Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Μαίρη Ήβη Μέχιο, Αρ. Υπόθεσης: 8172/15, 21/10/2016

(4)του Νόμου 119(Ι)/2000. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ως έχουν τροποποιηθεί, η κατηγορούμενη μεταξύ 13.3.15 και 16.3.15, στην Λεμεσό, άσκησε βία στο τέκνο της, Ειρήνη Τόνερ, που προκάλεσε άμεσα πραγματική σωματική βλάβη σε αυτό. Μαρτυρία Για την απόδειξη της υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής κατέθεσαν στο Δικαστήριο 6 μάρτυρες. Μετά την προαναφερόμενη ενδιάμεση απόφαση για απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης εναντίον της κατηγορούμενης και αφού της εξηγήθηκαν τα δικαιώματα της, σύμφωνα με το άρθρο 74

(1)(γ) του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, αυτή επέλεξε όπως προβεί σε ανώμοτη δήλωση και κάλεσε και μια μάρτυρα προς υπεράσπιση της. Ως Μ.Κ.1 κατέθεσε ο Αστ.2061 Δημήτρης Σαζός, ο οποίος είναι εκπαιδευμένος φωτογράφος και υπηρετεί στον Κλάδο Φωτογράφων και Αποτυπωµάτων του Τ.Α.Ε. Λεμεσού. Σύμφωνα με τον μάρτυρα στις 17.3.15 και µεταξύ των ωρών 14:49-14:53, στο Τ.Α.Ε. Λεμεσού, φωτογράφησε την Ειρήνη Toner, κατά την εξέταση της από την Δρα Ε. Αντωνίου. Παρόντες στην εξέταση ήταν και η Χριστίνα Χρήστου και η Δώρα Παναγίωτου, Λειτουργοί Κοινωνικής Ευηµερίας καθώς και ο Αστ.934 Παναγιώτης Κωνσταντίνου, του Αστυνοµικού Σταθµού Γερµασόγειας. Αργότερα ο μάρτυρα μετέβηκε στο Αρχηγείο Αστυνοµίας, όπου εκτυπώθηκαν σε μεγέθυνση οι 9 φωτογραφίες που έλαβε, τις οποίες και έδεσε σε βιβλιαράκι (τεκμήριο 2). Ανέφερε δε ότι η ανήλικη δεν συνεργαζόταν για να βγάλει τις φωτογραφίες. Ως Μ.Κ.2 κατέθεσε ο εξεταστής της υπόθεσης, Αστ.722 Φώτης Ιορδάνους, ο οποίος υπηρετεί στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας. Αυτός στις 22.4.15 και μεταξύ των ωρών 20:15-20:45, στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας, έλαβε ανακριτική κατάθεση από την Αντρούλλα Τόνερ, μητέρα της κατηγορούμενης, σχετικά με αδικήματα κακομεταχείρισης παιδιού και επίθεσης με πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης εναντίον της Ειρήνης Τόνερ, ημ. Γεν. 3.5.09, κατά παράβαση του περί Βίας στην Οικογένεια Νόμου, τα οποία διαπράχθηκαν μεταξύ άγνωστης ημερομηνίας με 16.3.15 στην Λεμεσό (τεκμήριο 4). Ακολούθως στις 25.4.15 και μεταξύ των ωρών 13:45-14:00, στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας, κατηγόρησε γραπτώς την κατηγορούμενη, η οποία είναι η μητέρα της Ειρήνης Τόνερ, ότι:

(1)κατά τον μήνα Μάρτιο του 2015 και μέχρι τις 16.3.15 σε άγνωστο/α σημείο/α στην Λεμεσό, άσκησε ψυχολογική βία εναντίον της ανήλικης θυγατέρας της Ειρήνης Τόνερ προκαλώντας της ανασφάλεια και αίσθημα τρόμου, κατά παράβαση του περί Βίας στην Οικογένεια Νόμου,

(2)χρησιμοποιώντας τα χέρια, πόδια, δόντια καθώς και θλον όργανο επιτέθηκε και χτύπησε την ίδια θυγατέρα της με αποτέλεσμα την πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης, δηλ. εκχυμώσεις, εκδορές και δάγκωμα και

(3)ενώ είχε την ευθύνη της ανήλικης θυγατέρας της, σκόπιμα επιτέθηκε εναντίον της με τρόπο που προκάλεσε πλήγμα στην υγεία της. Αφού επέστησε την προσοχή της κατηγορούμενης στο Νόμο αυτή απάντησε «Δεν παραδέχομαι» (βλ. τεκμήριο 5). Περαιτέρω ο μάρτυρας έλαβε ιατρική έκθεση από την Κυβερνητική παιδοψυχίατρο Ειρήνη Λόρδου (τεκμήριο 6). Τέλος ως τεκμήριο 7 κατέθεσε την ανακριτική κατάθεση που έλαβε από την κατηγορούμενη, για την παρούσα η Αστ.3961 Λευκή Κυριάκου. Ως Μ.Κ.3 κατέθεσε η Αναστασία Ιωάννου, η οποία είναι εκπαιδευτικός και υπηρετεί από την 1.9.13 ως διευθύντρια στο Δημόσιο Νηπιαγωγείο του Ποταμού Γερμασόγειας Α', το οποίο βρίσκεται στην Γερμασόγεια. Σύμφωνα με την μάρτυρα: Ένα από τα παιδιά που φοιτούν στο σχολείο της είναι η Ειρήνη Τόνερ, η οποία κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ηλικίας 6 ετών. Η κατηγορούμενη πήγε στο σχολείο για να γράψει το παιδί της τον Οκτώβριο του 2013 και από την πρώτη στιγμή που η μάρτυρας είδε το παιδί στο γραφείο της, διαπίστωσε ότι παρουσίαζε κάποιες δυσκολίες λόγω των κινήσεων που έκανε και των κραυγών που έβγαζε. Η μάρτυρας προχώρησε στην εγγραφή του παιδιού και ενημέρωσε το Επαρχιακό Γραφείο του Υπουργείου Παιδείας για την περίπτωση. Όταν διαπίστωσαν τότε, στην αρχή της φοίτηση της, ότι η Ειρήνη δεν είχε επικοινωνιακές κοινωνικές δεξιότητες, δεν επικοινωνούσε σε ικανοποιητικό βαθμό με τους συμμαθητές της είτε με τους εκπαιδευτικούς, ηχολαλούσε, δεν είχε βλεμματική επαφή, αντιδρούσε περίεργα σε θορύβους και τσίριζε όταν άκουγε κάποιους συγκεκριμένους θορύβους ή όταν υπήρχε λίγη φασαρία στην τάξη, δεν εκτελούσε οδηγίες, δεν αυτοεξυπηρετείτο, δεν καθόταν να παρακολουθήσει μάθημα, έτρεχε συνέχεια πάνω κάτω, διέκοπτε συνεχώς και κραύγαζε, προχώρησαν ως σχολείο σε παραπομπή της για αξιολόγηση, στην Επιτροπή Ειδικής Αγωγής του Υπουργείου Παιδείας. Η εν λόγω Επιτροπή όρισε επιτροπή αξιολόγησης, η οποία αποτελείτο από εκπαιδευτική ψυχολόγο, λογοθεραπευτή και ειδικό δάσκαλο. Έγινε η αξιολόγηση και η Επιτροπή αποφάνθηκε όπως το παιδί έχει συνοδό στο σχολείο και περαιτέρω να της παρασχεθεί λογοθεραπεία και ειδική αγωγή. Αφού της παρασχέθηκε η προαναφερόμενη βοήθεια η κατάσταση της άρχισε με την πάροδο του χρόνου και μέχρι το τέλος της πρώτης σχολικής χρονιάς (2013-2014) να βελτιώνεται και έδειχνε να είναι πιο ήρεμη και συνεργαζόταν σε πολύ ψηλό βαθμό με την συνοδό της. Κατά την επόμενη σχολική χρονιά (2014-2015) η συμπεριφορά του παιδιού βελτιώθηκε περαιτέρω. Ηρέμησε, ένιωθε περισσότερη ασφάλεια, καθόταν πλέον κανονικά στη θέση της, παρακολουθούσε μάθημα χωρίς να ενοχλεί και να διακόπτει, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι συμμετείχε ενόψει των δυσκολιών που παρουσίαζε. Επίσης παρουσίαζε βελτίωση στις κοινωνικές επαφές και ενώ στην αρχή δεν είχε καμιά επαφή με τα άλλα παιδιά, με την πάροδο του χρόνου αυτό βελτιώθηκε. Κατά τις 16.3.15 η Ειρήνη δεν ήταν ζωηρή. Είχε ελεγχθεί η κατάσταση της και είχε μια ήσυχη συμπεριφορά. Για την κατάσταση της Ειρήνης, η μάρτυρας μίλησε από την πρώτη στιγμή με την κατηγορούμενη. Η μάρτυρας διαπίστωσε ότι η κατηγορούμενη δυσκολευόταν να πειθαρχήσει το παιδί και επανειλημμένα την κάλεσε στο γραφείο της να μιλήσουν για αυτό. Περαιτέρω για την περίπτωση αυτή η μάρτυρας είχε έλθει σε επικοινωνία με το Γραφείο Ευημερίας και συγκεκριμένα με την Χριστίνα Χρίστου, από την αρχή της χρονιάς, καθότι υπήρχαν προβλήματα στην οικογένεια του παιδιού. Συγκεκριμένα είχε μιλήσει με την κατηγορούμενη αρκετές φορές και διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν οικονομικά προβλήματα και δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει. Περαιτέρω η μάρτυρας είχε προβληματισθεί και από κάποια άλλα γεγονότα που αφορούσαν την διαπαιδαγώγηση του παιδιού από το οικογενειακό περιβάλλον όπως το ότι το παιδί πήγαινε στο σχολείο εμφανώς παραμελημένο, με βρώμικα μαλλιά και ρούχα. Στις 16.3.15 και περί ώρα 08:30 ενώ η μάρτυρας βρισκόταν στο γραφείο της, πήγε εκεί η συνοδός της Ειρήνης, Σοφία Καζαμία και της ανέφερε ότι καθώς η Ειρήνη έκανε απότομες κινήσεις το πάνω μέρος της φόρμας της ανασηκώθηκε και παρατήρησε στην πλάτη της διάφορα σημάδια από μώλωπες. Ακολούθως πήραν την Ειρήνη στο γραφείο της μάρτυρος και στην παρουσία της Σοφίας, διαπιστώθηκε πως το παιδί είχε μώλωπες και άλλα σημάδια και στον πισινό του. Αναγνώρισε δε η μάρτυρας την Ειρήνη, ως το παιδί που φαίνεται στις φωτογραφίες του τεκμηρίου 2 και ανέφερε ότι τα τραύματα που φαίνονται να έχει το παιδί στις φωτογραφίες είναι τα ίδια με αυτά που αυτή παρατήρησε στις 16.3.

1. Λόγω του ότι το παιδί δεν μπορούσε να επικοινωνήσει καθότι παρουσίαζε αυτιστικά χαρακτηριστικά, η μάρτυρας θεώρησε ορθό να ενημερώσει το Γραφείο Ευημερίας και τα μέλη πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας στην οικογένεια. Η εν λόγω ομάδα αποτελείτο από την μάρτυρα, την εκπαιδευτική ψυχολόγο Μαρία Κυριάκου, την λειτουργό του Γραφείου Ευημερίας Χριστίνα Χρίστου, την επισκέπτρια υγείας Αναστασία Τσούκη και τη δασκάλα της Ειρήνης, Άντρη Μιχαήλ. Αφού συγκλήθηκε η ομάδα, όλα τα μέλη της παρευρέθηκαν στο σχολείο και ενημερώθηκαν για το συγκεκριμένο περιστατικό. Αποφασίστηκε παράλληλα όπως κληθεί η μητέρα της Ειρήνης να παρευρεθεί στο σχολείο. Αφού η κατηγορούμενη πήγε στο σχολείο ανέφερε ότι η Ειρήνη είχε πέσει από τις σκάλες του σπιτιού τους το Σαββατοκυρίακο και σε ερώτηση γιατί δεν έστειλαν το παιδί στο νοσοκομείο έθεσε ως θέμα το οικονομικό. Αμέσως της γνωστοποιήθηκε ότι τα έξοδα θα τα αναλάμβανε το Γραφείο Ευημερίας και την βρήκε σύμφωνη να μεταφερθεί η Ειρήνη στο νοσοκομείο, συνοδευόμενη από τη λειτουργό ευημερίας για να εξεταστεί. Το παιδί εξετάστηκε την επομένη δηλ. στις 17.3.15 και από ιατροδικαστή, η οποία, ως ενημερώθηκε η μάρτυρας, βρήκε ότι η Ειρήνη ήταν θύμα κακοποίησης. Την Παρασκευή 13.3.15 όταν σχόλασε η Ειρήνη από το σχολείο η ώρα 16:00 περίπου, δεν είχε τα τραύματα που εντοπίσθηκαν το πρωί της 16.3.
2. Αυτό η μάρτυρας το γνωρίζει καθότι η συνοδός της Ειρήνης, η οποία ήταν συνεχώς με το παιδί και στην οποία η μάρτυρας είχε πει, όπως σε όλες τις δασκάλες του ολοήμερου σχολείου, να την ενημερώνει για όποιο περιστατικό γίνει στο σχολείο, δεν της ανέφερε οποιοδήποτε ατύχημα ή άλλο περιστατικό. Για το περιστατικό ενημερώθηκε και η Αστυνομία από το Γραφείο Ευημερίας. Δεν παρουσιάσθηκαν περιστάσεις ή τάση αυτοτραυματισμού της Ειρήνης στο σχολείο και ουδέποτε η κατηγορούμενη ανέφερε στην μάρτυρα ότι το παιδί είχε τέτοια τάση. Στην αντεξέταση, σε σχέση με την αναφορά της, στην κατάθεση της ότι η Ειρήνη παρουσίαζε αυτιστικά χαρακτηριστικά, ξεκαθάρισε ότι δεν εννοούσε ότι το παιδί ήταν αυτιστικό αλλά ότι όταν πήγε στο σχολείο είχε κάποια αυτιστικά χαρακτηριστικά όπως μειωμένη βλεμματική επαφή, δεν επικοινωνούσε γλωσσικά, ηχολαλούσε, δεν κατείχε κοινωνικές δεξιότητες και δεν έπαιζε π.χ. με τα άλλα παιδιά. Πρόσθεσε όμως ουσιαστικά ότι η δουλειά της δεν είναι να κάνει διάγνωση περί της ύπαρξης αυτιστικών χαρακτηριστικών σε ένα παιδί αλλά ως εκπαιδευτικός να αντιμετωπίζει τυχόν μη φυσιολογικές εξελίξεις. Στην προκειμένη όταν διαπίστωσαν στο σχολείο ότι η Ειρήνη παρουσίαζε δυσκολίες, δεν έκαναν διάγνωση ότι παρουσίαζε τέτοια χαρακτηριστικά αλλά προχώρησαν στη νενομισμένη διαδικασία που ορίζει το Υπουργείο Παιδείας για παραπομπή του παιδιού σε Επιτροπή για να προχωρήσει σε αξιολόγηση. Ως Μ.Κ.4 κατέθεσε η Χριστίνα Χρίστου, η οποία από το 2008 είναι λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας στην Λεμεσό. Η μάρτυρας γνώριζε την Ειρήνη Τόνερ και την κατηγορούμενη μητέρα της καθότι τον Φεβρουάριο του 2015 ανέλαβε την επίβλεψη και στα πλαίσια των καθηκόντων της άρχισε να τις παρακολουθεί για συμβουλευτικούς σκοπούς και για στήριξη προς την ανήλικη. Στα πλαίσια αυτά τις επισκέφθηκε στο σπίτι τους, για να δει και τις συνθήκες διαβίωσης τους και τις ίδιες, δύο φορές μέσα στον μήνα Φεβρουάριο. Στον χώρο όπου διέμενε η κατηγορούμενη με την Ειρήνη, υπάρχουν σκαλιά, όχι όμως ακριβώς μέσα στην αυλή της οικίας τους αλλά πιο κάτω από την οικία. Η μάρτυρας είδε την κατηγορούμενη και την ανήλικη και τον Μάρτιο πριν τις 16.3.
3. Δεν διαπίστωσε οποιαδήποτε εμφανή τραύματα στην ανήλικη. Επίσης δεν διαπίστωσε ότι η ανήλική είχε οποιανδήποτε τάση να αυτοτραυματίζεται, ούτε και της λέχθηκε κάτι τέτοιο αλλά είχε υπερκινητική συμπεριφορά και έλεγε κάποιες λέξεις και όχι ολοκληρωμένες προτάσεις. Διαπίστωσε δε από την συνομιλία που είχε με την κατηγορούμενη ότι είχε αρκετά προβλήματα με την Ειρήνη, όσον αφορά στο πώς να την ελέγξει και είχε και κάποια θέματα όσον αφορά το σχολείο. Βάσει αυτών έγιναν προσπάθειες για συζήτηση προς στήριξη της κατηγορούμενης όσον αφορά το παιδί. Μέχρι τότε δεν υπήρχε κάποια διάγνωση για την ανήλικη και γι' αυτόν τον λόγο γινόταν συμβουλευτική στη μητέρα, για να δουν τα θέματα, τα οποία την απασχολούσαν όσον αφορά την ανήλικη. Η μάρτυρας είχε επικοινωνία και με τη διευθύντρια του σχολείου της ανήλικης, όπως γίνεται σε όλες τις περιπτώσεις. Η διευθύντρια της είχε πει ότι υπήρχαν θέματα συμπεριφοράς της ανήλικης, ότι ήταν υπερκινητικό παιδί και προσπαθούσαν να έχουν μια συνεργασία με τη μητέρα πάνω στα θέματα της. Στις 16.3.15 η μάρτυρας δέχτηκε κλήση από την διευθύντρια του εν λόγω σχολείου, η οποία της ανέφερε ότι η Ειρήνης είχε εμφανή τραύματα πάνω της και χρειαζόταν η παρουσία τους στο μέρος. Μετά την πιο πάνω ενημέρωση, η μάρτυρας μετέβηκε στο σχολείο όπου διαπίστωσε, στην παρουσία της διευθύντριας ότι η Ειρήνη είχε εμφανή τραύματα - μώλωπες στην πλάτη, στα οπίσθια και στα χείλη της. Προσπάθησε να ρωτήσει την Ειρήνη για να της πει ποιος την κτύπησε αλλά λόγο του ότι εκείνη δεν μπορούσε να μιλήσει, δεν πήρε απάντηση. Ενημερώθηκε η κατηγορούμενη, η οποία πήγε στο σχολείο. Αφού την ρώτησαν αν γνωρίζει πως προκλήθηκαν τα τραύματα, τους ανέφερε ότι το προηγούμενο Σάββατο 14.3.15 ενώ έτρεχε στην αυλή της οικίας τους η Ειρήνη έπεσε από τα σκαλιά και τραυματίστηκε. Αμέσως η μάρτυρας μετέβηκε στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας και κατήγγειλε το συμβάν. Εκείνη την ημέρα, μετά που το είδε η μάρτυρας, το παιδί παρέμεινε στο απογευματινό σχολείο και ακολούθως πήγε στο σπίτι του όπου παρέμεινε με επίβλεψη δηλ. με τηλεφωνική επικοινωνία από πλευράς του Γραφείου Ευημερίας. Στις 17.3.15 αφού ενημερώθηκε σχετικά από τον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας ότι θα γινόταν ιατροδικαστική εξέταση της Ειρήνης στα γραφεία του Τ.Α.Ε. Λεμεσού, η μάρτυρας πήρε την ανήλικη εκεί με την συνοδεία αστυνομικού και στην παρουσία της, έγινε η ιατροδικαστική εξέταση από την Δρα Ελένη Αντωνίου. Κατά την εξέταση διαπιστώθηκε ότι η Ειρήνη έφερε διάφορα τραύματα από επαναλαμβανόμενη κακοποίηση. Μετά από την εξέταση αυτή, η Ειρήνη μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, όπου νοσηλεύτηκε για ένα βράδυ και στη συνέχεια επέστρεψε στην οικία της όπου είχε καθημερινή επίβλεψη από το Γραφείο Ευημερίας μέχρι να βρεθεί κατάλληλο μέρος για μετακίνηση της, λόγω της κατάσταση και των ιδιαιτεροτήτων της. Ακολούθως, στις 19.3.15 η Ειρήνη εξετάστηκε από την Κυβερνητική παιδοψυχίατρο Ειρήνη Λόρδου. Στο παρελθόν η κατηγορούμενη είχε καταγγελθεί ξανά στο Γραφείο Ευημερίας για κακοποίηση του πρώτου της παιδιού που απέκτησε από τον πρώτο της γάμο. Η μάρτυρας ανέφερε ότι δεν χειρίστηκε η ίδια τις εν λόγω περιπτώσεις αλλά συνάδελφοι της. Στο Γραφείο Ευημερίας υπάρχει φάκελος για την κατηγορούμενη τόσο για το πρώτο της παιδί όσο και για την Ειρήνη. Η μάρτυρας ανέλαβε την περίπτωση της κατηγορούμενης τον Φεβρουάριο του
4. Πριν, την περίπτωση χειριζόταν συνάδελφος της μάρτυρος. Ο φάκελος όσον αφορά την Ειρήνη ανοίχτηκε το 2009 λόγω περιστατικών βίας που είχε η κατηγορούμενη στο προηγούμενο της παιδί. Δεν γνωρίζει η μάρτυρας εάν έγινε ποινική υπόθεση τότε εναντίον της κατηγορούμενης. Γνωρίζει όμως ότι τότε έγινε διερεύνηση από την Υπηρεσία της και ενημερώθηκε και ο Γενικός Εισαγγελέας. Η μάρτυρας δεν διάβασε τον φάκελο του άλλου παιδιού αλλά ενημερώθηκε μέσω του φακέλου πριν δει την κατηγορούμενη, με σκοπό την παροχή συμβουλευτικής καθοδήγησης και στήριξης αυτής σε σχέση με την Ειρήνη και την συμπεριφορά της. Επειδή δεν υπήρχε τότε κάποια διάγνωση, θα συμβουλεύαν την κατηγορούμενη να δει το παιδί κάποιος ειδικός και έτσι να γίνει ολικός χειρισμός. Ως Μ.Κ.5 κατέθεσε η ιατροδικαστής Δρ. Ελένη Αντωνίου, η οποία εξέτασε στις 17.3.15 την Ειρήνη Τόνερ, στην παρουσία του Λοχ.2822 και των λειτουργών Κοινωνικής Ευημερίας, Χριστίνας Χρίστου και Δώρας Παναγιώτου. Η εξέταση έγινε σε ειδικό χώρο στο Τμήμα Φωτογραφίσεων του Τ.Α.Ε. Λεμεσού, ο οποίος είναι διαμορφωμένος για παιδιά ώστε να μην αντιλαμβάνονται ότι εκεί είναι στην Αστυνομία. Κατά την εξέταση της ανήλικης έλαβε, καθ' υπόδειξη της μάρτυρος, φωτογραφίες ο Αστ.2061 (τεκμήριο 2). Περαιτέρω κατά την εξέταση που έκανε η μάρτυρας στην ανήλικη διαπίστωσε τα ακόλουθα τραύματα:
5. Εκχυµώσεις δεξιού βραχιονίου διαµέτρου 1 εκατοστού (βλ. φωτογραφία 4). Πρόκειται για εντυπώματα δακτύλων ενήλικου προσώπου και έγιναν από 3 μέχρι 5 ημέρες πριν την εξέταση.
6. Εκχυµώσεις αριστερού βραχιονίου διαµέτρου 1 εκατοστού (βλ. φωτογραφία 5 σε κύκλο). Πρόκειται επίσης για εντυπώματα δακτύλων ενήλικου προσώπου. Αυτές ήταν οι παλαιότερες εκχυμώσεις που έφερε η ανήλικη αφού έγιναν από 7 μέχρι 10 ημέρες πριν την εξέταση.
7. Στην δεξιά οσφυϊκή περιοχή έφερε εκχύµωση κυκλική επί της οποίας υπήρχαν εντυπώµατα οδόντων (βλ. φωτογραφία 2 σε κύκλο χωρίς αριθμό) και έγιναν από 3 μέχρι 5 ημέρες πριν την εξέταση. Από το κυκλικό μέγεθος της συνολικής εκχύμωσης προκύπτει ότι έγινε από στόμα που αντιστοιχεί σε ενήλικα. Πέραν των εν λόγω εντυπωμάτων ο υπόλοιπος τραυματισμός έγινε με θλον όργανο (δηλ. όργανο με πλατειά επιφάνεια).
8. Στις άµφω γλουτιαίες περιοχές υπήρχαν έντονες εκχυµώσεις κυκλικού σχήµατος (βλ. φωτογραφία 2 σε κύκλους και το αρ. 4 δίπλα). Τα εν λόγω τραύματα έγιναν από 2 μέχρι 5 μέρες πριν την εξέταση. Αυτά για να αφήσουν ένα τέτοιο σοβαρό τύπωμα στο σώμα του παιδιού πιθανόν να έγιναν με ξύλο με μεγάλη δύναμη την οποία δεν έχει ένα παιδί.
9. Στην αριστερή άνω γλουτιαία περιοχή, προς την οσφυϊκή περιοχή, στενόµακρη εκχύµωση, η οποία έγινε σε χρόνο που δεν υπερβαίνει τις δύο ημέρες πριν την εξέταση (βλ. φωτογραφίες 2 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 5 και φωτογραφία 3). Και αυτά για να αφήσουν τόσο σοβαρό τύπωμα στο σώμα του παιδιού, πιθανόν να έγιναν με ξύλο με μεγάλη δύναμη, την οποία δεν έχει ένα παιδί.
10. Στην δεξιά παρειά έφερε εκδορά πιθανόν από νύχια δηλ. από τέμνον και νύσσον όργανο (βλ. φωτογραφία 4 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 6). Αυτό το τραύμα έγινε από 1 μέχρι 2 ημέρες πριν την εξέταση.
11. Στο δεξιό άνω και έσω χείλος έφερε µικρό θλαστικό (βλ. φωτογραφία 6 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 7) το οποίο έγινε από 2 μέχρι 3 ημέρες πριν την εξέταση. Αυτό το τραύμα μπορεί να γίνει με θλον όργανο ή από πολύ δυνατό πάτσο ή και γροθιά. Δεν μπορεί όμως να αποκλεισθεί ότι μπορεί να γίνει και εάν πέσει ένα παιδί κάπου. Εξήγησε ότι η εκχύμωση είναι κοινώς ο μώλωπας, το μελάνιασμα και σε αυτήν δεν υπάρχει τραύμα, ούτε εσωτερικό ούτε επιφανειακό αλλά το τραύμα είναι υπόδερμα, υποδόρια. Εξήγησε επίσης ότι η χρονολόγηση των τραυμάτων ιατρικά γίνεται με βάση διαφορετικά κριτήρια που υπάρχουν για κάθε είδος τραύματος. Για τις εκχυμώσεις η χρονολόγηση γίνεται με βάση το χρώμα τους. Συγκεκριμένα είπε ότι ένας τέτοιος τραυματισμός αρχικά είναι ροζέ, μετά γίνεται μελανό σκούρο, μελανό και μετά το μελανό εμφανίζει στις στιβάδες του ένα χακί χρώμα, μετά γίνεται κιτρινωπό και μετά φεύγει τελείως. Οι δε εκδορές αποτελούν επιπόλαιους τραυματισμούς, οι οποίοι γίνονται με αντικείμενα λεπτής μύτης και η χρονολόγηση τους γίνεται με βάση το χρώμα του αίματος στην αρχική φάση, μετά που στεγνώνει το αίμα και το σκουπίζεις δεν εμφανίζει στη γάζα αίμα, μετά αποξηραίνεται, μετά παίρνει καφεοειδές χρώμα και μετά επουλώνεται και το δέρμα μένει εντελώς καθαρό με πιθανόν ένα μικρό σημαδάκι. Είπε περαιτέρω ότι ιατρικά δεν μπορεί να προσδιορισθεί χρονικά απόλυτα ένας τραυματισμός για αυτό και αναφέρεται ένα χρονικό περιθώριο για παράδειγμα ότι είναι από 2 μέχρι 5 ημέρες και όχι ενάμιση ημέρας ή 23 ωρών. Η εικόνα των τραυμάτων που εντόπισε στην ανήλικη και οι χρόνοι που έγιναν δείχνει, σύμφωνα με την μάρτυρα, ότι το παιδί δέχθηκε επανειλημμένες επιθέσεις, 3 μέχρι και 4, όχι από παιδί αλλά από πρόσωπο εύσωμο με χαρακτηριστικά που αντιστοιχούν σε ενήλικα (μια για το τραύμα υπ' αρ. 2, άλλη για το τραύμα υπ' αρ. 6, άλλη για τους τραυματισμούς υπ' αρ. 4, 5 και 7 και άλλη για τους τραυματισμούς υπ' αρ. 1 και 3). Το ότι έγιναν από τέτοιο πρόσωπο προκύπτει από το έντονο και το μέγεθος των τραυμάτων. Σε ερώτηση κατά πόσο μπορεί να αποκλείσει τα τραύματα υπ' αρ. 1-5 να έγιναν από ένα πέσιμο είπε ότι και το πάτωμα είναι θλον όργανο αλλά στην προκειμένη οι διάμετροι των τραυμάτων της Ειρήνης δείχνουν ότι δεν μπορούσαν να γίνουν από πέσιμο στο πάτωμα. Το υπ' αρ. 5 τραύμα δεν μπορεί να έγινε από πέσιμο από ένα σκαλοπάτι καθότι σε τέτοια περίπτωση είναι πολύ διαφορετικά τα τραύματα, θα έπρεπε να έχει ποικιλία τραυμάτων όπως εκδορά, ανοικτό θλαστικό τραύμα και η εκχύμωση να έχει μεγαλύτερη επιφάνεια ενώ εδώ είναι στενόμακρο τραύμα από θλον όργανο, από αντικείμενο. Είπε δε ότι με βάση την 32 χρόνων εμπειρία της, αυτό το τραύμα είναι μια ξυλεία δηλ. έγινε με ξύλο περίπου στο πάχος σκουπόξυλου. Ο μόνος από τους τραυματισμούς της ανήλικης, που μπορούσε, σύμφωνα με την μάρτυρα να προκληθεί από πέσιμο είναι ο υπ' αρ.
12. Είπε δε χαρακτηριστικά για να υποστηρίξει την εν λόγω θέση της, με παράδειγμα τα τραύματα στην φωτογραφία 5, ότι δεν μπορεί κάποιος να πέσεις μια φορά και να κάνει μώλωπες σε 4 σημεία διαφορετικά αλλά θα κάνει έναν μόνο μώλωπα. Δεν γίνεται δε να πέσει κάποιος 4 φορές στο ίδιο σημείο. Ανέφερε επίσης σε σχέση με τον τραυματισμό υπ' αρ. 5 (φωτογραφία 2 σε κύκλο και διπλά με τον αρ. 5) ότι αυτός δεν μπορούσε να γίνει από πέσιμο σε σκαλί γιατί αυτός έχει δύο κόγχες, δηλαδή όπως θα χτυπήσεις κάποιον με ένα κολάνι οι άκρες θα αφήσουν εντύπωμα ερυθρό και η εκχύμωση θα γίνει στη μέση, δηλαδή μεταξύ των δύο γραμμών όπως και με μια βέργα, ένα ξύλο, το χτύπημα αφήνει στη μέση το έντονο μελανό και στις άκρες θα αφήσει το πιο ερυθρό χρώμα. Εάν πέσουμε όμως και χτυπήσουμε σε μια σκάλα η εκχύμωση θα έχει διαφορετικό χαρακτήρα, θα έχει δηλαδή τραυματισμό από την τριβή όπως είναι οι εκδορές και έντονη μελανιά. Είπε σε ερώτηση εάν κατά την εξέταση διαπίστωσε ότι το παιδί ήταν ζωηρό, ότι πρόκειται για αυτιστικό μωρό και στην παρουσία της ήταν κατατρομαγμένο και δεν ξέρει η μάρτυρας κατά πόσο το παιδί γνώριζε τις γυναίκες του Γραφείου Ευημερίας. Σε ερώτηση πως ξέρει ότι το παιδί ήταν αυτιστικό είπε ότι το αντιλήφθηκε από την συμπεριφορά του και της το είπαν και οι συνοδοί. Εξήγησε δε ότι το παιδί δεν ήταν απόλυτα φυσιολογικό. Όταν δε της λέχθηκε ότι το παιδί είναι πάρα πολύ ζωηρό κάτι που πηγάζει από το ότι είναι αυτιστικό είπε ότι δεν μπορεί να μιλήσει για παιδοψυχολογία και δεν μπορεί να απαντήσει την ερώτηση γιατί δεν είναι της ειδικότητας της. Οι δύο λειτουργοί που συνόδευαν το παιδί δεν της είπαν ότι το έδερε η μητέρα του. Της είπαν ότι η κοινωνική λειτουργός έλαβε καταγγελία από το σχολείο και προσκόμισαν το παιδί. Όταν δε η μάρτυρας ρώτησε την Αστυνομία τι αφορά η υπόθεση της είπαν ότι αφορά βία στην οικογένεια σε γενικές γραμμές. Ως Μ.Κ.6 κατέθεσε η Σοφία Καζαμία, η οποία από κάποιο χρονικό σημείο κατά την σχολική χρονιά 2013-2014 και μέχρι και τον Μάρτιο του 2015 εργαζόταν στο Δημόσιο Νηπιαγωγείο Ποταμού Γερμασόγειας, στη Γερμασόγεια, σαν σχολική συνοδός της Ειρήνης Τόνερ. Εξήγησε ότι τα καθήκοντα της σχολικής συνοδού ήταν βασικά η ασφάλεια του παιδιού αλλά και των άλλων παιδιών από συμπεριφορά του ίδιου παιδιού, η επιτήρηση του στην τάξη ώστε να μην δημιουργεί οποιαδήποτε προβλήματα, η βοήθεια του σε περιπτώσεις που δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί στην τουαλέτα ή αν υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα όπως για παράδειγμα στο να φάει. Ανέφερε δε ότι η Ειρήνη στις αρχές, μέχρι να προσαρμοστεί στο σχολικό περιβάλλον, δημιουργούσε θόρυβο μέσα στην τάξη, σηκωνόταν από την καρέκλα της και πήγαινε πάνω, κάτω ή έβγαινε από την τάξη γιατί δεν μπορούσε να παρακολουθήσει το μάθημα και η μάρτυρας την απασχολούσε για να μπορεί να είναι ήσυχη μέσα στην τάξη. Περαιτέρω δεν μπορούσε να επικοινωνήσει λεκτικά στον ίδιο βαθμό όπως τα υπόλοιπα παιδιά. Ερωτώμενη η μάρτυρα εάν ήταν ζωηρή είπε ότι λόγω του ότι δεν μπορούσε να παρακολουθήσει μάθημα και συνεχώς σηκωνόταν από την καρέκλα της, προτιμούσε να πάει πίσω στα παιχνίδια να παίξει ήσυχα σε μία γωνία ενώ στο μάθημα μουσικής έμενε. Ήταν όμως ήσυχη στην καρέκλα της και όταν ήταν όλα τα μωρά μαζί, εάν δεν το γνώριζες, δεν καταλάβαινες ότι δεν μπορούσε να επικοινωνήσει λεκτικά. Περαιτέρω ανέφερε ότι το παιδί αυτό δεν αποτελούσε κίνδυνο. Διαπίστωσε δε η μάρτυρας ότι τα πρωινά η ανήλικη πήγαινε με δυσκολία στο σχολείο, όχι με την όρεξη της, γιατί την έβλεπε από μακριά που η μητέρα της την τραβούσε για να πάει αλλά όταν έμπαινε στο σχολείο και μετά ήταν ένα χαρούμενο παιδί και δεν ήταν αρνητική στο να μείνει εκεί. Όταν δε ρωτήθηκε σχετικά στην αντεξέταση της είπε ότι η Ειρήνη δεν ήταν διαγνωσμένη αυτιστική αλλά είχε αυτιστικά χαρακτηριστικά. Είπε δε ότι στην αρχή αυτή δεν είχε επαφή με άλλα παιδάκια, ήταν πιο συγκρατημένη, αλλά σιγά σιγά είχε αρκετή εξέλιξη δηλ. κοινωνικοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό, έπαιζε με άλλα παιδιά, τους αγκάλιαζε, είχε βλεμματική επαφή και επικοινωνία και αποζητούσε την παρέα με άλλα παιδάκια. Την Δευτέρα 16.3.15 καθώς η μάρτυρας βρισκόταν με την Ειρήνη στην αίθουσα διδασκαλίας, η ανήλικη σήκωσε πάνω τα χέρια της και η μάρτυρας είχε δει μώλωπες στην πλάτη της ανήλικης. Επίσης όταν πήγε με την ανήλικη στην τουαλέτα παρατήρησε ότι είχε μώλωπες και πίσω σε όλο της το κορμί. Έτσι ενημέρωσε σχετικά την διευθύντρια. Η μάρτυρας είχε δει την ανήλικη την προηγούμενη Παρασκευή εφόσον βρισκόταν μαζί της στο σχολείο μέχρι η ώρα 16:
13. Τότε η ανήλικη δεν είχε τραύματα. Δεν απέκλεισε όμως να είχε κάποιον μικρό μώλωπα που μπορεί να μην πρόσεξε εφόσον, ως ανέφερε η μάρτυρας, και στο σχολείο σαν έτρεχε η ανήλικη μπορούσε να γλιστρήσει και να πέσει κάτω. Αναγνώρισε στις φωτογραφίες του τεκμηρίου 2 τα τραύματα που είδε να έχει η ανήλικη στις 16.3.
14. Διευκρίνισε δε ότι αυτά που φαίνονται στο χέρι της ανήλικης στις φωτογραφίες 4 και 5, επειδή ήταν μικροί μώλωπες μπορεί να μην τα είχε προσέξει την Παρασκευή. Απέκλεισε δε τα λοιπά εμφανή τραύματα που είδε στο πίσω μέρος του κορμιού της Ειρήνης, στις 16.3.15, να είχαν γίνει στο σχολείο, εξηγώντας ότι την Παρασκευή που έφυγε η ίδια από το σχολείο, το παιδί δεν είχε τέτοια τραύματα και την Δευτέρα το είχε προσέξει το πρωί μέσα στην τάξη όπου βρίσκονταν μαζί, πριν ακόμη βγουν για διάλειμμα. Περαιτέρω εξήγησε ότι εάν υπήρχαν αυτά τα τραύματα την Παρασκευή θα τα έβλεπε καθότι και εκείνη την ημέρα, όπως πήγαινε τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα, πήγε με την Ειρήνη στην τουαλέτα και εκεί η Ειρήνη σήκωνε τη φανέλα της και η μάρτυράς της κατέβαζε το παντελονάκι της και ό,τι φορούσε και έτσι έβλεπε κάθε μέρα το κορμάκι του παιδιού. Όταν η Ειρήνη έφευγε από το σχολείο την παραλάμβανε η μητέρα της. Ερωτώμενη εάν η ανήλικη στο σχολείο είχε οποιανδήποτε ιδιαίτερη συμπεριφορά από άποψη τραυματισμών, απάντησε ότι δεν είχε κάτι τέτοιο ούτε προς τον εαυτό της, ούτε προς άλλα παιδιά και ότι μερικές φορές μπορεί να ήθελε πάρα πολύ να παίξει με άλλα παιδιά, μπορούσε να τα αγκαλιάζει λίγο πιο σφικτά αλλά σε γενικές γραμμές δεν ήταν επικίνδυνη ούτε προς τον εαυτό της, ούτε προς άλλα παιδιά. Η κατηγορούμενη προέβη στην ακόλουθη ανώμοτη δήλωση: «Εγώ πρώτα από όλα αρνούμαι, θα ήθελα να το ξεκαθαρίσω αυτό, ότι δεν χτύπησα το παιδί μου, εγώ αγαπάω το παιδί μου. Η Ειρήνη είναι ατίθασο μωρό και ζωηρό. Η Ειρήνη είναι ζωηρή και πέφτει και κτυπά επάνω στα έπιπλα και στους τοίχους. Δεν μας αφήνει να την πιάσουμε πάνω μας, εάν την πιάσουμε πάνω μας, μας κλωτσάει, το επιβεβαίωσαν και οι δασκάλες της ότι πολλές φορές πέφτει και κτυπά και στο σχολείο. Είναι γι' αυτό που λέει και η γιατρός για τα παλαιότερα χτυπήματα. Τις 15 Μαρτίου, την Κυριακή σαν επαίζαμε έξω από το σπίτι, εκεί έχουμε 6 σκαλιά, εγώ δεν πρόλαβα αρκετά γρήγορα να προλάβω να αρπάξω το παιδί μου να μην πέσει από τα σκαλιά κάτω. Σαν έκανα αυτήν την κίνηση με τα χέρια μου (δείχνει να βάζει τα χέρια μπροστά για να πιάσει κάτι) το δακτυλίδι μου που φορούσα την γρατσούνισε εδώ κάτω από το μάτι (δείχνει το αριστερό της μάτι) τα παραπάνω χτυπήματα έχουν συμβεί στο σχολείο. Όσον αφορά τον αυτισμό της Ειρήνης μας το είπαν μετά ότι το είχε, μετά που μου την πήρανε, ότι έχει αυτισμό. Εμείς νομίζαμε πριν ότι σχετίζετουν ο τρόπος που φερόταν με την ήδη ζωηράδα της και ότι ήταν έτσι από τη φύση της ζωηρή, δεν το ξέραμε». Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε η Ειρήνη Λόρδου, παιδοψυχίατρος, η οποία εργάζεται εδώ και 5 χρόνια στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων του Υπουργείου Υγείας. Σύμφωνα με αυτήν: Στα πλαίσια της ειδικότητας της ασχολείται μεταξύ άλλων και με παιδιά τα οποία παρουσιάζουν διαφορετικούς τύπους νευροαναπτυξιακών νόσων, όπως ο αυτισμός, η σχιζοφρένεια, Δ.Ε.Π.Υ. και άλλες παθήσεις. Αναγνώρισε το τεκμήριο 6, ως τις πρόχειρες σημειώσεις που κράτησε στην συνάντηση που είχε με την Ειρήνη Τόνερ, στις 19.3.15 στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας της Επαρχίας Λεμεσού, όπου αναφέρονται βασικά τα ακόλουθα: «Ένα παιδί με σοβαρά στοιχεία παραμέλησης σε όλα τα επίπεδα, γνωστικά ερεθίσματα, λεκτικό, μέριμνας. Από την πρώτη κλινική εικόνα, διαπιστώνονται τα ηχολαλικά στοιχεία στο λόγο της, όμως είναι ένα παιδί με πολύ καλά επικοινωνιακά ανοίγματα, κοινωνικό παιχνίδι, βλεμματική επαφή. Δεκτικό στη φροντίδα, προσοχή. (Σημειωτέο είναι ότι την περσινή χρονιά στο σχολείο «ούρλιαζε» δεν είχε κατακτήσει το λόγο, φέτος ξεκίνησε να μιλάει, έστω ηχολαλικά). Συνεργάσιμο στη συνεδρία, ακούει τις οδηγίες. Στο άκουσμα «χαρωπά τα δυο μου χέρια να χτυπώ» μας πήρε το χέρι και μας χτύπησε. Δεν αποκλείονται τα αυτιστικά χαρακτηριστικά, όμως η παρούσα κλινική εικόνα, χαρακτηρίζεται κυρίως από συμπτωματολογία που πηγάζει από ένα στερητικό παραμελητικό και κακοποιητικό περιβάλλον. Συστήθηκε άμεση μετακίνηση του παιδιού από το οικογενειακό περιβάλλον και χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής Risperdoil 0,1 ml 0,25 x 1, για . μείωση αυτοτραυματικών ..... συμπεριφορών. «Το παιδί μοιάζει σαν Ταρζάν που βγήκε από τη ζούγκλα». Σε σχέση με την αναφορά της στο τεκμήριο 6 ότι «δεν αποκλείονται τα αυτιστικά χαρακτηριστικά» εξήγησε κατ' αρχάς ότι ο αυτισμός είναι μια νευροαναπτυξιακή νόσος, για την οποία υπάρχει γενετική προδιάθεση. Για διάγνωση αυτής της νόσου υπάρχουν τα ακόλουθα κριτήρια:
15. Επίμονα ελλείμματα στην κοινωνική αλληλεπίδραση σε διάφορα πλαίσια, όπως αυτά διαφαίνονται από τα εξής, αυτήν τη στιγμή ή στο παρελθόν: (α) Ελλείμματα στην κοινωνικό-συναισθηματική αμοιβαιότητα, (β) Ελλείμματα στις μη λεκτικές επικοινωνιακές συμπεριφορές, οι oποíες χρησιμοποιούνται στην κοινωνική αλληλεπίδραση και (γ) Ελλείμματα στην ανάπτυξη, διατήρηση και κατανόηση των σχέσεων. Εξήγησε δε ότι η Ειρήνη δεν πληρούσε το πρώτο αυτό κριτήριο καθότι παρά το ότι δεν είχε επικοινωνιακό λόγο αλλά ήταν ηχολαλικό (επαναλάμβανε τι άκουε και δεν είχε αυθόρμητο λόγο που είναι σύμπτωμα πολλών νευροαναπτυξιακών διαταραχών όπως καθυστέρηση της ανάπτυξης του λόγου) εντούτοις είχε κοινωνικά ανοίγματα, κάτι που προκύπτει από το ότι έκανε πολλές συμπεριφορές που εκδήλωνε τη λεγόμενη μη λεκτική επικοινωνία όπως βλεμματική επαφή, έδειχνε ενδιαφέρον και έπαιζε μαζί της.
16. Περιορισμένα επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων ή δραστηριοτήτων όπως αυτά διαφαίνονται από τουλάχιστον δύο από τις ακόλουθες κατηγορίες, αυτήν τη στιγμή ή στο παρελθόν: (α) Στερεοτυπικές ή επαναλαμβανόμενες σωματικές κινήσεις, χρήση αντικείμενων ή λόγου, (β) Επιμονή στη μονοτονία, άκαμπτη τήρηση της ρουτίνας ή «τελετουργικά» μοτίβα λεκτικής ή μη λεκτικής συμπεριφοράς, (γ) Εξαιρετικά περιορισμένα εμμονικά ενδιαφέροντα, αφύσικα στην ένταση ή στην εστίαση και (δ) Υπερβολική ή ανεπαρκής αντίδραση σε αισθητηριακά ερεθίσματα ή ασυνήθιστα ενδιαφέροντα σε αισθητηριακές πτυχές του περιβάλλοντος. Η Ειρήνη ήταν συνεργάσιμη δηλ. η μάρτυρας της άλλαζε ενδιαφέροντα και εκείνη ακολουθούσε, μπορούσε η μάρτυρας να της δώσει οδηγίες να κάνει κάτι, δεν είχε εμμονικό ενδιαφέρον σε συγκεκριμένα παιχνίδια και ταυτόχρονα έπαιξε με την μάρτυρα. Δεν έδειξε δε αισθησιακές ευαισθησίες όπως για π.χ. ευαισθησία στον ήχο ή στα αγγίγματα.
17. Τα εν λόγω συμπτώματα πρέπει να υφίστανται στην πρώιμη αναπτυξιακή ηλικία, κάτω από τα 2 έτη, αλλά ενδέχεται να μην εκδηλωθούν πλήρως παρά μόνο όταν οι κοινωνικές απαιτήσεις ξεπεράσουν τις περιορισμένες δυνατότητες ή μπορούν να καλυφθούν αργότερα στη ζωή από μαθημένες στρατηγικές. Εξήγησε δε σχετικά ότι υπάρχουν πολύ σοβαρές περιπτώσεις αυτισμού αλλά και οι λεγόμενες υψηλής λειτουργικότητας αυτισμού, δηλαδή ένα παιδάκι μπορεί να ανήκει στην σχετική καμπύλη και όσο πηγαίνουμε στην υψηλή του λειτουργικότητα, δηλαδή κοντά στο φυσικό, δεν φαίνονται εύκολα και γρήγορα τα χαρακτηριστικά, παρά μόνο όταν έρθει αντιμέτωπο το παιδί σε διάφορες κοινωνικές απαιτήσεις. Για παράδειγμα η ίδια είχε δει παιδάκια υψηλής λειτουργικότητας να πάνε στο Δημοτικό και μέχρι τότε να μην το αντιληφθεί κανένας. Όσον αφορά την Ειρήνη, που τότε ήταν 6 ετών, η μάρτυρας αξιολόγησε τα κοινωνικά της ανοίγματα και είδε ότι αυτή κοινωνικά αντιλήφθηκε το πλαίσιο ότι πήγε σε γιατρό. Παρόλα αυτά η μάρτυρας δεν απέκλεισε τον αυτισμό γιατί η Ειρήνη μπορεί να είναι υψηλής λειτουργικότητας παιδάκι και άρα αυτό να γινόταν αντιληπτό όταν θα πήγαινε στο Δημοτικό. Κατέληξε όμως ότι απέκλεισε το τρίτο κριτήριο σε αυτή την φάση.
18. Τα συμπτώματα προκαλούν κλινικά σημαντική διαταραχή στους κοινωνικούς, επαγγελματικούς ή άλλους σημαντικούς τομείς της καθημερινής λειτουργικότητας. Σύμφωνα με τα όσα είδε, η Ειρήνη παρά το ότι είχε σοβαρή δυσλειτουργία στο σχολείο, οι λόγοι δεν ήταν αποκλειστικά λόγω αυτιστικών χαρακτηριστικών γιατί δεν πληρούσε πλήρως τα κριτήρια.
19. Οι δυσκολίες αυτές δεν εξηγούνται καλύτερα από αναπτυξιακή διαταραχή νόησης (δηλαδή νοητική στέρηση) ή διάχυτη αναπτυξιακή καθυστέρηση (δηλ. για άλλους λόγους πέραν από τους γενετικούς αυτισμούς, ένα παιδί να είναι πιο πίσω από την ηλικία του και παρά το ότι φαίνεται αυτιστικό, δεν είναι). Εξήγησε δε η μάρτυρας ότι η αναπτυξιακή διαταραχή νόησης και η διαταραχή αυτιστικού φάσματος κάποιες φορές συνυπάρχουν. Για να δοθεί διάγνωση συννοσηρότητας μεταξύ διαταραχής αυτιστικού φάσματος και αναπτυξιακής διαταραχής νόησης, τα επίπεδα κοινωνικής επικοινωνίας πρέπει να είναι κάτω από αυτό που αναμένεται για το γενικό αναπτυξιακό επίπεδο του παιδιού. Μπορεί να πρόκειται είτε για διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή και αυτισμό μαζί ή διαταραχή νόησης και αυτισμό, όμως το βασικό φίλτρο ενός ειδικού για να τα ξεχωρίσει είναι το κοινωνικό άνοιγμα είτε αυτό είναι λεκτικό είτε μη λεκτικό. Για να μπορούσε η μάρτυρας να αποκλείσει τελείως τον αυτισμό στην Ειρήνη και να πει ότι έχει αποκλειστικά διάχυτη αναπτυξιακή καθυστέρηση, έπρεπε να την δει τουλάχιστον 3‑4 φορές. Ανέφερε επίσης ότι ήταν γνώστης του αναπτυξιακού ιστορικού της Ειρήνης. Εξήγησε ότι ένας παιδοψυχίατρος για να κάνει διάγνωση πρέπει να γνωρίζει το ιστορικό του παιδιού (δηλαδή την ανάπτυξη του από την γέννηση του μέχρι τον χρόνο που το βλέπει), το οποίο λαμβάνει από τους νοσηλευτές λειτουργούς ψυχικής υγείας και το οικογενειακό ιστορικό (γιατί είναι σημαντικοί οι γενετικοί και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες). Η μάρτυρας πριν δει την Ειρήνη είχε ενημερωθεί και είχε υπόψην της τα πιο πάνω και με αυτά τα δεδομένα είχε σαν διάγνωση μια άλλη διαταραχή κλινική, η οποία ονομάζεται διαταραχή δεσμού (Reactive Attachment Disorder). Εξήγησε ότι πολλά παιδιά αναπτύσσουν αυτήν την διαταραχή, η οποία είναι είτε αντιδραστικού είτε μη αντιδραστικού τύπου δεσμού. Στην περίπτωση του αντιδραστικού τύπου, το παιδί παρουσιάζει αδυναμία να πάρει πρωτοβουλία, υπερβολική αναστολή, δεν δέχεται κανένα άγγιγμα, καμία ανταπόκριση, έντονη αμφιβολία στις περισσότερες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, υπερδιέγερση, αδυναμία ανακούφισης και συναισθηματικές διαταραχές όπως αφάνεια ή φόβο, το παιχνίδι του επηρεάζεται από αρνητικές συναισθηματικές αντιφάσεις, η επαφή με συνομήλικους διαταράσσεται και η επιθετικότητα προς τον εαυτό του και στους άλλους είναι συχνή ενώ σε μερικές περιπτώσεις παρατηρούνται και διαταραχές και στη σωματική ανάπτυξη. Θεωρείται ότι η διαταραχή αυτή είναι άμεσο αποτέλεσμα σοβαρής και διαρκούς παραμέλησης των βασικών αναγκών του παιδιού και αυτό περιλαμβάνει και την οποιασδήποτε μορφής κακοποίηση. Το πρόβλημα διαταραχής μπορεί να εκδηλωθεί με άλλον τρόπο δηλ. διαταραχή προσκόλλησης μη ανεστραμμένου τύπου, η οποία εκδηλώνεται στην ηλικία των δύο περίπου ετών, ξεκινά περίπου με διαταραγμένη αλληλεπίδραση με τους άλλους, η οποία χαρακτηρίζεται ως κοινωνικότητα χωρίς διάκριση ή αδιάκριτη φιλική συμπεριφορά. Η Ειρήνη πληρούσε και αυτά τα κριτήρια έχοντας έντονα στο ιστορικό του να είναι επιθετικό, να μην αντιδρά εύκολα στα ανοίγματα αλλά απρόβλεπτα όπως για παράδειγμα ενώ ήταν συνεργάσιμη στο «χαρωπά τα δύο μου χέρια να χτυπώ» ξαφνικά χτύπησε την μάρτυρα. Ένα παιδάκι που από το ιστορικό χτυπάει τα παιδάκια αλλά χτυπιέται και το ίδιο. Στην φάση που η μάρτυρας είδε την Ειρήνη, δεν ήταν έτοιμη να πει, γιατί στην συνέχεια δεν την ξαναείδε, πιο από τα δύο υπερισχύει αλλά σίγουρα το ένα ήταν το παραμελητικό περιβάλλον κάτι που προέκυπτε από το ότι το παιδάκι πήγε στην μάρτυρα ατημέλητο, βρόμικο και αχτένιστο. Περαιτέρω η μάρτυρας είχε το ιστορικό του κοινωνικού λειτουργού και συγκεκριμένα ενημερώθηκε για τις ιατρικές αποδείξεις ότι το χτυπούσαν και άρα η Ειρήνη δεν αναιρούσε ούτε αυτό το κριτήριο. Για καθαρή όμως διάγνωση και διευκρίνιση σε τέτοιες περιπτώσεις, σύμφωνα με την μάρτυρα, συστήνουν το παιδί να απομονωθεί από το περιβάλλον του για να μπορέσουν να δουν εάν πρόκειται για αυτισμό ή διαταραχή προσκόλλησης και μόνο γι' αυτό ζήτησε απομάκρυνση της Ειρήνης και τις αξιολογήσεις της συνέχισε άλλος παιδοψυχίατρος. Όταν της ζητήθηκε να εξηγήσει αυτό που αναγράφει στο τεκμήριο 6 ότι «συστήθηκε άμεση μετακίνηση του παιδιού από το οικογενειακό περιβάλλον και χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής για μείωση αυτοτραυματικών συμπεριφορών» είπε ότι ο αυτισμός είναι καθαρά γενετικός και δεν τον διαφοροποιεί κανένα οικογενειακό περιβάλλον ενώ η διαταραχή προσκόλλησης είναι αποτέλεσμα καθαρά του περιβάλλοντος. Για αυτό συνέστησε απομάκρυνση από το περιβάλλον, να καθαρίσει η επίδραση του, ώστε να γίνει σωστότερη και ολοκληρωμένη αξιολόγηση. Ανέφερε επίσης ότι πολλές φορές αν και το παιδί δεν έχει αυτισμό, συστήνουν και φαρμακευτική αγωγή για μείωση του άγχους των παιδιών, άρα και αυτοτραυματικών και επιθετικών συμπεριφορών εφόσον ένα παιδί που έχει άγχος νιώθει απειλητικό το περιβάλλον που ζει και εκδηλώνει αυτό το άγχος αυτοτραυματικά ή και επιθετικά, κάτι στο οποίο βοηθάει η συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή. Στην Ειρήνη χορηγήθηκε η εν λόγω φαρμακευτική αγωγή λόγω αυτοτραυματικών συμπεριφορών. Στην αντεξέταση εξήγησε ότι ο αυτοτραυματισμός μπορεί να εκδηλωθεί με δύο τρόπους, δηλαδή με αφοβία (π.χ. αφήνομαι να τρέξω στον δρόμο και ας με πατήσει), καμία αίσθηση του πόνου ή και καθαρά τραυματικά στον εαυτό μου π.χ. χτυπώ τον εαυτό μου, τραβώ τα μαλλιά μου, δαγκώνω τον εαυτό μου. Σε επόμενη ερώτηση εάν η ίδια διαπίστωσε ότι η Ειρήνη αυτοτραυματιζόταν είτε με τον έναν τρόπο είτε με τον άλλο τρόπο είπε ότι αυτό το είπε από το ιστορικό που της αναφέρθηκε από το σχολείο αλλά η ίδια την ώρα που την είδε δεν είδε κάτι τέτοιο. Η μάρτυρας μια μόνο φορά είδε την Ειρήνη. Είπε δε ότι δεν απέκλεισε τον αυτισμό αλλά ο λόγος που την έκανε να κλίνει προς την διαταραχή προσκόλλησης ήταν το κοινωνικό άνοιγμα του παιδιού. Εξήγησε περαιτέρω ότι ένα παιδί με συμπεριφορές όπως δαγκώνω, τραβώ μαλλιά, είναι ένα παιδί βαρύ αυτιστικό, δηλαδή με κανένα κοινωνικό άνοιγμα, κάτι που δεν ταίριαζε με την Ειρήνη. Ανέφερε επίσης ότι την επιβεβαίωση της διάγνωσης την δείχνει ο χρόνος, δηλ. ένα παιδί που είναι βαρύ αυτιστικό δεν θα είχε καμία αλλαγή με τη μετακίνηση του περιβάλλοντος. Η Ειρήνη, από πληροφορίες που έχει η μάρτυρας από τον παιδοψυχίατρο που συνέχισε να την παρακολουθεί, έδειξε θετική αλλαγή. Ανέφερε δε ότι ο πιο κατάλληλος να δώσει τελική διάγνωση είναι ο παιδοψυχίατρος που παρακολουθεί στην παρούσα φάση το παιδί. Αξιολόγηση της μαρτυρίας Η μαρτυρία του Μ.Κ.1 ήταν τυπική εφόσον στα πλαίσια των καθηκόντων του έλαβε φωτογραφίες κατά την εξέταση της Ειρήνης από την Μ.Κ.
20. Ο δε Μ.Κ.2 ήταν ο εξεταστής της υπόθεσης, ο οποίος ανέφερε τις ενέργειες που έκανε στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης. Η μαρτυρία αυτών βασικά δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση τους και ως εκ των άνω γίνεται δεκτή. Η Μ.Κ.3 μου έκανε καλή εντύπωση. Ανέφερε το ιστορικό της Ειρήνης στο σχολείο από την ημέρα της εγγραφής της μέχρι και τον επίδικο χρόνο, την κατάσταση της στην αρχή, τις ενέργειες που έκανε στα πλαίσια των καθηκόντων της, με σκοπό να εξετασθεί η ανήλικη και να λάβει την κατάλληλη βοήθεια στα πλαίσια της φοίτησης της στο σχολείο, την εξέλιξη και βελτίωση της κατάστασης της Ειρήνης και τα όσα έγιναν κατά την επίδικη ημερομηνία όταν εντοπίσθηκαν τα τραύματα στο σώμα της ανήλικης. Ήταν σταθερή και συνεπής στις θέσεις της, δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις και γενικά άφησε στο Δικαστήριο την εικόνα ενός ειλικρινούς μάρτυρα. Σε σχέση δε με την αναφορά της ότι η ανήλικη είχε αυτιστικά χαρακτηριστικά, η ίδια ανέφερε βασικά ότι δεν είναι ειδικός για τέτοια διάγνωση και από την σχετική μαρτυρία της προκύπτει ότι αναφέρθηκε σε αυτό για να εξηγήσει τους λόγους και τις ενέργειες που έκανε ως διευθύντρια και εκπαιδευτικός για να βοηθηθεί η Ειρήνη. Όσον δε αφορά την θέση της ότι την Παρασκευή 13.3.15, μέχρι την ώρα που η Ειρήνη έφυγε από το σχολείο, δεν είχε οποιαδήποτε από τα τραύματα που εντοπίσθηκαν στο σώμα της στις 16.3.15, από την μαρτυρία της προκύπτει ότι αυτό δεν στηριζόταν σε προσωπική της γνώσης αλλά στο ότι η Μ.Κ.6 δηλ. η συνοδός της ανήλικης, η οποία ήταν συνεχώς με το παιδί και στην οποία η μάρτυρας είχε πει να την ενημερώνει για όποιο περιστατικό γίνει στο σχολείο, δεν της ανέφερε οποιοδήποτε ατύχημα ή άλλο περιστατικό. Πρέπει επίσης να λεχθεί ότι δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η μάρτυρας έδρασε πάντοτε στα πλαίσια των καθηκόντων της, προς το συμφέρον της ανήλικης και ότι δεν είχε οποιαδήποτε προκατάληψη εναντίον της κατηγορούμενης. Στην αντεξέταση της μάλιστα σε υποβολή ότι σε συνεργασία με το Γραφείο Ευημερίας, για τον λόγο ότι θεωρούν ότι η κατηγορούμενη δεν είναι καλή μητέρα, σκόπιμα η μάρτυρας κάλεσε το Γραφείο Ευημερίας και την ομάδα, γιατί ο σκοπός τους ήταν να πάρουν την ανήλικη από την κατηγορούμενη, απάντησε ότι ποτέ δεν ανέφερε ότι θεωρεί ότι η κατηγορούμενη δεν είναι καλή μητέρα και ότι ο σκοπός της όταν κάλεσε την ομάδα ήταν βασικά να κάνει σωστά την δουλειά της. Ούτε το ότι αυτή διαπίστωσε ότι η κατηγορούμενη δυσκολευόταν να πειθαρχήσει το παιδί και το ότι είχε προβληματισθεί και από άλλα θέματα όπως το ότι το παιδί πήγαινε στο σχολείο εμφανώς παραμελημένο, με βρώμικα μαλλιά και ρούχα, δείχνουν προκατάληψη εναντίον της κατηγορούμενης. Αντίθετα από τα όσα ανέφερε η μάρτυρας φαίνεται ότι η πρόθεση της ήταν να βοηθήσει εξ αρχής την κατηγορούμενη και την Ειρήνη, στα πλαίσια πάντα των καθηκόντων της και γι' αυτό, ως ανέφερε, επανειλημμένα κάλεσε την κατηγορούμενη στο γραφείο της και μίλησαν για τα διάφορα προβλήματα που αντιμετώπιζε και είχε επικοινωνήσει σχετικά και με το Γραφείο Ευημερίας. Όπως και η Μ.Κ.3 έτσι και η Μ.Κ.6, η συνοδός της ανήλικης κατά τον επίδικο χρόνο, μου έκανε καλή εντύπωση. Απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα στις ερωτήσεις, πάντα με βάση την μνήμη της, ήταν σταθερή και συνεπής στις θέσεις της, οι οποίες βρίσκουν έρεισμα στην κοινή λογική, δεν περιέπεσε σε ουσιώδεις αντιφάσεις και γενικά η αξιοπιστία της δεν κλονίσθηκε κατά την αντεξέταση της. Αναφέρθηκε και αυτή στην κατάσταση της ανήλικης, στην συμπεριφορά της όταν ήταν στο σχολείο και την εξέλιξη της με την πάροδο του χρόνου και εξήγησε πως αντιλήφθηκε στις 16.3.15 ότι η Ειρήνη έφερε τα τραύματα στο σώμα της. Ήταν δε κατηγορηματική ότι η ανήλικη δεν έφερε τέτοια τραύματα την Παρασκευή μέχρι την ώρα 4 μ.μ. που την παρέλαβε η κατηγορούμενη από το σχολείο, με εξαίρεση κάποιους μώλωπες στα χέρια που, ως ανέφερε, επειδή ήταν μικρά σημάδια μπορεί να μην τα είχε προσέξει την Παρασκευή (υπέδειξε δε συγκεκριμένα ως τέτοια αυτά που φαίνονται στο χέρι της ανήλικης στις φωτογραφίες 4 και 5). Εξήγησε δε λογικά ότι, με δεδομένο ότι συνόδευε την Ειρήνη στην τουαλέτα (δύο φορές την ημέρα από τις 7:30 π.μ. μέχρι και τις 4 μ.μ.), είχε την ευχέρεια να βλέπει το πίσω μέρος του σώματος της και δεν είδε την Παρασκευή τέτοια σημάδια, τα οποία θα έβλεπε εφόσον ήταν εμφανή. Η θέση δε της υπεράσπισης ότι η μαρτυρία της δεν πρέπει να γίνει δεκτή ενόψει του ότι ανέφερε ότι η ανήλικη μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί και άρα η Μ.Κ.6 δεν είχε λόγο να πηγαίνει μαζί της στην τουαλέτα, δεν με βρίσκει σύμφωνο. Αυτό γιατί το ένα δεν αποκλείει το άλλο εάν ληφθεί υπόψην το ότι βασικό καθήκον της Μ.Κ.6 ήταν όχι μόνο να επιτηρεί την ανήλικη στην τάξη αλλά και να φροντίζει για την ασφάλεια της. Άλλωστε ήταν η ίδια η μάρτυρας που ανέφερε ότι για αυτόν τον λόγο συνόδευε την ανήλικη στην τουαλέτα, παρά το ότι εκείνη μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί. Δεν μου διαφεύγει δε ότι η Μ.Κ.6 είπε ότι στις 16.3.15 είδε αρχικά τους μώλωπες στην πλάτη της Ειρήνης, μετά όταν πήγε μαζί της στην τουαλέτα παρατήρησε ότι είχε μώλωπες σε όλο της το κορμί και μετά ενημέρωσε την Μ.Κ.3 ενώ η τελευταία είπε ότι η Μ.Κ.6 της ανέφερε εκείνη την ημέρα ότι καθώς η Ειρήνη έκανε απότομες κινήσεις, το πάνω μέρος της φόρμας της ανασηκώθηκε και παρατήρησε στην πλάτη της διάφορα σημάδια από μώλωπες και ότι μετά που πήραν την Ειρήνη στο γραφείο της, διαπιστώθηκε πως το παιδί είχε μώλωπες και άλλα σημάδια και στον πισινό του. Ως είναι όμως νομολογημένο, δεν είναι κάθε αντίφαση που οδηγεί στην απόρριψη μαρτυρίας (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. v. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 316). Για να κριθεί μια μαρτυρία ως αναξιόπιστη θα πρέπει να δημιουργούνται ρήγματα στην υπόθεση και οι αντιφάσεις να είναι ουσιαστικής μορφής σε σημείο που να πλήττεται καίρια η αξιοπιστία των μαρτύρων ή να φανερώνεται η διάθεσή τους να πουν ψέματα (βλ. Νικολάου ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 390). Αντιφάσεις σε λεπτομέρειες δεν αποδυναμώνουν μία μαρτυρία, η οποία κατά τα άλλα είναι πειστική. Αντίθετα τέτοιες αντιφάσεις δείχνουν ανυπαρξία προσχεδιασμού ή συνεννόησης μεταξύ των μαρτύρων ως προς το τί θα κατέθεταν (βλ. Γιαννίδης v. Αστυνομίας

(2002)2 Α.Α.Δ 143). Οι αντιφάσεις θα πρέπει δε να αξιολογούνται μέσα στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας (βλ. Νικολαϊδης v. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 645). Στην παρούσα, λαμβάνοντας υπόψην το σύνολο της μαρτυρίας, κρίνω ότι τα προαναφερόμενα δεν αποτελούν ουσιώδη αντίφαση στην μαρτυρία των Μ.Κ.3 και Μ.Κ.6 εφόσον το ουσιώδες είναι ότι στις 16.3.15 το πρωί, διαπιστώθηκε και από τις δύο μάρτυρες ότι η Ειρήνη έφερε το σύνολο των συγκεκριμένων τραυμάτων. Πρόκειται δε για αντίφαση που φανερώνει την απουσία προσχεδιασμού ή συνεννόησης μεταξύ των εν λόγω μαρτύρων ως προς το τί θα κατέθεταν, η οποία δεν είναι τέτοια ώστε να πλήττει την αξιοπιστία τους. Τέλος σε σχέση με το ότι η Ειρήνη είχε αυτιστικά χαρακτηριστικά, ούτε η Μ.Κ.6 ισχυρίσθηκε ότι είναι ειδικός επί τέτοιου θέματος και πέραν της απλής αναφορά της σε αυτό, σε κάποιο σημείο της μαρτυρίας της, δεν είπε κάτι άλλο σχετικά. Ως εκ των άνω η μαρτυρία των Μ.Κ.3 και Μ.Κ.6 γίνεται δεκτή στο σύνολο της, με τις προαναφερόμενες διευκρινίσεις. Η Μ.Κ.4 επίσης μου έκανε καλή εντύπωση. Αναφέρθηκε στην επίβλεψη που έκανε στα πλαίσια των καθηκόντων της όσον αφορά την Ειρήνη και την κατηγορούμενη, στα όσα είδε στις 16.3.15 όταν κλήθηκε στο σχολείο αυτής, στις ενέργειες της στην συνέχεια και στον χρόνο αλλά και στους λόγους που αποφασίσθηκε και έγιναν ενέργειες από πλευράς του Γραφείου Ευημερίας για απομάκρυνση της ανήλικης από την κατηγορούμενη. Ήταν σταθερή στις θέσεις της, οι οποίες ήταν λογικές και συνεπείς και από το σύνολο της μαρτυρίας της δεν προκύπτουν τα αλλότρια κίνητρα που απέδωσε σε αυτήν και στο Γραφείο Ευημερίας ο συνήγορος υπεράσπισης σε σχέση με την δίωξη της κατηγορούμενης στην παρούσα. Δεν μου διαφεύγει ότι στην κυρίως εξέταση της η μάρτυρας αναγνώρισε στις φωτογραφίες του τεκμηρίου 2, την Ειρήνη και τα τραύματα που είδε σε αυτήν στις 16.3.15, εκτός από «το δάγκωμα» στο σημείο στην μέση (το έβαλε σε κύκλο στη φωτογραφία 2). Είπε δε σχετικά ότι δεν γνωρίζει πότε προκλήθηκε το εν λόγω τραύμα αλλά το είδε κατά την ιατροδικαστική εξέταση, στην οποία ήταν παρούσα. Στην αντεξέταση της όμως διευκρίνισε ότι δεν εννοούσε ότι δεν υπήρχε το τραύμα όταν είδε την Ειρήνη στις 16.3.15 στο σχολείο αλλά ότι δεν το πρόσεξε, δεν το θυμόταν γιατί η ανήλικη ήταν αρκετά φοβισμένη και ανήσυχη καθώς έπρεπε να κατεβάσουν το παντελόνι της για να δουν τους μώλωπες που είχε στα οπίσθια της. Ανέφερε επίσης ότι δεν ήλθε στην αντίληψη της ότι κάποιο άλλο παιδί δάγκωσε την Ειρήνη και δεν είχε οποιανδήποτε άλλη σχετική καταγγελία από τη διευθύντρια του σχολείου. Συνεπώς τα όσα ανέφερε σχετικά η Μ.Κ.4 δεν διαψεύδουν την θέση των Μ.Κ.3 και Μ.Κ.6, ότι εντόπισαν και αυτό το τραύμα στο σώμα της ανήλικης όταν την είδαν στις 16.3.15 το πρωί στο σχολείο, η οποία θέση να σημειωθεί ότι δεν έχει αμφισβητηθεί από την υπεράσπιση κατά την αντεξέταση των εν λόγω μαρτύρων. Περαιτέρω πουθενά από την μαρτυρία της Μ.Κ.4 δεν προέκυψε ότι αυτή ήταν προκατειλημμένη έναντι της κατηγορούμενης και ότι βασικά ο σκοπός της παρούσας ποινικής δίωξης ήταν να απομακρυνθεί η ανήλικη από την κηδεμονία της κατηγορούμενης. Η ίδια κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι τον Φεβρουάριο του 2015 είχε ξεκινήσει μια συνεργασία συμβουλευτικής καθοδήγησης, στήριξης και τότε δεν διαπιστώθηκε κάτι και δεν ήταν σε θέση να πει εάν έπρεπε να απομακρυνθεί ή όχι το παιδί. Ανέφερε επίσης ότι η απομάκρυνση της Ειρήνης δεν έγινε άμεσα αλλά αποφασίσθηκε μετά που εντοπίσθηκαν τα τραύματα και μετά την εξέταση της και την διάγνωση από ιατροδικαστή (η οποία, ως είπε, διαπίστωσε τραύματα από επαναλαμβανόμενη κακοποίηση) και από παιδοψυχίατρο (η οποία, ως είπε, δεν απέκλεισε αυτιστικά χαρακτηριστικά αλλά είπε ότι ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρεται το παιδί απορρέει από ένα παραμελημένο και κακοποιητικό περιβάλλον), με σκοπό να προστατευθεί η ανήλικη. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η καταγγελία που έγινε για την υπόθεση στην Αστυνομία έγινε από την μάρτυρα στις 16.3.15 και μετά ακολούθησαν οι προαναφερόμενες εξετάσεις της ανήλικης, η οποία μέχρι την ολοκλήρωση αυτών φαίνεται ότι παρέμεινε με την κατηγορούμενη στην οικία τους, υπό την επίβλεψη του Γραφείου Ευημερίας. Περαιτέρω δεν προκύπτει από όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου ότι η παρούσα υπόθεση, στην οποία την ποινική δίωξη κινεί ο Αστυνομικός Διευθυντής φυσικά και όχι το Γραφείο Ευημερίας, έγινε μόνο στην βάση των όσων ανέφερε η μάρτυρας. Προκύπτει λοιπόν ότι η Μ.Κ.4 και γενικά το Γραφείο Ευημερίας αποφάσισαν και έδρασαν για την απομάκρυνση της Ειρήνης από την κατηγορούμενη καθηκόντως και προς το συμφέρον της ανήλικης, μετά που έλαβαν υπόψην όλα τα πιο πάνω στοιχεία. Ούτε και έχει διαφανεί οποιαδήποτε «συμπαιγνία» Γραφείου Ευημερίας και σχολείου (δηλ. της Μ.Κ.3, η οποία ως έχει προαναφερθεί επίσης έδρασε καθηκόντως) προς τον σκοπό που τους αποδίδει ο συνήγορος υπεράσπισης. Συνεπώς όχι μόνο δεν προκύπτει ότι η Μ.Κ.4 και το Γραφείο Ευημερίας κατασκεύασαν την παρούσα υπόθεση για να απομακρύνουν την ανήλικη από την κατηγορούμενη αλλά ούτε και ότι έδρασαν αυθαίρετα και αδικαιολόγητα, όντας προκατειλημμένοι εναντίον της τελευταίας. Το ότι η Μ.Κ.4 ερωτώμενη κατά πόσο εάν δεν υπήρχαν οι μώλωπες που είδε στις 16.3.15, δεν θα ήθελαν να απομακρυνθεί η ανήλικη, απάντησε ότι «Κατόπιν διερεύνησης πιθανόν», δεν μεταβάλλει τα ανωτέρω εφόσον ουσιαστικά ζητήθηκε από αυτήν να πιθανολογήσει όπως και έπραξε αναφέροντας όμως βασικά ότι αυτό δεν θα γινόταν δίχως άλλο αλλά κατόπιν διερεύνησης. Τέλος, ο κ. Μιχαήλ επιχείρησε κατά την αντεξέταση της μάρτυρος, μέσω υποβολών, να προβάλει την θέση ότι αυτή επισκέφθηκε πολλές φορές την κατηγορούμενη και την ανήλικη καθότι υπήρχε πρόβλημα σοβαρό και μεγάλο. Η μάρτυρας όμως εξήγησε ουσιαστικά, πολύ λογικά ότι το να επισκεφθεί δύο φορές τον μήνα κάποια οικογένεια που επιβλέπει, δεν είναι πολλές φορές και ότι ανάλογα με την περίπτωση, αφού δεν είναι όλες οι ίδιες, μπορεί να κάνει και περισσότερες επισκέψεις. Στην προκειμένη έδρασε, ως είπε, ανάλογα με τα στοιχεία που είχαν υπόψην τους. Ως εκ των άνω γίνεται δεκτή και η μαρτυρία της Μ.Κ.4. Η Μ.Κ.5 κατέθεσε βασικά ως εμπειρογνώμονας ιατροδικαστής. Όσον αφορά την προσέγγιση και εξέταση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα υπάρχει πληθώρα νομολογίας (βλ. Φιλίππου ν. Οδυσσέως

(1989)1 C.L.R 1, Θεοσκέπαστη Φαρμ ν. Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ 984, Ευαγγέλου ν. Αμπίζας

(1982)1 C.L.R. 41, Νικολάου ν. Σταύρου

(1992)1(Β) ΑΑΔ 746, R v. Turner

(1975)1 All.E.R. 70 και Χ'Δημητρίου ν. Δημοκρατίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 104). Σύμφωνα με την νομολογία αυτή το Δικαστήριο πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στο τομέα που καταθέτει και στη συνέχεια να εξετάσει αν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια ώστε να καταστήσει ικανό το Δικαστήριο να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων του, προκειμένου να σχηματίσει την δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με μαρτυρία. Στην πιο πρόσφατη υπόθεση Kotlyarenko

(2010)1Γ Α.Α.Δ 1427, επαναλήφθηκε ουσιαστικά ότι η γενική αρχή είναι ότι η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων δεν δεσμεύει το Δικαστήριο αλλά απλώς το βοηθά, αφού λάβει υπόψη και την υπόλοιπη μαρτυρία, να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα. Το ότι η Μ.Κ.5 είναι ιατροδικαστής και συναφώς τα ανάλογα προσόντα, πείρα και γνώσεις της, δεν έχουν αμφισβητηθεί από την υπεράσπιση. Συνεπώς κρίνεται ότι αυτή είναι εμπειρογνώμονας επί όλων των θεμάτων της ειδικότητας της για τα οποία κατέθεσε (πλην για το ότι η ανήλικη ήταν αυτιστική εφόσον η ίδια είπε ότι δεν είναι της ειδικότητας της) και έτσι η μαρτυρία της θα προσεγγιστεί και θα αξιολογηθεί με βάση τις αρχές που διέπουν την αξιολόγηση και προσέγγιση εμπειρογνωμόνων. Η εν λόγω μάρτυρας μου έκανε καλή εντύπωση. Επεξήγησε με απλότητα μεν αλλά με σαφήνεια και με την απαιτούμενη επιστημονική τεκμηρίωση και επάρκεια, τα τραύματα που εντόπισε στην ανήλικη κατά την εξέταση της καθώς και τα συμπεράσματα της ως προς το από πού και πότε επήλθε έκαστο αυτών. Με τον ίδιο τρόπο απάντησε σε όλα τα ερωτήματα που της τέθηκαν από την υπεράσπιση, επιδεικνύοντας, κατά την κρίση μου, την αναμενόμενη και δέουσα, από ένα εμπειρογνώμονα, αντικειμενικότητα. Παρέμεινε δε σταθερή και συνεπής στις θέσεις της, οι οποίες δεν κλονίσθηκαν κατά την αντεξέταση της. Ως εκ των άνω κρίνω ότι η μαρτυρία της Μ.Κ.5 ήταν αρκούντως τεκμηριωμένη και αξιόπιστη και συναφώς ότι μπορώ να στηριχτώ σε αυτήν προκειμένου να σχηματίσω την δική μου ανεξάρτητη κρίση, στην βάση των γεγονότων που θα κριθεί ότι έχουν αποδειχθεί με την μαρτυρία που θα γίνει δεκτή. Η κατηγορούμενη προέβη σε ανώμοτη δήλωση. Όσον αφορά την επιλογή της αυτή κατ' αρχάς πρέπει να λεχθεί ότι αποτελεί απόλυτο δικαίωμα της και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη εναντίον της. Όσον αφορά τη βαρύτητα και την αξία ανώμοτης δήλωσης είναι νομολογιακά αποσαφηνισμένο ότι αυτή εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας ανάλογα με το πως ταιριάζει στην συγκεκριμένη περίπτωση. Τέτοια δήλωση χωρίς όρκο δεν πρέπει να παραμερίζεται ολότελα. Το Δικαστήριο έχει την υποχρέωση να της δώσει το βάρος που της αρμόζει και να την λάβει υπόψη του πριν φτάσει στο συμπέρασμα κατά πόσο η κατηγορούσα αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση (βλ. R v. Frost

(1964)64 Cr. App. R. 284). Η ενδεχόμενη αξία της όμως είναι πειστική μάλλον παρά αποδεικτική εφόσον δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που δεν είναι με άλλο τρόπο αποδεδειγμένα με μαρτυρία. Δεν εξομοιώνεται δηλ. με ένορκη μαρτυρία η οποία υπόκειται σε έλεγχο δηλ. η οποία δοκιμάζεται από αντεξέταση (βλ. Vrakas v. Republic

(1973)2 C.L.R. 139, Themistokleous v. The Police

(1981)2 CLR 200, Anastasiades v. Republic

(1977)2 C.L.R. 97). Μπορεί όμως να βοηθήσει το Δικαστήριο να δει τα αποδεδειγμένα γεγονότα και τα συμπεράσματα που πρέπει να βγουν από αυτά με διαφορετικό φως (R v. Coughlan

(1976)64 Cr. App. R. 11). Τα πιο πάνω επαναλαμβάνονται βασικά στην πολύ πρόσφατη Α.Δ. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 91/2014, ημερ. 22.6.16, στην οποία γίνεται περαιτέρω αναφορά ως προς το πώς θα πρέπει να προσεγγίζεται τέτοια δήλωση. Ως λοιπόν αναφέρεται, τα πάντα εξαρτώνται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και τι ακριβώς προβάλλει ο κατηγορούμενος, π.χ. κατά πόσο προβάλλει απλώς την αθωότητά του ή προβάλλει κάποιο άλλοθι ή προσπαθεί να αντικρούσει ένορκη μαρτυρία ή απλώς να εξηγήσει τη νοητική του κατάσταση, εξήγηση η οποία όμως δεν έρχεται σε αντίθεση με δοθείσα μαρτυρία ή εγείρει θέμα αυτοάμυνας. Η κάθε περίπτωση χρήζει διαφορετικής προσέγγισης (βλ. DPP v. Walker [1974] 1 WLR 1090). Όποιο λεκτικό και να χρησιμοποιηθεί στην εξέταση μιας ανώμοτης δήλωσης, πρέπει να έχει σαν βάση την κοινή λογική και τα ελάχιστα προαπαιτούμενα τα οποία συνιστούν την κοινή συνισταμένη της νομολογίας. Ο Δικαστής θα πρέπει να δώσει κάποια ένδειξη, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, για τον τρόπο που προσέγγισε την ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου. Περισσότερο θα πρέπει να καθοδηγήσει τον εαυτό του σύμφωνα με τη νομολογία ότι η αποδεικτική αξία μιας ανώμοτης δήλωσης είναι μάλλον πειστική παρά αποδεικτική. Γι' αυτό εξετάζοντας την βαρύτητα που θα δώσει στην ανώμοτη δήλωση, θα πρέπει να έχει υπόψη το σύνολο των γεγονότων. Για παράδειγμα, αν κρίνει ότι η δήλωση είναι πειστική, μπορεί να προσεγγίσει διάφορα γεγονότα που έχει ενώπιον του, με διαφορετικό τρόπο. Όμως, αν κρίνει ότι η ανώμοτη δήλωση δεν είναι καθόλου πειστική, τότε το θέμα τελειώνει εκεί. Για να καταλήξει όμως ως προς τη βαρύτητα που θα πρέπει να της προσδώσει, είναι αναπόφευκτη η εξέτασή της έχοντας υπόψη το σύνολο των γεγονότων και ιδιαίτερα εκείνα τα στοιχεία μαρτυρίας που είναι αναντίλεκτα ή δεν χωρούν αμφισβήτηση (βλ. Ιωάννου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 ΑΑΔ 195). Θα πρέπει το Δικαστήριο να υπενθυμίσει στον εαυτό του ότι η δήλωση δεν είναι μαρτυρία και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποδείξει οποιοδήποτε γεγονός για το οποίο υπάρχει άλλη μαρτυρία που να το αποδεικνύει. Έχει περισσότερο πειστική αξία, γι' αυτό σε περίπτωση που κριθεί πειστική, μπορεί να επενεργήσει στο μυαλό του Δικαστή κατά τρόπο που να τον ωθήσει να δει τα γεγονότα που αποδείχθηκαν με μαρτυρία, με διαφορετικό μάτι. Στην παρούσα η κατηγορούμενη με την ανώμοτη της δήλωση αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η ανήλικη κόρη της πέφτει και κτυπά στα έπιπλα και στους τοίχους, και επικαλείται αναφορά των δασκάλων της, ότι πέφτει και κτυπά και στο σχολείο καθώς και τα παλαιότερα χτυπήματα στα οποία αναφέρθηκε η «γιατρός». Περαιτέρω στην ίδια δήλωση της αποφεύγει να πει ποια τραύματα επήλθαν στην Ειρήνη, σύμφωνα με αυτήν, στις 15.3.15, από την ισχυριζόμενη πτώση της από τα σκαλιά ενώ συνεχίζει και λέει ότι τα περισσότερα χτυπήματα έχουν συμβεί στο σχολείο. Ούτε όμως η Μ.Κ.3 ούτε και η Μ.Κ.6, που ήταν η συνοδός του παιδιού και ήταν συνέχεια μαζί του, δεν ανέφεραν ότι η Ειρήνη πέφτει και χτυπά στο σχολείο. Περαιτέρω δεν αμφισβητήθηκε ούτε καν μέσω υποβολών, κατά την μαρτυρία της Μ.Κ.3 η θέση ότι δεν παρουσιάσθηκαν περιστάσεις ή τάση αυτοτραυματισμού της Ειρήνης στο σχολείο, ούτε ότι ουδέποτε η κατηγορούμενη ανέφερε στην Μ.Κ.3 ότι το παιδί είχε τέτοια τάση. Όπως δεν αμφισβητήθηκε ούτε η θέση της Μ.Κ.6 ότι η Ειρήνη δεν παρουσίαζε στο σχολείο συμπεριφορά τραυματισμών είτε προς τον εαυτό της είτε προς άλλα παιδιά. Ούτε στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία η κατηγορούμενη στις 19.3.15 (τεκμήριο 7) υποστήριξε ότι έστω κάποια εκ των τραυμάτων που εντοπίσθηκαν στις 16.3.15, έγιναν στο σχολείο ενώ σε καμία εκ των δύο προαναφερόμενων μαρτύρων δεν τέθηκε καν η θέση, κατά την αντεξέταση τους, έστω και υπό τύπον υποβολής ότι τα τραύματα που είδαν στο σώμα της Ειρήνης εκείνη την ημέρα, έγιναν στο σχολείο. Τέλος η δήλωση της κατηγορούμενης, ουσιαστικά ότι τα παλαιότερα χτυπήματα οφείλονται επίσης σε πτώσεις της Ειρήνης και ότι κάποια άλλα, τα οποία δεν διευκρινίζει, από αυτά που εντοπίσθηκαν στις 16.3.15, επήλθαν από πτώση του παιδιού από τα σκαλιά στο χώρο της οικίας της, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την μαρτυρία της Μ.Κ.

1. Με βάση λοιπόν τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές και αφού έλαβα υπόψη το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου σε συσχετισμό με το περιεχόμενο της ανώμοτης δήλωσης της κατηγορούμενης και τα αμέσως προαναφερθέντα, κρίνω ότι η υπό εξέταση ανώμοτη δήλωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε καν ως πειστική και συναφώς δεν μπορεί να της δοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα. Τέλος η Μ.Υ.1 κατέθεσε επίσης ως εμπειρογνώμονας, παιδοψυχίατρος. Ο εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής δήλωσε ότι αποδέχεται ότι η μάρτυρας έχει τα προσόντα να ασκεί το επάγγελμα του παιδοψυχίατρου. Συνεπώς κρίνεται ότι αυτή είναι εμπειρογνώμονας επί όλων των θεμάτων της ειδικότητας της, για τα οποία κατέθεσε και έτσι η μαρτυρία της θα προσεγγιστεί και θα αξιολογηθεί με βάση τις αρχές που διέπουν την αξιολόγηση και προσέγγιση εμπειρογνωμόνων (βλ. ανωτέρω). Η εν λόγω μάρτυρας μου έκανε καλή εντύπωση. Επεξήγησε με απλότητα τα όσα διαπίστωσε κατά την μια και μοναδική φορά που εξέτασε την Ειρήνη και με την απαιτούμενη επιστημονική τεκμηρίωση ανέφερε την γνώμη της όσον αφορά την τότε ψυχική κατάσταση του παιδιού και τα ανάλογα συμπεράσματα της. Προκύπτει δε από τα σύνολο της μαρτυρίας της ότι, εκ του ότι δεν είχε την ευχέρεια να εξετάσει ξανά στην συνέχεια την ανήλικη, δεν ήταν σε θέση να καταλήξει σε τελική και ολοκληρωμένη διάγνωση για την κατάσταση της και δη εάν η Ειρήνη ήταν παιδί που είχε αυτισμό ή διαταραχή προσκόλλησης. Δεν μπορεί δε να γίνει δεκτό από την μαρτυρία της η αναφορά της σε επιθετική συμπεριφορά της Ειρήνης και σε αυτοτραυματισμούς της, για τους λόγους που θα εξηγήσω στην συνέχεια. Η μάρτυρας ανέφερε σχετικά ότι πριν δει την Ειρήνη είχε πάρει το ιστορικό της και έτσι είχε υπόψην της και άλλα σχετικά δεδομένα. Όσον αφορά αυτοτραυματισμούς είπε ότι έλαβε τέτοια αναφορά από το σχολείο της ανήλικης και εξηγώντας γιατί χορήγησε την συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή είπε το έκανε λόγω αυτοτραυματικών συμπεριφορών. Όταν όμως της ζητήθηκε να πει τι φύσης ήταν οι εν λόγω τραυματισμοί δεν ήταν σε θέση να πει καθότι, ως είπε, δεν είχε μαζί της το ιστορικό. Η ίδια όμως από την άλλη ανέφερε ότι κατά την εξέταση της Ειρήνης δεν διαπίστωσε αυτή να αυτοτραυματίζεται. Ανέφερε επίσης ότι η Ειρήνη είχε έντονα στο ιστορικό της να είναι επιθετική, να χτυπάει άλλα παιδάκια και να χτυπιέται και η ίδια. Δεν ανέφερε όμως από πού πήρε αυτήν την πληροφόρηση. Η ίδια στην αντεξέταση της είπε σχετικά, αναφερόμενη στο γεγονός ότι στην συνάντηση της με την Ειρήνη ενώ αυτή ήταν συνεργάσιμή, στο «χαρωπά τα δύο μου χέρια να χτυπώ» ξαφνικά χτύπησε την μάρτυρα, ότι αυτό μπορεί να εξηγηθεί με πολλούς τρόπους όπως ότι με την λέξη «χτυπώ» να έμαθε το παιδί «με χτυπούν, άρα χτυπώ πάνω μου» ή να πρόκειται για αδέξια συμπεριφορά σε ένα κοινωνικό κάλεσμα. Πέραν δε των πιο πάνω θα πρέπει να υπομνησθεί ότι η μάρτυρας δεν μπορούσε να είχε λάβει ιστορικό αυτοτραυματισμών και επιθετικότητας από το σχολείο εφόσον τόσο η Μ.Κ.3 που ήταν η διευθύντρια όσο και η Μ.Κ.6 που ήταν η συνοδός της Ειρήνης και κατ' επέκταση τα πλέον αρμόδια πρόσωπα να αναφέρουν το ιστορικό της στο σχολείο, ανέφεραν ρητά ότι δεν παρατήρησαν ούτε αυτοτραυματισμούς του παιδιού αλλά ούτε και τάση προς τέτοιους ενώ από την μαρτυρία της Μ.Κ.6 προκύπτει σαφώς ότι η Ειρήνη δεν ήταν επιθετική ούτε προς τον εαυτό της αλλά ούτε και προς τα άλλα παιδιά στο σχολείο. Ενόψει των ανωτέρω η μαρτυρία της Μ.Υ.1 γίνεται δεκτή, με εξαίρεση ότι έλαβε το προαναφερόμενο ιστορικό από το σχολείο και κατ' επέκταση τα όσα συμπεράσματα κατέληξε με βάση αυτό το μέρος του ιστορικού. Ευρήματα Με βάση τη μαρτυρία την οποία έχω κάνει δεκτή καταλήγω στα ακόλουθα: H κατηγορούμενη είναι μητέρα της Ειρήνης Τόνερ, η οποία γεννήθηκε στις 3.5.
2. Η Ειρήνη από τον Οκτώβριο του 2013 φοιτούσε στο Δημόσιο Νηπιαγωγείο του Ποταμού Γερμασόγειας Α', το οποίο βρίσκεται στην Γερμασόγεια. Ενόψει του ότι στην αρχή της φοίτησης της διαπιστώθηκε ότι δεν επικοινωνούσε σε ικανοποιητικό βαθμό με τους συμμαθητές της και με τους εκπαιδευτικούς, ηχολαλούσε, δεν είχε βλεμματική επαφή, αντιδρούσε περίεργα σε θορύβους και τσίριζε όταν άκουγε κάποιους συγκεκριμένους θορύβους ή όταν υπήρχε λίγη φασαρία στην τάξη, δεν εκτελούσε οδηγίες, δεν αυτοεξυπηρετείτο, δεν καθόταν να παρακολουθήσει μάθημα, έτρεχε συνέχεια πάνω κάτω, διέκοπτε συνεχώς και κραύγαζε, προχώρησαν ως σχολείο σε παραπομπή της για αξιολόγηση, στην Επιτροπή Ειδικής Αγωγής του Υπουργείου Παιδείας. Η εν λόγω Επιτροπή όρισε επιτροπή αξιολόγησης, η οποία αποτελείτο από εκπαιδευτική ψυχολόγο, λογοθεραπευτή και ειδικό δάσκαλο. Έγινε η αξιολόγηση και η Επιτροπή αποφάνθηκε όπως το παιδί έχει συνοδό στο σχολείο και περαιτέρω να της παρασχεθεί λογοθεραπεία και ειδική αγωγή. Για την κατάσταση της Ειρήνης, η Μ.Κ.3 (διευθύντρια του σχολείου) μίλησε από την πρώτη στιγμή με την κατηγορούμενη. Διαπίστωσε δε ότι η κατηγορούμενη δυσκολευόταν να πειθαρχήσει το παιδί και επανειλημμένα την κάλεσε στο γραφείο της να μιλήσουν για αυτό. Διαπιστώθηκε επίσης ότι το παιδί πήγαινε στο σχολείο εμφανώς παραμελημένο, με βρώμικα μαλλιά και ρούχα καθώς και ότι υπήρχαν οικονομικά προβλήματα και η κατηγορούμενη δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει. Περαιτέρω η Μ.Κ.3 είχε έλθει για την περίπτωση, σε επικοινωνία με το Γραφείο Ευημερίας και συγκεκριμένα με την Μ.Κ.4 Ανατέθηκε στην Μ.Κ.6 να είναι η συνοδός της Ειρήνης με καθήκοντα την ασφάλεια αυτής και των άλλων παιδιών από συμπεριφορά της, την επιτήρηση της στην τάξη ώστε να μην δημιουργεί οποιαδήποτε προβλήματα και την παροχή βοήθειας σε αυτήν σε περιπτώσεις που δεν μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί στην τουαλέτα ή αν υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα όπως στο να φάει. Με την ανάθεση της συνοδού καθώς και με την παροχή λογοθεραπείας και ειδικής αγωγής η κατάσταση της Ειρήνης άρχισε με την πάροδο του χρόνου και μέχρι το τέλος της πρώτης σχολικής χρονιάς (2013-2014) να βελτιώνεται και έδειχνε να είναι πιο ήρεμη και συνεργαζόταν σε πολύ ψηλό βαθμό με την συνοδό της. Κατά την επόμενη σχολική χρονιά (2014-2015) η συμπεριφορά του παιδιού βελτιώθηκε περαιτέρω. Ηρέμησε, ένιωθε περισσότερη ασφάλεια, καθόταν πλέον κανονικά στη θέση της και παρακολουθούσε μάθημα χωρίς να συμμετέχει μεν αλλά και χωρίς να ενοχλεί και να διακόπτει. Επίσης παρουσίαζε βελτίωση στις κοινωνικές επαφές, έπαιζε με άλλα μωρά, τους αγκάλιαζε, είχε βλεμματική επαφή και επικοινωνία και αποζητούσε την παρέα με άλλα παιδάκια. Δεν παρουσιάσθηκαν περιστάσεις ή τάση αυτοτραυματισμού της Ειρήνης στο σχολείο και ουδέποτε η κατηγορούμενη ανέφερε στο σχολείο ότι το παιδί είχε τέτοια τάση. Η Ειρήνη δεν ήταν επικίνδυνη ούτε για τον εαυτό της ούτε για τα άλλα παιδάκια. Την Παρασκευή 13.3.15 η Ειρήνη βρισκόταν στο σχολείο με την Μ.Κ.6 μέχρι η ώρα 16:00, οπόταν την παρέλαβε η κατηγορούμενη. Μέχρι να φύγει από το σχολείο εκείνη την ημέρα, η Ειρήνη δεν είχε οποιαδήποτε εμφανή τραύματα στην πλάτη και στο πίσω μέρος του σώματος της. Την Δευτέρα 16.3.15 το πρωί, μετά που η Ειρήνη πήγε στο σχολείο της και πριν ακόμη βγουν για διάλειμμα αυτή σήκωσε πάνω τα χέρια της και η Μ.Κ.6, η οποία ήταν μαζί της διαπίστωσε ότι υπήρχαν εμφανείς μώλωπες στην πλάτη της. Η Μ.Κ.6 ενημέρωσε αμέσως, περί ώρα 08:30, την Μ.Κ.3 και πήραν την Ειρήνη στο γραφείο της τελευταίας. Εκεί διαπίστωσαν ότι η Ειρήνη είχε τα εμφανή τραύματα που φαίνονται στις φωτογραφίες του τεκμηρίου
3. Τα εν λόγω τραύματα δεν υπήρχαν την προηγούμενη Παρασκευή μέχρι την ώρα που η Ειρήνη αποχώρησε από το σχολείο, με εξαίρεση αυτά που φαίνονται στο χέρι της στις φωτογραφίες 4 και 5 (υπ' αρ. 1 και 2 κατωτέρω), τα οποία επειδή ήταν μικροί μώλωπες μπορεί η Μ.Κ.6 να μην τα είχε προσέξει την Παρασκευή. Λόγω του ότι η Ειρήνη δεν μπορούσε να επικοινωνήσει, η Μ.Κ.3 ενημέρωσε το Γραφείο Ευημερίας και τα μέλη πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας στην οικογένεια. Η εν λόγω ομάδα αποτελείτο από την Μ.Κ.3, από εκπαιδευτική ψυχολόγο, από την λειτουργό του Γραφείου Ευημερίας Μ.Κ.4, από επισκέπτρια υγείας και από την δασκάλα της Ειρήνης. Αφού παρευρέθηκαν στο σχολείο και ενημερώθηκαν για το περιστατικό όλα τα μέλη της ομάδας, αποφασίστηκε όπως κληθεί η κατηγορούμενη στο σχολείο. Αφού η κατηγορούμενη πήγε στο σχολείο και αφού ρωτήθηκε αν γνωρίζει για το πως προκλήθηκαν τα τραύματα, τους ανέφερε ότι η Ειρήνη το προηγούμενο Σαββατοκυρίακο ενώ έτρεχε στην αυλή της οικίας τους έπεσε από τα σκαλιά και τραυματίστηκε. Όταν ρωτήθηκε γιατί δεν πήρε το παιδί στο νοσοκομείο έθεσε ως θέμα το οικονομικό. Αμέσως της γνωστοποιήθηκε ότι τα έξοδα θα τα αναλάμβανε το Γραφείο Ευημερίας και την βρήκε σύμφωνη να μεταφερθεί η Ειρήνη στο νοσοκομείο, συνοδευόμενη από τη λειτουργό ευημερίας για να εξεταστεί. Στην συνέχεια αμέσως μετά η Μ.Κ.4 μετέβηκε στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας και κατήγγειλε το συμβάν. Η Ειρήνη παρέμεινε στο απογευματινό σχολείο και ακολούθως στο σπίτι της με την κατηγορούμενη, με επίβλεψη δηλ. με τηλεφωνική επικοινωνία από πλευράς του Γραφείου Ευημερίας. Την επόμενη δηλ. στις 17.3.15 αφού η Μ.Κ.4 ενημερώθηκε από τον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας ότι θα γινόταν ιατροδικαστική εξέταση της ανήλικης στα γραφεία του Τ.Α.Ε. Λεμεσού, πήρε την Ειρήνη εκεί με την συνοδεία αστυνομικού. Εκεί στην παρουσία του Λοχ.2822, της Μ.Κ.4 και της επίσης λειτουργού ευημερίας, Δώρας Παναγιώτου, η Μ.Κ.5 εξέτασε την Ειρήνη. Κατά την εξέταση έλαβε, καθ' υπόδειξη της Μ.Κ.5, φωτογραφίες ο Μ.Κ.1 (τεκμήριο 2). Περαιτέρω κατά την εξέταση που έκανε η Μ.Κ.5 στην Ειρήνη διαπίστωσε ως προς τα τραύματα που αυτή έφερε, τον χρόνο και τον τρόπο που έγιναν, τα ακόλουθα:
4. Εκχυµώσεις δεξιού βραχιονίου διαµέτρου 1 εκατοστού (βλ. φωτογραφία 4). Επρόκειτο για εντυπώματα δακτύλων ενήλικου προσώπου που έγιναν από 3 μέχρι 5 ημέρες πριν την εξέταση.
5. Εκχυµώσεις αριστερού βραχιονίου διαµέτρου 1 εκατοστού (βλ. φωτογραφία 5 σε κύκλο). Επρόκειτο επίσης για εντυπώματα δακτύλων ενήλικου προσώπου. Αυτές ήταν οι παλαιότερες εκχυμώσεις που έφερε η ανήλικη αφού έγιναν από 7 μέχρι 10 ημέρες πριν την εξέταση.
6. Εκχύµωση κυκλική επί της οποίας υπήρχαν εντυπώµατα οδόντων, στην δεξιά οσφυϊκή περιοχή (βλ. φωτογραφία 2 σε κύκλο χωρίς αριθμό). Αυτή έγινε από 3 μέχρι 5 ημέρες πριν την εξέταση. Από το κυκλικό μέγεθος της συνολικής εκχύμωσης προκύπτει ότι επήλθε από στόμα που αντιστοιχεί σε ενήλικα. Πέραν των εν λόγω εντυπωμάτων ο υπόλοιπος τραυματισμός έγινε με θλον όργανο (δηλ. όργανο με πλατειά επιφάνεια).
7. Έντονες εκχυµώσεις κυκλικού σχήµατος στις άµφω γλουτιαίες περιοχές (βλ. φωτογραφία 2 σε κύκλους και το αρ. 4 δίπλα). Τα εν λόγω τραύματα έγιναν από 2 μέχρι 5 μέρες πριν την εξέταση. Αυτά για να αφήσουν ένα τέτοιο σοβαρό τύπωμα στο σώμα του παιδιού πιθανόν να έγιναν με ξύλο με μεγάλη δύναμη την οποία δεν έχει ένα παιδί.
8. Στενόµακρη εκχύµωση στην αριστερή άνω γλουτιαία περιοχή, προς την οσφυϊκή περιοχή, η οποία έγινε σε χρόνο που δεν υπερβαίνει τις δύο ημέρες πριν την εξέταση (βλ. φωτογραφίες 2 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 5 και φωτογραφία 3). Και αυτή για να αφήσει τόσο σοβαρό τύπωμα στο σώμα του παιδιού, πιθανόν να έγινε με ξύλο με μεγάλη δύναμη, την οποία δεν έχει ένα παιδί.
9. Εκδορά στην δεξιά παρειά, η οποία πιθανόν να έγινε από νύχια δηλ. από τέμνον και νύσσον όργανο (βλ. φωτογραφία 4 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 6). Αυτό το τραύμα έγινε από 1 μέχρι 2 ημέρες πριν την εξέταση.
10. Μικρό θλαστικό τραύμα στο δεξιό άνω και έσω χείλος (βλ. φωτογραφία 6 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 7) το οποίο έγινε από 2 μέχρι 3 ημέρες πριν την εξέταση. Αυτό το τραύμα μπορεί να έγινε με θλον όργανο ή από πολύ δυνατό πάτσο ή και γροθιά. Δεν μπορεί όμως να αποκλεισθεί ότι μπορεί να έγινε και από πτώση του παιδιού. Τα τραύματα υπ' αρ. 1-5 έγιναν από πρόσωπο εύσωμο με χαρακτηριστικά που αντιστοιχούν σε ενήλικα και αποκλείεται να έγιναν από πέσιμο της Ειρήνης στο πάτωμα ή από σκαλιά. Το τραύμα υπ' αρ. 6 η ίδια η κατηγορούμενη παραδέχθηκε ότι το προκάλεσε αυτή στην Ειρήνη. Τα τραύματα υπ' αρ. 1-7, με βάση το χρονικό περιθώριο έγιναν, σύμφωνα με την Μ.Κ.5, σε 3-4 διαφορετικές περιπτώσεις (μια για το τραύμα υπ' αρ. 2, άλλη για το τραύμα υπ' αρ. 6, άλλη για τους τραυματισμούς υπ' αρ. 4 και 5 και 7 και άλλη για τους τραυματισμούς υπ' αρ. 1 και 3). Μετά από την προαναφερόμενη εξέταση, η Ειρήνη μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου νοσηλεύτηκε για ένα βράδυ και στην συνέχεια επέστρεψε στην οικία της, όπου είχε καθημερινή επίβλεψη από το Γραφείο Ευημερίας μέχρι να βρεθεί κατάλληλο μέρος για μετακίνηση της. Ακολούθως, στις 19.3.15 η Ειρήνη εξετάστηκε από την Κυβερνητική παιδοψυχίατρο Μ.Υ.1, η οποία από την μια και μόνο εξέταση που της έκανε δεν ήταν σε θέση να καταλήξει σε τελική και ολοκληρωμένη διάγνωση για την ψυχική της κατάσταση αλλά ήταν η γνώμη της ότι η κλινική εικόνα της Ειρήνης, χαρακτηρίζετο κυρίως από συμπτωματολογία που πήγαζε από ένα στερητικό παραμελητικό και κακοποιητικό περιβάλλον. Νομική πτυχή Το αδίκημα της επίδικης κατηγορίας προκύπτει από τον συνδυασμό των άρθρων 2 και 3

(4)του Νόμου 119(Ι)/

1. Από το λεκτικό των εν λόγω άρθρων, σε συνδυασμό με τις λεπτομέρειες της κατηγορίας 1, προκύπτει ότι τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα ακόλουθα:
2. Η κατηγορούμενη να διενήργησε οποιαδήποτε πράξη, παράλειψη ή συμπεριφορά,
3. Εναντίον άλλου μέλους της οικογένειας της δηλ. εδώ της Ειρήνης,
4. Η οποία έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση σωματικής βλάβης στην Ειρήνη. Συμπεράσματα Από τα ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η Ειρήνη Τόνερ είναι κόρη της κατηγορούμενης και άρα αποτελεί μέλος της οικογένειας αυτής, εν τη εννοία του επίδικου Νόμου. Αυτό άλλωστε είναι αδιαμφισβήτητο. Απομένει να εξετασθεί κατά πόσο η κατηγορούμενη, με οποιαδήποτε πράξη, παράλειψη ή συμπεριφορά της προκάλεσε σωματική βλάβη στην Ειρήνη εντός της επίδικης περιόδου. Η σχετική με αυτό μαρτυρία είναι προφανώς περιστατική. Τέτοια μαρτυρία, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία, παρομοιάζεται με τους κρίκους αλυσίδας. Όπως οι κρίκοι της αλυσίδας πρέπει να είναι συνεκτικοί και αλληλένδετοι με τους υπόλοιπους κρίκους έτσι και τα ιδιαίτερα τμήματα της περιστατικής μαρτυρίας πρέπει να συναρτώνται μεταξύ τους ως θέμα λογικής συνέπειας ώστε να συγκροτούν ένα αδιάσπαστο σώμα (βλ. Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας

(1989)2 C.L.R. 172). Η περιστατική μαρτυρία δεν πρέπει να συμβιβάζεται μόνο με την εκδοχή ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα αλλά περιπλέον πρέπει τα γεγονότα να μην συμβιβάζονται με οποιοδήποτε άλλο συμπέρασμα εκτός από το συμπέρασμα ενοχής του κατηγορουμένου (βλ. Vrakas v. Republic

(1973)2 CLR 139, Vouniotis v. Republic

(1975)2 CLR 34 και Anastasiadis v. Republic

(1977)2 CLR 97). Όταν όλες οι σημαντικές πτυχές της περιστατικής μαρτυρίας δεν συμβιβάζονται με οτιδήποτε άλλο παρά με συμπέρασμα ενοχής η περιστατική μαρτυρία μπορεί να οδηγήσει στην καταδίκη του κατηγορούμενου. Όταν όμως βασικά σημεία της περιστατικής μαρτυρίας συμβιβάζονται όχι μόνο με την εκδοχή της κατηγορούσας αρχής ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα αλλά και με μια άλλη λογική εξήγηση που προκύπτει από τη μαρτυρία, τότε η περιστατική μαρτυρία από μόνη της δεν μπορεί να θεμελιώσει την ενοχή του κατηγορούμενου (βλ. επίσης το σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη, Το Δίκαιο της Απόδειξης σελ. 26-36). Σε υποθέσεις όπου η κατηγορούσα αρχή στηρίζεται σε περιστατική μαρτυρία, όσον αφορά τις διαζευκτικές πιθανότητες δηλ. αυτές που δίδουν μια άλλη, από αυτή της ενοχής, λογική εξήγηση, το Δικαστήριο δεν ασχολείται με απομακρυσμένες πιθανότητες, ούτε με σενάρια που ευφάνταστα μπορεί να προωθήσει η υπεράσπιση και τα οποία μένουν στην σφαίρα της εικασίας εφόσον δεν δίδεται κάποια μαρτυρία προς τούτο (βλ. Γενικός Εισαγγελέας v. Νικολάου (Αρ. 1)

(2010)2 Α.Α.Δ 525). Οι διαζευκτικές πιθανότητες πρέπει να είναι τέτοιες που να εξάγονται από την ολότητα της μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου, άλλως πως τα Δικαστήρια θα καλούνται να εξετάζουν πιθανότητες ή θεωρίες, ως προς συμβάντα τα οποία δεν μπορούν εύλογα να εξαχθούν από το υλικό ενώπιον τους και αυτό δεν είναι έργο του Δικαστηρίου (βλ. Αθηνής ν. Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 41). Εκεί δε όπου χρειάζεται κάποια εξήγηση αυτή επίσης πρέπει να προκύπτει από τη μαρτυρία και όχι από απλές υποθέσεις (βλ. R. v. Mary Ann Ash

(1911)6 Cr.App.Rep. 225). Στην Αθηνής λέχθηκε επίσης ότι η μαρτυρία πρέπει να εκτιμάται στο σύνολο της και όχι τεμαχισμένα. Έτσι εκεί κρίθηκε ότι το απόλυτο δικαίωμα του εφεσίβλητου να προβεί σε ανόμωτη δήλωση και να μην καλέσει μάρτυρες, άφησε τα πράγματα ως είχαν κατά το κλείσιμο της υπόθεσης από την κατηγορούσα αρχή και με την τεκμηριωμένη επιστημονική θέση αλώβητη. Το Δικαστήριο οφείλει λοιπόν να εξετάζει τη μαρτυρία στην ολότητα της και να την αξιολογεί με λογική προσέγγιση και στα πλαίσια της κοινής ανθρώπινης εμπειρίας. Δεν είναι υποχρεωμένο να εξετάζει, πόσον μάλλον να αξιολογεί, διαζευκτικές εκδοχές, πιθανότητες ή θεωρίες που δεν στοιχειοθετούνται, στην απουσία μαρτυρικού υλικού, ως αναγκαίου υπόβαθρου, στο οποίο να κτίζεται μια διαφορετική συλλογιστική (βλ. Σταυρινού ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 706). Στην παρούσα από τα ευρήματα του Δικαστηρίου φαίνονται σχετικά τα ακόλουθα: · Την Παρασκευή 13.3.15 η Ειρήνη βρισκόταν στο σχολείο με την Μ.Κ.6 μέχρι η ώρα 16:00, οπόταν την παρέλαβε η κατηγορούμενη. Μέχρι να φύγει η Ειρήνη από το σχολείο εκείνη την ημέρα δεν υπήρχαν στο πίσω μέρος του σώματος της Ειρήνης (πλάτη και οπίσθια) οποιαδήποτε εμφανή τραύματα. · Η Μ.Κ.6 δεν απέκλεισε, τα τραύματα υπ' αρ. 1 και 2 (ανωτέρω στα ευρήματα) δηλ. αυτά που φαίνονται στα χέρια (βραχιόνιους) της Ειρήνης στις φωτογραφίες 4 και 5 του τεκμηρίου 2, λόγω του ότι ήταν μικροί μώλωπες, να μην τα είχε προσέξει την Παρασκευή. Συνεπώς δεν έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι αυτά επήλθαν μεταξύ 13-16.3.15 δηλ. στην επίδικη χρονική περίοδο. · Την Δευτέρα 16.3.15 μετά που η Ειρήνη πήγε στο σχολείο, νωρίς το πρωί και πριν ακόμη βγουν για διάλειμμα, διαπιστώθηκε ότι αυτή έφερε εμφανή τραύματα στην πλάτη και στα οπίσθια, τα οποία δεν υπήρχαν την Παρασκευή. · Συγκεκριμένα από την εξέταση της από την ιατροδικαστή Μ.Κ.5, στις 17.3.15, διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τραύματα, τα οποία δεν υπήρχαν την Παρασκευή:

1. Εκχύµωση κυκλική επί της οποίας υπήρχαν εντυπώµατα οδόντων, στην δεξιά οσφυϊκή περιοχή (βλ. φωτογραφία 2 σε κύκλο χωρίς αριθμό). Αυτή έγινε από 3 μέχρι 5 ημέρες πριν την εξέταση. Από το κυκλικό μέγεθος της συνολικής εκχύμωσης προκύπτει ότι επήλθε από στόμα που αντιστοιχεί σε ενήλικα. Πέραν των εν λόγω εντυπωμάτων ο υπόλοιπος τραυματισμός έγινε με θλον όργανο.
2. Έντονες εκχυµώσεις κυκλικού σχήµατος στις άµφω γλουτιαίες περιοχές (βλ. φωτογραφία 2 σε κύκλους και το αρ. 4 δίπλα). Τα εν λόγω τραύματα έγιναν από 2 μέχρι 5 μέρες πριν την εξέταση. Αυτά για να αφήσουν ένα τέτοιο σοβαρό τύπωμα στο σώμα του παιδιού πιθανόν να έγιναν με ξύλο με μεγάλη δύναμη την οποία δεν έχει ένα παιδί.
3. Στενόµακρη εκχύµωση στην αριστερή άνω γλουτιαία περιοχή, προς την οσφυϊκή περιοχή, η οποία έγινε σε χρόνο που δεν υπερβαίνει τις δύο ημέρες πριν την εξέταση (βλ. φωτογραφίες 2 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 5 και φωτογραφία 3). Και αυτή για να αφήσει τόσο σοβαρό τύπωμα στο σώμα του παιδιού, πιθανόν να έγινε με ξύλο με μεγάλη δύναμη, την οποία δεν έχει ένα παιδί.
4. Εκδορά στην δεξιά παρειά, η οποία πιθανόν να έγινε από νύχια δηλ. από τέμνον και νύσσον όργανο (βλ. φωτογραφία 4 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 6). Αυτό το τραύμα έγινε από 1 μέχρι 2 ημέρες πριν την εξέταση.
5. Μικρό θλαστικό τραύμα στο δεξιό άνω και έσω χείλος (βλ. φωτογραφία 6 σε κύκλο και δίπλα τον αρ. 7) το οποίο έγινε από 2 μέχρι 3 ημέρες πριν την εξέταση. · Τα υπ' αρ. 1-3 (αναφέρομαι πλέον στην αμέσως πιο πάνω αρίθμηση) τραύματα αποκλείεται να έγιναν από πέσιμο της Ειρήνης στο πάτωμα ή από πέσιμο της από σκαλιά. Αυτά προκλήθηκαν από άλλο πρόσωπο, εύσωμο με χαρακτηριστικά ενήλικα και όχι από παιδί. · Το υπ' αρ. 4 τραύμα, η κατηγορούμενη παραδέχθηκε ότι το προκάλεσε η ίδια στην Ειρήνη. · Το υπ' αρ. 5 τραύμα, δεν μου διαφεύγει ότι σύμφωνα με την Μ.Κ.5, μπορούσε να γίνει και από πτώση της Ειρήνης. Από την μαρτυρία όμως που έγινε δεκτή δεν προκύπτει ότι υπήρξε τέτοια πτώση ενώ στην ανώμοτη δήλωση της κατηγορούμενης, ως έχει προαναφερθεί, δεν δόθηκε οποιαδήποτε βαρύτητα. Συνεπώς απομένει ως μόνη άλλη αιτία, σύμφωνα και με την Μ.Κ.5, αυτό να έγινε με θλον όργανο ή από πολύ δυνατό πάτσο ή και γροθιά. · Τα τραύματα υπ' αρ. 1-5, έγιναν σε 3 διαφορετικές περιπτώσεις. Από τα πιο πάνω προκύπτει λοιπόν αναμφίβολα, κατ' αρχάς ότι τα τραύματα υπ' αρ. 1-5, αποτελούν σωματικές βλάβες, εν τη εννοία της επίδικης νομοθεσίας, καθώς και ότι αυτά προκλήθηκαν μεταξύ της 13.3.15, μετά της 16:00 που η Ειρήνη παραλήφθηκε από την κατηγορούμενη από το σχολείο, και της 16.3.15 το πρωί, πριν αυτή μεταφερθεί στο σχολείο. Ως έχει ήδη αναφερθεί, για τους λόγους που εξηγούνται ανωτέρω, δεν δόθηκε καμία βαρύτητα στην ανώμοτη δήλωση της κατηγορούμενης στην οποία προσπάθησε να δώσει μια αθώα εξήγηση ως προς τα τραύματα της Ειρήνης. Άλλωστε ως επίσης έχει προαναφερθεί, έχει αποδειχθεί ότι αυτά δεν προκλήθηκαν από πτώση της Ειρήνης στο πάτωμα ή από τα σκαλιά. Η δε κατηγορούμενη, η οποία ήταν η μόνη που μπορούσε να το γνωρίζει, δεν ισχυρίσθηκε ποτέ ότι από την ώρα της παραλαβής της από το σχολείο την Παρασκευή 13.3.15 μέχρι και την επιστροφή της στο σχολείο το πρωί της Δευτέρας 16.3.15, η Ειρήνη ήταν με κάποιο άλλο πρόσωπο πλην της ίδιας, ούτε ότι ήλθε σε επαφή με οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Αντίθετα η θέση της είναι ότι αυτή ήταν μαζί με την Ειρήνη. Ούτε από την υπόλοιπη μαρτυρία προκύπτει κάτι διαφορετικό. Από το σύνολο λοιπόν της μαρτυρίας που έγινε δεκτή, δεν δόθηκε και δεν προκύπτει οποιαδήποτε άλλη λογική εξήγηση, η οποία να δείχνει ότι τα πιο πάνω στοιχεία της περιστατικής μαρτυρίας, τα οποία συναρτώνται μεταξύ τους ως θέμα λογικής συνέπειας, δεν οδηγούν στο μόνο και αναμφίβολο, κατά την κρίση μου, συμπέρασμα ότι η κατηγορούμενη ήταν εκείνη, η οποία με πράξεις της προκάλεσε στην Ειρήνη τις σωματικές βλάβες υπ' αρ. 1-5 ανωτέρω, σε 3 διαφορετικές περιπτώσεις, εντός του προαναφερόμενου χρονικού διαστήματος. Ως εκ των άνω κρίνω ότι έχουν αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της κατηγορίας 1 και συναφώς η κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη στην εν λόγω κατηγορία. (Υπ.) .......................................... Φ. Τιμοθέου, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/ Final (Αναφορά: Ποινική - Άσκηση βίας στην οικογένεια). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο