Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών ν. Berriman Properties (Overseas) Ltd κ.α., Υπόθεση αρ.: 6061/2012, 28/11/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2016:B108 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Υπόθεση αρ.: 6061/2012 Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών και
- Berriman Properties (Overseas) Ltd,
- Maria Berriman ή Maria Sekulla,
- Ζωής Γεωργίου. Κατηγορουμένων 28 Νοεμβρίου,
- Για την κατηγορούσα αρχή, εμφανίζονται ο κ. Γ. Φούλιας, κ. Χρ. Καράς και η κα Θ. Σπετσιώτη για τους κ.κ. Αντώνης Κ. Καράς Δ.Ε.Π.Ε. Για τους κατηγορουμένους αρ. 1 και 3, εμφανίζεται ο κ. Λ. Γ. Λουκαίδης Κατηγορουμένη αρ. 3, παρούσα Α Π Ο Φ Α Σ Η ----------------------- Μετά την απόσυρση της υπόθεσης εναντίον της κατηγορουμένης αρ. 2, το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών («το Συμβούλιο») παρέμεινε να διώκει τους κατηγορουμένους αρ. 1 και 3 («οι κατηγορούμενοι», εκτός όπου είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός εκάστου) για σωρεία παραβάσεων του περί Κτηματομεσιτών Νόμου (Ν.71(Ι)/2010, ως αυτός ετροποποιήθηκε στη συνέχεια). Συγκεκριμένα, οι κατηγορούμενοι αρ. 1, μια εταιρεία ως δηλώνει η επωνυμία τους, διώκονται γιατί άσκησαν το επάγγελμα του κτηματομεσίτη χωρίς να είναι εγγεγραμμένοι κτηματομεσίτες και χωρίς να κατέχουν εν ισχύι ετήσια επαγγελματική άδεια (άρθρο 33
(1)(α) του Ν.71(Ι)/2010-1η κατηγορία), προέβαλαν ή διεφήμισαν τους εαυτούς τους ως κτηματομεσίτες ή ως πρόσωπο ασκόν κτηματομεσιτεία χωρίς να είναι εγγεγραμμένοι κτηματομεσίτες και χωρίς να κατέχουν εν ισχύι ετήσια επαγγελματική άδεια (άρθρο 33
(1)(β) του Ν.71(Ι)/2010-3η κατηγορία), διενήργησαν ξενάγηση προσώπου που επεθυμούσε την αγορά ακινήτου χωρίς να είναι εγγεγραμμένοι κτηματομεσίτες και χωρίς να κατέχουν εν ισχύι ετήσια επαγγελματική άδεια (άρθρο 33
(1)(γ) του Ν.71(Ι)/2010-5η κατηγορία) και διεφήμισαν ή προέβαλαν την πώληση ακινήτου χωρίς να είναι εγγεγραμμένοι κτηματομεσίτες και χωρίς να κατέχουν εν ισχύι ετήσια επαγγελματική άδεια (άρθρο 33
(1)(δ) του Ν.71(Ι)/2010-7η κατηγορία). Η κατηγορουμένη αρ. 3 διώκεται ως η συνεργός των κατηγορουμένων αρ. 1 στην διάπραξη των αδικημάτων αυτών (άρθρο 20(γ) και (δ) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια - 2η, 4η, 6η και 8η κατηγορία, αντιστοίχως). Σύμφωνα με τις καταγεγραμμένες, στο κατηγορητήριο, λεπτομέρειες, οι κατηγορούμενοι διενεργήσαν την αποδιδομένη σε αυτούς άσκηση του επαγγέλματος του κτηματομεσίτη (1η και 2η κατηγορία), την προβολή ή διαφήμιση εαυτών ως κτηματομεσιτών (3η και 4η κατηγορία) και την διαφήμιση ή προβολή της πώλησης ακινήτου (7η και 8η κατηγορία) «την ή περί την 08/02/2012 ή/και προγενέστερα σε χρόνο άγνωστο για την κατηγορούσα αρχή στη Λάρνακα». Διενήργησαν δε την αποδιδομένη σε αυτούς ξενάγηση προσώπου που επεθυμούσε την αγορά ακινήτου (5η και 6η κατηγορία) «την ή περί την 15/02/2012 στη Λάρνακα». Οι κατηγορούμενοι αρνούνται ενοχή ικαι η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε στις 14.04.2014 οπότε εκκλήθηκε για να καταθέσει, ως ο πρώτος μάρτυρας της κατηγορούσας αρχής, ο Χαράλαμπος Φουλής (Μ.Κ.1), υπάλληλος του Συμβουλίου. Η κυρίως εξέταση του Χαράλαμπου Φουλή (Μ.Κ.1) διεξήχθηκε με την κατάθεση γραπτής δήλωσης (έγγραφο αρ. 1), ως το άρθρο 25 του περί Αποδείξεως Νόμου (Κεφ. 9, ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια) επιτρέπει. Δια της γραπτής δήλωσής του, ο Χαράλαμπος Φουλής (Μ.Κ.1) αναφέρει τα εξής: «.........................................................................................................................
- Είμαι λειτουργός στο Συμβούλιο ........ και έχω διορισθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο ως Επιθεωρητής, δυνάμει του άρθρου 36 του περί Κτηματομεστιτών Νόμου 71(Ι)/
- Γνωρίζω τα γεγονότα της ........ υπόθεσης και είμαι πλήρως εξουσιοδοτημένος να προβώ στην παρούσα δήλωση.
- Ανάμεσα στις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα μου, είναι η διερεύνηση ποινικών παραβάσεων του περί Κτηματομεσιτών Νόμου, στις οποίες περιλαμβάνονται η διερεύνηση και στοιχειοθέτηση κατηγοριών εναντίον προσώπων και εταιρειών, που ασκούν κτηματομεσιτικές εργασίες χωρίς να κατέχουν σχετική εγγραφή ή ισχύουσα άδεια από το Συμβούλιο .......
- Στις 06.02.2012 το Συμβούλιο ........ και η Επαρχιακή Επιτροπή του Συνδέσμου Κτηματομεσιτών Λάρνακας, δέχθηκαν παράπονα από Εγγεγραμμένους και Αδειούχους Κτηματομεσίτες, ότι παράνομα πρόσωπα ή εταιρείες ασκούν κτηματομεσιτικές εργασίες, χωρίς να κατέχουν εγγραφή ή άδεια από το Συμβούλιο και παίρνουν προμήθεια. Μεταξύ άλλων προσώπων δηλώθηκε και το όνομα της εταιρείας Berriman Properties (Overseas) Ltd από Λάρνακα με αρ. τηλεφώνου
- Επίσης δηλώθηκε ότι διατηρεί κτηματομεσιτικό γραφείο στην οδό Ευανθίας Πιερίδου 4 στην Λάρνακα. Έγινε έλεγχος από το Μητρώο Εγγραφής Κτηματομεσιτών και διαπιστώθηκε ότι η εταιρεία Berriman Properties (Overseas) Ltd δεν έχει εγγραφή ούτε κατέχει άδεια από το Συμβούλιο ......
- Στις 08/02/2012 και ώρα 13.00 βρισκόμουν έξω από τα γραφεία της εταιρείας Berriman Properties (Overseas) Ltd στην οδό Ευανθίας Πιερίδου 4 στην Λάρνακα. Διαπίστωσα ότι το γραφείο είχε απέξω μεγάλη πινακίδα στην οποία αναγραφόταν με μεγάλα γράμματα: <<Berriman Properties Overseas Tel. 24002828, Fax: 24002848, www.berrimanproperties.com>>. Με την φωτογραφική μου μηχανή φωτογράφισα ο ίδιος την πινακίδα. .......... Στους υαλοπίνακες της κύριας εισόδου του γραφείου υπήρχαν αναρτημένες διάφορες φωτογραφίες, χαρακτηριστικά και ακίνητα χωρίς οποιαδήποτε στοιχεία των ιδιοκτητών τα οποία ήταν προς πώληση ή / και ενοικίαση. Με την φωτογραφική μου μηχανή φωτογράφισα ο ίδιος τους υαλοπίνακες. ........... Με την είσοδο μου εντός του γραφείου είδα ότι εργάζονταν δύο κυρίες. Η μια προσφέρθηκε να με εξυπηρετήσει και μου είπε «πώς μπορώ να σας βοηθήσω;» Συστηθήκαμε και μου είπε ότι ονομάζεται Ζωή Γεωργίου. Της είπα ονομάζομαι Πάμπος Χαραλάμπους και ενδιαφέρομαι για αγορά διαμερίσματος 2 ή 3ων υπνοδωματίων στις περιοχές Αραδίππου και Μακένζυ και τα λεφτά που μπορούσα να διαθέσω για την συγκεκριμένη αγορά ήταν από €100.000 με €150.
- Αμέσως από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή που είχε στο γραφείο της άρχισε να ψάχνει για διαμερίσματα που είχε προς πώληση με αυτά τα κριτήρια. Μου είπε ότι έχει πάρα πολλά και ζήτησε το email μου για να μου τα στείλει να μελετήσω και να της πω πια με ενδιαφέρουν. Της έδωσα το email admininfo@cytanet.com.cy που ανήκει στο Συμβούλιο ......... και τον αριθμό του κινητού τηλεφώνου 96328070 που ανήκει και αυτό στο Συμβούλιο. Της ζήτησα να μου δώσει μια επαγγελματική της κάρτα και μου έδωσε. Στην κάρτα έγγραφε ακριβώς «Ikia Homes Property Sales, Lettings and Management, Zoe Georgiou Negotiator, 4, Evanthias Pieridou Street, 6022 Larnaca, Cyprus, Tel. 0035724002828, Fax. 0035724002848, email: zoe@ikiahomes.com, www.ikiahomes.com». Στο πίσω μέρος της κάρτας έγραφε «Ikia Homes Kiti Branch: 6 Kitiou Avenue, Shop 2, 7550 Kiti, Larnaca, Cyprus, Tel. 24426100, Fax. 24422084, Emergency Number: 96746503». ........ Της είπα ότι θα μελετήσω το email που θα μου στείλει και θα την ενημερώσω πια με ενδιαφέρουν περισσότερο για να διευθετήσουμε συνάντηση για να μου τα δείξει. Μου είπε θα περιμένει τηλεφώνημα μου και αποχώρησα.
- Κατά την 08/02/2012 και ώρα 13.24 πήρα ένα email στο ηλεκτρονικό μου ταχυδρομείο με αποστολέα την κ. Zoe Georgiou (zoe@ikiahomes.com) και θέμα Properties that match your requirements. ....... Στο email υπάρχουν 11 ακίνητα που ήταν προς πώληση με τα χαρακτηριστικά τους, την τιμή πώλησης και ένα κωδικό αριθμό για κάθε ακίνητο χωρίς οποιαδήποτε στοιχεία των ιδιοκτητών. Αφού το μελέτησα διάλεξα δύο ακίνητα .....
- Κατά την 09.02.2012 έκανα περαιτέρω έλεγχο στο Μητρώο Εγγραφής Κτηματομεσιτών και διαπίστωσα ότι δεν υπάρχει καμία κτηματομεσίτρια ή Ασκούμενη Κτηματομεσίτρια με το όνομα Ζωή Γεωργίου που να είναι εγγεγραμμένη ή να κατέχει άδεια από το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών.
- Κατά την 10.02.2012, αφού μελέτησα τα email που μου έστειλε, πήρα τηλέφωνο την κ. Γεωργίου ..... και της είπα ότι ενδιαφέρομαι και θέλω να δω τα δύο διαμερίσματα ...... Διευθετήθηκε ραντεβού για ξενάγηση στις 15.02.2012 ημέρα Τετάρτη και ώρα 13:30 στο γραφείο της στην οδό Evanthias Pieridou 4 στη Λάρνακα.
- Κατά την 15.02.2012 και ώρα 13.30 βρισκόμουν έξω από το γραφείο της εταιρείας όπου ήταν ορισμένη η συνάντηση και συνεννοηθήκαμε με την κ. Γεωργίου να μεταβούμε με το υπηρεσιακό μου αυτοκίνητο για την ξενάγηση. Μεταβήκαμε στην οδό Γλίνου 2 στην περιοχή Μακένζυ στην Λάρνακα για να μου δείξει το διαμέρισμα με κωδικό αριθμό
- Το διαμέρισμα βρισκόταν στον 3ο όροφο της πολυκατοικίας Α.Π.Ιωάννου Court με αριθμό θύρας
- ....... Με την άδεια του ιδιοκτήτη έβγαζα διάφορες φωτογραφίες εντός και εκτός του διαμερίσματος κατά την διάρκεια της ξενάγησης. Στη συνέχεια μεταβήκαμε στην λεωφόρο Ελευθερίας στην Αραδίππου, όπου βρισκόταν το 2ο διαμέρισμα που θα μου έδειχνε με κωδικό αριθμό
- ........ Με την φωτογραφική μου μηχανή κατά τη διάρκεια της ξενάγησης έβγαζα διάφορες φωτογραφίες εντός και εκτός του διαμερίσματος. Σε μια απ΄οαυτές φαίνεται η κ.- Γεωργίου εντός του διαμερίσματος που έτυχα ξενάγησης. ...... Η ξενάγηση διήρκησε περίπου 30 λεπτά και ακολούθως μεταβήκαμε στο γραφείο της κ. Γεωργίου.
- Ήταν προφανές ότι η Ζωή Γεωργίου καταγίνεται με κτηματομεσιτικές εργασίες χωρίς να έχει εγγραφεί ή να κατέχει άδεια από το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών. Της είπα ότι είμαι ο Επιθεωρητής του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών και την πληροφόρησα ότι θα καταγγελθεί τόσο η Εταιρεία όσο και η ίδια, ότι ασκούν κτηματομεσιτικές εργασίες χωρείς άδεια από το Συμβούλιο. Της επιστήθηκε η προσοχή στο νόμο και την ρώτησα ποιοι είναι οι διευθυντές της εταιρείας Berriman Overseas Properties Ltd. Μου απάντησε ότι η διευθύντρια είναι η συνεταίρος της η κυρία Mary Sekulla η οποία κατέχει άδεια εξασκήσεως του επαγγέλματος του κτηματομεσίτη στην Αγγλία. Της είπα να την ενημερώσει ότι θέλω να την δω και μετά από τηλεφώνημα που της έκανε ήρθε στο γραφείο στην οδό Evanthias Pieridou
- Την ρώτησα αν κατέχει άδεια από το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών εξάσκησης του επαγγέλματος και μου απάντησε όχι αλλά κατέχει άδεια από την χώρα της την Αγγλία. Την πληροφόρησα ότι θα καταγγελθεί και η ίδια για τον λόγο ότι ασκεί το επάγγελμα του κτηματομεσίτη χωρίς εγγραφή και χωρίς άδεια από το Συμβούλιο. Της ζήτησα να δω την άδεια που είχε από την χώρα της αλλά δεν την βρήκε. Της ζήτησα επίσης κατάσταση με τους εργοδοτουμένους και μου έδωσε αντίγραφο της κατάστασης αποδοχών και εισφορών από τις κοινωνικές ασφαλίσεις καθώς και αντίγραφο από την απόδειξη είσπραξης για τον μην Δεκέμβριο του
- ...... Κατόπιν έρευνας μας στον Έφορο Εταιρειών προέκυψαν τα στοιχεία της Εταιρείας BERRIMAN PROPERTIES (OVERSEAS) LIMITED, .....
- Εις τους κατηγορουμένους υπεδείχθη ότι η συνέχιση διενέργειας κτηματομεσιτείας καθώς και η λειτουργία του εν λόγω γραφείου ή υποστατικού πρέπει να τερματιστεί και/ή να ανασταλεί. Η συνέχιση κτηματομεσιτικών εργασιών είναι συνδεδεμένη με τα αδικήματα που εμπεριέχονται στο κατηγορητήριο της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο ποινικής υπόθεσης. ........................................................................................................» Επιπλέον των ως άνω δηλώσεών του, ο Χαράλαμπος Φουλής (Μ.Κ.1) κατέθεσε, ως τεκμήρια, τις φωτογραφίες και τα έγγραφα στα οποία αναφέρεται (τεκμήρια 1έως και 8). Μετά το τέλος της κυρίως εξέτασης του Χαράλαμπου Φουλή (Μ.Κ.1), ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορουμένων υπέβαλε αίτημα για την απόρριψη της μαρτυρίας του ως μη αποδεκτής κατά το δίκαιο της απόδειξης (inadmissible evidence). Ο κ. Λουκαίδης υπεστήριξε, κατά πρώτον, πώς τα όσα ο μάρτυρας αυτός κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, κατά την κυρίως εξέτασή του, αποτελούν μαρτυρία η οποία αποτελεί το προϊόν παγίδευσης. Ο κ. Λουκαίδης υπεστήριξε, κατά δεύτερον, πώς η μαρτυρία αυτή ελήφθηκε κατά παράβασιν θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος των κατηγορουμένων εφ΄ όσον, εισερχόμενος στα γραφεία των κατηγορουμένων αρ. 1 και προσποιούμενος ότι είναι κάποιος Πάμπος Χαραλάμπους ο οποίος ενδιαφέρεται να αγοράσει διαμέρισμα συγκεκριμένων προδιαγραφών, ο Χαράλαμπος Φουλής (Μ.Κ.1) παρεβίασε το δικαίωμα ιδιωτικής ζωής των κατηγορουμένων το οποίο προστατεύεται δια του Άρθρου 15 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας και δια του Άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (κυρωθείσα δια του Ν.39/1962). Το δικαίωμα αυτό, συνέχισε ο κ. Λουκαίδης, δεν είναι μεν απόλυτο, πλην όμως, η παραβίασή του μπορεί να γίνει μόνον ως ο νόμος ορίζει. Η εξουσία του Χαράλαμπου Φουλή (Μ.Κ.1), λειτουργού του Συμβουλίου, να εξασφαλίζει «μαρτυρία() αναγκαί() για την στοιχειοθέτηση ποινικών ...... παραβάσεων» (άρθρο 36
(2)(α) του Ν.71(Ι)/2010) πρέπει να ασκείται σύμφωνα και με τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 37
(1)του Ν.71(Ι)/
- Εν προκειμένω αυτό δεν έγινε. Αντίθετες θέσεις υπεστήριξε ο ευπαίδευτος συνήγορος του Συμβουλίου. Με ενδιάμεση απόφαση ημερ. 27.05.2014 οι θέσεις του κ. Λουκαίδη κρίθηκαν ως βάσιμες και το αίτημά του ενεκρίθηκε. Επειδή δε η κατηγορούσα αρχή δεν επαρουσίασε άλλη μαρτυρία, και επί τη βάσει των όσων διεπιστώθηκαν και κρίθηκαν δια της ενδιάμεσης απόφασης ημερ. 27.05.2014, το κατηγορητήριο απερρίφθηκε, οι δε κατηγορούμενοι αθωώθηκαν και απηλλάγηκαν. Σχετική είναι η απόφαση ημερ. 29.05.
- Η απόφαση ημερ. 29.05.2014 εφεσιβλήθηκε με επιτυχία. Με την απόφασή του στην Ποινική Έφεση αρ. 127/2014 Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών ν. Berriman Properties (Overseas) Ltd κ.α., ημερ. 08.07.2016, το Ανώτατο Δικαστήριο ανέτρεψε την ενδιάμεση απόφαση ημερ. 27.05.2014 αποφασίζοντας και τα εξής:
(1)Η μαρτυρία του Χαράλαμπου Φουλή (Μ.Κ.1) δεν αποτελεί προϊόν παγίδευσης. Όπως καταγράφεται στην σελίδα 11 της απόφασης του Εφετείου: «Η κατηγορουμένη εταιρεία ήδη δραστηριοποιείτο στο εν λόγω υποστατικό όπως φανέρωσαν και εξωτερικά στοιχεία στα οποία με πολλή λεπτομέρεια αναφέρθηκε ο Μ.Κ.1, ο οποίος κατά πάντα χρόνο ενήργησε κατόπιν οδηγιών των ανωτέρων του και κατόπιν πληροφοριών για παράνομες δραστηριότητες μη αδειούχων ή εγγεγραμμένων υποστατικών από το Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών ... στην παρούσα υπόθεση .. Ούτε η εφεσίβλητη ούτε ο Μ.Κ.1 εμπνεύστηκαν ή προώθησαν τη διάπραξη του αδικήματος ή παρακίνησαν ή ενθάρρυναν τους εφεσίβλητους ή οποιονδήποτε από αυτούς να παρανομήσουν .. Ως εκ τούτου δεν συντρέχει καμιά από τις προϋποθέσεις της παγίδευσης .».
(2)Υπάρχει «. αναντίλεκτη ( ) πραγματική ( ) μαρτυρία ( ), η οποία είχε ήδη συγκεντρωθεί, ότι η εταιρεία όπως αποκάλυψε η έρευνα του Μ.Κ.1 στο Μητρώο Εγγραφής Κτηματομεσιτών, δεν είχε εγγραφεί, ούτε κατείχε άδεια από το Συμβούλιο, ενώ έξωθεν των υποστατικών διαφημιστικές πινακίδες και οθόνες τηλεόρασης στις προθήκες διαφήμιζαν ακίνητα χωρίς στοιχεία των ιδιοκτητών» (σελ. 12 και 13 στην απόφαση του Εφετείου).
(3)Εσφαλμένως κρίθηκε πρωτοδίκως πώς η συνελλεγείσα, από το Συμβούλιο, μαρτυρία παραβιάζει το δικαίωμα των κατηγορουμένων στην ιδιωτική ζωή (σελ. 13 στην απόφαση του Εφετείου).
(4)Η πρωτόδικη κρίση περί της εμβέλειας του άρθρου 37 του Ν.71(Ι)/2010 είναι εσφαλμένη. Εσφαλμένη είναι και η πρωτόδικη κρίση σύμφωνα με την οποίαν, εν προκειμένω, ο τρόπος λήψης της μαρτυρίας παραβιάζει το άρθρο 37 του Ν.71(Ι)/2010 (σελ. 14 στην απόφαση του Εφετείου).
(5)«Με δεδομένο ότι ο Μ.Κ.1 δεν αντεξετάστηκε παραμένουν ως αδιαμφισβήτητα γεγονότα τα όσα εξιστορούνται και περιγράφονται στην κατάθεση - δήλωση του (έγγραφο 1 όπως το σημειώνει το Δικαστήριο) ...» (δείτε στη σελ. 4 της απόφασης του Εφετείου).
(6)«. αν όχι όλα, τα πλείστα των αδικημάτων που αντιμετωπίζουν οι κατηγορούμενοι, αφορούν σε τυπικά ή αυστηρής ποινικής ευθύνης αδικήματα .» (δείτε στη σελ. 12 της απόφασης του Εφετείου). Καταληκτικά, το Εφετείο διέταξε τη συνέχιση της εκδίκασης της υπόθεσης από το στάδιο στο οποίο αυτή διεκόπηκε (σελ. 16 στην απόφαση του Εφετείου). Πράγματι, η εκδίκαση της υπόθεσης συνεχίσθηκε και περατώθηκε κατά τη δικάσιμο ημερ. 05.10.2016. Ας σημειωθεί πώς, κατά την έναρξη της διαδικασίας ημερ. 05.10.2016, ο ευπαίδευτος συνήγορος των κατηγορουμένων, επικαλούμενος απόσπασμα από την απόφαση του Εφετείου, ζήτησε την άμεση διακοπή της και την απαλλαγή των πελατών του. Ο κ. Λουκαίδης ισχυρίσθηκε πώς στην απόφασή του το Εφετείο καταγράφει τελική κρίση περί της ενοχής των κατηγορουμένων. Οι θέσεις και το αίτημα του κ. Λουκαίδη απερρίφθηκαν. Οι κατηγορούμενοι εκλήθηκαν σε απολογία. Για σκοπούς υπεράσπισης, μαρτυρία εδόθηκε μόνον από την κατηγορουμένη αρ. 3 και αυτή υπήρξε περιορισμένη. Η κατηγορούμενη αρ. 3, κατά την κυρίως εξέτασή της, περιορίσθηκε στις ακόλουθες ένορκες δηλώσεις: «.... Α. Νιώθω θύμα σε αυτήν την διαδικασία. Νιώθω ότι είναι άδικο αυτό που το Ανώτατο Δικαστήριο έχει αποφασίσει, χωρίς δίκη και λοιπά. Εγώ δεν νιώθω τη δύναμη να προχωρήσω με αυτήν την υπόθεση, έτσι όπως έχει 4 χρόνια τώρα και θα ήθελα απλά να τελειώσει αν γίνεται. Θεωρώ το πολλά άδικο. Ε. Τι έχετε να πείτε για εκείνα που ανάφερα εγώ περί ευρήματος του Δικαστηρίου; ..... Α. Βεβαίως αυτός ο λόγος είναι και ο κύριος λόγος.» Η κατηγορουμένη αρ. 3 δεν αντεξετάσθηκε. Εξετάσθηκε η εκατέρωθεν προσφερθείσα μαρτυρία, η οποία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας και καταχωρισμένη ως τεκμήρια. Η μαρτυρία εξετάσθηκε σε συνάρτηση με τα επίδικα θέματα και υπό το πρίσμα των κρίσεων του Εφετείου, ως αυτές καταγράφονται στην απόφασή του Συμβούλιο Εγγραφής Κτηματομεσιτών ν. Berriman Properties (Overseas) Ltd κ.α. (ανωτέρω), καθώς και των όσων οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων ανέφεραν δια των τελικών αγορεύσεών τους. Οι διαπιστώσεις και η κατάληξη έχουν ως ακολούθως:
(1)Η εν τέλει αναντίλεκτη μαρτυρία του Χαράλαμπου Φουλή (Μ.Κ.1), συμπεριλαμβανομένων των όσων πρόσθετων τα τεκμήρια 1 έως και 8 εμφανίζουν, ως η μαρτυρία αυτή παρουσιάζεται πιο πάνω, επαρκούν για να θεμελιώνουν την αντικειμενική υπόσταση των διαγραφομένων, από το άρθρο 33
(1)(α) έως και (δ) του Ν.71(Ι)/2010, αδικημάτων. Η περιορισμένη σε έκταση και αδιάφορη, για την ουσία της υπόθεσης, μαρτυρία την οποίαν η πλευρά των κατηγορουμένων επαρουσίασε δεν ανέτρεψε την εκδοχή του Συμβουλίου περί τα κρίσιμα γεγονότα. Ο τρόπος με τον οποίον η πλευρά των κατηγορουμένων χειρίσθηκε την υπόθεση κατά την δικάσιμο ημερ. 05.10.2016 κατέστησε την εκδοχή του Συμβουλίου οριστικά αναντίλεκτη και, κατ΄ ακολουθίαν, αποδεδειγμένη. Η εκδοχή του Συμβουλίου περί τα κρίσιμα γεγονότα, ως αυτή διατυπώνεται από τον Χαράλαμπο Φουλή (Μ.Κ.1) και επιμαρτυρείται από τα Τεκμήρια 1 έως και 8, συνιστά και τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Δεν κρίνεται αναγκαία η επανάληψη αυτών των αποδεδειγμένων γεγονότων.
(2)Η θεμελίωση της αντικειμενικής υπόστασης των διαγραφόμενων, από το άρθρο 33
(1)(α) έως και (δ) του Ν.71(Ι)/2010, αδικημάτων οδηγεί στην διαπίστωση της ποινικής ευθύνης των κατηγορουμένων αρ. 1 ως αυτή τους αποδίδεται δια της 1ης, της 3ης, της 5ης και της 7ης κατηγορίας. Συναφώς αναφέρεται πώς από το λεκτικό των σχετικών νομοθετικών διατάξεων προκύπτει πώς όλα τα επίδικα αδικήματα συντελούνται με την εκδήλωση της αξιόποινης συμπεριφοράς χωρίς να απαιτείται η συνδρομή της ένοχης διάθεσης (mens rea) του αδικοπραγούντος. Μελέτη των επίδικων διατάξεων του Ν.71(Ι)/2010, δια των οποίων εισάγονται κανόνες για την καλύτερη λειτουργία και απόδοση του κτηματομεσιτικού επαγγέλματος, αναδεικνύει τον ρυθμιστικό τους χαρακτήρα. Συνάγεται, έτσι, η πρόθεση του νομοθέτη να δημιουργήσει αδικήματα απόλυτης ευθύνης ώστε να επικρατήσουν οι σχετικές ρυθμίσεις (Halsbury's Laws of England, fourth edition, reissue, vol. 11
(1), παρά. 18, Sea Island and Tours Ltd v. Κ.Ο.Τ.
(1995)2Α.Α.Δ. 166 και Smedleys Ltd v. Breed
(1974)2 All ER 21).
(3)Τα αποδεδειγμένα γεγονότα επαρκούν για να θεμελιώσουν και την ποινική ευθύνη της κατηγορουμένης αρ. 3, ως αυτή της αποδίδεται δια της 2ης, 4ης, 6ης και 8ης κατηγορίας. Ας σημειωθεί πώς η κατηγορουμένη αρ. 3 εμπλέκεται στην διάπραξη των επίδικων αδικημάτων ως συνεργός (άρθρο 20(γ) και (δ) του Κεφ. 154).
(4)Όσον αφορά στο ιδιαίτερο ζήτημα της ποινικής ευθύνης συνεργού για αδικήματα απόλυτης ευθύνης σημειώνονται τα εξής: Κάθε πρόσωπο που εμπλέκεται σε αδίκημα, περιλαμβανομένων και των συνεργών, μπορεί να διωχθεί ως αυτουργός (άρθρο 20 του Κεφ. 154). Στην περίπτωση δίωξης συνεργού, ακόμη και για αδίκημα απόλυτης ευθύνης, απαραίτητη προϋπόθεση, για να αποδοθεί σε αυτόν αξιόποινη συμπεριφορά, είναι και η απόδειξη της πρόθεσής του (ένοχη διάθεση - mens rea) εν σχέσει τόσον με τη συνέργεια (την παροχή βοήθειας ή συμβουλής ή την παρακίνηση ή την παρότρυνση ή τη διευκόλυνση) όσον και με τις περιστάσεις του αδικήματος. Η πρόθεση (mens rea) πρέπει, κατ΄ αρχήν, να συνοδεύει κάθε πτυχή της αξιόποινης συμπεριφοράς (actus reus) του συνεργού (δείτε, για ανάλογη εφαρμογή, Halsbury's, Laws of England (ανωτέρω), Ακκελίδου ν. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 249, 270 επ., Αθανασίου ν. Αστυνομίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 367, 371-2). Όσον αφορά σε συνεργό, το νοητικό στοιχείο που θα πρέπει να αποδειχθεί είναι γενικώς στενότερο και πιο απαιτητικό απ΄ ό,τι χρειάζεται για τον αυτουργό και απαιτεί πρόθεση ή γνώση εκ μέρους του (δείτε, για ανάλογη εφαρμογή, Παυλόπουλος ν. Skopy Shoe Factory Ltd
(2003)2 Α.Α.Δ. 261, 266 επ, Zenonos General Motors Ltd v. Δημοκρατία,
(2009)2 Α.Α.Δ. 5). Η πρόθεση του συνεργού προκύπτει συνήθως ως εξυπακουομένη επί τη βάσει των αποδειχθέντων γεγονότων (δείτε, για ανάλογη εφαρμογή Halsbury's, Laws of England (ανωτέρω), Ακκελίδου ν. Αστυνομίας (ανωτέρω) και Αθανασίου ν. Αστυνομίας (ανωτέρω). Εν προκειμένω, η απαιτουμένη, στην περίπτωση της συνεργού κατηγορουμένης αρ. 3, πρόθεση, προκύπτει ως εξυπακουομένη επί τη βάσει των αποδεδειγμένων γεγονότων ως αυτά επαρουσιάσθηκαν από την κατηγορούσα αρχή. Για όλους τους πιο πάνω λόγους κρίνεται πώς το κατηγορητήριο έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Οι κατηγορούμενοι αρ. 1 κρίνονται ένοχοι στην 1η, την 3η, την 5η και την 7η κατηγορία. Η κατηγορουμένη αρ. 3 κρίνεται ένοχη στην 2η, την 4η, την 6η και την 8η κατηγορία. (Υπ.) ............................................ Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο