ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ν. ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΚΟΥΛΗΣ, Αρ. Υπόθεσης: 32403/14, 15/7/2016

(1), 49

(1)(α) και 54 του περί Άδειας Οδήγησης Νόμου, Ν. 94 (Ι)/ 2001 («Ν. 94 (Ι)/2001») όπως τροποποιήθηκε. 3. Η 2η κατηγορία, αφορά οδήγηση, κατά τον ίδιο χρόνο και τόπο με την 1η κατηγορία, του ίδιου μηχανοκίνητου οχήματος, χωρίς ασφάλεια έναντι κινδύνου τρίτου μέρους, κατά παράβαση των άρθρων 3

(1)(α)

(5)και 38 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης Έναντι Τρίτου) Νόμου, Ν. 96 (Ι)/2000 («Ν.96(Ι)/2001»), όπως τροποποιήθηκε. 4. Η 3η κατηγορία, αφορά οδήγηση, κατά τον ίδιο χρόνο και τόπο με την 1η κατηγορία, του ίδιου μηχανοκίνητου οχήματος, ήτοι μοτοσυκλέτας, χωρίς προστατευτικό κράνος, κατά παράβαση των κ. 59

(3)και 72 των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984, Κ.Δ.Π. 66/84 («Κ.Δ.Π. 66/84»), όπως τροποποιήθηκαν. Η Μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής

1. Η Κατηγορούσα Αρχή προς απόδειξη της κατηγορίας, παρουσίασε ως μάρτυρα τον Ε/Αστ. 7067, Νικόλα Μεïτανή (ΜΚ 1). Κατατέθηκαν συνολικά 6 Τεκμήρια.
2. Η μαρτυρία του ΜΚ 1, προφορικά αλλά και με κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία (Τεκμήριο 2), ήταν ότι ανέκοψε τον κατηγορούμενο να οδηγεί την μοτοσυκλέτα με αρ. εγγραφής KYG 728 στην οδό Πάρου στη Λεμεσό χωρίς κράνος. Ο κατηγορούμενος κατείχε ληγμένη μαθητική άδεια (Τεκμήριο 1). Προσκόμισε πιστοποιητικό ασφάλειας, επειδή όμως η άδεια ήταν ληγμένη (Τεκμήριο 4, φωτοαντίγραφο πιστοποιητικού ασφάλισης) τον κατηγόρησε γραπτώς και για τα 3 προαναφερόμενα αδικήματα (Τεκμήριο 3, η γραπτή κατηγορία). Ο κατηγορούμενος απάντησε «παραδέχομαι». Σύμφωνα με το Τεκμήριο 1, η άδεια οδήγησης είχε λήξει 27/2/
3. Του παρουσιάστηκε κατά την αντεξέταση πρωτότυπη άδεια μαθητευόμενου οδηγού του κατηγορούμενου με ημερ. λήξης την 18/9/2015 και ισχύ από 18/9/
4. Η θέση του ήταν ότι η άδεια αυτή εκδόθηκε 19/9/2014 αφού οι μαθητικές άδειες οδήγησης έχουν ισχύ ένα έτος. Κατατέθηκε φωτοαντίγραφο ως Τεκμήριο
5. Ως Τεκμήριο 6 κατατέθηκε επιστολή ακύρωσης της ασφαλιστικής κάλυψης του κατηγορούμενου ημερομηνίας 19/1/2015 με ημερομηνία ισχύς της ακύρωσης την 26/1/2015 (έγγραφο των Γενικών Ασφαλειών Κύπρου). Η θέση του ήταν ότι το ασφαλιστήριο έγγραφο δεν μπορούσε να ισχύει με ληγμένη άδεια οδήγησης και ότι αν το γνώριζε η ασφαλιστική εταιρεία θα ακύρωνε την ασφάλεια. Οι Εισηγήσεις των συνηγόρων
6. Μετά το τέλος της υπόθεσης για τη Κατηγορούσα Αρχή, η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορούμενου εισηγήθηκε ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου ώστε αυτός να κληθεί σε απολογία. Στηριζόμενη στην πρωτόδικη απόφαση του αδελφού Δικαστή Χρ. Χριστούλου, στην Υπ. 13603/11, Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Αντώνης Νέρουππος, ημερ. 28/6/2013, προέβαλε τις ακόλουθες θέσεις:

(1)Δεν αποδείχθηκε ότι δεν υπήρχε άδεια οδήγησης σε ισχύ, ώστε να θεωρείται ο κατηγορούμενος ανασφάλιστος, και

(2)Ακόμη και αν αποδείχθηκε ότι η άδεια οδήγησης του κατηγορούμενου ήταν ληγμένη, σύμφωνα με τη νομολογία δεν καθίσταται η οδήγηση του ανασφάλιστη.

1. Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής εισηγήθηκε ότι έχει στοιχειοθετηθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου. Η θέση της ήταν ότι αποδείχθηκαν όλα τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων. Νομική Πτυχή - Αρχές εξέτασης εκ πρώτης όψεως υπόθεσης
2. Οι αρχές που διέπουν το θέμα είναι πολύ καλά καθιερωμένες. Ιδιαίτερα καθοδηγητικές είναι οι υποθέσεις Azinas v. Police

(1981)2 CLR 9, η Re Kakos

(1985)1 CLR 250 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133. Ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται από αυτό το στάδιο όταν:

(1)δεν στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος, και

(2)οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου. 10. Εκτός της περιπτώσεως στην οποία δεν αποδεικνύονται τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και της περιπτώσεως στην οποία η μαρτυρία είναι τόσο ελλιπής και αδύνατη που δεν θα μπορούσε να στηρίξει καταδίκη, η εμβέλεια της αντίφασης στη μαρτυρία ως αναιρούσας την απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης είναι περιορισμένη. Το έργο του δικαστηρίου στο στάδιο της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης δεν είναι να προβεί σε λεπτομερή αξιολόγηση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας, έργο που ανάγεται στο τελικό στάδιο όταν όλη η μαρτυρία είναι ενώπιον του. Μόνο όπου η μαρτυρία που δόθηκε με τη συμπλήρωση της υπόθεσης του κατηγόρου εμπεριέχει τέτοια θεμελιακή αντίφαση και αναξιοπιστία, αναγόμενη σε εγγενή αντινομία που δεν θα μπορούσε να την αντιπαρέλθει το δικαστήριο επί οποιασδήποτε δυνατής αξιολόγησης της στο σύνολο της, δεν υπάρχει υπόθεση για να απαντηθεί (βλ. Ευγένιος Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(2000)2 ΑΑΔ 191,198 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Δράκου

(2012)2 ΑΑΔ 851,887). 11. Στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας αλλά εξετάζει μόνο κατά πόσο αντικειμενικά κρινόμενη η μαρτυρία δικαιολογεί την κλήση του κατηγορούμενου σε υπεράσπιση. Η μαρτυρία για την Κατηγορούσα Αρχή λαμβάνεται υπόψη στο απόγειο της (βλ. R. v. Galbraith

(1981)2 All ER 1060, 1062). 12. Το άρθρο 8

(1)του Ν. 94(Ι)/2001 προνοεί ότι: «Απαγορεύεται η οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος σε οποιοδήποτε δρόμο ή άλλο δημόσιο χώρο, εκτός αν ο οδηγός κατέχει ισχύουσα άδεια οδήγησης.» 13. Το άρθρο 49

(1)του ιδίου Νόμου δημιουργεί αδίκημα στην περίπτωση που πρόσωπο οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα χωρίς ισχύουσα άδεια οδήγησης. Το εν λόγω άρθρο προνοεί τα ακόλουθα: «49.-

(1)Πρόσωπο το οποίο- (α) Οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα ή έχει τον έλεγχο τέτοιου οχήματος σε οποιοδήποτε δρόμο ή άλλο δημόσιο χώρο, χωρίς τούτο να είναι κάτοχος ισχύουσας άδειας οδήγησης ή άδειας οδήγησης μαθητευομένου ή (β).............................. (γ)............................. είναι ένοχο αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης υπόκειται σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τον ένα χρόνο ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις χίλιες λίρες, ή και στις δύο ποινές, της φυλάκισης και της χρηματικής.»

1. Επίσης, στο άρθρο 2[1] του Ν. 94(Ι)/2001 αναφέρεται ότι «άδεια οδήγησης» σημαίνει την άδεια που εκδίδεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 7[2] του Νόμου, το οποίο αναφέρει ότι ο Έφορος χορηγεί άδεια οδήγησης σε πρόσωπο που έχει υποβάλει αίτηση δυνάμει των διατάξεων του Νόμου και αφού ικανοποιηθεί ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που τίθενται από αυτόν. «Άδεια οδήγησης μαθητευομένου» σημαίνει την άδεια οδήγησης μαθητευομένου που εκδίδεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 15[3] του Νόμου το οποίο επίσης αναφέρει ότι ο Έφορος χορηγεί άδεια οδήγησης σε πρόσωπο που έχει υποβάλει αίτηση δυνάμει των διατάξεων του Νόμου και αφού ικανοποιηθεί ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που τίθενται από αυτόν.
2. Το άρθρο 3

(1)(α) και

(3)του Ν. 96(Ι)/2000 προνοεί τα ακόλουθα: «3.-

(1)Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού, απαγορεύεται σε οποιοδήποτε πρόσωπο να - (α) Χρησιμοποιεί μηχανοκίνητο όχημα σε οδό, εκτός αν βρίσκεται σε ισχύ, σχετικά με τη χρήση του από το πρόσωπο αυτό, τέτοιο ασφαλιστήριο που αφορά ευθύνη έναντι τρίτου σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου αυτού· .................... ....................

(3)Πρόσωπο που ενεργεί κατά παράβαση του άρθρου αυτού διαπράττει αδίκημα: .............»

1. Στο άρθρο 2[4] του Ν.96(Ι)/2000, αναφέρεται ότι «άδεια οδήγησης» σημαίνει άδεια οδήγησης μηχανοκινήτου οχήματος η οποία χορηγείται με βάση τις διατάξεις του Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου.
2. Επομένως η εξέταση ισχύς ασφαλιστηρίου εγγράφου γίνεται όπου αυτό υπάρχει με αναφορά στους όρους του.
3. Στην απόφαση του στην Υπ. 13603/11, Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Αντώνης Νέρουππος, ημερ. 28/6/2013, ο αδελφός Δικαστής Χρ. Χριστοδούλου, με αναφορά στο σύγγραμμα Wilkinson's Road Traffic Offences, 9th ed, σελ. 362 έκρινε ότι δεν είχε αποδειχθεί το αδίκημα ανασφάλιστης οδήγησης από πλευράς κατηγορουμένου του οποίου το ασφαλιστήριο δεν διευκρίνιζε τύπο άδειας οδήγησης που έπρεπε να είχε ο κατηγορούμενος. Ο κατηγορούμενος στην περίπτωση εκείνη κατείχε διαφόρων ειδών αδειών όχι όμως για το όχημα που οδηγούσε. Στην απόφαση του έκανε επίσης αναφορά στην κυπριακή απόφαση Skapoulos v The Police

(1963)1 CLR

1. Το Ανώτατο Δικαστήριο, στην υπόθεση αυτή ακύρωσε καταδίκη κατηγορούμενου ότι οδηγούσε ανασφάλιστος μοτοσυκλέτα του οποίου η μαθητική άδεια είχε λήξει, με το σκεπτικό ότι, οι όροι του ασφαλιστηρίου εγγράφου κάλυπταν τέτοια οδήγηση ακόμη και αν η μαθητική άδεια δεν ενέπιπτε στον όρο «άδεια», ως «άλλη εξουσιοδότηση που εκδόθηκε σύμφωνα με τους κανονισμούς χορήγησης αδειών». Αναφέρθηκαν τα εξής στη σελ 99: «Then we come to the proviso: "Provided that the person driving holds a licence to drive the motor vehicle or has held and is not disqualified for holding or obtaining such a licence. The term 'licence' means a licence or other permit required by the licensing or other laws or regulations". Counsel for the appellant has argued and counsel for the Attorney-General concedes that, upon the plain meaning of the words in the proviso and upon the evidence in this case, accused No. 1 was a person who had held a licence, and was not at the time of apprehension disqualified from holding or obtaining a licence within the meaning of that term as defined in the certificate of insurance itself. This learner's permit, if it does not strictly come within the word "licence" at least comes within the words "other permit required by the licensing or other laws or regulations". The Act does not limit the time within which a person must have held a valid licence, nor by its wording does it require us to fix one. It may be pointed out that this accused is and has been the holder of a Class "D" driving licence, which permits him to operate vehicles of seven seats and less, since
2. Therefore, the accused No. 1 was not operating this vehicle without the insurance coverage, as charged, and this appeal, on count No. 2, will have to be allowed. The conviction and penalties will be set aside.»
3. Έχω μελετήσει και τη σχετική αναφορά του αδελφού Δικαστή στο σύγγραμμα Wilkinson's Road Traffic Offences, 25th ed, 2011, Vol. 1, σελ. 711, παρ. 10.22, στην οποία η εκφρασθείσα θέση στην 9η έκδοση παραμένει ουσιαστικά η ίδια. Αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά: «A common form of policy allows driving, with the permission of the insured person, by any person, "who holds or has held a driving licence" and is not disqualified, or any person "who holds or has held a driving licence". The exact wording should always be checked. With that form of wording, if the driver has once held a driving licence, he will be covered even though it may have expired and even though it was only provisional. A driving licence would normally include a provisional driving licence (1988 Act s. 108) and in Rendlesham v. Dunne [1964] 1 Lloyd's Rep 192 it was held in a County Court that the policy still covered use by a learner driver even though he was driving in breach of the terms of his provisional licence. It will depend on the terms of the policy whether he is covered if his licence extends to certain classes of motor vehicle and the insured vehicle is not in one of those classes». Συμπεράσματα και Κατάληξη
4. Σύμφωνα με την προσκομισθείσα μαρτυρία της κατηγορούσας αρχής η μαθητική άδεια του κατηγορούμενου είχε λήξει στις 27/2/
5. Επομένως είναι η θέση της ότι το ασφαλιστήριο Τεκμήριο 4, δεν κάλυπτε τον κατηγορούμενο.
6. Στο πιστοποιητικό ασφάλισης, Τεκμήριο 4, αναφέρονται τα ακόλουθα: «ΝΟΟΥΜΕΝΟΥ ΟΤΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΚΑΤΕΧΕΙ ΑΔΕΙΑ ΝΑ ΟΔΗΓΕΙ ΤΟ ΜΗΧΑΝΟΚΙΝΗΤΟ ΟΧΗΜΑ Ή ΚΑΤΕΙΧΕ ΑΔΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕ ΣΤΕΡΗΘΗΚΕ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΝΑ ΚΑΤΕΧΕΙ Ή ΝΑ ΑΠΟΚΤΑ ΤΕΤΟΙΑΝ ΑΔΕΙΑ. Ο ΟΡΟΣ «ΑΔΕΙΑ» ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΔΕΙΑ (LICENCE), Ή ΑΛΛΗ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ (PERMIT) ΠΟΥ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ , Ή ΑΛΛΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ Ή ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥΣ».
7. Ακόμη επομένως και να δεχθώ τον εν λόγω ισχυρισμό που προβλήθηκε, αφού ο κατηγορούμενος ισχυρίζεται ότι είχε άδεια σε ισχύ, η θέση ότι η λήξη της άδειας οδήγησης καθιστά το ασφαλιστήριο έγγραφο άκυρο, σε συνδυασμό με τους όρους του Τεκμηρίου 4 όπως διατυπώνονται, δεν βρίσκει έρεισμα στη νομολογία που παρέθεσα.
8. Έρεισμα στη νομολογία δεν βρίσκει ούτε η εκφρασθείσα άποψη του ΜΚ 1 ότι η ασφαλιστική εταιρεία θα ακύρωνε την ασφάλεια αν γνώριζε ότι η άδεια οδήγησης του κατηγορούμενου είχε λήξει. Ασφαλιστική κάλυψη παραμένει σε ισχύ ακόμη και σε περιπτώσεις ακυρώσιμης (voidable) συμφωνίας μέχρις ότου αυτή ακυρωθεί από την ασφαλιστική εταιρεία. Ο κανόνας ενδεχομένως να είναι ο ίδιος και σε περιπτώσεις άκυρης εξ υπαρχής (void) ασφαλιστικής κάλυψης όμως υπάρχει διάσταση στη νομολογία (βλ. Wilkinson's Road Traffic Offences, 25th ed, 2011, Vol. 1, σελ. 721, παρ. 10.52[5]). Στην προκειμένη περίπτωση δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα οπότε και δεν χρειάζεται να το αποφασίσω.
9. Επομένως όσον αφορά την 2η κατηγορία, κρίνω ότι με την προσκομισθείσα μαρτυρία, κρινόμενης στο απόγειο της, δεν αποδείχθηκαν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και ως εκ τούτου ο κατηγορούμενος σε σχέση με την κατηγορία αυτή αθωώνεται και απαλλάσσεται.
10. Όσον αφορά τις κατηγορίες 1 και 3, θεωρώ ότι στο στάδιο αυτό έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση από πλευράς της κατηγορούσας αρχής και ο κατηγορούμενος καλείται σε απολογία. (Eξηγούνται στον Κατηγορούμενο τα δικαιώματα του). Υπ.).................................................. Ν. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/ Interim/ Prima Facie Case/ Driving without Licence, Insurance, helmet Αναφορά: Ποινική/ Ενδιάμεση/ Εκ πρώτης όψεως υπόθεση/ Οδήγηση χωρίς Άδεια, Ασφάλεια και κράνος [1]«άδεια οδήγησης» σημαίνει την άδεια οδήγησης που εκδίδεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 7· «άδεια οδήγησης μαθητευομένου» σημαίνει την άδεια οδήγησης μαθητευομένου που εκδίδεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 15· [2]
11. Ο Έφορος χορηγεί άδεια οδήγησης σε πρόσωπο που έχει υποβάλει αίτηση δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου και αφού ικανοποιηθεί ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που τίθενται από αυτόν. [3]
12. Ο Έφορος χορηγεί άδεια οδήγησης μαθητευομένου σε πρόσωπο που έχει υποβάλει αίτηση δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου και αφού ικανοποιηθεί ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που τίθενται από τον παρόντα Νόμο. [4] «άδεια οδήγησης» σημαίνει άδεια οδήγησης μηχανοκίνητου οχήματος η οποία χορηγείται με βάση τις διατάξεις του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου. [5] 'A policy obtained by a false and material representation remains valid so far as as criminal liability under s. 143 is concerned, unless the insurers have taken steps to avoid it; it makes no difference whether it is void or voidable (Durrant v MacLaren [1956] Crim. L.R. 632). It had already been held that a voidable policy satisfied s. 143 unless and until it was avoided (Goodbarne v Buck [1940] 1 All E.R. 613). In neither case, however reference was made to Guardian Assurance Co v Sutherland [1939] 2 All E.R. 246, where it had been held that a policy obtained by a false and material representation insured no one and was not a policy within s.145

(3). The case of Adams v Dunne [1978] Crim. L.R.365 seemed to have resolved the uncertainty in favour of validity ... However a Scottish case (Barr v Carmichael 1993 S.L.T. 1030) shows that there will be circumstances in which false and material representations will make a policy void.' cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο