Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Μαρία Αντωνίου, Αρ. Υπόθεσης: 6319/14, 15/4/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2016:B42 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Κ. Λοΐζου Ε.Δ Αρ. Υπόθεσης: 6319/14 Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας Κατηγορούσα Αρχή v. Μαρία Αντωνίου[1] Κατηγορούμενη Ημερομηνία: 15/4/16 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Πίπη Για τον Κατηγορούμενο: κα Χρ. Ερωτοκρίτου και κ. Κωνσταντίνου (κα. Πάτσαλου για να ακούσει απόφαση) Κατηγορούμενη παρούσα ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η κατηγορούμενη αντιμετωπίζει κατηγορία ότι την 1-8-2013 στην οδό Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στον Κόρνο της Επαρχίας Λάρνακας οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής KVV264 χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Το περιεχόμενο της μαρτυρίας όλων των μαρτύρων βρίσκεται καταχωρημένο στα πρακτικά και έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο του, χωρίς, να είναι απαραίτητο, το Δικαστήριο να προβεί σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση της μαρτυρίας. Αναφορά θα γίνει όπου και στο βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για σκοπούς αξιολόγησης. Προς απόδειξη της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής έδωσαν μαρτυρία 7 μάρτυρες. Ο Λοχίας 882, Γ. Ιακωβίδης (στο εξής «ο ΜΚ1»), ο Αστ. 183, Στ. Σταύρου (στο εξής «ο ΜΚ2»), η Μαρία Βορκά (στο εξής «η ΜΒ»), η Ευδοκία Αρχοντίδου (στο εξής «η ΕΑ»), η Ιωάννα Παπαχριστοφόρου (στο εξής «η ΙΠ»), η Αναστασία Τζιακουρή (στο εξής «η ΑΤ») και η Μαρία Μιχαήλ (στο εξής «η ΜΜ»). Προς υποστήριξη των θέσεων της κατηγορούμενης και κατόπιν που η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής πέρασε το στάδιο του εκ πρώτης όψεως και η κατηγορούμενη κλήθηκε σε απολογία, μαρτύρησε μόνο η ίδια, διά ανόμωτης δήλωσης, υιοθετώντας την κατάθεσή της στην Αστυνομία. Ο ΜΚ1 είναι αστυνομικός ο οποίος φωτογράφησε τη σκηνή του ατυχήματος, κατόπιν αυτού, καθ΄υπόδειξη του εξεταστή της υπόθεσης, ΜΚ
- Ο ΜΚ2 που υπηρετεί στον αστυνομικό σταθμό Κοφίνου, έφθασε την 1-8-13 και περί ώρα 20:40, στη σκηνή του ατυχήματος τυχαία, ενώ βρισκόταν σε μηχανοκίνητη περιπολία. Διαπίστωσε ότι ενώ η Κατηγορούμενη οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής KVV264 (στο εξής «το επίδικο όχημα») στην οδό Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ, στον Κόρνο με κατεύθυνση από Κόρνο προς Πυργά, έχοντας συνοδηγό την Ραφαέλα Αντωνίου, σε κάποιο σημείο του δρόμου παρέσυρε και τραυμάτισε τις πεζές Ιωάννα Παπαχριστοφόρου 14 ετών, και Μαρία Βορκά 15 ετών τότε, οι οποίες περπατούσαν στην αριστερή άκρη του δρόμου, ως η πορεία της, με μέτωπο προς αυτήν και κατευθύνονταν προς Κόρνο. Βρήκε το επίδικο όχημα, όχι στο σημείο που έγινε η σύγκρουση, αλλά πιο μπροστά προς τα Πυργά, περίπου 35 μέτρα από το σημείο συγκρούσεως με τις πεζές. Η μία τραυματισθείσα βρισκόταν στο έδαφος στο χωμάτινο παγκέτο, δίπλα από το σημείο όπου οι πεζές περπατούσαν και περίπου 1.50 μέτρα από το σημείο σύγκρουσης. Η δεύτερη τραυματισθείσα βρισκόταν στο έδαφος στο χωμάτινο αυλάκωμα, στην αντίθετη κατεύθυνση της πρώτης τραυματισθείσας και περίπου 15 μέτρα μακριά από αυτήν και 13 περίπου μέτρα από το σημείο σύγκρουσης. Φαινόντουσαν και οι 2 βαριά τραυματισμένες. Ειδοποιήθηκε ασθενοφόρο και μεταφέρθηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Τότε, ο ΜΚ2 υπέβαλε την Κατηγορούμενη σε προκαταρκτική εξέταση αλκοόλης με μηδενική ένδειξη. Η Κατηγορούμενη υπέδειξε το σημείο σύγκρουσης της με τις πεζές, ως 50 εκατοστά εντός της λωρίδας της και όχι εκτός δρόμου και στο παγκέττο του δρόμου ως οι πεζές ισχυρίζονται. Ο ΜΚ2 το σημείωσε στο πρόχειρο σχεδιαγράφημα του ατυχήματος (Τεκμήριο 4) το οποίο ετοίμασε στη σκηνή και αργότερα το σημείωσε και στο τελικό σχεδιαγράφημα (Τεκμήριο 5 ). Η Κατηγορούμενη υπέγραψε το Τεκμήριο
- Ακολούθως έλαβε κατάθεση από την Κατηγορούμενη, της επέστησε τη προσοχή της στο Νόμο και αυτή απάντησε «Παραδέχομαι και απολογούμαι». Κατά τις μετρήσεις του εκείνο το βράδυ διαπίστωσε ίχνη τροχοπέδησης τα οποία απέδωσε σε φρενάρισμα της Κατηγορούμενης. Με το φως της μέρας, όμως, διαπίστωσε ότι αυτά δεν είχαν σχέση με το επίδικο ατύχημα. Στην κυρίως εξέτασή του είπε ότι το ατύχημα έγινε κατά τη διάρκεια της νύχτας και ενώ ο καιρός ήταν αίθριος. Υπάρχουν στο δρόμο δύο λωρίδες κυκλοφορίας και το όριο ταχύτητας είναι 50 ΧΑΩ. Οι κολώνες οδικού φωτισμού στην πλευρά του δρόμου απέναντι από τις πεζές παρείχαν ικανοποιητικό οδικό φωτισμό. Ο ίδιος διαπίστωσε ότι η ορατότητα της κατηγορούμενης προς τις πεζές ήταν 130 μέτρα. Οι ζημιές του οχήματος της Κατηγορούμενης ευρίσκονταν στο μπροστινό προφυλακτήρα, στο αριστερό φτερό, στο αριστερό καθρεφτάκι και φανάρι και έσπασε ο μπροστινός ανεμοθώρακας στην αριστερή πλευρά. Αντεξετάστηκε και είπε ότι το σημείο σύγκρουσης ήταν 82 μέτρα μετά την αερογέφυρα, σημείο από το οποίο η Κατηγορούμενη είχε ορατότητα για 130 μέτρα δεδομένου του φωτισμού στο μέρος και παρόλο το βράδυ. Οι κολώνες οδικού φωτισμού απείχαν μεταξύ τους 48.80 μέτρα και η φωτεινότητα που εξέπεμπαν κάλυπτε και τις 2 λωρίδες κυκλοφορίας, χωρίς να μπορεί να πει για την ακριβή εμβέλεια της ακτίνας φωτός τους. Ως προς τις ζημιές είπε ότι είναι πιθανόν να έσπασε και το παράθυρο του συνοδηγού, όμως δεν έλεγξε το μηχανισμό του για να είναι σίγουρος. Ίσως να θεώρησε ότι ήταν κατεβασμένο. Πάντως τέτοια ζημιά δεν σημείωσε. Η ΜΒ είπε στην κατάθεσή της ότι 6 άτομα ξεκίνησαν από το περίπτερο Αρχοντίδη στο χωριό Κόρνος, για να πάνε στο Κέντρο Νεότητας του χωριού με τα πόδια. Η ίδια, η ΙΠ, η ΕΑ, η ΑΤ, η ΜΜ και ο μικρός αδερφός της ΜΜ. Σε αυτό όλες οι πεζές συμφωνούν. Είπε ότι η ίδια με την ΙΠ προπορεύονταν των υπολοίπων πεζών. Από το ατύχημα τραυματίστηκε σοβαρά: έσπασε το δεξί της πόδι και έγινε χειρουργική επέμβαση και τοποθετήθηκε πλατίνα. Έγιναν συρραφές στο δεξί της πόδι και στο αριστερό χέρι και έσπασαν τα δόντια της. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για 8 μέρες. Από τότε που βγήκε από το νοσοκομείο, ήτοι στις 9.8.13 και μέχρι την ημερομηνία κατάθεσής της, ήτοι 14.09.13 έκανε φυσιοθεραπείες. Αντεξεταζόμενη είπε ότι δεν είναι σε θέση να πει πως έγινε το ατύχημα. Ούτε είδε οποιοδήποτε αυτοκίνητο πριν το ατύχημα. Είπε ότι εκείνη περπατούσε στη μέση του χωμάτινου παγκέττου. Είπε ότι αυτή ήταν πιο κοντά στο δρόμο και την ΙΠ την είχε στα δεξιά της και ακόμα δεξιότερα ήταν το χαντάκι. Οι υπόλοιποι ακολουθούσαν σε σειρές των
- Το περίπτερο μόλις που το είχε περάσει η τελευταία σειρά των πεζών. Θυμάται να προσπαθεί να ανάψει το φλας του κινητού της ΙΠ για να βλέπουν και να τις βλέπουν οι οδηγοί, διότι παρόλο που στο σημείο εκείνο υπήρχε φωτισμός, από λάμπες του δρόμου που είναι στην πλευρά της, πιο κάτω και προς την αερογέφυρα είναι πιο σκοτεινά. Από τα σχεδιαγραφήματα δεν κατάλαβε και πολλά. Είχε κάποια λάθη που υπέδειξε στον αστυνομικό σε σχέση με τις αποστάσεις, χωρίς να πει ποια. Υπέθεσε ότι, επειδή η αυτή χτύπησε το δεξί της πόδι και η ΙΠ το αριστερό της πόδι το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης πρέπει να μπήκε ανάμεσά τους. Η ΕΑ είπε στην κατάθεσή της ότι ούτε εκείνη είδε τη σύγκρουση. Η ΜΒ και η ΙΠ βρίσκονταν και οι 2 μπροστά της και περπατούσαν και οι 2 στο ασφάλτινο παγκέττο του δρόμου. Δεν πέρασαν πάντως την άσπρη γραμμή. Η ΜΒ ήταν πιο κοντά στο χαντάκι και η ΙΠ πιο κοντά στο δρόμο. Είδε την ΜΒ που προσπάθησε να ανάψει το φλας του κινητού της. Κοίταξε σε κάποια φάση πίσω της και είδε αυτοκίνητο το οποίο πήγαινε προς Κόρνο, παράλληλα δηλαδή με αυτές, το οποίο λόγω σταματημένων αυτοκινήτων στην πορεία του «έπιασε λίγο ανοιχτά». Είδε τότε το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης να πηγαίνει αριστερότερα της πορείας του για να κάνει χώρο στο αυτοκίνητο αυτό να περάσει. Τότε δε θυμάται τι έγινε αλλά χτύπησε κάτι στο δεξί της πόδι και είδε γυαλιά να εκτινάσσονται στον αέρα. Αντεξεταζόμενη είπε ότι η ΜΒ και η ΙΠ περπατούσαν στο σημείο όπου το χωμάτινο ενωνόταν με το ασφάλτινο παγκέττο. Ανέφερε ότι από πολύ κοντά είδε το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης πριν το ατύχημα. Είχαν μόλις περάσει το περίπτερο όλες οι πεζές όταν επισυνέβει το ατύχημα. Στην ίδια σειρά μαζί της περπατούσαν οι ΑΤ, Η ΜΜ και ο αδερφός της ΜΜ. Δέχθηκε ότι κατά τον επίδικο χρόνο ήταν μικρή σε ηλικία και ίσως να επηρεάστηκε από τις κουβέντες που άκουσε κατόπιν του ατυχήματος. Μπερδεύτηκε και είπε στην κατάθεση της κάποια πράγματα που δεν ευσταθούσαν. Το ότι πάντως το αυτοκίνητο που είδε πίσω της «έπιασε λίγο ανοιχτά», δεν το διαπίστωσε η ίδια αλλά ήταν από κουβέντες που άκουσε μεταγενέστερα του ατυχήματος. Η ΙΠ είπε στην κατάθεσή της ότι η ίδια περπατούσε με την ΜΒ μπροστά από τις υπόλοιπες πεζές. Δεν θυμάται πως έγινε το ατύχημα. Πάντως τραυματίστηκε σοβαρά, έσπασε το δεξί της πόδι και χειρουργήθηκε, έσπασαν τα δόντια της και της έγινε συρραφή στο πιγούνι. Αντεξεταζόμενη είπε ότι εκείνη με την ΜΒ περπατούσαν εκεί όπου το χωμάτινο ενώνεται με το ασφάλτινο παγκέττο. Η ίδια πάντως περπατούσε σε άσφαλτο. Είχε τη ΜΒ στα αριστερά της. Η ΜΒ ήταν προς το δρόμο. Το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης δεν το είδε πριν το χτύπημα. Στην πλευρά που περπατούσε αυτή υπήρχε οδικός φωτισμός. Ο ΜΚ2 της έδειξε το σχέδιο και συμφώνησε. Η ΑΤ είπε ότι η ΜΒ και η ΙΠ περπατούσαν μπροστά της, στο ένα περίπου μέτρο και δίπλα δίπλα. Η ΜΒ ήταν πιο κοντά στο δρόμο. Δεν είναι ξεκάθαρο στην κατάθεσή της που ακριβώς περπατούσε η κάθε μια. Γύρισε σε κάποια φάση πίσω της προς την ΕΑ και όταν ξαναγύρισε μπροστά της είδε το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης «να βρίσκεται στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας κανονικά με κατεύθυνση τα Πυργά και το οποίο ενώ ερχόταν ευθεία σε κάποια φάση ερχόταν προς τα πάνω μας». Προσπάθησε να προειδοποιήσει τις άλλες και δεν πρόλαβε. Έκλεισε τα μάτια της, ένοιωσε κάποιον να τη σπρώχνει και όταν τα άνοιξε κατάλαβε ότι το αυτοκίνητο χτύπησε τη ΜΒ και την ΙΠ. Αντεξεταζόμενη, επέμεινε ότι είχε φως στο μέρος από τους προβολείς του περιπτέρου και τους πασσάλους της ηλεκτρικής, που βρίσκονταν και στις 2 πλευρές του δρόμου. Ο λόγος που θα άναβε η ΜΒ το φλας ήταν για ασφάλεια των πεζών, όχι επειδή ήταν σκοτεινά στο σημείο εκείνο. Μόλις είχαν περάσει το περίπτερο «Αρχοντίδη». Η ΜΜ είπε στην κατάθεσή της ότι περπατούσε μαζί με την ΑΤ, την ΕΑ και τον αδερφό της ΜΜ, 2 μέτρα περίπου πίσω από την ΜΒ και την ΙΠ. Είδε το αυτοκίνητο της Κατηγορούμενης να περνά την αερογέφυρα και να κατευθύνεται προς Πυργά. Σε κοντινή απόσταση κατάλαβε ότι θα τους χτυπήσει. Έκλεισε τα μάτια της, ένοιωσε το αυτοκίνητο να περνά από δίπλα της και όταν τα άνοιξε συνειδητοποίησε ότι αυτό είχε χτυπήσει τις ΜΒ και ΙΠ. Η ΙΠ ήταν αιμόφυρτη στο χωμάτινο παγκέττο και η ΜΒ πιο πίσω στο χαντάκι. Αντεξεταζόμενη είπε ότι το αυτοκίνητο όταν το είδε ήταν στην αερογέφυρα. Απείχαν από το περίπτερο περίπου 30 μέτρα είπε. Υπήρχε φωτισμός στο δρόμο και από το περίπτερο και από τις λάμπες του δρόμου. Νομίζει υπήρχε μία λάμπα στην πλευρά τους. Θυμάται ο ΜΚ2 να της έδειξε το σχεδιαγράφημα αλλά διαφώνησε με τις θέσεις των πεζών. Επίσης διαφώνησε με το ότι το σημείο σύγκρουσης ήταν μέσα στο δρόμο, αλλά δεν ήξερε ότι έπρεπε να επιμένει να καταγραφεί η διαφωνία της. Όλες οι πεζές που μαρτύρησαν στο Δικαστήριο, πλην της ΜΜ η οποία είπε ότι δε θυμόταν, συμφώνησαν ότι η ΜΒ φορούσε πράσινο πουκάμισο και τζιν παντελονάκι και η ΙΠ άσπρο πουκάμισο και μαύρο παντελονάκι. Όλες συμφωνούν ότι είχαν σκοπό να περπατήσουν μέχρι το κέντρο νεότητας του χωριού Κόρνος το οποίο ήταν περίπου 5 λεπτά μακριά με γοργό βήμα και στην αντίθετη πλευρά του δρόμου από αυτή που περπατούσαν. Όλες συμφώνησαν επίσης ότι η ΜΒ ήταν πιο κοντά στο δρόμο και η ΙΠ δεξιά της, σύμφωνα με την πορεία τους. 'Όλες συμφωνούν ότι οι 2 τραυματισθείσες δεν είχαν περάσει την άσπρη γραμμή που διαχωρίζει το δρόμο με το ασφάλτινο παγκέττο, όταν επισυνέβη η σύγκρουση. Η Κατηγορούμενη είπε στην κατάθεσή της, την οποία υιοθέτησε με την ανόμωτη δήλωσή της, ότι αφού βγήκε του χωριού Κόρνος και πέρασε κάτω από τη αερογέφυρα προς το περίπτερο «Αρχοντίδη» είδε πέντε με έξι άτομα τα οποία ήταν πεζά και περπατούσαν στην αριστερή πλευρά σύμφωνα με την πορεία της και με πρόσωπο σε αυτήν. Δεν ήταν σε πολύ μακρινή απόσταση και δύο από αυτούς περπατούσαν πάνω στο δρόμο στην άκρια. Ήταν σχεδόν μέσα στο δρόμο. Καθώς πλησίαζε, ελάττωσε ταχύτητα και είδε δύο κορούες στην άκρια του δρόμου. Είχε τα χαμηλά φώτα της, αλλά από απέναντί της ερχόταν αυτοκίνητο το οποίο πήγαινε προς τον Κόρνο και είχε τα ψηλά του φώτα αναμμένα. Ελάττωσε ταχύτητα και αμέσως σκέφτηκε να πιάσει πιο δεξιά προς την αντίθετη λωρίδα, να μην κτυπήσει στις πεζές. Δεν μπορούσε όμως να το κάνει γιατί ερχόταν αυτοκίνητο από την αντίθετη λωρίδα και παρέμεινε στην πλευρά της. Αφού πλησίασε αρκετά κοντά στις πεζές, δεν είχε χρόνο να αντιδράσει. Άκουσε ένα δυνατό χτύπημα και αμέσως μετά έσπασε το μπροστινό γυαλί του αυτοκινήτου της. Αμέσως κατάλαβε ότι κτύπησε τις πεζές και τότε πάτησε τα στόπερ. Σταμάτησε το αυτοκίνητο της πιο κάτω προς Πυργά και πάρκαρε έξω από το δρόμο στο ύψος του παρκινγκ του περιπτέρου «Αρχοντίδη». Η ίδια και η συνοδηγός της δεν τραυματίστηκαν από τη σύγκρουση. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Είχα την ευκαιρία μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τα λεγόμενά τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Προβαίνω σε αυτή την αξιολόγηση με γνώμονα, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος καθενός στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν ή να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, τη γενική συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, την διάθεσή τους για υπεκφυγή των ερωτήσεων και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Ζερβού v. Χαραλάμπους,
(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους,
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Επίσης κατά την αξιολόγηση υπόψη μου είχα και τις εισηγήσεις των δύο πλευρών κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων. Αντιπαρέβαλα επίσης τις θέσεις κάθε μάρτυρα με τη λοιπή μαρτυρία που κατατέθηκε στην υπόθεση, γραπτή και προφορική, και τη συνοχή και συνέπεια της εκδοχής καθενός με το σύνολο και τη λογική της υπάρχουσας μαρτυρίας. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. σελ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητα της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός μάρτυρα ξεχωριστά. Είναι επιθυμητό η μαρτυρία να συσχετίζεται, να αντιπαραβάλλεται και να διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, προσέγγιση η οποία επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και ενισχύει την πίστη του κοινού στη δικαστική αποστολή (βλ. Στυλιανίδης v. Χ¨Πιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056 και Mustafa v. Κακουρή κ.ά.
(2002)1(Α) Α.Α.Δ. σελ. 162). Η μαρτυρία του ΜΚ1 ήταν τυπική, ως ο αστυνομικός που έβγαλε τις φωτογραφίες Τεκμήριο 2 καθ΄υπόδειξη του ΜΚ2. Δεν αντεξετάστηκε επί οποιασδήποτε ουσιώδους πτυχής της μαρτυρίας του και τον θεωρώ αξιόπιστο μάρτυρα. Δεν έχω αμφιβολία στο να θεωρήσω τον ΜΚ2 ως αξιόπιστο μάρτυρα. Ήταν σταθερός στις θέσεις του, χωρίς διάθεση υπεκφυγής και απαντούσε άμεσα και συγκεκριμένα. Τα όσα είπε σε σχέση με τα ίχνη τροχοπέδησης, ότι αρχικά νόμισε ότι είχαν σχέση με το ατύχημα αλλά την επομένη, με το φως της μέρας διαπίστωσε ότι δεν είχαν, βρίσκω να δείχνουν ειλικρίνεια και να αυξάνουν, όχι να μειώνουν την αξιοπιστία του, ως η Υπεράσπιση προσπάθησε να καταδείξει. Σύμφωνα με τη νομολογία σχεδιαγράφημα σκηνής ατυχήματος, αποτελεί πραγματική μαρτυρία και στοιχείο κρίσης της αξιοπιστίας των μαρτύρων και του ελέγχου των λεπτομερειών της μαρτυρίας τους. Αποτελεί περαιτέρω σταθερό οδηγό για τον καθορισμό των γεγονότων που συνέτειναν στην πρόκληση του δυστυχήματος (βλ. Θεοφάνους ν. Αστυνομίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 160, Κονναρή ν. Κυριάκου
(1996)1 Α.Α.Δ. 267, Κυριάκου ν. Δημητρίου
(1997)1 Α.Α.Δ. 1362 και Α/φοί Παπαλαζάρου Λτδ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ
(1997)1 Α.Α.Δ. 1388). Από τα σχεδιαγραφήματα φαίνεται το περίπτερο «Αρχοντίδη» να ήταν περίπου 30 μέτρα από το σημείο σύγκρουσης. Το ασφάλτινο παγκέττο ακριβώς αριστερά του δρόμου, σύμφωνα με την πορεία των πεζών, ήταν μήκους 0.80 μέτρων και το χωμάτινο παγκέττο, αριστερότερα του ασφάλτινου παγκέττου, ήταν μήκους 1.70 μέτρων. Ακόμα πιο αριστερά υπήρχε χαντάκι, όπου ήταν η τελική θέση της μίας τραυματισθείσας. Η τελική θέση της άλλης τραυματισθείσας ήταν στο χωμάτινο παγκέττο. Φαίνεται επίσης να υπάρχουν 2 πάσσαλοι οδικού φωτισμού στην απέναντι πλευρά των πεζών, ένας 37 μέτρα από το σημείο σύγκρουσης και ένας 11.80 μέτρα από αυτό. Προκύπτει επίσης από το σχεδιαγράφημα ότι ο ΜΚ2 σημείωσε στα σχεδιαγραφήματα ποια τραυματισθείσα περπατούσε στο χωμάτινο και ποια στο ασφάλτινο παγκέττο, ως Μ1 και Μ2, χωρίς όμως να πει στο Δικαστήριο ξεκάθαρα ποια είναι η Μ1 και ποια η Μ
- Επομένως, τις σημειώσεις του αυτές επί των σχεδιαγραφημάτων δεν θα τις λάβω υπόψη μου. Έτσι κι αλλιώς, δεν είναι πραγματική μαρτυρία που περισυνέλεξε από το μέρος. Είναι το δικό του συμπέρασμα από τις μαρτυρίες που μάζεψε. Βρίσκω ότι στα λεγόμενα της ΜΒ, ως προς τις συνθήκες της επίδικης μέρας, δεν μπορώ να βασιστώ. Όχι όμως επειδή λέει ψέματα. Φαινόταν μπερδεμένη ως προς ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας της. Είπε στην κυρίως εξέτασή της ότι αυτή ήταν στη μέσα πλευρά του δρόμου και είχε την ΙΠ στα αριστερά της. Κατόπιν, είπε ότι την είχε στα δεξιά της. Ερωτόμενη να διευκρινίσει είπε ότι δε θυμάται. Επίσης προέβηκε σε ορισμένα συμπεράσματα τα οποία δεν είναι κατ΄ανάγκην ορθά. Όπως για παράδειγμα το ότι το αυτοκίνητο πρέπει να χτύπησε μεταξύ αυτής και της ΙΠ, λόγω των τραυματισμών που η κάθε μία υπέστη. Αυτό δεν είναι καθόλου σίγουρο, ειδικά αν ένας λάβει υπόψη το σημείο στο οποίο βρέθηκε τελικά στο έδαφος, στο οποίο είτε πρέπει να εκσφενδονίστηκε ή να κατρακύλησε και στη διαδικασία αυτή δυνατόν να δημιουργήθηκαν ή να επιδεινώθηκαν τα τραύματά της. Δέχομαι, όμως, τα όσα ανέφερε ως προς τα τραύματα που υπέστη από το ατύχημα. Ούτε στα λεγόμενα της ΕΑ μπορώ να βασιστώ. Εφόσον παραδέχτηκε ότι ήταν μικρή σε ηλικία και ίσως να επηρεάστηκε από τις κουβέντες που άκουσε κατόπιν του ατυχήματος, το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασιστεί σε οτιδήποτε είπε για να εξάξει ασφαλή συμπεράσματα. Ούτε μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ποια σημεία της μαρτυρίας της μπορούν να αποδοθούν στο τι πραγματικά έζησε και ποια στο τι άκουσε μεταγενέστερα. Βρίσκω ότι η ΑΤ ήταν υπερβολικά έτοιμη να επιρρίψει ευθύνες στην Κατηγορούμενη για το ατύχημα. Είπε, για παράδειγμα, ότι ο φωτισμός που υπήρχε στο μέρος, από το περίπτερο και τους πασσάλους, έκανε τη νύχτα μέρα, κάτι το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπερβολή, δεδομένης της λοιπής μαρτυρίας στην υπόθεση. Θεωρώ ότι δεν πρέπει να βασιστώ στη μαρτυρία της. Βρίσκω την ΙΠ και ΜΜ ως αξιόπιστες μάρτυρες. Δεν υπέπεσαν σε αντιφάσεις. Δεν είπαν πολλά ούτε στην κυρίως εξέτασή τους ούτε αντεξεταζόμενες αλλά αυτά που είπαν ήταν συγκεκριμένα και σαφή και συνάδουν στις πιο ουσιαστικές τους πτυχές με την πραγματική μαρτυρία των σχεδιαγραφημάτων, Τεκμηρίων 4 και
- Θεωρώ ότι μπορώ να βασιστώ στα λεγόμενα και των δύο για να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα. Δεν μου διαφεύγει ότι στην αξιόπιστη μαρτυρία των ΙΠ και ΜΜ υπάρχουν κάποιες αντιφάσεις. Ότι δηλαδή και οι δύο είπαν ότι υπήρχαν πάσσαλοι οδικού φωτισμού και στη δική τους πλευρά, και όχι μόνο στην απέναντι πλευρά ως είναι η πραγματικότητα, βάσει των Τεκμηρίων 4 και
- Επίσης, η ΜΜ λέει στην κατάθεσή της ότι η ΜΒ και ΙΠ περπατούσαν στο χωμάτινο παγκέττο, ενώ η ΙΠ είπε στην κυρίως εξέτασή της ότι αυτές περπατούσαν μεταξύ του χωμάτινου και του ασφάλτινου παγκέττου, αλλά στην αντεξέτασή της είπε ότι η ίδια περπατούσε στο ασφάλτινο παγκέττο και είχε τη ΜΒ προς τα δεξιά της, προς το δρόμο. Σε σχέση με αντιφάσεις στη μαρτυρία, καθοδηγούμαι από την υπόθεση Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, όπου λέχθηκε ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται σε αριθμητική αποτίμηση της αξιολόγησης, αλλά επεκτείνεται στο σύνολο της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της. Περαιτέρω, στην Γιαννίδης v. Αστυνομίας
(2002)2 Α.Α.Δ. σελ. 143 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Οι αντιφάσεις για να οδηγούν σε απόρριψη της μαρτυρίας πρέπει να είναι ουσιώδεις, δηλαδή να είναι τέτοιας φύσης και περιεχομένου που να μολύνουν την μαρτυρία στο βαθμό που καθίσταται επικίνδυνη ή άδικη η αποδοχή της από το δικαστήριο. Τέλος η νομολογία δέχεται πως αντιφάσεις σε λεπτομέρειες δεν αποδυναμώνουν μια μαρτυρία η οποία, είναι γενικά πειστική, αντίθετα, τέτοιες αντιφάσεις καταδεικνύουν ανυπαρξία προσχεδιασμού ή συνεννόησης μεταξύ των μαρτύρων ως προς το τι θα κατέθεταν (βλ. Ξυδιάς v. Αστυνομίας
(1993)2 Α.Α.Δ. σελ. 174, Πέτρου κ.ά v. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. σελ. 76 και Χριστοδούλου Ρόπας v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. σελ. 628).» Το ερώτημα, που προκύπτει επομένως είναι εάν οι αντιφάσεις αυτές είναι ουσιώδεις ως προς το επίδικο ζήτημα. Ήταν ή δεν ήταν η Κατηγορούμενη αμελής κατά την οδήγηση; Το εάν οι κολώνες οδικού φωτισμού βρίσκονταν στη δική τους ή την αντίθετη πλευρά, είναι επουσιώδες εν προκειμένω, λαμβάνοντας υπόψη ότι ήταν η θέση τους ότι στο μέρος υπήρχε ικανοποιητικός οδικός φωτισμός, που είναι το ουσιώδες. Επίσης, σε ποιο κομμάτι του παγκέττου περπατούσαν οι τραυματισθείσες βρίσκω να είναι επίσης επουσιώδες, με το ουσιώδες να είναι αν πέρασαν ή όχι τη διαχωριστική γραμμή προς τη λωρίδα κυκλοφορίας της Κατηγορούμενης. Εξάλλου οι διαφορές τους σε αυτό το σημείο μπορεί να εξηγηθούν από ότι μια ομάδα εφήβων δεν μπορεί να αναμένεται να περπατεί σε απολύτως ευθεία γραμμή. Με δεδομένο και το μικρός πλάτος του παγκέττου, συνολικά 2.5 μέτρα, η μικροαντίφαση αυτή είναι δικαιολογημένη και εν πολλοίς αναμενόμενη, από μη προσυμφωνήσασες μάρτυρες. Ως προς την ανώμοτη δήλωση της Κατηγορούμενης αναφέρω ότι το Δικαστήριο δύναται να τη λάβει υπόψη, χωρίς να την αξιολογήσει ως μαρτυρία ενώπιον του. (βλ. Δημοσθένους ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ.129, Στέλιος Σοφοκλέους ν. Ανδριανής Μ. Καλογήρου
(1997)1 Α.Α.Δ. 369). Η ανόμωτη δήλωση δεν αξιολογείται, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν έχει καμία αποδεικτική αξία. Είναι, πράγματι, περισσότερο πειστικής παρά αποδεικτικής σημασίας. Δεν αποδεικνύει γεγονότα που δεν τεκμηριώθηκαν από το σύνολο του μαρτυρικού υλικού (βλ. Anastassiades v The Republic
(1977)2 CLR 97) αλλά μπορεί να συνεισφέρει ώστε στα γεγονότα που προέρχονται από αξιόπιστους μάρτυρες να προσδοθεί άλλη, περαιτέρω ή διαφορετική σημασία. Σημειώνω περαιτέρω ότι από την επιλογή της Κατηγορουμένης να προβεί σε ανώμοτη δήλωση, δεν πρέπει να εξάγονται οποιαδήποτε συμπεράσματα ενοχής και προς τούτο αυτοπροειδοποιούμαι (Themistocleous v. Police
(1981)2 C.L.R. 200). Εν προκειμένω, η κατάθεση της Κατηγορούμενης συνάδει με το πιο ουσιώδες σημείο της αξιόπιστης μαρτυρίας. Δηλαδή, συνάδει στο ότι οι πεζές ήταν σχεδόν μέσα στο δρόμο αλλά όχι μέσα σε αυτόν. Το ότι σε κάποιο σημείο της μαρτυρίας της λέει «δύο από αυτούς [εννοώντας τους πεζούς] περπατούσαν πάνω στο δρόμο» δεν μπορεί κατά την άποψή μου να οδηγήσει σε συμπέρασμα ότι η σύγκρουση έγινε εντός της λωρίδας κυκλοφορίας της Κατηγορούμενης, δεδομένου ότι υπήρχε και ασφάλτινο παγκέττο, εκτός της άσπρης γραμμής που διαχωρίζει τη λωρίδα της με το τέλος του δρόμου. Είναι ασφαλές, βρίσκω, να θεωρηθεί, λαμβάνοντας υπόψη και τις έτερες αναφορές της στην κατάθεσή της ότι, οι πεζές ήταν «στην άκρια του δρόμου» και «οι οποίες σχεδόν ήταν μέσα στο δρόμο», ότι οι τραυματισθείσες βρίσκονταν εκτός της λωρίδας κυκλοφορίας της. Και όχι όπως υπέδειξε στον ΜΚ2 και σημειώθηκε στα Τεκμήρια 4 και 5. Συνάδει, επίσης, με το ότι υπήρχε ικανοποιητικός φωτισμός στο μέρος, αφού είπε στην κατάθεσή της οτι είδε τις πεζές πριν τις πλησιάσει εντελώς και είχε χρόνο να σκεφτεί πώς να ενεργήσει σε σχέση με το όχημα που ερχόταν εξ΄αντιθέτου. Απλώς δεν κατάφερε να τις αποφύγει τελικά. Επίσης δε βρίσκω λόγο γιατί η Κατηγορούμενη να παραδεχτεί όταν κατηγορήθηκε γραπτώς, ενώ δεν ήταν αμελής, λαμβανομένων υπόψη και των λεγομένων της στην κατάθεσή της, στην οποία παραδέχτηκε ότι είδε και το αυτοκίνητο που ερχόταν από απέναντι της και τις πεζές «όχι από πολύ μαρκινή απόσταση». Φαίνεται ουσιαστικά η Κατηγορούμενη να προέβηκε σε λάθος εκτίμηση της κατάστασης που είχε να αντιμετωπίσει, με αποτέλεσμα να χτυπήσει στις τραυματισθείσες. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης, προβαίνω στα εξής ευρήματα: Την 1-8-13 και περί ώρα 20:40, η Μαρία Βορκά, η Ιωάννα Παπαχριστοφόρου, η Ευδοκία Αρχοντίδου, η Αναστασία Τζιακούρη, η Μαρία Μιχαήλ και ο μικρός της αδερφός Στυλιανός ξεκίνησαν από το περίπτερο Αρχοντίδη στον Κόρνο να πάνω στο κέντρο νεότητας του χωριού. Περπατούσαν στο δεξί παγκέττο του δρόμου, ως η πορεία τους, στην οδό Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' με κατεύθυνση προς Κόρνο. Το παγκέττο ήταν συνολικού πλάτους 2,50 μέτρων, 1,70 χωμάτινο και 0,80 ασφάλτινο. Πρώτες περπατούσαν η Μαρία Βορκά, προς την πλευρά του δρόμου και η Ιωάννα Παπαχριστοφόρου δεξιά της. Η Κατηγορούμενη είχε συνοδηγό την Ραφαέλα Αντωνίου και οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής KVV264 εξ΄αντιθέτου με κατεύθυνση προς Πυργά, κατά τρόπο που οι πεζοί ήταν στα αριστερά της και με πρόσωπο προς εκείνη. Η κατηγορούμενη είχε ορατότητα προς τους πεζούς 130 μέτρα. Σε κάποιο σημείο του δρόμου, είδε τους πεζούς, όχι σε πολύ μακρινή απόσταση και είδε επίσης και ερχόμενο εξ΄αντιθέτου όχημα. Δεν πρόλαβε να προσαρμόσει την οδήγησή της ώστε να περάσει το εξ΄αντιθέτου όχημα από δεξιά της και να προσπεράσει με ασφάλεια τις πεζές, που είχε αριστερά της. Χτύπησε τις πεζές Μαρία Βορκά και Ιωάννα Παπαχριστοφόρου, με την αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου της, οι οποίες κατά το χρόνο της σύγκρουσης βρίσκονταν στο παγκέττο του δρόμου και όχι εντός της λωρίδας κυκλοφορίας της Κατηγορούμενης. Ήταν βράδυ με αίθριο καιρό και υπήρχαν δύο κολώνες οδικού φωτισμού στη δεξιά πλευρά του δρόμου σύμφωνα με την πορεία της Κατηγορούμενης, οι οποίοι φώτιζαν επαρκώς το σημείο όπου έγινε η σύγκρουση. Σταμάτησε το αυτοκίνητό της περίπου 35 μέτρα μετά το σημείο σύγκρουσης και στην αριστερή πλευρά του δρόμου ως η πορεία της. Οι ζημιές του οχήματος της Κατηγορούμενης ευρίσκονταν στο μπροστινό προφυλακτήρα, στο αριστερό φτερό, στο αριστερό καθρεφτάκι και φανάρι και έσπασε ο μπροστινός ανεμοθώρακας στην αριστερή πλευρά. Η ΜΒ, από τη σύγκρουση, έσπασε το δεξί της πόδι και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και τοποθετήθηκε πλατίνα. Έγιναν συρραφές στο δεξί της πόδι και στο αριστερό χέρι και έσπασαν τα δόντια της. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για 8 μέρες. Από τότε που βγήκε από το νοσοκομείο, ήτοι στις 9.8.13 και μέχρι την ημερομηνία κατάθεσής της, ήτοι 14.09.13 έκανε φυσιοθεραπείες. Η ΙΠ από το ατύχημα, έσπασε το δεξί της πόδι και χειρουργήθηκε, έσπασαν τα δόντια της και της έγινε συρραφή στο πιγούνι. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Στην παρούσα υπόθεση, όπως και σε κάθε ποινική υπόθεση, το βάρος για απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, βαραίνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή (βλ. Λοίζου v. Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 363, Γενικός Εισαγγελέας v. Σαζός
(2001)2ΑΑΔ 18). Αναφορικά με την πρώτη κατηγορία, αναφέρω ότι το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 αναφέρει ότι όποιος οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα σε οδό χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή, ή χωρίς να επιδεικνύει εύλογη μέριμνα για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν την οδό, είναι ένοχος αδικήματος. Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ 68 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας
(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο και ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως (βλ. Σωκράτους (ανωτέρω). Όπως αναφέρεται στην απόφαση αυτή η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική και το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό. Μέτρο ο μέσος προσεκτικός και συνετός οδηγός και όχι ο τέλειος οδηγός. Ένας οδηγός έχει καθήκον τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις (βλ. Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη
(1975)1 C.L.R. 188). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες και παράλειψη να δει κανείς ότι είναι απλά ορατό αποτελεί αμέλεια (Νικολαΐδης ν. Οικονομίδης
(1963)2 C.L.R. 78). Βάσει των προαναφερομένων και των ανωτέρω ευρημάτων, η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής να έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Η αμέλεια της Κατηγορούμενης συνίσταται στα εξής: Ενώ ήταν βράδυ, με αίθριο καιρό, είχε τα φώτα της αναμμένα στην χαμηλή στάση, είχε ορατότητα 130 μέτρα προς τις πεζές και στο μέρος υπήρχε επαρκής οδικός φωτισμός, είδε τις τραυματισθείσες πριν τις χτυπήσει, όχι από πολύ μακρινή απόσταση, που περπατούσαν στην ορθή πλευρά του δρόμου για τους πεζούς, δεξιά ως η πορεία τους δηλαδή. Είδε και αυτοκίνητο που ερχόταν εξ΄αντιθέτου και αντί να σταματήσει, να ελαττώσει ταχύτητα ή να λάβει οποιοδήποτε άλλο αποτελεσματικό μέτρο για να μην τις χτυπήσει, προχώρησε, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί μαζί τους, ενώ αυτές ευρίσκονταν στο παγκέττο του δρόμου και δεν είχαν εισέλθει στη λωρίδα κυκλοφορίας της. Η τυχόν συντρέχουσα αμέλεια των πεζών, δεν είναι επίδικο θέμα στην παρούσα ποινική υπόθεση και δεν επενεργεί, με οποιοδήποτε τρόπο, στη διαπίστωση της ποινικής ευθύνης της Κατηγορούμενης. Επομένως, κρίνω την Κατηγορούμενη ένοχη στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. ............. (Υπ.) Μ.Κ. Λοΐζου Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Το ορθό όνομα της Κατηγορούμενης. Ως εκ τυπογραφικού λάθους, το οποίο διορθώθηκε με τη συναίνεση των μερών την 07/11/2016, μέχρι την προαναφερόμενη ημερομηνία το όνομα της Κατηγορούμενης αναγραφόταν στην απόφαση ως Μαρία Μιχαήλ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο