Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ν. Kώστα Ελευθερίου, Αρ. Υπόθεσης: 11150/16, 3/8/2016

(1)Κατοχή και καλλιέργεια μεγάλου αριθμού φυτών κάνναβης, σύνολο 85.

(2)Κατοχή των πιο πάνω φυτών με σκοπό να τα προμηθεύσει σε άλλα πρόσωπα.

(3)Κατοχή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια 4.116,83 γραμμάρια φυτού κάνναβης.

(4)Την παράνομη προμήθεια σε άγνωστα πρόσωπα άγνωστης ποσότητας φυτού κάνναβης από το οποίο δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη.

(5)Κάπνισμα φυτού κάνναβης από το οποίο δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη. Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε ενοχή στις κατηγορίες 1 - 10 με επακόλουθο η υπόθεση να οριστεί για ακρόαση την 13.10.16, ενώ στην 11η κατηγορία που αφορούσε κάπνισμα κάνναβης, παραδέχθηκε ενοχή. Η Κατηγορούσα Αρχή ζήτησε όπως ο κατηγορούμενος παραμείνει μέχρι τότε υπό κράτηση. Προς τούτο επικαλέστηκε τη σοβαρή πιθανότητα καταδίκης η οποία προκύπτει από την παραδοχή του κατηγορούμενου που περιέχεται στη γραπτή του κατάθεση, αλλά και από τις καταθέσεις των Μ. 1, 2 και 6, τον κίνδυνο επανάληψης των αδικημάτων, παράγοντες που σε συνδυασμό με τις πολυετείς ποινές φυλάκισης που προβλέπονται από το Νόμο και επιβάλλονται για παρόμοιας φύσεως αδικήματα με αυτά που αφορούν την παρούσα υπόθεση, συνηγορούν ότι ενυπάρχει και το στοιχείο του κινδύνου μη προσέλευσης του κατηγορουμένου στο Δικαστήριο. Ο ευπαίδευτος συνήγορος υπεράσπισης έφερε ένσταση στην κράτησή του. Εισηγήθηκε ότι η πιθανότητα μη παρουσίας του στη δίκη είναι απομακρυσμένη. Προς τούτο επικαλέστηκε την κατάσταση της υγείας του κατηγορουμένου και κάποιες πρακτικές δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει ο ίδιος ο συνήγορος στο να καταβάλει το ποσό των εξόδων που θα απαιτηθεί για τη διενέργεια εξετάσεων των ναρκωτικών από ειδικό πραγματογνώμονα. Σύμφωνα με το Άρθρο 11.1 του Συντάγματος, ο κανόνας είναι ότι «Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας και προσωπικής ασφάλειας». Το δικαίωμα αυτό περιορίζεται μόνο υπό τους όρους που το Σύνταγμα θέτει (Άρθρο 11.2) και υπό τις προϋποθέσεις και τους περιορισμούς που η νομολογία έθεσε ώστε η κράτηση ενός κατηγορουμένου να δικαιολογείται στη συγκεκριμένη περίπτωση ως εξαίρεση στο γενικό κανόνα. Όπως δε ο Δικαστής Καλλής αναφέρει στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Κώστας Ευστρατίου Κωνσταντινίδης ν Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ 109: «Σύγκριση της κυπριακής νομολογίας με εκείνη του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποκαλύπτει ότι οι δύο νομολογίες είναι απόλυτα ταυτισμένες. Σύμφωνα με το σύγγραμμα "Law of the European Convention on Human Rights" των D.J. Harris, M.D. Boyle και C. Warbrick, σελ. 139: "It is well established that a person must be released pending trial unless the state can show that there are 'relevant and sufficient' reasons to justify his continued detention. The Court has identified four grounds upon which the refusal of bail may be justified: the danger of flight, interference with the course of justice, the prevention of crime and the preservation of public order.» Σε ελληνική δε δική μας μετάφραση του πιο πάνω αγγλικού αποσπάσματος: «Είναι καλά καθιερωμένο ότι ένα πρόσωπο πρέπει να αφήνεται ελεύθερο εκκρεμούσης της δίκης του εκτός εάν η πολιτεία υποδείξει ότι υπάρχουν σχετικοί και επαρκείς λόγοι που να δικαιολογούν τη συνεχιζόμενη κράτηση. Το δικαστήριο έχει καθορίσει τέσσερεις λόγους οι οποίοι δικαιολογούν την άρνηση να αφεθεί ελεύθερος με εγγύηση ένας κατηγορούμενος: ο κίνδυνος διαφυγής, παρέμβαση στην πορεία απονομής της δικαιοσύνης, την πρόληψη του εγκλήματος και την προστασία της έννομης τάξης».. Νομοθετικά στη Κύπρο, το θέμα ρυθμίζεται από τις πρόνοιες του άρθρου 157

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155[1]. Ο κίνδυνος μη προσέλευσης του κατηγορούμενου στο δικαστήριο, αποτελεί ένα από τους λόγους που μπορεί να δικαιολογήσει την κράτησή του. Για το ζήτημα του κινδύνου διαφυγής σχετικά είναι τα ακόλουθα από το σύγγραμμα Law of the European Convention on Human Rights των D.J. Harris, M.D. Boyle και C. Warbrick, που επίσης υιοθετήθηκαν στην Κωνσταντινίδης ν Δημοκρατίας, ανωτέρω: «DANGER OF FLIGHT Most cases have concerned the danger of flight. The general test the Court applies when assessing the refusal of bail on this ground is found in the Stogmuller case, A9 p.44

(1969), where it said: There must be a whole set of circumstances... which give reason to suppose that the consequences and hazards of flight will seem to him to be a lesser evil than continued imprisonment'.» Σε ελληνική δε δική μας μετάφραση του πιο πάνω αγγλικού αποσπάσματος: «Πολλές υποθέσεις αναφέρονται πάνω στον κίνδυνο διαφυγής. Το γενικό κριτήριο που εφαρμόζει το δικαστήριο οσάκις αποτιμά την άρνηση απόλυσης με εγγύηση με βάση αυτό το λόγο έχει διατυπωθεί στην υπόθεση Stogmuller, Α9 p. 44

(1969)στην οποία αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: "Πρέπει να υπάρχει ολόκληρη σειρά περιστάσεων . οι οποίες δίνουν αφορμή για να υποτεθεί ότι οι συνέπειες και οι κίνδυνοι της διαφυγής θα φαίνονται στον κατηγορούμενο μικρότερο κακό από τη συνεχιζόμενη φυλάκιση." Αναφορικά με τις περιστάσεις που είναι σχετικές σαφώς η αυστηρότητα της ποινής που ο κατηγορούμενος αναμένει να του επιβληθεί εάν καταδικαστεί είναι σημαντικός παράγοντας.» Το ενδεχόμενο ύπαρξης του παραπάνω κινδύνου εξετάζεται επί τη βάσει παραγόντων όπως είναι η σοβαρότητα του αδικήματος, ως αυτή σκιαγραφείται από τα γεγονότα της υπόθεσης, σε συνάρτηση με την ποινή η οποία δυνατό να επιβληθεί. Η πιθανότητα καταδίκης στο βαθμό που μπορεί να προβλεφθεί από τις καταθέσεις των μαρτύρων, είναι επίσης παράγοντας που προσμετρά στην κρίση του Δικαστηρίου. Σε ό,τι αφορά την πιθανολόγηση καταδίκης καθοδηγητική επί του θέματος είναι η απόφαση Χατζηδημητρίου ν Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 45 όπου λέχθηκαν σχετικά τα πιο κάτω: «Η πιθανολόγηση περί καταδίκης αποτελεί κατ' αρχήν εγχείρημα που δεν περιορίζεται σε μόνο ό,τι εκφράζεται από το γεγονός της παραπομπής στο Κακουργιοδικείο το οποίο υποδηλώνει την ύπαρξη μαρτυρίας η οποία ανάλογα με τη δεκτότητα και την αξιολόγησή της, θα μπορούσε να κατατείνει προς ενοχή. Έτσι, το δικαστήριο που εξετάζει ζήτημα κράτησης υπόδικου λαμβάνει υπόψη και την ισχύ της μαρτυρίας όπου προσφέρεται στην όψη της αυτή η δυνατότητα. Ωστόσο ό,τι εκφράζεται και από μόνο το γεγονός της παραπομπής δεν είναι εντελώς χωρίς συμπερασματική αξία και συνυπολογίζεται: βλ. την υπόθεση Papakleovoulou (ανωτέρω). Εξ άλλου, το ίδιο συνεκτιμάται, στο πλέγμα του συνόλου των ενδείξεων και το ότι η διαθέσιμη μαρτυρία δεν αποκλείει κάθε λογική προσδοκία για αθώωση: βλ. την υπόθεση Savva and another (No. 2)(ανωτέρω)». Οι δεσμοί του κατηγορουμένου με τη χώρα μας συνιστούν παράγοντα ο οποίος λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο και συνεκτιμάται μαζί με τα πιο πάνω αντικειμενικά κριτήρια. Οι δεσμοί αυτοί όμως από μόνοι τους δεν επενεργούν ως ασπίδα ώστε να υπερφαλαγγιστεί η σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία εμπλέκεται ο κατηγορούμενος. Αυτό που εξετάζεται σε τέτοιες περιπτώσεις είναι οι επιπτώσεις που δυνατό να έχουν οι προσωπικές συνθήκες ενός κατηγορουμένου στον κίνδυνο φυγοδικίας. Σχετικές επί του θέματος είναι οι αποφάσεις Γ. Φλεριάνου ν Δημοκρατίας ECLI:CY:AD:2016:B136, Π.Ε. 13/16, ημερομηνίας 3.3.2016 και Περικλή Πολυδώρου ν Δημοκρατίας, Π.Ε. 114/16, ημερομηνίας 7.7.

1. Έχοντας κατά νου τις παραπάνω νομικές αρχές προχωρούμε στην εξέταση του αιτήματος της κατηγορούσας αρχής με αναφορά στα αδικήματα επί του κατηγορητηρίου και το μαρτυρικό υλικό. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι πολύ σοβαρές. Ενδεικτικές της σοβαρότητας των αδικημάτων είναι οι πολυετείς ποινές φυλάκισης που προβλέπονται από το Νόμο. Συγκεκριμένα για τα αδικήματα της κατοχής φυτών κάνναβης με σκοπό την προμήθεια και ποσότητας φυτού κάνναβης με σκοπό την προμήθεια, προβλέπεται ποινή φυλάκισης διά βίου. Η ίδια ποινή προβλέπεται και για το αδίκημα της προμήθειας ελεγχομένου φαρμάκου τάξεως Β. Όπως δε η νομολογία αναγνωρίζει πολυετείς είναι και οι ποινές φυλάκισης που επιβάλλονται σε τέτοια σοβαρά αδικήματα. Με βάση το μαρτυρικό υλικό που έχει τεθεί ενώπιον μας, το οποίο στην ουσία δεν αμφισβητείται από τον ευπαίδευτο συνήγορο υπεράσπισης, προκύπτει ότι σε υποστατικά και περιβόλι που κατέχει ο κατηγορούμενος ανευρέθηκε η ποσότητα των φυτών που αποτελούν το αντικείμενο των κατηγοριών ως επίσης και η ουσία βάρους 4.116,83 γραμμαρίων που αποτελεί αντικείμενο των κατηγοριών 8 και
2. Εκείνο που αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση ήταν κατά πόσο οι ουσίες αυτές «εμπίπτουν στα κριτήρια του Νόμου έτσι ώστε να τις καθιστά παράνομες τόσο στη χρήση όσο και στην κατοχή». Σε ότι αφορά την πιθανολόγηση καταδίκης, δεν παραβλέπουμε ότι όπως εξήγησε ο Νικολάου Δ., στη Χατζηδημητρίου ν Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 45, αυτή «δεν περιορίζεται σε μόνο ό,τι εκφράζεται από το γεγονός της παραπομπής στο Κακουργιοδικείο το οποίο υποδηλώνει την ύπαρξη μαρτυρίας η οποία ανάλογα με τη δεκτότητα και την αξιολόγησή της, θα μπορούσε να κατατείνει προς ενοχή», όσο κι αν αυτό το γεγονός «δεν είναι εντελώς χωρίς συμπερασματική αξία και συνυπολογίζεται». Υπέδειξε περαιτέρω ότι το Κακουργιοδικείο «λαμβάνει υπόψη και την ισχύ της μαρτυρίας όπου προσφέρεται στην όψη της αυτή η δυνατότητα .. Εξάλλου το ίδιο συνεκτιμάται, στο πλέγμα του συνόλου των ενδείξεων και το ότι η διαθέσιμη μαρτυρία δεν αποκλείει κάθε λογική προσδοκία για αθώωση» καταλήγει ο Νικολάου, Δ. με αναφορά στη Savva and another (No. 2) v The Police

(1977)2 CLR 292. Ως εκ των άνω, το γεγονός ότι η παρούσα υπόθεση παραπέμφθηκε ενώπιον του Κακουργιοδικείου, δεν μας απαλλάσσει από την υποχρέωση να εξετάσουμε την ισχύ της μαρτυρίας για τους περιορισμένους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας «που δεν έχει σχέση με την εκδίκαση της ουσίας της υπόθεσης» (βλ. Κωνσταντινίδης ν Δημοκρατίας (ανωτ.) σελ. 118), αλλά ως διαδικασία πιθανολόγησης περιορίζεται στην εκτίμηση του μαρτυρικού υλικού «στην όψη του και μόνο» (βλ. Αντωνίου ν Δημοκρατίας,

(2008)2 ΑΑΔ 393). Το μαρτυρικό υλικό σ΄ αυτό το στάδιο έχει την έννοια του υλικού που τίθεται ενώπιον του Δικαστή ο οποίος παραπέμπει έναν κατηγορούμενο για δίκη ενώπιον του Κακουργιοδικείου (Savva and another (ανωτ.)), το οποίο τίθεται και ενώπιον μας για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Είναι υπό αυτή την έννοια που έχουμε λάβει γνώση του μαρτυρικού υλικού για να διαπιστώσουμε ότι, εκτός από τους ισχυρισμούς των Μ. 1, 2 και 6 επί του κατηγορητηρίου αναφορικά με την ανεύρεση των παράνομων ουσιών και φυτών στα υποστατικά και περιβόλι του κατηγορούμενου και τις απαντήσεις που έδιδε αυτός, που ουσιαστικά συνιστούν παραδοχή, υπάρχει και η παραδοχή του κατηγορουμένου στη γραπτή του κατάθεση. Γίνεται βέβαια σαφές, ότι τώρα το δικαστήριο δεν αξιολογεί τη μαρτυρία, ούτε η παρούσα διαδικασία προσφέρεται για εξαγωγή τελικών συμπερασμάτων και ευρημάτων αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη των κατ΄ ισχυρισμόν αδικημάτων. Αυτά αφορούν το στάδιο κατά το οποίο το δικαστήριο θα εκδικάσει την ουσία της υπόθεσης. Όμως, παραμένει ως δεδομένο, πως για τους σκοπούς που τώρα είναι σχετικοί, υπάρχει μαρτυρία ότι ο κατηγορούμενος κατείχε τις ναρκωτικές ουσίες που αποτελούν αντικείμενο των επίδικων κατηγοριών, καθώς και ότι τις κατείχε με σκοπό την προμήθεια, αλλά και ότι προμήθευσε τρίτα πρόσωπα με τέτοιες. Εν πάση περιπτώσει, η τελική εκτίμηση του μαρτυρικού υλικού στοιχειοθετεί με την απαιτούμενη ασφάλεια ότι, από πλευράς σοβαρότητας των αδικημάτων και της ποινής που είναι δυνατό να επιβληθεί, υπάρχει απτός ο κίνδυνος μη εμφάνισης του κατηγορούμενου στη δίκη του σε βαθμό τέτοιο ώστε να υποχωρήσει το κατ΄ αρχή δικαίωμα του για απόλυση υπό όρους. Δεν παραβλέπουμε βέβαια, ότι ο κατηγορούμενος, ως Κύπριος μόνιμα εγκατεστημένος στην Κύπρο, έχει μόνιμους δεσμούς με τη χώρα μας. Από την άλλη όμως, οι κίνδυνοι στους οποίους έχουμε αναφερθεί όπως αναγνωρίζονται από τη νομολογία είναι υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης τέτοιοι, ώστε η πιθανότητα διαφυγής να προκύπτει ως εύλογο ενδεχόμενο, παρά τους δεσμούς του κατηγορούμενου με την Κύπρο. Ο ευπαίδευτος συνήγορος υπεράσπισης προς υποστήριξη της εισήγησης του ότι ο κατηγορούμενος πρέπει να αφεθεί ελεύθερος με όρους επικαλέστηκε την κατάσταση της υγείας του και παρουσίασε στο Δικαστήριο δύο ιατρικά πιστοποιητικά ημερομηνίας 29.5.2013 και 18.6.

1. Με βάση τα πιστοποιητικά αυτά προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει πρόβλημα με τους οφθαλμούς του, στο δεξιό οφθαλμό υπήρξε αποκόλληση αμφιβληστροειδούς παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια και τύφλωση και στον αριστερό παρατηρήθηκε προχωρημένος καταρράκτης και γλαύκωμα. Εισηγήθηκε επίσης ότι ο κατηγορούμενος θα πρέπει να αφεθεί ελεύθερος για να μεριμνήσει να βρει χημικό που θα προβεί σε χημικές αναλύσεις των επιδίκων ουσιών. Εξήγησε ότι ο ίδιος δεν θα μπορούσε να αναλάβει τέτοιο ρόλο καθότι δεν είναι σε θέση να καταβάλει τα έξοδα που απαιτούνται για τη διεξαγωγή των πιο πάνω εξετάσεων. Εξετάσαμε τους πιο πάνω λόγους και κρίνουμε ότι αυτοί δεν μπορούν υπό τις περιστάσεις να γίνουν δεκτοί. Το πρόβλημα όρασης που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μας φαίνεται ότι αποτελεί μία μόνιμη κατάσταση η οποία προϋπήρχε και δεν χρήζει οποιασδήποτε ιδιαίτερης φροντίδας. Σε σχέση δε με τη δεύτερη εισήγηση, αυτή σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να αποτελέσει λόγο που να αναιρεί τους παράγοντες που επιβάλλουν την κράτηση του κατηγορούμενου, όπως αυτοί έχουν αναγνωριστεί από τη Νομολογία που έχουμε ήδη παραθέσει. Τέλος επισημαίνουμε ότι η διαχρονική χρήση κάνναβης και ναρκωτικών ουσιών από τον κατηγορούμενο και η καλλιέργεια μεγάλου αριθμού φυτών κάνναβης για χρήση, τόσο από τον ίδιο όσο και από τρίτους, αλλά και η προμήθεια από αυτή τρίτων προσώπων, όπως ο ίδιος αναφέρει στην γραπτή του κατάθεση, κρίνουμε πως ενέχει σοβαρό ενδεχόμενο επανάληψης των αδικημάτων. Με βάση όλα τα πιο πάνω κρίνουμε ότι η κράτηση του κατηγορουμένου είναι αναγκαία και γι΄ αυτό να παραμείνει υπό κράτηση μέχρι την ημερομηνία ακρόασης, ήτοι την 13.10.
2. (Υπ.) ............... Τ. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Α. Κονής, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ................. Τ. Κατσικίδης, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΤ Subject: Criminal/Assize Court/Interim Αναφορά: Ενδιάμεση Απόφαση - κράτηση μέχρι τη δίκη [1] 157.-

(1)Τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου

(2)του παρόντος άρθρου, Δικαστήριον ασκούν ποινικήν δικαιοδοσίαν δύναται, εάν θεωρή πρέπον, καθ΄ οιονδήποτε στάδιον της διαδικασίας, να απολύση επί εγγυήσει οιονδήποτε πρόσωπον κατηγορούμενον ή καταδικασθέν δια ποινικόν αδίκημα, επί τη υπό του τοιούτου προσώπου εκτελέσει εγγυητικού επί απολύσει γραμματίου ως εν τω παρόντι Νόμω προβλέπεται.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο