Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Παναγιώτης Μαλιαλής, Αρ. Υπόθεσης: 29254/13, 2/11/2016

(4)του περί Βίας στην Οικογένεια (Πρόληψη και Προστασία Θυμάτων) Νόμου 119(Ι)/00 (κατηγορία 2). · Άσεμνης επίθεσης εναντίον γυναίκας, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3

(4)και 4

(2)(α) του Νόμου 119(Ι)/00 (κατηγορίες 3-6). · Απειλής βιαιοπραγίας, κατά παράβαση του άρθρου 91(γ) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.154 (κατηγορία 7). Κατά την δίκη του κατηγορούμενου και συγκεκριμένα μετά που απάντησε στις κατηγορίες και πριν αρχίσει η ακροαματική διαδικασία, ο συνήγορος του ήγειρε ζήτημα κατά πόσο αυτός είναι ικανός να παρακολουθήσει τη διαδικασία με βάση το άρθρο 70 του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, ως έχει τροποποιηθεί από το Νόμο 89(Ι)/97. Προσκόμισε δε προς τούτο ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 13.9.16, της Δρος Ειρήνης Γεωργίου Κυριάκου, Ψυχιάτρου (βλ. τεκμήριο Α). Μετά από αυτό, το Δικαστήριο, αφού τέθηκαν ενώπιον του από την κατηγορούσα αρχή, ως προβλέπει το άρθρο 70

(2)του Κεφ. 155, επιθεώρησε και μελέτησε τις καταθέσεις επί των οποίων στηρίζονται οι επίδικες κατηγορίες και βεβαιώθηκε ότι υπάρχουν καταθέσεις και αποδεικτικά στοιχεία τα οποία εύλογα στοιχειοθετούν τα επίδικα αδικήματα. Στην συνέχεια διεξήχθη έρευνα για να εξακριβωθεί κατά πόσο ο κατηγορούμενος πάσχει από ψυχική διαταραχή που τον καθιστά ανίκανο να παρακολουθήσει την διαδικασία, ως προβλέπει το άρθρο 70

(1)του Κεφ. 155. Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη το ζητούμενο της έρευνας είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο η εν λόγω ανικανότητα του κατηγορούμενου οφείλεται σε ψυχική διαταραχή, σύµφωνα µε το άρθρο 3 του περί Ψυχιατρικής Νοσηλείας Νόµου 77(Ι)/97 δηλ. σε διαταραχή της συμπεριφοράς που οφείλεται σε ψυχική νόσο, η οποία είναι ασύμβατη με τον τόπο, το χρόνο και την ηλικία του. Ως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Republic v. HjiYanni

(1982)1 J.S.C. 82, η οποία αποφασίσθηκε στην βάση του τότε ισχύοντος άρθρου 70, το οποίο επίσης προέβλεπε για την διεξαγωγή έρευνας (σε δική μου μετάφραση): «Οι ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν στο στάδιο αυτό περιστρέφονται γύρω από την ικανότητα του κατηγορούμενου να απαντήσει που προϋποθέτει: (α) ικανότητα να δώσει οδηγίες για την υπεράσπιση του και (β) δυνατότητα να παρακολουθήσει την διαδικασία έτσι που να μπορεί να δώσει εκείνες τις περαιτέρω οδηγίες τις συνήθως αναγκαίες προς αντιμετώπιση της υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής όπως εξελίσσεται κατά τη δίκη». Στην κλασσική επί του θέματος R. v. Pritchard

(1836)173 ER 135, στην οποία παραπέμπει η HjiYanni ανωτέρω, λέχθηκαν σχετικά τα εξής: «There are three points to be inquired into:--First, whether the prisoner is mute of malice or note; secondly, whether he can plead to the indictment or not; thirdly, whether he is of sufficient intellect to comprehend the course of the proceedings on the trial, so as to make a proper defence--to know that he might challenge any of you to whom he may object--and to comprehend the details of the evidence, which in a case of this nature must constitute a minute investigation. if you think that there is no certain mode of communicating the details of the trial to the prisoner, so that he can clearly understand them, and be able properly to make his defence to the charge; you ought to find that he is not of sane mind. It is not enough, that he may have a general capacity of communicating on ordinary matters». Στο σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice

(2003)σελ. 1316, γίνεται αναφορά στα κριτήρια ως προς την ανικανότητα κατηγορουμένου να απαντήσει σε κατηγορία (τα οποία ισχύουν και για το ζήτημα ικανότητας παρακολούθησης της διαδικασίας) και παραπομπή στην υπόθεση Pritchard ανωτέρω. Περαιτέρω αναφέρεται ότι τα κριτήρια που τέθηκαν στην εν λόγω υπόθεση παραμένουν η βάση στη σύγχρονη νομολογία, η δε ανικανότητα να απαντήσει ένας κατηγορούμενος στις κατηγορίες ή να κατανοήσει τη διαδικασία συναρτώνται με την ικανότητά του να κατανοήσει και να απαντήσει λογικά στο κατηγορητήριο, τη δυνατότητά του να ζητήσει εξαίρεση ενόρκων, να κατανοήσει τις λεπτομέρειες της μαρτυρίας, να δώσει οδηγίες στους νομικούς του συμβούλους και να δώσει και ο ίδιος κατάθεση, αν το επιθυμεί. Γίνεται επίσης αναφορά στην R. v. Robertson

(1968)52 Cr. App. R. 690, από την οποία προκύπτει ότι ακόμη και αν θεωρείται από τους ενόρκους ότι ο κατηγορούμενος μπορεί να ενεργεί εναντίον των συμφερόντων του ως αποτέλεσμα της νοητικής του κατάστασης (σ' εκείνη την υπόθεση υπήρχε παράνοια), αυτό δεν ισοδυναμεί με ανικανότητα να παρακολουθήσει τη διαδικασία. Ακόμη και σε υπόθεση όπου ο κατηγορούμενος έπασχε από παρανοϊκή σχιζοφρένια, θεωρήθηκε ότι αυτό από μόνο του δεν καθιστούσε τον κατηγορούμενο ανίκανο να απαντήσει στις κατηγορίες (βλ. Berry

(1977)66 Αpp. R. 156). Περαιτέρω στην R. v. Sharp 41 Cr. App. R. 197, επισημάνθηκε ότι αν το Δικαστήριο διατυπώσει εύρημα ότι ο κατηγορούμενος δεν δύναται να επικοινωνήσει με τους δικηγόρους του, θα πρέπει να οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι είναι ανίκανος να παρακολουθήσει την διαδικασία. Η διαδικασία διεξαγωγής της έρευνας του άρθρου 70 του Κεφ. 155 δεν προβλέπεται στο Νόμο. Σύμφωνα και πάλι με την υπόθεση HjiYanni ανωτέρω (πάλι σε δική μου μετάφραση): «Οι διαδικασίες που σχεδιάστηκαν για να διαπιστωθεί η ικανότητα του κατηγορουμένου να απαντήσει είναι φύσης sui generis και δεν απαιτείται, εξ ανάγκης να ακολουθείται το μοτίβο της δίκης. Μπορεί να λάβουν τέτοια μορφή ως το Δικαστήριο ήθελε κρίνει κατάλληλο για τη διαπίστωση του ζητήματος της ικανότητας. Ο Νόμος παρέχει την εξουσία στο Δικαστήριο να διεξάγει τέτοια έρευνα που κρίνει κατάλληλη, αναγνωρίζοντας σε αυτό ένα ανακριτικό ρόλο, προφανώς λόγω του ότι το θέμα της ικανότητας του κατηγορούμενου να απαντήσει δεν αφορά μόνο τους διαδίκους αλλά έχει γενικότερες επιπτώσεις, αγγίζοντας τα ίδια τα θεμέλια της απονομής της δικαιοσύνης. Μόνο ένα ψυχικά υγιές πρόσωπο μπορεί να υπερασπισθεί κατάλληλα τον εαυτό του και να ασκήσει τα δικαιώματα που του παρέχει ο Νόμος». Ενόψει του ότι στην παρούσα το ζήτημα της ικανότητας του κατηγορούμενου ηγέρθη από πλευράς της υπεράσπισης, αυτή θα πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων για την βασιμότητα της θέσης της (R. v. Robertson και HjiYanni ανωτέρω). Διαδικασία και μαρτυρία Η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν να κληθεί να δώσει σχετική μαρτυρία η Δρ. Ειρήνη Γεωργίου Κυριάκου, Ψυχίατρος του Τμήματος Φυλακών από τον Ιανουάριο του 2016, η οποία συνέταξε το τεκμήριο Α. Η μάρτυρας κατέθεσε σχετικά στις 17.10.

1. Στα πλαίσια της μαρτυρίας της υιοθέτησε κατ' αρχάς το περιεχόμενου του τεκμηρίου Α όπου αναφέρει βασικά τα ακόλουθα: · Ο κατηγορούμενος παρακολουθείται από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας συστηματικά μετά τις 25.5.16 όταν έκανε απόπειρα αυτοκτονίας με υπερδοσολογία φαρμάκων. · Από τις 25.5.16 έως τις 22.6.16 νοσηλεύτηκε στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας λόγω αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς. · Από τις 27.6.16 παραμένει στην Πτέρυγα 10 του Τμήματος Φυλακών όπου υπάρχει συνεχής παρακολούθηση και νοσηλευτικό προσωπικό. · Ο κατηγορούμενος γενικά παρουσιάζει μειωμένες ψυχικές αντοχές στην πίεση, παρορμητικότητα, ψυχική ευαλωτότητα και τάσεις αυτοκαταστροφής. · Η παρούσα ψυχική κατάσταση του χαρακτηρίζεται από αίσθημα κόπωσης μη βελτιωνόμενο από τον ύπνο, καταθλιπτική διάθεση, εμμονή στην σκέψη και στον λόγο, διαταραχή συγκέντρωσης και μνήμης, έλλειψη χαράς και ενδιαφερόντων και ευχές θανάτου. · Ένεκα της παρούσας ψυχικής του κατάστασης δεν μπορεί να παρακολουθήσει την δικαστική διαδικασία. · Λαμβάνει δε συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή. Εδώ να σημειωθεί ότι η μάρτυρας είχε συντάξει, κατόπιν αιτήματος του δικηγόρου του κατηγορούμενου, ιατρική έκθεση για αυτόν και στις 29.7.16 (τεκμήριο Β), στην οποία αναφέρει τα υπ' αρ. 1, 2, 3 και 6 (με διαφορετική όμως φαρμακευτική αγωγή) καθώς και ότι: · Κατά την παραμονή του στην Πτέρυγα 10 ο κατηγορούμενος διατηρεί έλλειψη ενδιαφερόντων, δύσθυμη και καταθλιπτική διάθεση, άγχος, αίσθημα κόπωσης, αϋπνία και ευχές θανάτου. · Γενικά παρουσιάζει μειωμένες αντοχές, παρορμητικότητα, ψυχική ευαλωτότητα και τάσεις αυτοκαταστροφής. Ανέφερε δε ότι παρακολουθεί τον κατηγορούμενο από τις 23.6.16, στην πτέρυγα 10 των Κεντρικών Φυλακών, η οποία είναι πτέρυγα ειδικά διαμορφωμένη για περιστατικά με προβλήματα ψυχικής υγείας και στην οποία υπάρχει νοσηλευτής 24 ώρες το 24ωρο. Έκτοτε τον είδε και στις 5, 8, 15, 19, 26 και 29 Ιουλίου και μετά στις 2, 19 και 30 Σεπτεμβρίου και 7 και 11 Οκτωβρίου. Σε σχέση με το ότι στο τεκμήριο Β δεν είχε αναφέρει ότι ο κατηγορούμενος δεν μπορεί να παρακολουθήσει την δικαστική διαδικασία είπε ότι δεν το κατέγραψε καθότι δεν της είχε ζητηθεί τότε. Είπε επίσης σχετικά ότι όταν τέθηκε το θέμα είχε την πληροφόρηση ότι όταν ο κατηγορούμενος πήγαινε στο Δικαστήριο άλλαζε η διάθεση του προς το χειρότερο και παρουσίαζε μια συμπτωματολογία επιδείνωσης της κατάστασης, δηλαδή έλλειψη συγκέντρωσης, αυξημένο άγχος, «σταμάτημα» της σκέψης του, αίσθημα λιποθυμίας, αδυναμία. Μετά της ζητήθηκε να γράψει κατά πόσο μπορούσε να παρακολουθήσει τη δικαστική διαδικασία και εφόσον τα συμπτώματα διατηρούνταν και δεν υπήρχε η αναμενόμενη βελτίωση, παρά την παροχή φαρμακευτικής αγωγής και στήριξης, συνέταξε το τεκμήριο Α. Ερωτώμενη εάν ο κατηγορούμενος πάσχει και από ποια ψυχική διαταραχή ανέφερε βασικά ότι αυτός πάσχει από τις ακόλουθες ψυχικές διαταραχές:
2. Διαταραχή συμπεριφοράς, ψυχωσικόμορφου τύπου, δηλ. αντιλαμβάνεται κάποια ερεθίσματα τα οποία δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα, όπως οσφρητικές ψευδαισθήσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι στο παρελθόν έκανε χρήση ψυχοδραστικών ουσιών και συγκεκριμένα κατάχρηση οινοπνεύματος και χρήση αμφεταμινών.
3. Μικτή διαταραχή προσωπικότητας. Τέτοια υφίσταται όταν υπάρχουν δυσκολίες στην προσωπικότητα του ατόμου να αντιμετωπίζει τη ζωή του και εκδηλώνεται με διάφορα συμπτώματα από 2-3 διαταραχές προσωπικότητας όπως π.χ. αυτοτραυματική συμπεριφορά σε περιόδους ιδιαίτερου στρες. Συγκεκριμένα ο κατηγορούμενος αυτοτραυματίστηκε παίρνοντας πιρούνι και προσπαθώντας να χτυπήσει την καρωτίδα του, αλλά χτύπησε φλέβα. Αυτός ήταν ένας από τους λόγους που νοσηλεύτηκε στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας στις 25.5.
4. Περαιτέρω στο παρελθόν είχε κάνει υπερδοσολογία φαρμάκων, δηλαδή πήρε περισσότερα φάρμακα για να βλάψει τον εαυτό του.
5. Καταθλιπτική διαταραχή. Ο κατηγορούμενος έχει καταθλιπτική διάθεση παράλληλα με δύσθυμη διάθεση δηλ. υπάρχει λίγος θυμός, εκνευρισμός, δεν έχει ενδιαφέρον για τίποτε, ούτε αισθήσεις χαράς βιώνει ενώ υπάρχουν και ευχές θανάτου, δηλαδή γυρίζει συνέχεια στο μυαλό του, παρακαλεί να ήταν πεθαμένος. Περαιτέρω έχει σοβαρή διαταραχή συγκέντρωσης δηλ. αφαιρείται συνέχεια, φεύγει η σκέψη του και πηγαίνει σε άλλα θέματα και απότοκο αυτού είναι και η διαταραχή μνήμης εφόσον λόγω του ότι είναι αφηρημένος δεν συγκρατεί στην μνήμη του γεγονότα κυρίως πρόσφατα. Επίσης νιώθει κουρασμένος και ότι ο ύπνος του δεν τον ξεκουράζει. Εξήγησε όμως ότι στην πορεία, από τις 25.5.16, οι οσφρητικές του ψευδαισθήσεις και η παρορμητικότητα του, δηλαδή να κάνει κακό στον εαυτό του, έχουν υποχωρήσει. Όμως εξακολουθεί να υπάρχει η καταθλιπτική διαταραχή δηλ. καταθλιπτική διάθεση, ευχές θανάτου, διαταραχή συγκέντρωσης της μνήμης του και κάποιες εμμονές στη σκέψη και όταν έρχεται στο Δικαστήριο επιδεινώνεται η κατάσταση του. Η μάρτυρας δεν γνώριζε τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος στην παρούσα. Όταν ενημερώθηκε για αυτές και ρωτήθηκε σχετικά είπε ότι είναι σίγουρα πολύ στρεσογόνο να βρίσκεται ο κατηγορούμενος στο Δικαστήριο για τέτοιου είδους υπόθεση αλλά οι λεπτομέρειες που είχε η μάρτυρας για την κατάσταση του όταν ερχόταν στο Δικαστήριο ήταν για υποθέσεις τροχαίων παραβάσεων. Πιστεύει ότι τα συμπτώματα που έχει ο κατηγορούμενος δεν είναι μόνο για το θέμα της υπόθεσης. Υπήρχε ήδη η ευαλωτότητα και η ψυχολογία προηγουμένως δηλαδή η παθολογία για την οποία παρακολουθείται και νοσηλεύεται. Η υπόθεση μπορεί να επιδεινώνει την κατάσταση του αλλά όχι να την δημιουργεί. Είναι η θέση της ότι στο παρόν στάδιο ο κατηγορούμενος δεν μπορεί να παρακολουθήσει την δικαστική διαδικασία καθότι, όπως βιώνει την κατάθλιψη και τα υπόλοιπα συμπτώματα, η συγκέντρωση του είναι επηρεασμένη και η κρίση του μπορεί να μην είναι τόσο ξεκάθαρη όσο θα ήταν αν δεν υπήρχαν τα συμπτώματα ενώ υπάρχουν και τα συμπτώματα που παθαίνει όταν έρχεται στο Δικαστήριο δηλ. το έντονο άγχος, το τρέμουλο, το μπλοκάρισμα στην σκέψη του, τα οποία δεν τον αφήνουν να συνεργαστεί πλήρως στην διαδικασία. Όταν της ζητήθηκε να αναφέρει κατά πόσο κατά την γνώμη της είναι ικανός να αντιληφθεί στο Δικαστήριο τι λένε οι δικηγόροι, οι μάρτυρες, το Δικαστήριο και εάν είναι ικανός να δώσει οδηγίες στον δικηγόρο του κατά τη διαδικασία, σε σχέση με τη μαρτυρία και τα γεγονότα, ώστε να μπορέσει να προβάλει την υπεράσπιση του, είπε ότι πιστεύει ότι στην παρούσα φάση δυσκολεύεται να αντιληφθεί πλήρως τι λέμε καθαρά, να επεξεργαστεί και να μπορέσει να δώσει οδηγίες. Σίγουρα έχει επικοινωνία με τον δικηγόρο του, αλλά δεν είναι τόσο ξεκάθαρο το μυαλό του για να μπορεί να αντιληφθεί πλήρως και να έχει άμεση επικοινωνία. Ξεκαθάρισε δε ότι αυτό που δημιουργεί στον κατηγορούμενο τα πιο πάνω είναι η καταθλιπτική διαταραχή, η οποία εξακολουθεί να υφίσταται μαζί με το στρες και την έντονη φοβία που έχει για την διαδικασία στο Δικαστήριο και όχι οι άλλες δύο ψυχικές διαταραχές τα συμπτώματα των οποίων έχουν υποχωρήσει. Όσον αφορά την πιθανότητα βελτίωσης της κατάστασης του ώστε να καταστεί πλέον ικανός να παρακολουθήσει δικαστική διαδικασία, η μάρτυρας ανέφερε ότι ανέμενε ότι θα υπήρχε μεγαλύτερη βελτίωση στην πορεία του χρόνου όμως αυτό δεν έγινε. Εξήγησε επίσης ότι στην περίπτωση της κατάθλιψης εάν ανταποκριθεί ο ασθενής στην θεραπεία του, σε ενάμιση μήνα είναι πάρα πολύ καλύτερα και σε 3 μήνες είναι πολύ καλά. Είπε δε ότι όπως στις παθολογικές καταστάσεις υπάρχει ένα χρονικό περιθώριο αναμονής της βελτίωσης έτσι και στις ψυχιατρικές καταστάσεις. Όμως μπορεί να υπάρχουν επιπλοκές και να μην υπάρξει το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Στην περίπτωση του κατηγορούμενου αυτός λαμβάνει την αγωγή του, κάτι το οποίο ελέγχεται, όμως η θεραπεία του δεν απέδωσε ως ανέμεναν. Πιστεύει δε ότι ο εγκλεισμός του στις φυλακές είναι ένας παράγοντας που δεν βοηθά να βελτιωθεί η κατάσταση. Η θεραπεία του όμως θα εντατικοποιηθεί. Όσον δε αφορά την δοσολογία φαρμάκων είπε ότι σε σχέση με το τεκμήριο Α έχει ήδη γίνει στις 7.10.16 αλλαγή στο αντικαταθλιπτικό, το οποίο κρίθηκε απαραίτητο. Επίσης θα αυξηθεί και η παρακολούθηση του από ψυχολόγο ώστε να μπορεί να δει λίγο διαφορετικά τα θέματα που τον αφορούν, δηλαδή να μην βιώνει τόσο έντονα και τόσο τραυματικά τα θέματα της φυλακής και να προσπαθήσει να δει διαφορετικά τις καταστάσεις και να βοηθήσει τον εαυτό του. Ο στόχος είναι να γίνει αρκετά καλά ώστε να μπορεί να παρακολουθήσει την δικαστική διαδικασία. Πιστεύει ότι θα πρέπει να δοθεί κάποιο χρονικό διάστημα να εντατικοποιηθεί η θεραπεία του ώστε στην συνέχεια να εξετασθεί εκ νέου η ικανότητα του να παρακολουθήσει την διαδικασία της δίκης. Αναφορικά με τον χρόνο που αναμένει να παρουσιασθεί βελτίωση είπε ότι πιστεύει ότι αυτή θα φανεί, υπό κανονικές συνθήκες και εφόσον υπάρχει ανταπόκριση στην θεραπεία, σε 2‑3 μήνες. Ήταν τέλος η γνώμη της ότι η πρέπουσα αντιμετώπιση της κατάστασης του κατηγορούμενου είναι να τεθεί υπό την παρακολούθηση ψυχιάτρου για την παροχή της αναγκαίας νοσηλείας μέχρις ότου βελτιωθεί η κατάσταση του σε σημείο που δύναται να παρακολουθήσει τη διαδικασία και όχι η παραπομπή του σε ιατρικό κέντρο όπως το Νοσοκομείο Αθαλάσσας καθότι εκεί δεν μπορεί να μείνει πολύ καιρό και οι θεραπείες που δίδονται είναι βραχείες και δεν θα του προσφέρουν περισσότερα από όσα η παρακολούθηση του στην Πτέρυγα 10 των Φυλακών, όπου ακολουθώντας συγκεκριμένη θεραπεία και με την βοήθεια ψυχολόγου που του παρέχεται, λογικά θα υπάρξει βελτίωση της κατάστασης του και ενδεχομένως να καταστεί δυνατό να παρακολουθήσει δικαστική διαδικασία. Συμπεράσματα Η προαναφερόμενη μαρτυρία ήταν η μόνη σχετική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και παρέμεινε αναντίλεκτη εφόσον δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά από καμία εκ των δύο πλευρών. Πρόκειται δε για ιατρική μαρτυρία που προήλθε από την ψυχίατρο των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, η οποία παρακολουθεί από τις 23.6.16 τον κατηγορούμενο στις Κεντρικές Φυλακές και η οποία είχε την ευχέρεια έτσι να γνωρίζει το ιστορικό του αλλά και να παρακολουθεί συνέχεια την εξέλιξη της ψυχικής του κατάστασης, με βάση και την φαρμακευτική αγωγή που του χορηγήθηκε. Συνεπώς προέρχεται από ιατρό που είναι σε θέση να γνωρίζει άμεσα την εν λόγω κατάσταση και που κατ' επέκταση είναι σε θέση να καταλήξει στην γνώμη που εξέφρασε για όλα τα σχετικά θέματα. Ενόψει λοιπόν της εν λόγω μαρτυρίας, την οποία αποδέχομαι ως ειλικρινή και αξιόπιστη, καταλήγω αναπόφευκτα στο συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος πάσχει από ψυχική διαταραχή που τον καθιστά ανίκανο, στο παρόν στάδιο, να παρακολουθήσει την διαδικασία, εν τη εννοία του άρθρου 70

(1)του Κεφ. 155, εφόσον δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί πλήρως αυτήν και να δώσει τις κατάλληλες οδηγίες στον δικηγόρο του ώστε να μπορέσει να τον υπερασπισθεί κατάλληλα. Εδώ να σημειωθεί ότι το πιο πάνω συμπέρασμα δεν συνεπάγεται είτε την απαλλαγή είτε την αθώωση του κατηγορούμενου από τις επίδικες κατηγορίες καθότι η έρευνα για το υπό εξέταση ζήτημα περιορίζεται στην έρευνα της ψυχικής του κατάστασης κατά τον συγκεκριμένο χρόνο της δίκης και όχι κατά τον χρόνο διάπραξης των αδικημάτων που του αποδίδονται. Μετά από την πιο πάνω κατάληξη μου θα εξετάσω ποια διαταγή θα πρέπει να εκδώσω, στα πλαίσια πάντα των προνοιών του άρθρου 70

(1), σύμφωνα με το οποίο, εάν μετά την διεξαγωγή της έρευνας, το Δικαστήριο είναι της γνώµης ότι o κατηγορούµενος είναι πράγµατι ανίκανος να παρακολουθήσει τη διαδικασία, τότε διατάσσει όπως αυτός: (α) Κρατηθεί σε κρατικό ψυχιατρικό κέντρο σύνηθες ή ασφαλούς κράτησης για τη νοσηλεία ψυχικά ασθενών προσώπων για χρονική περίοδο όπως αυτή ορίζεται στο εδάφιο

(5)· ή (β) Τεθεί υπό παρακολούθηση ψυχιάτρου για την παροχή της αναγκαίας νοσηλείας, µέχρις ότου βελτιωθεί η κατάστασή του σε σηµείο που να δύναται να παρακολουθήσει τη διαδικασία. Το Δικαστήριο στην περίπτωση αυτή αναβάλλει την υπόθεση για χρονικά διαστήµατα τα οποία στο σύνολό τους δεν υπερβαίνουν τους τέσσερις µήνες. Αν στο τέλος της περιόδου αυτής ο κατηγορούµενος εξακολουθεί να µην είναι σε θέση να παρακολουθήσει τη διαδικασία, το δικαστήριο εκδίδει διάταγµα όπως αναφέρεται στην παράγραφο (α). Ήταν σχετικά η εισήγηση του κ. Παυλίδη ότι, ενόψει των όσων έχει αναφέρει η Δρ. Κυριάκου, για την μη αλλαγή στην ψυχική κατάσταση του κατηγορούμενου παρά την πάροδο του χρόνου, θα πρέπει να διαταχθεί όπως αυτός κρατηθεί σε κρατικό ψυχιατρικό κέντρο, που είναι πιο εξειδικευμένο για τέτοιες περιπτώσεις, για το χρονικό διάστημα που προβλέπει το άρθρο 70

(1)(α). Αντίθετα η εισήγηση του κ. Μάρκου ήταν, πάντοτε με βάση τα όσα ανέφερε η ψυχίατρος, όπως διαταχθεί να τεθεί ο κατηγορούμενος υπό παρακολούθηση ψυχιάτρου για την παροχή της αναγκαίας νοσηλείας, µέχρις ότου βελτιωθεί η κατάστασή του σε σηµείο που να δύναται να παρακολουθήσει τη διαδικασία, ως προβλέπει το άρθρο 70

(1)(β). Η θέση του συνηγόρου υπεράσπισης κρίνω ότι δεν βρίσκει έρεισμα στην τεθείσα μαρτυρία. Η Δρ. Κυριάκου ανέφερε πράγματι ότι μέχρι τώρα η θεραπεία που χορηγήθηκε στον κατηγορούμενο, προς αντιμετώπιση της καταθλιπτικής διαταραχής του, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Ήταν όμως αναμφίβολα η γνώμη της ότι η κατάσταση του μπορεί να βελτιωθεί σε βαθμό που να καταστεί ικανός να παρακολουθήσει την δικαστική διαδικασία. Ανέφερε δε ότι η θεραπεία του εντατικοποιείται αφού ήδη έχει γίνει αλλαγή στο αντικαταθλιπτικό που του παρέχεται ενώ θα αυξηθεί και η παρακολούθηση του από ψυχολόγο και ότι θα πρέπει να δοθεί κάποιο χρονικό διάστημα για τον σκοπό αυτό ώστε στην συνέχεια να εξετασθεί εκ νέου το υπό κρίση θέμα. Εξέφρασε δεν την γνώμη ότι αναμένεται να παρουσιασθεί βελτίωση της εν λόγω κατάστασης, εφόσον υπάρξει ανταπόκριση στην θεραπεία, σε 2‑3 μήνες. Ήταν επίσης και παρέμεινε αναντίλεκτη η γνώμη της ότι, για τους λόγους που εξήγησε, η δέουσα αντιμετώπιση της κατάστασης του κατηγορούμενου είναι να τεθεί υπό την παρακολούθηση ψυχιάτρου για την παροχή της αναγκαίας νοσηλείας μέχρις ότου βελτιωθεί η κατάσταση του, κάτι που μπορεί να γίνει στην Πτέρυγα 10 των Κεντρικών Φυλακών και όχι η παραπομπή του σε ιατρικό κέντρο όπως το Νοσοκομείο Αθαλάσσας. Κατάληξη Ενόψει λοιπόν των ανωτέρω κρίνω ότι είναι ορθότερο όπως το Δικαστήριο ασκήσει την εξουσία του ως ορίζει το άρθρο 70

(1)(β) του Κεφ.

1. Συνεπώς εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται όπως ο κατηγορούμενος τεθεί υπό την παρακολούθηση του αρμόδιου ψυχιάτρου, στις Κεντρικές Φυλακές, για την παροχή της αναγκαίας νοσηλείας, µέχρις ότου βελτιωθεί η κατάστασή του σε σηµείο που να δύναται να παρακολουθήσει την διαδικασία. Η υπόθεση ορίζεται για τον σκοπό αυτό και προς περαιτέρω εξέταση του θέματος της ικανότητας του κατηγορούμενου να παρακολουθήσει την διαδικασία, στις 19.12.16 η ώρα 09:
2. Δίδονται οδηγίες στην Δρα Γεωργίου Κυριάκου ή σε οποιονδήποτε άλλο αρμόδιο, για την παρακολούθηση του κατηγορούμενου, ψυχίατρο, στις Κεντρικές Φυλακές, όπως μέχρι τότε ετοιμάσει και αποστείλει στο Δικαστήριο, έκθεση αναφορικά με την κατάσταση της ψυχικής υγείας του κατηγορούμενου και την, βάση αυτής, ικανότητα του να παρακολουθήσει την δικαστική διαδικασία. Το Πρωτοκολλητείο να αποστείλει αμέσως αντίγραφο του πιο πάνω διατάγματος και πρακτικού στο αρμόδιο Τμήμα των Κεντρικών Φυλακών και να εκδώσει κλήση στην Δρα Γεωργίου Κυριάκου ή σε οποιονδήποτε άλλο αρμόδιο για το θέμα ψυχίατρο, ώστε να είναι παρών κατά την πιο πάνω ημερομηνία και ώρα για να δώσει, εάν χρειαστεί και σχετική μαρτυρία. (Υπ.) ............................................. Φ. Τιμοθέου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/Interim (Αναφορά: Ποινική - Ενδιάμεση - Άρθρο 70 Ποινικής Δικονομίας - Ικανότητα κατηγορουμένου να παρακολουθήσει την διαδικασία) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο