, λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τις αρχές των Guilfoyle και Boswell, σελ. 115: «Οι αρχές αυτές έχουν γίνει δεκτές σε γενικές γραμμές και από τα Κυπριακά Δικαστήρια ως καθοδηγητικές για την επιλογή της ποινής για αδικήματα αυτής της φύσης. Βλ. Attorney General v. Iacovides**. Όμως οι αρχές αυτές δεν ανάγονται ούτε συνθέτουν κανόνα δικαίου. Τα γεγονότα της υπόθεσης όπως προσδιορίζονται από το Δικαστήριο σε συνδυασμό με την ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου αποτελούν σε συνάρτηση με τις προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου την αναλλοίωτη αρχή δικαίου που διέπει τον καθορισμό της ποινής.»
- Αξίζει να λεχθεί ότι στην Αγγλία έχουν εκδοθεί κατευθυντήριες γραμμές για την επιβολή ποινών σε αδικήματα πρόκλησης θανάτου σε δυστυχήματα και τα όσα αναφέρθηκαν στις αποφάσεις Guilfoyle και Boswell, ουσιαστικά έχουν ενσωματωθεί στις οδηγίες με κάποιες αλλαγές[2]. Θα αναφερθώ σ' αυτές σε λίγο.
- Το ερώτημα που καλείται να αποφασίσει το Δικαστήριο είναι κατά πόσο η οδήγηση του κατηγορούμενου μπορεί να χαρακτηριστεί εγωιστική ή αδιάφορη για την ασφάλεια άλλων προσώπων, και αν ο τρόπος με τον οποίο ο κατηγορούμενος οδηγούσε το όχημα του τη δεδομένη στιγμή, ήταν απερίσκεπτος (και αλόγιστος[3]) ή επικίνδυνος. Περεταίρω θα πρέπει να εξεταστεί αν το δυστύχημα, ακόμη και αν κριθεί η οδήγηση απερίσκεπτη, οφειλόταν σε στιγμιαίο σφάλμα.
- Οι όροι αλόγιστη, απερίσκεπτη ή επικίνδυνη πράξη ή συμπεριφορά υποδηλώνουν διαζευκτικούς τρόπους διάπραξης του ιδίου αδικήματος (βλ. Ζυπιτής κ.α ν. Αστυνομίας
(2003)2 ΑΑΔ 220,230). 29. Για να καταδειχθεί απερισκεψία το Δικαστήριο πρέπει να ικανοποιηθεί ότι:
(1)Ο κατηγορούμενος πράγματι οδηγούσε το όχημα κατά τρόπο που να δημιουργούσε εμφανή και σοβαρό κίνδυνο πρόκλησης φυσικής βλάβης σε άλλο πρόσωπο που θα τύγχανε να χρησιμοποιούσε το δρόμο ή ουσιαστικής ζημιάς σε περιουσία· και,
(2)ο κατηγορούμενος οδηγούσε κατ' αυτό τον τρόπο χωρίς να είχε στρέψει την προσοχή του προς την δυνατότητα ύπαρξης τέτοιου κινδύνου ή, αφού αναγνώρισε πως υπήρχε κάποιος κίνδυνος, εν τούτοις προχώρησε αναλαμβάνοντας τον (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Χρυσοστόμου
(2002)2 ΑΑΔ 473, Μαρίνου Ιωάννου ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2015:B267, Π.Ε.140/2014, 8/4/2015, R v. Lawrence [1982] 1 AC 510 και R. v. Reid [1992] 3 All ER 673).
- Αρκεί η αντίληψη του κινδύνου ως μιας δυνατότητας («possibility») παρά πραγματικής ή ουσιαστικής πιθανότητας («probability») δεν απαιτείται δηλαδή υποκειμενική επίγνωση και ενσυνείδητη ανάληψη συγκεκριμένου κινδύνου (βλ. Μαρίνου Ιωάννου).
- Το κατά πόσο ο κίνδυνος που δημιουργήθηκε από τον τρόπο οδήγησης του οχήματος ήταν ταυτόχρονα εμφανής και σοβαρός είναι ζήτημα γεγονότων και κριτήριο, το επίπεδο του συνήθους συνετού οδηγού. Το κριτήριο εξέτασης είναι αντικειμενικό. Αν το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι είχε δημιουργηθεί εμφανής και σοβαρός κίνδυνος από τον τρόπο οδήγησης του κατηγορούμενου δικαιούται να συμπεράνει ότι ο κατηγορούμενος είχε τη μια ή την άλλη από τις νοητικές καταστάσεις που στοιχειοθετούν το αδίκημα· πρέπει όμως να εξετάσει οποιαδήποτε εξήγηση την οποία ο ίδιος ο κατηγορούμενος δίδει αναφορικά με τη νοητική του κατάσταση η οποία είναι δυνατό να αναιρέσει το συμπέρασμα. Εξετάζεται δηλαδή η υποκειμενική αντίληψη του κατηγορούμενου (βλ. Χρυσοστόμου, Lawrence και Reid).
- Απερίσκεπτη πράξη ή συμπεριφορά δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο συγκεκριμένο τρόπο οδήγησης και η απερισκεψία μπορεί να μη συνδέεται με αυτό καθ' εαυτό τον τρόπο της οδήγησης (βλ. Χρυσοστόμου, Lawrence και Reid).
- Για να καταδειχθεί επικίνδυνη οδήγηση, πρέπει να αποδειχθεί η πρόκληση, αντικειμενικά ιδωμένης, επικίνδυνης κατάστασης από σφάλμα του οδηγού (βλ. Πέτρου ν. Αστυνομίας
(1994)2 ΑΑΔ 233, 238, Σάββα ν. Αστυνομίας
(2000)2 ΑΑΔ 115, 124-125, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σαζός
(2001)2 ΑΑΔ 18 και την R. v. Gosney
(1971)2 Q.Β. 674).
- Η λέξη «επικίνδυνη» σημαίνει αυτήν που εμπεριέχει κίνδυνο, φόβο ή απειλή για τους άλλους (βλ. Σαζός).
- Η επικίνδυνη οδήγηση δεν εξομοιώνεται προς την οδήγηση χωρίς τη δέουσα επιμέλεια και φροντίδα, όπου αναζητείται κατά πόσο το επίπεδο της προσοχής και φροντίδας που επιδείχθηκε υπολείπεται εκείνου που αναμένεται από τον μέσο συνετό οδηγό (βλ. Σάββα).
- Η έννοια «σφάλμα» δεν περιλαμβάνει κατ' ανάγκη εσκεμμένη παράβαση ή απερισκεψία ή πρόθεση οδήγησης κατά τρόπο που αντίκειται στο ορθό επίπεδο οδήγησης. Εμπεριέχει αποτυχία, πτώση από το επίπεδο της φροντίδας και δεξιότητας ικανού και έμπειρου οδηγού σε σχέση με τον τρόπο της οδήγησης και τις σχετικές περιστάσεις της υπόθεσης. Σφάλμα με αυτή την έννοια, αν και μπορεί να είναι ελαφρό, ακόμα και στιγμιαίο ολίσθημα, όσο και αν κανονικά δεν θα προκαλείτο κίνδυνος από αυτό, είναι αρκετό. Το σφάλμα δεν είναι απαραίτητο να αποτελεί τη μόνη αιτία της επικίνδυνης κατάστασης. Είναι αρκετό αν, βλέποντας το λογικά, αποτελεί μια αιτία (βλ. Πέτρου, Σάββα, Σαζός και Gosney).
- Εξέτασα τα ενώπιον μου τεθέντα γεγονότα και έχω ικανοποιηθεί ότι ο κατηγορούμενος ενήργησε απερίσκεπτα αφού επέλεξε να οδηγήσει ενώ τελούσε υπό κόπωση. Οδηγούσε από το Παραλίμνι προς το χωριό του μετά από ολονύχτια διασκέδαση στην Αγία Νάπα χωρίς να είχε κοιμηθεί καθόλου. Η ενέργεια του αυτή, αντικειμενικά κρινόμενη, δημιουργούσε εμφανή και σοβαρό κίνδυνο πρόκλησης φυσικής βλάβης σε άλλα πρόσωπα που θα τύγχαναν να χρησιμοποιούσαν το δρόμο ή ουσιαστικής ζημιάς σε περιουσία και ο κατηγορούμενος οδήγησε χωρίς να είχε στρέψει την προσοχή του προς την δυνατότητα ύπαρξης τέτοιου κινδύνου. Η ενέργεια του αυτή ήταν απερίσκεπτη.
- Πρέπει να σημειωθεί όμως, ότι από τα ενώπιον μου γεγονότα, απουσιάζει η ενσυνείδητη ανάληψη συγκεκριμένου κινδύνου, τον οποίο αναγνώρισε και προχώρησε να αναλάβει. Η απερισκεψία του έγκειτο στο γεγονός ότι οδήγησε ενώ ήταν άυπνος και όχι γιατί επέλεξε να αναλάβει συγκεκριμένο κίνδυνο, όπως, λόγου χάρη, να προβεί σε επικίνδυνο προσπέρασμα σε στροφή ή γιατί οδήγησε με ταχύτητα ανταγωνιστικά προς άλλο οδηγό ή οδηγούς.
- Στην Beeby ανωτέρω, στην οποία με παρέπεμψε ο συνήγορος του κατηγορούμενου, ο κατηγορούμενος ηλικίας 67 ετών, μετά από μακρύ ταξίδι, και αφού στάθμευσε και γευμάτισε, αποκοιμήθηκε στο τιμόνι, και αφού είχε ενδείξεις κούρασης. Συγκρούστηκε με εξ αντιθέτου διερχόμενο όχημα και προκάλεσε το θάνατο 2 προσώπων. Παραδέχθηκε άμεσα ενοχή στο αδίκημα της πρόκλησης θανάτου από απερίσκεπτη οδήγηση[4]. Η ανάληψη του κινδύνου κρίθηκε απερίσκεπτη, όμως στην απουσία επικίνδυνης ταχύτητας, εφόσον δεν αποκοιμόταν, κρίθηκε ότι το γεγονός ότι αποκοιμήθηκε στο τιμόνι ήταν στιγμιαίο ολίσθημα (momentary lapse). Του επιβλήθηκε πρόστιμο 750 στερλινών και στέρηση 12 μηνών. Αναφορά στην πιο πάνω υπόθεση γίνεται και στην Boswell[5], ανωτέρω, όπου αναφέρθηκε ότι ακόμη και σε περιπτώσεις απερίσκεπτης οδήγησης λαμβάνεται υπόψη αν το δυστύχημα ήταν αποτέλεσμα λανθασμένης στάθμισης της στιγμής, όπως π.χ. οδηγός να αποκοιμηθεί στιγμιαία στο τιμόνι.
- Αξίζει να σημειωθεί ότι στις Αγγλικές κατευθυντήριες γραμμές οδήγηση υπό την επήρεια κοπώσεως ή σε νυσταλέα κατάσταση θεωρείται παράγων ο οποίος προσμετρά στην σοβαρότητα του αδικήματος, κάτω από τον τίτλο «σοβαρά μεμπτή συμπεριφορά του κατηγορούμενου»[6]. Διαφαίνεται πλέον ότι στην Αγγλία υπάρχει αυστηρότερη αντιμετώπιση τέτοιων αδικημάτων και εκφράζω αμφιβολία αν η Beeby θα αποφασιζόταν σήμερα με τον ίδιο τρόπο.
- Στην κυπριακή νομολογία κρίθηκε ότι η στιγμιαία αβλεψία έχει την έννοια της μιας και μόνο λανθασμένης κίνησης της στιγμής. Είναι ένα μεμονωμένο σφάλμα, το οποίο συμβαίνει σε ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα, σε αντίθεση με την αλόγιστη και εγωιστική οδική συμπεριφορά, η οποία υπερβαίνει το στιγμιαίο και καλύπτει περισσότερα χρονικά στάδια (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Φαίδωνα Μιχαηλίδη Ιωάννου, ECLI:CY:AD:2015:B632, Π.Ε. 221/2013, 28/9/2015, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Κωνσταντίνου Κουκκίδη, Ποινική Έφεση αρ. 198/12, ημερ. 19/2/2013).
- Όπως έχει τονιστεί στην Γενικός Εισαγγελέας ν. Νεοκλέους
(2001)2 ΑΑΔ 48, 54, απερίσκεπτη οδήγηση η οποία απολήγει σε θάνατο είναι αφ' εαυτής σοβαρή. Υπάρχουν όμως πάντοτε διαβαθμίσεις σοβαρότητας, προς την οποία συναρτάται και η επιδιωκόμενη αποτρεπτικότητα της ποινής, η δε εξατομίκευση της ποινής είναι πάγιο έργο του Δικαστηρίου.
- Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα γεγονότα, ο κατηγορούμενος αποκοιμήθηκε στιγμιαία στο τιμόνι. Η οδήγηση του δεν συνδυάστηκε με άλλο επιβαρυντικό παράγοντα, όπως επικίνδυνη ταχύτητα ή προσπέρασμα. Το στιγμιαίο όμως του ολισθήματος στο οποίο υπέπεσε, να αποκοιμηθεί δηλαδή στο τιμόνι, δεν αναιρεί ούτε μειώνει ευθύς εξαρχής την απερίσκεπτη απόφαση του να οδηγήσει ενώ είχε παραμείνει όλη τη νύκτα άυπνος. Στο σημείο αυτό διαφέρει ουσιωδώς και από τα γεγονότα της Beeby, οπότε και η απερισκεψία του κατηγορούμενου δεν μπορεί παρά να κριθεί ως σοβαρότερη. Θα πρέπει επίσης να σταλεί και το ορθό μήνυμα στην κοινωνία και ιδιαίτερα σε νέους ως προς την σοβαρότητα αλλά και την επιπολαιότητα τέτοιας πράξης.
- Οι επεμβάσεις στο όχημα του κατηγορούμενου που αφορούν τις κατηγορίες 3, 4 και 5 δεν έχουν συνδεθεί με την πρόκληση του δυστυχήματος ούτε τέθηκε ότι επιβάρυναν καθ' οιονδήποτε τρόπο τις επιπτώσεις σύγκρουσης προς το θύμα ή αν κατέστησαν το όχημα του κατηγορουμένου επικίνδυνο. Είναι δεδομένο όμως ότι οι εν λόγω αλλαγές δεν ήταν εγκεκριμένες και ότι προέβη ο ίδιος ο κατηγορούμενος σ' αυτές.
- Λαμβάνοντας υπόψη μου τις περιστάσεις διάπραξης του αδικήματος σε συνδυασμό με την παραδοχή, το λευκό ποινικό μητρώο, τον καλό χαρακτήρα, την ηλικία του κατηγορουμένου, κρίνω ότι στην προκειμένη περίπτωση ενδείκνυται επιβολή ποινών φυλάκισης στον κατηγορούμενο σε σχέση με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει.
- Όσον αφορά την ποινή της στέρησης της άδειας οδηγού, η εξουσία του Δικαστηρίου εμπίπτει στα πλαίσια της διακριτικής του ευχέρειας, αποτελεί μέρος της συνολικής ποινής και πρέπει να δικαιολογείται με βάση τις αρχές που διέπουν την επιμέτρηση της ποινής. Τόσο τα γεγονότα που προσδιορίζουν τη σοβαρότητα του αδικήματος, όσο και οι προσωπικές συνθήκες του παραβάτη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να διαπιστωθεί αν δικαιολογείται η αποστέρηση της άδειας του παραβάτη και η χρονική διάρκεια της αποστέρησης. (βλ. Πουλλής ν. Αστυνομίας
(2000)2 ΑΑΔ 57, Ελευθερίου ν. Αστυνομίας
(1992)2 ΑΑΔ 300, Stylianou v. The Police
(1962)2 CLR 152, Miltiadous v. The Police
(1970)2 CLR 81, Παναγίδου ν. Αστυνομίας
(1991)2 ΑΑΔ 448, Σαρίδης ν. Αστυνομίας
(1991)2 ΑΑΔ 465).
- Στην υπόθεση Nicosia Police v. Djemal Ahmed, 3 RSCC 50, κρίθηκε ότι οι ειδικοί λόγοι που μπορεί ένα δικαστήριο να λάβει υπόψη του για να μην ακυρώσει άδεια δεν περιλαμβάνουν μόνο τα περιστατικά του αδικήματος, αλλά επεκτείνονται και στις προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου.
- Αναφορικά με την στέρηση του δικαιώματος του κατηγορουμένου να κατέχει ή να λαμβάνει άδεια οδήγησης, τα όσα έχουν αναφερθεί απλά αποτελούν λόγους μείωσης του εύρους ποινής στέρησης παρά λόγους για μη στέρηση, η οποία κρίνω ότι θα πρέπει να τoυ επιβληθεί, έχοντας πάντοτε υπόψη μου και τη σοβαρότητα του αδικήματος που αντιμετωπίζει και το ότι θα του επιβληθούν ποινές φυλάκισης.
- Επιβάλλω στoν κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές:
(1)Στην 1η κατηγορία ποινή φυλάκισης 6 μηνών πλέον 7 βαθμούς ποινής. Επιπρόσθετα, o κατηγορούμενος αποστερείται του δικαιώματος να κατέχει ή να λαμβάνει άδεια οδήγησης για περίοδο 12 μηνών από σήμερα.
(2)Στη 2η κατηγορία δεν θα επιβάλω ποινή γιατί τα γεγονότα της περιέχονται στην 1η κατηγορία.
(3)Στην 3η κατηγορία ποινή φυλάκισης 20 ημερών.
(4)Στην 4η κατηγορία ποινή φυλάκισης 20 ημερών.
(3)Στην 5η κατηγορία ποινή φυλάκισης 20 ημερών.
- Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν.
- Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο υπάρχουν λόγοι αναστολής των ποινών φυλάκισης που επέβαλα.
- Η αναστολή ποινής φυλάκισης διέπεται από το άρθρο 3[7] του περί της Υφ' Όρων Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972, Ν. 95/72, όπως τροποποιήθηκε από τον Ν.186(Ι)/
- Η ποινή φυλάκισης με αναστολή δεν επιβάλλεται από το Δικαστήριο σαν μέτρο επιείκειας ή ως εναλλακτικό μέτρο τιμωρίας του παραβάτη και η επιλογή της ποινής φυλάκισης δεν πρέπει να συσχετίζεται με τη δυνατότητα αναστολής της. Τα δύο θέματα είναι ξεχωριστά. Το Δικαστήριο αποφασίζει το ύψος της ποινής και αποφασίζει κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις που δικαιολογούν την αναστολή της.
- Η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου για αναστολή της ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί, έτσι ώστε αυτή αποφασίζεται, εάν δικαιολογείται, στη βάση του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών περιστατικών του κατηγορουμένου (βλ. Siminoiu v. Αστυνομίας
(2012)2 ΑΑΔ 699 και Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας
(2009)2 ΑΑΔ 583). 55. Παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη είναι (βλ. Demetriou v. R.
(1976)2 J.S.C. 386 και Γενικός Εισαγγελέας v. Φανιέρου
(1996)2 ΑΑΔ 303):
(1)Η σοβαρότητα των περιστατικών και το κίνητρο.
(2)Το μητρώο του κατηγορούμενου και η αναγκαιότητα αποτροπής.
(3)Η διαγωγή του κατηγορούμενου μετά τη διάπραξη του αδικήματος, ιδιαίτερα η παρουσία ή απουσία στοιχείων μεταμέλειας. 56. Υπό τις περιστάσεις θεωρώ ότι δικαιολογείται η αναστολή των ποινών φυλάκισης που επέβαλα. Συγκεκριμένα έλαβα υπόψη μου τα ακόλουθα:
(1)Ο κατηγορούμενος είναι άτομο νεαρής ηλικίας, 19 μόλις ετών, με λευκό ποινικό μητρώο και οδική συμπεριφορά.
(2)Παρουσιάζεται μεταμελημένος ενώ, έλαβα υπόψη μου επίσης το γεγονός ότι το θύμα ήταν συγχωριανή του κατηγορούμενου και τις επιπτώσεις στον ίδιο και την οικογένεια του.
(3)Είναι φοιτητής σε Πανεπιστήμιο, επιδεικνύει δηλαδή συμπεριφορά ατόμου με συγκεκριμένη κατεύθυνση στη ζωή του, και θα πρέπει επομένως να του δοθεί μια τελευταία ευκαιρία. . 57. Ως εκ τούτου η ποινές φυλάκισης του Κατηγορουμένου σε σχέση με όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει αναστέλλονται για τρία έτη από σήμερα. (Το Δικαστήριο εξηγεί σε απλή γλώσσα τις συνέπειες διάπραξης αδικήματος κατά την περίοδο αναστολής) (Υπ.).............. Ν. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/ Sentence/ Causing Death s. 210, Crim. Code (non culpable negligence). Αναφορά: Ποινική/ Ποινή/ Πρόκληση θανάτου άρθρο 210 ΠΚ (μη υπαίτια αμέλεια). [1] 5-10 βαθμούς ποινής. [2] Βλ. Guideline on causing death by driving (www.sentencingcouncil.org.uk) και Wilkinson's Road Traffic Offences, 25th ed, 2011, Vol. 1, Appendix 4, παρ. 4A.01, σελ. 1/1273, [3] Στη Μαυρομμάτης ν. Αστυνομίας
(1996)2 ΑΑΔ 69, η έννοια «αλόγιστη» εξισώθηκε με την έννοια «απερίσκεπτη» (βλ. σελ. 70 της Απόφασης). [4] Causing death by reckless driving, [5] Βλ. σελ. 357: 'On the other hand the mitigating features may be numbered as follows amongst others. First of all the piece of reckless driving which might be described in the vernacular as a 'one off', a momentary reckless error of judgment; briefly dozing off at the wheel (see R v Beeby
(1983)5 Cr App R(S) 56, to which reference was made in the course of argument); sometimes failing to notice a pedestrian on a crossing.' [6] Βλ. Guideline on causing death by driving, «A. Assessing seriousness (
- i)Determinants of seriousness 8. There are five factors that may be regarded as determinants of offence seriousness, each of which can be demonstrated in a number of ways. Common examples of each of the determinants are set out below and key issues are discussed in the text that follows in paragraphs 10-18. Examples of the determinants are: ...... · Seriously culpable behaviour of offender ....... (
- o)driving when knowingly deprived of adequate sleep or rest, especially where commercial concerns had a bearing on the commission of the offence. (σελ. 3)» «Level 3 - This is driving that created a significant risk of danger and is likely to be characterised by: .... · Driving when knowingly deprived of adequate sleep or rest or knowing that the vehicle haw a dangerous defect or is poorly maintained or is dangerously loaded. (σελ. 10).» Σημ. Όταν το αδίκημα προσδιορίζεται ως Level 3 τιμωρείται με φυλάκιση 2-5 έτη (σελ. 11) [7] 3.-
(1)Τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου
(2)οσάκις Δικαστήριον επιβάλλη ποινήν φυλακίσεως μη υπερβαίνουσαν τα τρία έτη, τούτο δύναται να διατάξη όπως η ποινή μη εκτελεσθή εκτός εάν, διαρκούσης της εν τω διατάγματι οριζομένης τριετούς περιόδου από της ημέρας της εκδόσεως του διατάγματος (εν τω παρόντι Νόμω αναφερομένης ως "περίοδος εφαρμογής του διατάγματος"), ο καταδικασθείς ήθελε διαπράξει έτερον αδίκημα τιμωρούμενον διά φυλακίσεως και μετά την τοιαύτην διάπραξιν Δικαστήριον ήθελε διατάξει συμφώνως προς το άρθρον 4 όπως η αρχική ποινή εκτελεσθή.
(2)Το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης, αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορούμενου. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο