Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Κώστας Νικολάου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 5987/2013, 27/1/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2016:B11 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Κ. Λοΐζου Ε.Δ Αρ. Υπόθεσης: 5987/2013 Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας Κατηγορούσα Αρχή ν.
- Κώστας Νικολάου
- Μαργαρίτα Νικολάου
- Δάφνη Πηχίδου Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 27/1/2016 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Α. Αντωνίου Για τους Κατηγορούμενους 1 και 2: κα. Αφροδίτη Γρηγορίου, για Μαππουρίδης & Συνεργάτες ΔΕΠΕ Κατηγορούμενοι παρόντες ΑΠΟΦΑΣΗ Α. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της κατηγορίας 1, οι κατηγορούμενοι 1 και 2 (στο εξής «Κ1» και «Κ2» αντίστοιχα) οι οποίοι είναι σύζυγοι, κατηγορούνται ότι την 2/11/2012 και ώρα 0820 στην οδό Μαραθόβουνου στην Αραδίππου της επαρχίας Λάρνακας, παράνομα προκάλεσαν βαριά σωματική βλάβη στη Χριστίνα Χαραλάμπους από τη Λάρνακα. Η νομική βάση της κατηγορίας είναι τα άρθρα 20 και 231 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της 2ης κατηγορίας, ότι οι Κ1 και Κ2 παράνομα επιτέθηκαν στην Έλενα Ματώλη από την Αραδίππου και προξένησαν σε αυτήν πραγματική σωματική βλάβη, κατά παράβαση των άρθρων 20 και 243 του Κεφ.
- Ότι περαιτέρω, προκάλεσαν χωρίς εύλογη αιτία θόρυβο και ταραχή σε δημόσιο μέρος, με τέτοιο τρόπο που ενδέχετο να προκαλέσουν διασάλευση της ειρήνης, κατά παράβαση των άρθρων 20 και 95 του Κεφ. 154 ( 3η κατηγορία). Ότι, ο Κ1 με τη φράση «Έλα έξω ρα πουτάνα αγάμητη» εξύβρισε δημόσια την Έλενα Ματώλη, κατά παράβαση του άρθρου 99 του Ποινικού Κώδικα (4η κατηγορία). Ότι, η Κ2 με τη φράση «Bastard» εξύβρισε δημόσια την Σοφία Σαρρή (6η κατηγορία). και την Μαρία Παπασταύρου (7η κατηγορία), αμφότερες από την Αραδίππου, κατά παράβαση του άρθρου 99 του Ποινικού Κώδικα. Η Κ2 αμέσως πριν την έναρξη της ακρόασης της υπόθεσης, παραδέχτηκε την 5η κατηγορία, ότι δηλαδή με τη φράση «Bastard» εξύβρισε δημόσια την Έλενα Ματώλη. Η Κ3 παραδέχθηκε την 8η κατηγορία σε προγενέστερο, της έναρξης της ακρόασης, χρόνο και της επεβλήθη ποινή. Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΘΕΣΕΩΝ Η υπόθεση αφορά σε σύγκρουση μεταξύ γειτόνων. Η κάθε πλευρά έδωσε στο Δικαστήριο τη δική της εκδοχή, ως προς το πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα. Οι παραπονούμενοι κατέθεσαν στο Δικαστήριο μία εκδοχή και αλληλουχία γεγονότων και οι Κατηγορούμενοι μία άλλη. Οι εκδοχές είναι σε όλες τις ουσιώδεις εκφάνσεις τους διαφορετικές και αντικρουόμενες. Παραθέτω μια σύνοψη των εκατέρωθεν θέσεων, δίχως απόπειρα υπεραπλούστευσης των επίδικων γεγονότων, τα οποία θα αναφερθούν στη συνέχεια. Η θέση της Κατηγορούσας Αρχής ήταν ότι η Κατηγορούμενη 2, απρόκλητα, το πρωί της επίδικης μέρας φώναζε και έβριζε τις Έλενα Ματώλη, Μαρία Παπασταύρου και Σοφία Σαρρή. Όταν η Χριστίνα Χαραλάμπους, έφτασε στο μέρος, που είναι μητέρα της Ματώλη και ρώτησε την Χαριτίνη Σαρρή, γειτόνισσα της Ματώλη και μητέρα των Σαρρή και Παπασταύρου, η οποία βρισκόταν έξω από το σπίτι της, τι έγινε, ο Κ1 της επιτέθηκε σπρώχνοντας την με τα δύο του χέρια στο στομάχι. Ως αποτέλεσμα τούτου, η Χαραλάμπους υπέστη βαριά σωματική βλάβη. Η Ματώλη, όταν είδε την επίθεση προς τη μητέρα της, μπήκε μεταξύ της και του Κ
- Τότε ήταν που η Κ2, επιτέθηκε στην ΕΜ και ο Κ1 τη βοήθησε να της επιτεθεί. Της προκάλεσαν πραγματική σωματική βλάβη. Ήταν η θέση της Υπεράσπισης ότι, λόγω του ότι η Κ2 είναι από τη Γκάνα της Δυτικής Αφρικής και έγχρωμη, οι Κατηγορούμενοι ήταν δέκτες ρατσιστικής συμπεριφοράς κυρίως από την Ματώλη και δέκτες ρατσιστικών σχολίων των Ματώλη, Παπασταύρου και Σαρρή στην ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης Facebook (στο εξής «Facebook»). Η συμπεριφορά των Κ κατά την επίδικη ημερομηνία ήταν η αντίδραση τους στα σχόλια αυτά και στο ότι η Ματώλη βγήκε έξω από το σπίτι της, την προηγουμένη το απόγευμα και φώναζε "Jungle Woman" εννοώντας την Κ
- Η συμπεριφορά της Κ2 έναντι στη Ματώλη, ήταν αυτοάμυνα, στην επιθετική διάθεση που αυτή είχε εναντίον της. Και το σπρώξιμο της Χαραλάμπους από τον Κ1, ήταν ένα ελαφρύ σπρώξιμο στους ώμους, όχι στο στομάχι, ώστε αυτή να αποτραπεί από του να επιτεθεί στην γυναίκα του και να εμπλακεί στο επεισόδιο μεταξύ των Ματώλη και Κ
- Ότι η Κ2 ουδέποτε εξύβρισε τις Σαρρή και Παπασταύρου, αλλά οι βρισιές που εκστόμιζε προορίζονταν για την Ματώλη. Προκύπτει από τον φάκελο της διαδικασίας, ότι στη βάση του ιδίου περιστατικού καταχωρίστηκε από την Αστυνομία και άλλη ποινική υπόθεση, η υπ΄αριθμόν 6168-13 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, η οποία εκκρεμεί ενώπιον άλλου Δικαστηρίου. Στη βάση της μαρτυρίας του ΜΚ7, ότι κατηγόρησε γραπτώς και τη Ματώλη και το σύζυγό της για συγκεκριμένα αδικήματα, εύλογα συμπεραίνεται ότι η πιο πάνω ποινική υπόθεση, έχει ως αντικείμενο εκείνες τις κατηγορίες. Γ. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Το περιεχόμενο της μαρτυρίας όλων των μαρτύρων βρίσκεται καταχωρημένο στα πρακτικά και έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο του, χωρίς, να είναι απαραίτητο εντός της παρούσας απόφασης, το Δικαστήριο να προβεί σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση της μαρτυρίας. Αναφορά θα γίνει όπου και στο βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για σκοπούς αξιολόγησης. Προς απόδειξη της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής έδωσαν μαρτυρία 10 μάρτυρες. Η Έλενα Ματώλη (στο εξής «η ΕΜ»), η Μαρία Παπασταύρου (στο εξής «η ΠΜ»), η Χριστίνα Χαραλάμπους (στο εξής «η ΧΧ»), ο Δημήτρης Ματώλης (στο εξής «ο ΔΜ»), η Σοφία Σαρρή (στο εξής «η ΣΣ»), η Χαριτίνη Σαρρή (στο εξής «η ΧΣ»), ο Αστ. 2644 Λ. Μολέσκης (στο εξής «ο ΜΚ7»), η Μαργαρίτα Χρυσοστόμου, Γιατρός στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας κατά τον επίδικο χρόνο (στο εξής «η ΜΚ8»), η Μαρία Ιωακείμ, επίσης Γιατρός στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας κατά τον επίδικο χρόνο (στο εξής «η ΜΚ9»), και ο Χατζικ Κεσισιάν, Ωτορινολαρυγγολόγος στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας (στο εξής «ο ΜΚ10»). Εκ μέρους της Υπεράσπισης μαρτύρησαν οι Κ1 και Κ2 και η Αστ. 3713, Εύη Στυλιανού (στο εξής «η ΜΥ»). Η ΕΜ στην κατάθεσή της στην Αστυνομία ανέφερε ότι την 2-11-2012 είχε ξυπνήσει στις 0600 το πρωί και πήγε στην κουζίνα, στο ισόγειο της οικίας της στην οδό Μαραθόβουνου για να ετοιμάσει πρωινό. Γύρω στις 0720 ο σύζυγός της, ΔΜ, της είπε να μη βγει από το σπίτι γιατί έξω βρίσκονταν οι Κ1 και Κ
- Η Κ2 την καλούσε να πάει έξω με τις λέξεις «Bastard» και «Bitch» και ο Κ1 φώναζε «έλα έξω ρα πουτάνα αγάμητη». Η ίδια δεν άκουσε αυτά, αλλά της τα είπε ο σύζυγός της. Πήρε τηλέφωνο στον αστυνομικό σταθμό Αραδίππου και της συνέστησαν να μη βγει από το σπίτι αλλά να πάει σε μεταγενέστερο χρόνο να δώσει κατάθεση. Τηλεφώνησε στην μάνα της, ΧΧ, να έρθει γιατί φοβόταν. Όταν άκουσε το αυτοκίνητο της ΧΧ βγήκε έξω και την είδε να συνομιλεί με την ΧΣ ενώ ο Κ1 βρισκόταν στο δρόμο έξω από το σπίτι του. Άκουσε την ΧΧ να λέει στην ΧΣ «τι έγινε εδώ» και τότε ο Κ1 της είπε «έλα να σου πω εγώ ινταμπου εγίνηκε». Κινήθηκε προς το μέρος της ΧΧ και όταν αυτή γύρισε προς το μέρος του, αυτός την έσπρωξε με δύναμη στο στομάχι. Ως αποτέλεσμα τούτου έπεσε στο έδαφος και χτύπησε το αριστερό της αφτί στην άσφαλτο. Η ΕΜ έτρεξε και μπήκε μπροστά του γιατί θα την ξαναχτυπούσε. Προσπάθησε να πάρει τηλέφωνο την αστυνομία και τότε ο Κ1 την έσπρωξε προς τα πίσω χτυπώντας τη με τα χέρια του κοντά στο στέρνο. Της έπεσε το τηλέφωνο και όταν προσπάθησε να το σηκώσει, η Κ2, που μέχρι τότε έφθασε στη σκηνή, της έπιασε τα δύο χέρια και της τα κρατούσε σταυρωτά, σφίγγοντας της, μπροστά στο στέρνο της. Ακολούθως και ο Κ1, βοήθησε την Κ2 να την κρατήσει με τον πιο πάνω τρόπο, σφίγγοντας την περισσότερο. Ζήτησε τότε από την μητέρα της να πάρει τηλέφωνο την αστυνομία και τον ΔΜ. Στο άκουσμα της λέξης αστυνομία, ο Κ1 την άφησε. Η Κ2 της άφησε μόνο το αριστερό χέρι και συνέχισε να την βρίζει με τις φράσεις «Bastard» και «Bitch» και «πουτάνα», μπαίνοντας μπροστά στο πρόσωπό της. Συνεχώς της ανέφερε ότι ήρθε από τη ζούγκλα. Η ΕΜ της έλεγε ότι «επειδή ήρθε από τη ζούγκλα, πρέπει να της επιτίθεται σαν ζώο» και αυτή της έλεγε, «ναι επειδή είσαι πουτάνα». Κατάφερε τελικά να πάρει το τηλέφωνό της από κάτω και πήρε τον ΔΜ. Μέχρι να έρθει ο ΔΜ και η αστυνομία, απλά συζητούσαν και η ΕΜ προσπαθούσε να τους καθησυχάσει. Όταν ήρθε ο ΔΜ, η ΧΧ τον εμπόδιζε να έρθει σε διαλογική συζήτηση με τους δύο Κ. Ήρθε μετά και η αστυνομία και έβαλε την κάθε οικογένεια στο σπίτι της. Η ΕΜ με τη μητέρα της επισκέφθηκαν το νοσοκομείο. Η ίδια είχε εκδορές στο δεξί της χέρι και η μητέρα της αιμάτωμα στο κεφάλι. Όταν απολύθηκαν, η μητέρα της ένοιωθε πόνο στο αριστερό αυτί και ξαναεπισκέφτηκαν το νοσοκομείο. Της χορηγήθηκαν φάρμακα και της έκλεισαν ραντεβού για τις 05-11-
- Αντεξεταζόμενη, είπε ότι ο λογαριασμός της του Facebook είχε παραβιαστεί από τον Σεπτέμβριο του 2012 και δεν μπορούσε να τον απενεργοποιήσει. Ουδέποτε ανάρτησε τα σχόλια που της αποδίδονται από το Τεκμήριο
- Ούτε το προηγούμενο του επίδικου συμβάντος απόγευμα βγήκε έξω από το σπίτι της και φώναζε jungle woman για να την ακούσει η Κ
- Της υπεβλήθη ότι ήξερε ότι δεν είχε οτιδήποτε να φοβάται και για αυτό βγήκε έξω, όταν ήρθε η μητέρα της. Απάντησε ότι φοβόταν την Κ2 γιατί την είδε σε λεκτική επίθεση προς άλλο άτομο στο παρελθόν. Της υπεβλήθη ότι τα πράγματα έγιναν ως εξής: Στην ένταση του επεισοδίου, αυτή έσπρωξε την Κ2 και εκείνη την πήρε από τα χέρια. Όταν η μητέρα της είδε αυτό, κινήθηκε επιθετικά προς την Κ2 και τότε ο Κ1 μπήκε μεταξύ της Κ2 και της μητέρας της, για να την σταματήσει. Έσπρωξε την ΧΧ από τους ώμους για να την εμποδίσει να συμμετάσχει στη συμπλοκή. Η ΕΜ αρνήθηκε αυτή την αλληλουχία γεγονότων. Είπε ότι η Κ2 δεν της παραπονέθηκε για τα σχόλια στο Facebook. Ουδέποτε έσπρωξε την Κ2, αντιθέτως δεν πρόλαβε να αμυνθεί στη δική της επίθεση. Δέχτηκε ότι έχει μακρινή συγγένεια με τον πατριό της ΜΠ. Η ΜΠ είπε ότι όταν βγήκε από το σπίτι της την επίδικη μέρα, η Κ2 την αποκάλεσε μπαστάρδα. Δεν της έδωσε σημασία, αλλά η Κ2 συνέχιζε τις βρισιές. Και η μητέρα της, ΧΣ άκουσε τις βρισιές και βγήκε έξω. Η Κ2 έβριζε και την αδερφή της, ΣΣ. Η Κ2 βρισκόταν στην αυλή του σπιτιού της και η ΜΠ στο δρόμο μπροστά από το σπίτι της. Της υπεβλήθη κατά την αντεξέταση ότι οι βρισιές δεν απευθύνονταν σε εκείνη ή στην αδερφή της, αλλά στην ΕΜ. Είπε ότι την ώρα που η Κ2 ύβριζε εκείνην δεν υπήρχε κάποιος άλλος εκεί για να τον βρίσει. Η ΧΧ κατέθεσε στην αστυνομία ότι είναι η μητέρα της Έλενας Ματώλη. Την 02/11/2012 και η ώρα 08.00 το πρωί της τηλεφώνησε η κόρη της για να κανονίσουν να συναντηθούν για κάποια προσωπική μας δουλειά. Μεταξύ άλλων της είπε ότι οι γείτονες της Κ λίγο πριν τις 07.30 την εξύβρισαν μέσα στον δρόμο και φώναζαν για αυτήν. Γύρω στις 08.10 πήγε στο σπίτι της κόρης της για να της συμπαρασταθεί και όταν κατέβηκε από το αυτοκίνητό της, είδε την ΧΣ έξω από το δικό της σπίτι και μέσα στο αυτοκίνητό της και τη ρώτησε τι έγινε το πρωί. Εκείνη την στιγμή την προσέγγισε ο Κ1, ο οποίος ήταν έξω από το δικό του σπίτι, στο δρόμο και της είπε: «Έλα να σου πω εγώ τι εγίνηκε». Ταυτόχρονα της έδωσε γροθιά στο στομάχι, έπεσε κάτω και χτύπησε το κεφάλι της στην αριστερή πλευρά. Η ΧΣ τη βοήθησε να σηκωθεί. Ήρθε και η ΕΜ και στάθηκε μεταξύ της και του Κ, ώστε να μην την ξαναχτυπήσει, αφού είχε άγριες διαθέσεις. Η ΕΜ προσπάθησε με το κινητό της να πάρει την Αστυνομία, αλλά ο Κ την χτύπησε στα χέρια με αποτέλεσμα το κινητό της να πέσει κάτω. Η ΧΧ σηκώθηκε με τη βοήθεια της ΧΣ και τηλεφώνησε στην αστυνομία και στον ΔΜ. Σε κάποια στιγμή είδε τους Κ να κρατούν σταυρωμένα τα χέρια της κόρης της και να την σφίγγουν χωρίς αυτή να μπορεί να ξεφύγει. Την έβριζαν και της φώναζαν. Όταν η ΕΜ είπε ότι θα πάρει την αστυνομία αυτοί την άφησαν. Ακολούθως ήρθε η Αστυνομία και ο ΔΜ. Πήγε μαζί με την ΕΜ στο νοσοκομείο όπου εξετάστηκαν και απελύθηκαν. Το ίδιο βράδυ, πονούσε και επισκέφθηκε και πάλι το νοσοκομείο. Έκλεισε ραντεβού με ωτορινολαρυγγολόγο σε μεταγενέστερη ημερομηνία. Εξετάστηκε από τον ωτορινολαρυγγολόγο στις 7/11 και στις 09/11/12 εισήχθη στο νοσοκομείο μέχρι και τις 14/11/12, που πήρε εξιτήριο. Υπεβλήθη σε διάφορες εξετάσεις και οι γιατροί της είπαν ότι υπέστη οξεία κώφωση. Από το αριστερό της αυτί δεν ακούει, είπε. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι δεν είχε προηγουμένως οποιοδήποτε πρόβλημα με την ακοή της στο αριστερό αυτί. Παρέπεμψε στους γιατρούς που την εξέτασαν για εξειδικευμένες εξηγήσεις. Της υπεβλήθη περαιτέρω ότι τα ιατρικά ευρήματα της 9.11.2015 ουδεμία σχέση έχουν με το επίδικο επεισόδιο. Επέμεινε ότι απώλεσε την ακοή της από το επίδικο περιστατικό και ξαναπαρέπεμψε στη μαρτυρία των γιατρών. Επέμεινε ότι ο Κ1 τη χτύπησε και ως αποτέλεσμα τούτου έπεσε στο έδαφος και χτύπησε το κεφάλι και το αυτί της. Είπε ότι δεν γνώριζε καν τον Κ1 από πριν, ούτε το όνομά του, μόνο την ύπαρξή του. Ήταν χαραχτηριστικό ότι στη μαρτυρία της αναφερόταν στους Κ. ως κύριο Κώστα και κυρία Μαργαρίτα. Όταν της υπεβλήθη η εκδοχή των γεγονότων ως τα υποστηρίζουν οι Κ, επέμεινε στη δική της εκδοχή, συμπληρώνοντας ότι δεν εύχεται σε κανέναν να είναι δέκτης τέτοια συμπεριφοράς. Είπε ότι είναι καρκινοπαθής και ότι δεν πίστευε ποτέ ένας άντρας να επιτεθεί απροκάλυπτα σε μια άγνωστη και απροστάτευτη γυναίκα σαν την ίδια. Ο ΔΜ είπε ότι το πρωί της επίδικης μέρας και περί της 0720 άκουσε, έξω από το σπίτι του, γυναικεία φωνή να βρίζει και να φωνάζει «πουτάνα, αγάμητη». Κοίταξε από το παράθυρο του πρώτου ορόφου και είδε τους Κ να στέκονται έξω από το σπίτι του. Η Κ2 φώναζε για μερικά λεπτά. Ο Κ1 κρατούσε τα κάγκελα και φώναζε. Είπε στην ΕΜ να κλειδώσει και να μην βγει από το σπίτι. Ο ίδιος μετά έφυγε. Επέστρεψε όταν η πεθερά του, ΧΧ τον πήρε τηλέφωνο κλαίγοντας και του είπε ότι οι Κ χτύπησαν εκείνη και τη σύζυγό του. Από το τηλέφωνο άκουσε την γυναίκα του και τον Κ1 να φωνάζουν και να ανταλλάζουν λόγια. Όταν έφτασε στο μέρος, ήταν και η αστυνομία ήδη εκεί. Του έκανε εντύπωση που ο Κ1 είχε ένα ύφος ικανοποίησης και ένα ειρωνικό χαμόγελο. Η Κ2 συνέχισε να φωνάζει αλλά δεν της έδωσε σημασία. Εκτός από τις βρισιές του Κ1 προς την σύζυγό του το πρωί, δεν ήταν μάρτυρας σε οποιοδήποτε άλλο κομμάτι του επεισοδίου. H ΣΣ ανέφερε ότι την επίδικη μέρα γύρω στις 0700 άκουσε από το παράθυρο του υπνοδωματίου φωνή γυναικεία σε σπαστά ελληνικά να λέει "Sofia is bastard". «είμαι έτοιμη έφκα έξω να συνεννοηθούμε». Τότε βγήκε έξω και είδε την Κ2 γονατιστή στο δρόμο, μπροστά από το σπίτι της ΕΜ, να χτυπιέται πάνω της και να της φωνάζει να βγει έξω να συνεννοηθούν. Ο Κ1 προσπαθούσε να την ηρεμήσει, την οδήγησε μέσα στο σπίτι τους αλλά εκείνη συνέχισε να φωνάζει. Αντεξεταζόμενη ανέφερε, ότι έχει λογαριασμό στο Facebook ο οποίος συχνά παραβιάζεται. Δεν ξέρει γιατί. Εδώ και 3 χρόνια κάθε τόσο σπάζει κάποιος τον κωδικό της. Κάποιοι έστελλαν και μηνύματα από το λογαριασμό της, χωρίς να τα έχει στείλει αυτή. Χρησιμοποιεί το λογαριασμό της κατά διαστήματα, αλλά όχι συχνά. Αναγνώρισε τα 2 πρώτα σχόλια που της αποδίδονται από το Τεκμήριο 20, αλλά όχι τα υπόλοιπα. Θυμάται επίσης να διάβασε τα 2 πρώτα σχόλια που αποδίδονται στην ΕΜ. Δεν αναγνώρισε οποιοδήποτε άλλο δικό της σχόλιο και ούτε θυμάται να διάβασε και δεν αναγνώρισε τα υπόλοιπα σχόλια που αποδίδονται στην ΕΜ. Επέμεινε ότι η βρισιά της Κ2 ήταν ονομαστική προς το πρόσωπό της και όχι μόνο για την ΕΜ, όπως της υπέβαλε η Υπεράσπιση. Άκουσε και το όνομα της αδερφής της ξεκάθαρα. Σε υποβολή ότι υποστηρίζει τους παραπονούμενους λόγω μακρινής συγγένειας που έχει ο πατέρας της μαζί τους, είπε ότι υποστηρίζει την αλήθεια και ότι και οι Κ. να ήταν στη θέση των παραπονούμενων το ίδιο θα έπραττε. Η ΧΣ είπε στην αστυνομία ότι την επίδικη μέρα και γύρω στις 7:15 το πρωί η Κ2 βγήκε στη βεράντα του σπιτιού της και φώναζε και έβριζε την ΕΜ και τις ΜΠ και ΣΣ, που είναι κόρη της και κόρη του άντρα της, αντίστοιχα, για κάτι που έγινε στο Facebook. Όταν βγήκε έξω με τον άντρα της άκουσε ότι η Κ2 έβριζε τις κόρες της με τη λέξη «bastard» και ο Κ1 φώναζε «Έλα έξω ρα πουτάνα αγάμητη». Γύρω στις 0800 το πρωί ήρθε η ΧΧ και ενώ αυτή βρισκόταν έξω στο δρόμο, η ΧΧ τη ρώτησε τι έγινε το πρωί. Τότε ο Κ1 ήρθε στο δρόμο και έσπρωξε δυνατά με τα δύο του χέρια στο στομάχι την ΧΧ. Ως αποτέλεσμα τούτου, η ΧΧ έπεσε στο έδαφος και χτύπησε το κεφάλι της. Τότε η ΕΜ, ήρθε και στάθηκε μπροστά από τη μάνα της και ο Κ1 αποτραβήχτηκε. Τότε η Κ2 που μέχρι τότε βρισκόταν στη βεράντα του σπιτιού της, ήρθε στο δρόμο, και επιτέθηκε στην ΕΜ αρπάζοντάς της από τα χέρια. Και ο Κ1 την κρατούσε με τον ίδιο τρόπο και την έπρωχναν. Οι Κ έβριζαν την ΕΜ με τις λέξεις "bastard" και "bitch". Είπε ότι δε γνωρίζει καλά αγγλικά αλλά ξέρει ότι οι λέξεις αυτές σημαίνουν «μπαστάρδα» και «πουτάνα». Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι οι κόρες της, της είπαν ότι οι λογαριασμοί τους στο Facebook παραβιάστηκαν και ότι της είπαν, επίσης, ότι δεν είπαν αυτά που τους καταλογίζονται στο Τεκμήριο
- Της είπαν, περαιτέρω, ότι ο λογαριασμός Facebook της ΕΜ ήταν μπλοκαρισμένος. Αρνήθηκε ότι είναι προκατειλημμένη εναντίον των Κ και είπε ότι αν κάποιος τους συμπεριφερόταν κι εκείνους τόσο άσχημα θα έλεγε και πάλι την αλήθεια και θα τους υποστήριζε. Σε υποβολή ότι η Κ2 έβριζε μόνο την ΕΜ και όχι τις κόρες της, αυτή απάντησε ότι η Κ2 ονομάτιζε τις κόρες της όταν τις έβριζε και ήταν σίγουρη γι αυτό. Είπε ότι έζησε το επεισόδιο μεταξύ ΕΜ και ΧΧ και των δύο Κ από απόσταση 1 μέτρου και είπε τα πράγματα όπως ακριβώς τα είδε. Ότι δηλαδή, η ΧΧ ουδέποτε κινήθηκε προς τον Κ2 επιθετικά. Ρώτησε απλώς την ίδια τι έγινε και τότε αυτός την προσέγγισε και τη χτύπησε στο στομάχι. Προηγήθηκε η επίθεση του Κ1 προς την ΧΧ και ακολούθησε η επίθεση των Κ1 και Κ2 στην ΕΜ. Η ΕΜ ουδέποτε χτύπησε την Κ
- Η ΕΜ βγήκε έξω από το σπίτι της, μετά που ο Κ1 χτύπησε τη μητέρα της. Είναι η Κ2, πρώτα και μετά ο Κ1, που επιτέθηκαν στην ΕΜ. Επιβεβαίωσε ουσιαστικά τα λεγόμενα της ΕΜ ως προς την επίθεση που αυτή δέχτηκε από τους Κ1 και Κ
- Η ΧΧ ουδέποτε ενεπλάκη στο επεισόδιο μεταξύ της κόρης της και των Κατηγορουμένων διότι είχε ήδη χτυπηθεί. Δέχτηκε ότι ο άντρας της είναι μακρινοί συγγενείς με την ΕΜ, αλλά αυτό δεν την επηρέασε με οποιοδήποτε τρόπο στα όσα ανέφερε στο Δικαστήριο. Είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. O MK7 είναι ο αστυνομικός που ενημερώθηκε περί τις 0820 από τον ΔΜ να πάει στη σκηνή και υπάρχει καβγάς. Επιβεβαίωσε ότι η ΕΜ τηλεφώνησε στον αστυνομικό σταθμό Αραδίππου το πρωί της ίδιας μέρας και περί ώρα 0725 και ενημέρωσε για τις βρισιές που οι 2 Κ εκστόμιζαν εναντίον της. Διαπίστωσε ότι τα πράγματα είχαν όπως τα είπαν οι παραπονούμενοι, χωρίς όμως να αναφέρει τι ήταν αυτό που τον οδήγησε στη διαπίστωση αυτή. Αναζήτησε ανεξάρτητη μαρτυρία και βρήκε την ΧΣ η οποία και έδωσε κατάθεση. Κατηγόρησε γραπτώς τους 2 Κ για τα αδικήματα στο κατηγορητήριο και αυτοί απάντησαν ότι δεν παραδέχονται καμιά κατηγορία. Κατηγόρησε επίσης την ΕΜ για κοινή επίθεση εναντίον της Κ2 και τον ΔΜ για απειλή εναντίον του Κ
- Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι όταν έφτασε στη σκηνή βρήκε τους εμπλεκόμενους να φωνάζουν. Επέμεινε ότι η μαρτυρία της ΧΣ ήταν ανεξάρτητη για το συμβάν μεταξύ Κ και ΕΜ και ΧΧ. Η καταγγελία των κόρων της εναντίον της Κ2 μετά προέκυψε. Είπε ότι έλαβε γνώση των σχολίων στο Facebook και από τον αστυνομικό της γειτονιάς που γνώριζε περί αυτών και από έγγραφο που του έδειξαν οι Κ αργότερα, αλλά είπε ότι αυτά είναι ανεξάρτητα από τα αδικήματα που διερεύνησε. Διερευνούνται τα αδικήματα ανέφερε, όχι οι λόγοι που οδηγούν σε αυτά. Η ΜΚ8 είναι γιατρός στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας. Εξέτασε τη ΧΧ την 2/11/2012 και στις 16:33 και διαπίστωσε κεφαλαιμάτωμα αριστερού βρεγματικού οστού, το οποίο ανέφερε ότι συνήθως προκαλείται από χτύπημα. Διαπίστωσε αιμάτωμα του αριστερού εξωτερικού αυτιού. Η ΧΧ της ανέφερε ότι υπέστη επίθεση το πρωί της ίδιας μέρας. Ανέφερε επίσης μείωση ακοής του αριστερού αυτιού, ζαλάδα, πονοκέφαλο και επεισοδίου εμετού. Επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον γιατρό ΜΚ10 και της συνταγογράφησε σταγόνες και αντιβίωση για το αυτί και της έκλεισε ραντεβού για τις 5/11/2012 στον ΜΚ
- Η ΜΚ9 ήταν γιατρός στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας κατά τον επίδικο χρόνο. Εξέτασε την ΕΜ την 2/11/2012 στις 10:20 π.μ. η οποία της ανέφερε επίθεση. Παραπονέθηκε για πόνο στο δεξί καρπό και η ίδια διαπίστωσε 2 μικρές εκδορές στην εσωτερική επιφάνεια του. Έγινε ακτινογραφία χωρίς παθολογικά ευρήματα. Εξέτασε επίσης την ΧΧ την 2/11/2012 και η ώρα 9 π.μ. και κατέγραψε σε σχετικό πιστοποιητικό ότι ανέφερε επίθεση. Παρουσίασε κεφαλαιμάτωμα τριχωτού κεφαλής και αριστερού βρεγματικού. Παρουσίασε ψυχική αναστάτωση και πόνο στο στομάχι. Έγιναν ακτινογραφίες κρανίου και αυχένα χωρίς εμφανή παθολογικά ευρήματα. Δόθηκε φαρμακευτική αγωγή και απελύθη με οδηγίες. Είπε ότι για να μη σημειώσει κάτι για ακουολογικό πρόβλημα, σημαίνει ότι η ΧΧ δεν της ανέφερε οτιδήποτε. Ο ΜΚ10 είναι ωτορινολαρυγγολόγος στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακος. Εξέτασε την ΧΧ την 7-11-
- Η ίδια ανέφερε κτύπημα 5 μέρες πρίν. Παραπονέθηκε για μείωση ακοής στο αριστερό αυτί, εμβοές και πόνο στην αριστερή βρεγματική περιοχή. Ο ΜΚ10 της έκανε ωτοσκόπηση και δεν εντόπισε βλάβη του τυμπανικού υμένα, αιμάτωμα ή τραυματισμό του εξωακουστικού πόρου. Τα ακουομετρικά δεδομένα δεν είχαν ιδιαίτερες αλλαγές. Απελύθη με οδηγίες. Στις 9-11-2012 επανεξετάστηκε από τον ΜΚ10, αφού τα συμπτώματα της επέμεναν. Έγινε ακουογράφημα και διαπιστώθηκε πολύ σοβαρής μορφής απώλεια ακοής. Διευκρίνισε ότι δεν άκουε τις σύνηθεις καθημερινές συχνότητες της ομιλίας, ότι ήταν σχεδόν κωφή σε αυτές τις συχνότητες. Τότε έγινε εισαγωγή και ενδοφλέβια χορήγηση φαρμάκων και δύο φορές έκχυση κορτιζόνης στο αριστερό μέσο αυτί, μέχρι και την 14-11-12 που απελύθη, χωρίς, όμως, βελτίωση της ακοής της. Προγραμματίστηκε χρήση υπερβαρικού οξυγόνου και επαναληπτικό ακουογράφημα, τα οποία η ΧΧ δεν έκανε. Εξήγησε ότι η αιφνίδια κώφωση μπορεί να προέλθει από ίωση ή μόλυνση του μέσου αυτιού. Επίσης από έκρηξη, δυνατό θόρυβο, όπως πυροβόλου όπλου, ή δυνατό χτύπημα. Αντεξετάστηκε επί του πως και δεν εντόπισε στις 7-11-12 αυτά που εντόπισε κατόπιν ακουογραφήματος στις 9-11-
- Είπε ότι ούτε ακουομετρικά, ούτε ωτοσκοπικά εντόπισε πρόβλημα στις 7-11-
- Τα συμπτώματα θα μπορούσαν να υποχωρήσουν. Δεν υποχώρησαν όμως. Οι εμβοές και η απώλεια ακοής επέμειναν. Και έτσι έγινε στις 9-11-12 ακουογράφημα, από το οποίο διαπιστώθηκε οξεία πτώση ακοής στο αριστερό αυτί, την οποία σημείωσε στο Τεκμήριο
- Είπε, στην κυρίως εξέτασή του, ότι το δεξί αυτί είχε κι αυτό μια τάση νευροαισθητήριας απώλειας ακοής. Σε ερώτηση εάν προκύπτει από αυτό ότι τα αυτιά της είχαν ευαισθησία, απάντησε ότι εφόσον δεν υπάρχουν προηγούμενα ακουογραφήματα, οτιδήποτε μπορεί να υποθέσει κάποιος. Όμως, από τα ευρήματά του και τα όσα η ίδια η ασθενής του ανέφερε, συμπεριλαμβανομένου και του ότι δεν είχε βιώσει παρόμοια συμπτώματα στο παρελθόν, κατέληξε στο ότι τα συμπτώματα της ΧΧ, συνδέονται με το χτύπημα στο αυτί της, παρόλο που δεν υπήρχαν προηγούμενα ακουογραφήματα. Είπε, τέλος ότι η ΧΧ δεν υπεβλήθη σε υπερβαρική οξυγόνωση για δικούς της λόγους. Εκτίμησε, πάντως, ότι η υπερβαρική οξυγόνωση θα ήταν «δύσκολο» να βοηθήσει την κατάστασή της, αφού η απώλεια της ακοής της ήταν «πολύ πολύ μεγάλη. Σχεδόν κώφωση». Ο Κ1 ανέφερε στη γραπτή κατάθεσή του στην αστυνομία στις 2-11-12 ότι η ΕΜ συμπεριφέρεται στη σύζυγό του ρατσιστικά και ότι την δυσφημίζει στους κοινούς τους γείτονες. Την επίδικη μέρα και ενώ βρισκόταν στην βεράντα στην πρόσοψη της κατοικίας του τον προσέγγισε η ΧΧ, ζητώντας το λόγο και φωνάζοντας δυνατά και θυμωμένα γιατί το πρωί της ίδιας μέρας η σύζυγός του κάλεσε την ΕΜ να βγει από το σπίτι της για να μιλήσουν. Αυτός προσπάθησε να την ηρεμήσει. Όταν η συζήτηση έγινε έντονη η ΕΜ έσπρωξε την σύζυγο του στην κοιλιά με τα δύο της χέρια και τότε η σύζυγος του της έπιασε τα χέρια. Μόλις η ΧΧ είδε αυτό κινήθηκε επιθετικά προς την σύζυγο του και ο Κ1 της έπιασε τα χέρια. Μετά είπε ότι μπήκε μεταξύ της συζύγου του και της ΧΧ και την έσπρωξε, ελαφριά στους ώμους, για να τη σταματήσει. Ακολούθως ήρθε η αστυνομία και ο ΔΜ. Η σύζυγος του έχει πρόβλημα κοίλης, λόγω γέννας με καισαρική τομή 6 μήνες πριν το επεισόδιο και μετά το χτύπημα από την ΕΜ είχε έντονους πόνους και επισκέφτηκε ιατρό. Στην γραπτή δήλωση που κατέθεσε είπε ότι αντιμετωπίζουν ρατσιστικές συμπεριφορές, όχι μόνο από την ΕΜ αλλά και τον ΔΜ, την ΧΣ, τις κόρες της και το γιο της. Ο Παντελής Καράντωνας, σύζυγος της γειτόνισσά τους, Κ3, τους είπε στις 26-10-12 η ΕΜ και οι ΜΠ και ΣΣ ανάρτησαν υβριστικά και ρατσιστικά σχόλια στο Facebook για την οικογένειά τους. Τα τύπωσε η Κ3 και τα πήραν μαζί τους στον αστυνομικό σταθμό την 1-11-2012 όταν προέβηκαν σε σχετική καταγγελία. Η ΕΜ, την 1-11-2012, την προηγουμένη δηλαδή του καβγά γύρω στις 1830 βγήκε στο δρόμο και φώναζε «jungle woman» εννοώντας τη σύζυγό του. Η Κ2, την επίδικη μέρα, βγήκε έξω το πρωί για να ζητήσει το λόγο από την ΕΜ και όταν ο ίδιος την άκουσε, προσπάθησε να την καθησυχάσει και την έβαλε πίσω μέσα στο σπίτι τους. Αντεξεταζόμενος είπε ότι ουδέποτε θύμωσε στη ζωή του και ουδέποτε χτύπησε ή επιτέθηκε σε κανένα, ενώ αυτή δεν ήταν η θέση που υποβλήθηκε στους παραπονούμενους ως προς το πώς εκτυλίχθησαν τα πράγματα. Είπε ότι ουδέποτε άγγιξε την ΕΜ. Επέμεινε στη δική του εκδοχή των πραγμάτων. Δέχθηκε ότι οι εκδορές στα χέρια της ΕΜ είναι δυνατόν να έγιναν από τα χέρια της Κ2, όταν την κρατούσε. Δεν άκουσε την ΕΜ να λέει "jungle woman" αλλά πιστεύει τη σύζυγό του που του το είπε. Σε υποβολή, ότι έβρισε την ΕΜ, δεν απάντησε ουσιαστικά. Η ΧΣ δεν ήταν μάρτυρας, είπε, στο επεισόδιο με αυτόν, τη σύζυγό του, την ΧΧ και την ΕΜ αφού προς το τέλος του επεισοδίου βγήκε έξω από το σπίτι της. Ως προς τα όσα είπαν οι ΜΚ στο Δικαστήριο είπε ότι είναι συγγενείς και είναι φυσικό να υπερασπίζουν ο ένας τον άλλο. Επίσης ότι, ό,τι έκαναν οι παραπονούμενοι το έκαναν για τα λεφτά διότι τους κινούν και αγωγές. Σε υποβολή ότι υπάρχει ιατρική μαρτυρία ότι προκλήθηκε στην ΧΧ βαριά σωματική βλάβη είπε: «τα πάντα είναι δυνατά, όταν κάποιος επιζητεί λεφτά». Η Κ2 ανέφερε στη γραπτή κατάθεσή της στην αστυνομία ότι ο γείτονας της ο Παντελής της ανέφερε στις 26/10/12, ότι η ΕΜ την εξύβριζε στο Facebook. Θύμωσε σχετικά με αυτό. Την 01/11/12 και η ώρα 18.30 η ΕΜ έβγαινε έξω στο δρόμο έξω από το σπίτι της και φώναζε «jungle woman", εννοώντας αυτήν. Το πρωί της επομένης και επίδικης μέρας, βγήκε στην βεράντα της και φώναζε στην ΕΜ να βγει από το σπίτι της για να την αντιμετωπίσει. Την αποκάλεσε «Bastard». Η ΕΜ δεν ήρθε και μπήκε ξανά στο σπίτι της. Μετά από δέκα λεπτά περίπου ήρθε η μητέρα της ΕΜ, έξω από το σπίτι της και φώναζε με τον άντρα της που ήταν έξω στην βεράντα. Εκείνη την ώρα ήρθε και η ΕΜ και μαζί με την μητέρα της φώναζαν με τον άντρα της. Βγήκε έξω και άκουγε. Τότε η ΕΜ την πλησίασε και την έσπρωξε με τα δύο της χέρια στην κοιλιά και πήγε προς τα πίσω. Από αντίδραση άρπαξε με τα χέρια της, τα χέρια της ΕΜ και της τα κρατούσε σφιχτά για να μην τη ξαναχτυπήσει. Όταν η ΧΧ είδε αυτό, κινήθηκε προς το μέρος της για να την χτυπήσει και τότε ο Κ1, μπήκε μπροστά της, την έσπρωξε από τους ώμους και σταμάτησε. Η ΧΧ την εξύβρισε με τη λέξη «πουτάνα». Μετέβη στο νοσοκομείο και της χορηγήθηκαν φάρμακα για τον πόνο στην κοιλιά από το χτύπημα της ΕΜ. Κατέθεσε στο Δικαστήριο, ως Τεκμήριο 20, έγγραφο των σχολίων εναντίον της και του άντρα της και εναντίον του Καράντωνα, το οποίο είπε ότι εκτύπωσε η Κ3 από τον λογαριασμό της στο Facebook και το οποίο ανέφερε οτι περιέχει τις συζητήσεις της ΕΜ μαζί με την ΣΣ και τρίτα πρόσωπα. Επιβεβαίωσε τα όσα είπε ο Κ1 σε σχέση με το παράπονο που αυτός έκανε με τον Καράντωνα στην Αστυνομία την 1-11-
- Είπε ότι έκαναν και παλαιότερα καταγγελίες στην Αστυνομία για τη ρατσιστική συμπεριφορά των γειτόνων τους, χωρίς, όμως, αποτέλεσμα. Αντεξεταζόμενη, επέμεινε στην εκδοχή των πραγμάτων ως προωθήθηκαν από την Υπεράσπιση. Επέμεινε ότι όταν άρπαξε τα χέρια της ΕΜ, ήταν αυτοάμυνα αφού είχε προηγηθεί η δική της επίθεση. Δεν απέκλεισε, πάντως, να προκάλεσε εκείνη τις εκδορές που είχε η ΕΜ μετά τον καβγά. Όταν η ΧΧ προσπάθησε να επέμβει, ο Κ1 τη σταμάτησε από τους ώμους. Αυτή δεν έπεσε. Ούτε καν κάθισε στο έδαφος. Ο άντρας της ποτέ του δεν καυγάδισε, ούτε με άντρα ούτε με γυναίκα. Η ΧΣ δεν ήταν έξω την ώρα του επεισοδίου. Η ΧΣ υπερασπίζεται απλώς τις κόρες της, διότι και οι κόρες της ύβριζαν τους Κ, στο Facebook. Η λέξη "Bastard" που είπε αναφερόταν στην ΕΜ και όχι στις ΜΠ και ΣΣ. Αντιμετωπίζει καθημερινά ρατσισμό από τους γείτονες της. Η ΜΥ είπε ότι έλαβε το παράπονο του Κ1 και Παντελή Καράντωνα στις 31-10-12 όταν αυτοί πήγαν στον Αστυνομικό Σταθμό Αραδίππου να αναφέρουν τα σχόλια στο Facebook της ΕΜ και των ΜΠ και ΣΣ, εναντίον τους. Επικοινώνησε με την ΕΜ, η οποία αρνήθηκε αυτά και είπε ότι ο Καράντωνας προβαίνει σε παράπονα χωρίς λόγο, για να δημιουργεί προβλήματα. Της παρουσίασαν, είπε, τα σχόλια στο Facebook για τα οποία παραπονέθηκαν και η ίδια δεν διαπίστωσε κάτι εναντίον της ΕΜ. Τους παρέπεμψε, είπε, στο ηλεκτρονικό έγκλημα, εφόσον, κατά τη γνώμη της, το θέμα ξέφευγε της δικαιοδοσίας της. Δ. ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ Είχα την ευκαιρία μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τα λεγόμενά τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Προβαίνω σε αυτή την αξιολόγηση με γνώμονα, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος καθενός στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν ή να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, τη γενική συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την ακεραιότητα τους, την ειλικρίνεια τους, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Ζερβού v. Χαραλάμπους,
(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους,
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Επίσης κατά την αξιολόγηση υπόψη μου είχα και τις εισηγήσεις των δύο πλευρών κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων. Αντιπαρέβαλα επίσης τις θέσεις κάθε μάρτυρα με τη λοιπή μαρτυρία που κατατέθηκε στην υπόθεση, γραπτή και προφορική, και τη συνοχή και συνέπεια της εκδοχής καθενός με το σύνολο και τη λογική της υπάρχουσας μαρτυρίας. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. σελ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητα της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του καθενός μάρτυρα ξεχωριστά. Είναι επιθυμητό η μαρτυρία να συσχετίζεται, να αντιπαραβάλλεται και να διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, προσέγγιση η οποία επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και ενισχύει την πίστη του κοινού στη δικαστική αποστολή (βλ. Στυλιανίδης v. Χ¨Πιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056 και Mustafa v. Κακουρή κ.ά.
(2002)1(Α) Α.Α.Δ. σελ. 162). Εν προκειμένω, λόγω της φύσης του επίδικου συμβάντος, κατά την αξιολόγηση έλαβα υπόψη μου επίσης ότι τα περιστατικά για τα οποία ο κάθε μάρτυρας μαρτύρησε, εκτυλίχθησαν σε σύντομο χρόνο και με οξυμένα πνεύματα. Οποιεσδήποτε λοιπόν μικροδιαφορές στην εκδοχή που παρουσίασαν, ως σύνολο, οι μάρτυρες της κάθε πλευράς, πρέπει να αποφασισθεί ότι αφορούσαν σε ουσιώδες θέμα, ώστε να έχουν αρνητική επίπτωση στην αξιοπιστία εκάστου (βλ. Γιαννίδης v. Αστυνομίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 143 Ξυδιάς v. Αστυνομίας
(1993)2 Α.Α.Δ. 174, Πέτρου κ.ά v. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 76 και Χριστοδούλου Ρόπας v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 628). Ως προς την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των εμπειρογνωμόνων γιατρών, ΜΚ8, 9 και 10 των οποίων η εμπειρογνωμοσύνη, τα ευρήματα καθώς και η γνώμη του ΜΚ10 ότι η οξεία πτώση ακοής οφειλόταν στο επίδικο χτύπημα, δεν αμφισβητήθηκε, έλαβα υπόψη μου ότι καθήκον τους είναι να παρέχουν στο Δικαστήριο εκείνα τα εφόδια ώστε να μπορεί να προβεί στα δικά του συμπεράσματα (βλ. Θεοσκέπαστη Φαρμ v. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ 534, Μάριος Νικολάου v. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 841, Κωνσταντίνα Σιακόλα v. Αστυνομίας Ποιν. Εφεση Αρ. 53/11, Ημερομηνίας 24/01/2013). Οφείλω να αναφέρω στο σημείο αυτό τα εξής ως προς το Τεκμήριο
- Το Τεκμήριο 20 κατετέθη από την Κ2 ως έγγραφο, το οποίο περιέχει, κατά τον ισχυρισμό της, σχόλια της ΕΜ μαζί με τη ΣΣ και τρίτα πρόσωπα, τα οποία αναρτήθηκαν δημόσια στο Facebook κατά την περίοδο 25 με 27-10-2012 και αφορούν στην οικογένειά της καθώς και στην Δάφνη Πηχίδου, Κατηγορούμενη 3 και τον άντρα της, Παντελή Καράντωνα. Το έγγραφο αυτό, είπε η Κ2, τυπώθηκε από την Κ3 και δόθηκε στην Κ
- Το Τεκμήριο 20 κατατέθηκε στο Δικαστήριο, χωρίς ένσταση από την Κ-Α ως προς τη δεκτότητά του, αλλά με την επιφύλαξη ότι δεν είναι παραδεκτό ως προς την αλήθεια του περιεχομένου του. Προκύπτει, επομένως, ότι το Τεκμήριο 20 είναι εξ΄ακοής μαρτυρία για την Κ2 και ως τέτοιο, η βαρύτητά που θα του αποδοθεί θα αποφασισθεί στη βάση του άρθρου 27 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9 ως τροποποιήθηκε με το Νόμο Ν. 32(Ι)/
- Λαμβάνω ιδιαιτέρως υπόψη μου, ότι η Δάφνη Πηχίδου, Κ3, το άτομο που κατά την Κ2 τύπωσε το Τεκμήριο 20 και της το έδωσε, δεν ήρθε να μαρτυρήσει στο Δικαστήριο και ουδείς λόγος δόθηκε προς τούτο. Περιλαμβάνει συζητήσεις, που έγιναν κατ΄ισχυρισμό το 2012, πέραν των τριάμισυ ετών πριν την κατάθεσή του στο Δικαστήριο. Επίσης, ότι το Τεκμήριο είναι αντίγραφο κακής ποιότητας και ως εκ τούτου, δεν μπορεί να διακριβωθεί αν περιλαμβάνει εξ΄ακοής μαρτυρία πέραν του πρώτου βαθμού. Προκύπτει ακόμα, ότι είναι απόκομμα εγγράφου, παρά ολόκληρο έγγραφο με εμφανή αρχή και τέλος. Περαιτέρω, η τρίτη σελίδα αυτού, δεν είναι πλήρης, δηλαδή φαίνεται να είναι ημιτελής. Με βάση αυτά, κρίνω ότι δεν μπορώ να προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο Τεκμήριο αυτό ώστε να εξάξω οποιαδήποτε ασφαλή συμπεράσματα. Η ΕΜ μου έδωσε την εντύπωση ατόμου που πράγματι θίγηκε από τη συμπεριφορά των Κ1 και Κ2, χωρίς όμως να πείσει, ως ήθελε, ότι παντελώς απρόκλητα και άνευ οποιασδήποτε αιτίας, οι Κ1 και Κ2 είχαν τη συμπεριφορά που είχαν απέναντί της. Διάνθιζε την εκδοχή της με ηθικού περιεχομένου δηλώσεις, ούσα υπερβολικά, κατά την κρίση μου, έτοιμη να αρνηθεί κάθε πιθανό μερίδιο ευθύνης στην συμπεριφορά των Κ απέναντι της και της μητέρας της. Δεν έπεισε ως προς το ότι ο λογαριασμός Facebook που διατηρούσε ήταν εκτός λειτουργίας και εκτός του ελέγχου της κατά την 25 με 27/10/
- Κρίνω ότι, προώθησε τον ισχυρισμό αυτό ώστε να απεκδυθεί οποιωνδήποτε πιθανών συνεπειών εάν εκείνη ήταν ο συγγραφέας των σχολίων του Τεκμηρίου
- Επίσης, τον ισχυρισμό ότι η ίδια δεν ανάρτησε οποιαδήποτε σχόλια στο Facebook δεν τον ανέφερε στην αστυνομία, δεν είναι μέρος της κατάθεσης της και πρώτη φορά ακούστηκε στο Δικαστήριο. Και γνώριζε εξ΄αρχής ότι αυτή της η θέση θα είχε, εν τέλει, σημασία εφόσον 2 μέρες πριν, η ΜΥ την πήρε τηλέφωνο και την ενημέρωσε ότι ο Κ1 μαζί με τον Παντελή Καράντωνα έκαναν σχετική καταγγελία στην Αστυνομία, σχετικά με αυτά. Είπε στην κατάθεσή της, ότι μετά τον καβγά και μέχρι να έρθει ο ΔΜ και η αστυνομία, απλά συζητούσε με τους Κ και προσπαθούσε να τους καθησυχάσει. Θεωρώ ότι, κατά την ανθρώπινη εμπειρία, άτομο το οποίο απρόκλητα δέχεται βρισιές και επίθεση αυτής της μορφής και έκτασης και ήταν παρών σε αναίτια επίθεση εναντίον της μητέρας της, δεν παραμένει στο μέρος όπου του επιτέθηκαν και προσπαθεί να καθησυχάσει τους Κ. Η θέση αυτή στην κατάθεσή της, βρίσκω να συνάδει με την εντύπωση που προσπάθησε να δώσει και στο Δικαστήριο, ότι η ίδια ουδέν μεμπτό έπραξε, ήταν το αθώο θύμα απρόκλητης επίθεσης και ενήργησε, καθ' όλους τους χρόνους, πιο σωστά και ηθικά από τους Κατηγορούμενους. Επίσης, αντεξεταζόμενη είπε ότι, όταν ο Κ2 εκστόμιζε τα υβριστικά σχόλια του εναντίον της, αυτός βρισκόταν έξω από το σπίτι του και άκουγαν κι άλλοι στη γειτονιά. Ενώ στην κατάθεσή και σε άλλο σημείο στην αντεξέτασής της, είπε ότι ο σύζυγός της, απλώς της ανέφερε περί τούτων και δεν τα άκουσε η ίδια. Είναι αυτά που διέκρινα, σε συνδυασμό με τη στάση της στο εδώλιο του μάρτυρα, που με οδηγούν σε συμπέρασμα ότι δεν μπορώ να βασιστώ σε οτιδήποτε είπε για να εξάξω ασφαλές συμπέρασμα. Ούτε στη μαρτυρία της ΣΣ μπορώ να βασιστώ. Και η ίδια, όπως και η ΕΜ, ανέφερε ότι ο λογαριασμός της στο Facebook είχε τις συγκεκριμένες μέρες παραβιαστεί χωρίς να αναφερθεί σε περαιτέρω γεγονότα τα οποία θα προσέδιδαν βάρος αξιοπιστίας σε αυτό της τον ισχυρισμό. Το ανέφερε απλώς ως γεγονός, χωρίς εξειδίκευση ή λεπτομέρεια. Το γεγονός ότι αναγνώρισε τα 2 πρώτα σχόλια που της αποδίδονται ως δικά της στο Τεκμήριο 20, δεν διαφοροποιεί τα πράγματι, δεδομένης και της βαρύτητας που αποδόθηκε πιο πάνω στο Τεκμήριο
- Οι ΜΠ, ΧΧ και ΧΣ αντιθέτως, μου έκαναν καλή εντύπωση ως μάρτυρες της αλήθειας. Ήταν κατά την διάρκεια της παρουσίας τους στο εδώλιο, ήρεμες και σταθερές, χωρίς να διστάζουν να απαντήσουν ευθέως σε οποιαδήποτε ερώτηση. Δεν υπέπεσαν σε αντιφάσεις, οι οποίες να μπορούν να κλονίσουν την αξιοπιστία τους. Η προφορική τους μαρτυρία στο Δικαστήριο συνήδε με τις καταθέσεις τους και δεν τους αντιστρατεύτηκε με οποιοδήποτε τρόπο. Η ΧΧ μου έδωσε την εντύπωση ατόμου, το οποίο ξαφνιάστηκε από την απρόκλητη συμπεριφορά του Κ1 έναντι της. Μου άφησε θετική εντύπωση το ότι παρέπεμπε στη μαρτυρία των γιατρών για τα τραύματα που υπέστη από το επεισόδιο αντί να τα «χρησιμοποιήσει» ώστε να κερδίσει τη συμπάθεια του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία της δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση. Της υπεβλήθη η θέση των Κ και εκείνη επέμεινε σταθερά στη θέση της. Δεν μπορώ να αποδώσω στην ΧΣ το κίνητρο που οι Κ της αποδίδουν. Ότι δηλαδή λόγω συγγένειας υποστηρίζει την ΕΜ. Τα όσα είπε ήταν συγκεκριμένα και λεπτομερή και με έπεισε όταν έλεγε ότι αν οι Κ ήταν αυτοί που είχαν δεχθεί επίθεση και πάλι θα το έλεγε. Πείστηκα επίσης ότι ήταν παρούσα στον καβγά διότι σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα μπορούσε να περιγράψει τα όσα ανέφερε με τέτοια λεπτομέρεια. Δέχομαι επίσης ότι ως προς το επεισόδιο μεταξύ Κ, και ΕΜ και ΧΧ ήταν ανεξάρτητη μάρτυρας και ορθά τοποθετήθηκε ο ΜΚ
- Το γεγονός ότι οι ΜΠ και ΣΣ είναι κόρες της δεν μπορεί, δεδομένης της λοιπής της στάσης στο εδώλιο και των λεγομένων της γενικά, τόσο στο Δικαστήριο όσο και στην αστυνομία, να της αφαιρέσει από την αξιοπιστία της ως προς τις βρισιές που άκουσε για αυτές από την Κ
- Κρίνω και τον ΔΜ ως αξιόπιστο μάρτυρα. Η μαρτυρία ήταν, βεβαίως, περιορισμένης αξίας εφόσον το μόνο που πρωτογενώς ο ίδιος γνωρίζει ως προς το επίδικο επεισόδιο είναι ότι άκουσε μέσα από το σπίτι του, έξω γυναικεία φωνή να βρίζει και να φωνάζει «πουτάνα αγάμητη». Άκουσε επίσης την Κ2 να καλεί τη σύζυγό του να βγει έξω. Δεν κλονίστηκε αντεξεταζόμενος. Δεν μου διαφεύγει ότι η μαρτυρία του, ως προς το ότι άκουσε γυναικεία φωνή να φωνάζει τη φράση «πουτάνα αγάμητη», συγκρούεται με την επίσης αξιόπιστη μαρτυρία της ΧΣ, ότι είναι ο Κ που φώναζε στην ΕΜ την εν λόγω φράση. Προτιμώ τη μαρτυρία της ΧΣ, διότι εκείνη ήταν έξω από το σπίτι της όταν είδε και άκουσε τον Κ να εκστομίζει αυτή τη φράση, ενώ ο ΔΜ άκουσε τη φράση αυτή από μέσα στο σπίτι του και συγκεχυμένη με, όντως, γυναικεία φωνή που φώναζε και έβριζε, αυτή της Κ
- Ως αξιόπιστο μάρτυρα, κρίνω επίσης τον ΜΚ
- Έφθασε στη σκηνή μετά το τέλος του επεισοδίου και έτσι η συνεισφορά του στην εξακρίβωση των επίδικων θεμάτων, στη βάση των όσων ανέφερε στην κατάθεση του και στο Δικαστήριο, είναι περιορισμένη. Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι δεν συμφωνώ με την άποψη που εξέφρασε ότι δεν χρειαζόταν να διερευνήσει τους ισχυρισμούς των Κ ότι έτυχαν υποτιμητικών και ρατσιστικών σχολίων στο Facebook διότι η αστυνομία, διερευνά όπως είπε τα αδικήματα και όχι τους λόγους που οδήγησαν σε αυτά. Εάν διερευνούσε και αυτή τη πτυχή, δυνατόν να μπορούσε να παρέχει στο Δικαστήριο μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα ως προς το πώς τα πράγματα κατέληξαν στο επίδικο επεισόδιο. Στη βάση της ανθρώπινης εμπειρίας, ένας θα μπορούσε ακόμα να πει, ότι εάν η αστυνομία ενέκυπτε με τη δέουσα προσοχή επί των παραπόνων των Κ, τα πράγματα ίσως και να μην οδηγούνταν τελικά εδώ και να μην έπαιρναν και παραπονούμενοι και κατηγορούμενοι τα πράγματα στα χέρια τους. Και οι 3 γιατροί, ΜΚ8, 9 και 10, παρείχαν στο Δικαστήριο εκείνα τα εφόδια ώστε να κατανοήσει την επιστημονική μαρτυρία τους. Παρείχαν και οι τρεις στέρεο έδαφος στο Δικαστήριο, ώστε να χρησιμοποιήσει τη μαρτυρία τους για να εξάξει τα δικά του συμπεράσματα. Δεν αμφισβητήθηκε ούτε η εμπειρογνωμοσύνη τους, ούτε τα ευρήματά τους. Ούτε αμφισβητήθηκε, αυτή καθ΄εαυτή η γνώμη, που ο ΜΚ10 εξέφρασε ως προς το ότι η οξεία κώφωση της ΧΧ προέρχετο από το επίδικο χτύπημα. Εξέφρασε την άποψη ότι θα ήταν δύσκολο η υπερβαρική οξυγόνωση να βελτιώσει την κατάσταση της ΧΧ, ως είχε, όταν την εξετασε. Είπε επίσης ότι δεν μπορεί να γνωρίζει αν η ΧΧ είχε οποιαδήποτε προηγούμενη ευαισθησία, ούτε υπήρχαν προηγούμενα ακουογραφήματα, αλλά βάση των δικών του ευρημάτων του σε συνδυασμό με το τι του ανέφερε η ΧΧ, κατέληξε στο ότι τα συμπτώματά της προκλήθηκαν από το χτύπημα. Δέχομαι την άποψή του αυτή και προβαίνω σε σχετικό εύρημα. Αντίθετα, ο Κ1 δεν μου έκανε καθόλου καλή εντύπωση. Ήταν εμφανής η προσπάθεια του να απεκδυθεί κάθε ευθύνης για τον καβγά και, απλά, να αναδειχθεί ως υπερασπιστής της συζύγου του. Εμφανής ήταν και η προσπάθεια του να πείσει ότι, λόγω συγγένειας και μόνο, οι εκδοχές των παραπονούμενων ταιριάζουν μεταξύ τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, αντί να απαντά στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν ως προς τα γεγονότα, υπέκφευγε κάνοντας αναφορά στο τι οι ΜΚ είπαν στις καταθέσεις τους. Όταν, για παράδειγμα, του υπεβλήθη ότι έβρισε την ΕΜ, είπε μόνο ότι ο ΔΜ, είπε στην κατάθεσή του, ότι τη βρισιά που αποδίδεται στον Κ, την άκουσε από γυναικεία φωνή και «έχω την εντύπωση ότι η φωνή μου δεν είναι γυναικεία». Στην κατάθεσή του ανέφερε δύο εκδοχές ως προς το πώς συνέβη το περιστατικό με την ΧΧ. Πρώτα ανέφερε ότι όταν η ΧΧ είδε την Κ2 να κρατά την ΕΜ από τα χέρια κινήθηκε απειλητικά προς την Κ2, και ο Κ1 επενέβη και της έπιασε τα χέρια. Ακριβώς μετά, είπε ότι επενέβη και την έσπρωξε ελαφριά από τους ώμους για να τη σταματήσει να επέμβει στον καβγά μεταξύ ΕΜ και της συζύγου του. Κατά τη μαρτυρία του στο Δικαστήριο, ανέφερε κάτι άλλο. Ότι ουδέποτε μάλλωσε ή χτύπησε οποιοδήποτε. Το ίδιο ανέφερε και η γυναίκα του για εκείνον. Αντεξεταζόμενος, επέμεινε ότι η ΧΧ έβριζε τη γυναίκα του για ώρα, πριν τη συμπλοκή, ενώ στην κατάθεσή του, ανέφερε απλώς ότι η ΧΧ φώναζε δυνατά και θυμωμένα. Όταν του υπεβλήθη ότι προκάλεσε στη ΧΧ βαριά σωματική βλάβη, αυτός απάντησε ότι τα κάνουν όλα αυτά για τα λεφτά. Απάντηση η οποία δε συνάδει με τη λογική και επίσης κάποιου που προσπαθεί να αποφύγει να τοποθετηθεί ουσιαστικά. Δεν έχω αμφιβολία ότι δεν πρέπει να βασιστώ στα λεγόμενά του για να εξάξω οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα. Ούτε και στα λεγόμενα της Κ2 μπορώ, όμως, να βασιστώ. Η προσπάθειά της να υποστηρίξει το σύζυγό της και τη δική τους εκδοχή των πραγμάτων ήταν εμφανής. Η εκδοχή της περιείχε ανακολουθίες. Είπε, για παράδειγμα, ότι η ΧΣ δεν ήταν έξω την ώρα του επεισοδίου, αλλά αργότερα κατά την αντεξέτασή της είπε ότι η ΧΣ της είπε να πάρει το μωρό, που κρατούσε η αδερφή της, στο σπίτι, θέσεις που δεν συνάδουν μεταξύ τους. Προσπάθησε επίσης, να υποβαθμίσει τη δική της συνεισφορά στην όξυνση των πνευμάτων που οδήγησαν στον καβγά. Στην κατάθεσή της, δέχθηκε, ότι βγήκε έξω το πρωί της επίδικης μέρας και φώναζε στην ΕΜ να βγει από το σπίτι της για να την αντιμετωπίσει. Σε άλλο σημείο της κατάθεσής της, είπε ότι όταν βγήκε η ΕΜ από το σπίτι της και φώναζε με τον άντρα της, αυτή πήγε και στάθηκε μπροστά από την είσοδο του σπιτιού της στο κάγκελο και τους άκουγε. Οι θέσεις αυτές δεν βρίσκω να συνάδουν μεταξύ τους. Έκανε αναφορές στην ισχυριζόμενη προηγούμενη ρατσιστική συμπεριφορά των γειτόνων της, ακόμα και εκεί που δεν ταίριαζαν στις ερωτήσεις που ερωτείτο, δίνοντας την εντύπωση ότι χρησιμοποιούσε τη συμπεριφορά τους αυτή ως ασπίδα στα όσα της καταλογίζονται. Για παράδειγμα, όταν ερωτήθηκε γιατί εφόσον είχε πρόβλημα με την ΕΜ δεν πήγε να της χτυπήσει την πόρτα και να της το πει και αντ΄αυτού βγήκε από το πρωί και φώναζε στη γειτονιά, είπε ότι στο παρελθόν αντιμετώπισε ρατσιστική συμπεριφορά από την ΧΣ όταν πήγε να της ζητήσει το λόγο και έτσι θεώρησε άσκοπο να πάει σε άλλους γείτονες. Απορρίπτω την εκδοχή της καθ΄ολοκληρία. Της ΜΥ, δεν αμφισβητήθηκε ούτε η εκδοχή της ούτε η αξιοπιστία της. Δέχομαι τα όσα ανέφερε ως προς τα γεγονότα της 31-10-2012 ως αληθή. Ε. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Στη βάση της μαρτυρίας των αξιόπιστων μαρτύρων ΧΧ, ΜΠ, ΔΜ, ΧΣ, ΜΚ7, 8, 9 και 10 καταλήγω σε ευρήματα, ως ακολούθως: Η Κ2, την 02/11/2012 και γύρω στις 7:15 το πρωί, βγήκε στη βεράντα του σπιτιού της και φώναζε και έβριζε την ΕΜ και τις ΜΠ και ΣΣ, με τη λέξη Bastards «σχετικά με κάτι που είχε να κάνει με το Facebook» Όταν η ΧΣ βγήκε έξω από τη δική της οικία, μαζί με τον άντρα της, είδαν τον Κ1 να φωνάζει «Έλα έξω ρα πουτάνα αγάμητη». H Κ2 συνέχισε, στην παρουσία τους, να βρίζει με τη λέξη Bastard την ΜΠ και ΣΣ. Γύρω στις 0800 το πρωί έφθασε στο μέρος, η ΧΧ και ενώ η ΧΣ βρισκόταν έξω από το δικό της σπίτι, η ΧΧ τη ρώτησε τι έγινε το πρωί. Τότε ο Κ1, που μέχρι τότε ήταν στη βεράντα του σπιτιού του, ήρθε στο δρόμο, όπου βρίσκονταν οι 2 γυναίκες, είπε στην ΧΧ «έλα να σου πω εγώ ινταμπου εγίνηκε» και έσπρωξε δυνατά με τα δύο του χέρια στο στομάχι την ΧΧ. Ως αποτέλεσμα τούτου, η ΧΧ έπεσε στο έδαφος και χτύπησε το κεφάλι της στην αριστερή πλευρά. Τότε η ΕΜ, ήρθε και στάθηκε μπροστά από τη μάνα της και ο Κ1 αποτραβήχτηκε. Η ΕΜ προσπάθησε με το κινητό της να πάρει την Αστυνομία, αλλά ο Κ την χτύπησε στα χέρια με αποτέλεσμα το κινητό της να πέσει κάτω. Τότε η Κ2 που μέχρι τότε βρισκόταν στη βεράντα του σπιτιού της, ήρθε κι εκείνη στο δρόμο και άρπαξε την ΕΜ από τα χέρια. Της τα κρατούσε σφικτά σε σταυρό μπροστά στο στέρνο της. Σε κάποιο σημείο της συμπλοκής, και ο Κ1 βοήθησε την Κ2 να κράτησει με τον ίδιο τρόπο την ΕΜ και την έσπρωχναν. Οι Κ έβριζαν την ΕΜ με τις λέξεις "bastard" και "bitch". Κατά τη διάρκεια της συμπλοκής οι Κ και η ΕΜ φώναζαν μεταξύ τους. Όταν η ΕΜ είπε ξανά ότι θα πάρει την αστυνομία, οι Κ την άφησαν. Η ΧΧ σηκώθηκε με τη βοήθεια της ΧΣ και τηλεφώνησε στην αστυνομία και στον ΔΜ. Ήρθε πρώτα η Αστυνομία και μετά ο ΔΜ. Διαπιστώθηκε την ίδια μέρα στις Α' Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, σε δύο διαδοχικές επισκέψεις της ΧΧ, ότι αυτή υπέστη κεφαλαιμάτωμα τριχωτού κεφαλής και αριστερού βρεγματικού. Παρουσίασε, επίσης, ψυχική αναστάτωση και επιγαστραλγία. Υπέστη, περαιτέρω, αιμάτωμα του αριστερού εξωτερικού αυτιού. Στις 9-11-2012 και εφόσον η μειωμένη ακοή της ΧΧ και οι εμβοές συνεχίζονταν, διαπιστώθηκε κατόπιν ακουογραφήματος από τον ΜΚ10 ότι η ΧΧ είχε οξεία πτώση ακοής στο αριστερό αυτί, σχεδόν κώφωση. Διαπιστώθηκε την ίδια μέρα στις Α' Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας, ότι η ΕΜ υπέστη 2 μικρές εκδορές στην εσωτερική επιφάνεια του εσωτερικού δεξιού καρπού. Το περιστατικό εκτυλίχθηκε στην οδό Μαραθόβουνου στην Αραδίππου, όπου ο δρόμος τελειώνει σε αδιέξοδο, γύρω από το οποίο ευρίσκονται και γειτνιάζουν τα σπίτια των Κ, της ΕΜ και ΔΜ και της ΧΣ με τον άντρα της και τα παιδιά τους. Στ. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Σε σχέση με την 1η κατηγορία: Το άρθρο 231 του Ποινικού Κώδικα προνοεί τα ακόλουθα: «
- Όποιος προκαλεί παράνοµα βαριά σωματική βλάβη σε άλλο είναι ένοχος κακουργήµατος και υπόκειται σε φυλάκιση επτά χρόνων ή σε χρηµατική ποινή ή και στις δύο αυτές ποινές.» Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κεφ. 154: "βαριά σωματική βλάβη" σημαίνει σωματική βλάβη που ισοδυναμεί με ακρωτηριασμό ή επικίνδυνη σωματική βλάβη ή που επιφέρει ή που πρόκειται να επιφέρει σοβαρή ή μόνιμη βλάβη στην υγεία ή την άνεση ή που εκτείνεται μέχρι τη μόνιμη παραμόρφωση ή τη μόνιμη ή σοβαρή βλάβη εξωτερικού ή εσωτερικού σωματικού οργάνου, μεμβράνης ή αίσθησης "σωματική βλάβη" σημαίνει σωματική βλάβη, ασθένεια ή διαταραχή, είτε μόνιμη είτε προσωρινή "τραύμα" σημαίνει τομή ή ρήξη που τέμνει ή που διαπερνά εξωτερική μεμβράνη του σώματος και εξωτερική μεμβράνη για τους σκοπούς του παρόντος ορισμού θεωρείται η μεμβράνη την οποία κάποιος δύναται να αγγίξει χωρίς να παραστεί ανάγκη τομής ή διάτρησης άλλης μεμβράνης. Παράνομη είναι μια πράξη όταν γίνεται χωρίς νόμιμη δικαιολογία (βλ. Police v. Djioppou
(1972)10 JSC 1365). O τραυματισμός δηλαδή προσώπου θα πρέπει να γίνεται αδικαιολόγητα και έτσι αποκλείεται ο τραυματισμός ο οποίος γίνεται ως αποτέλεσμα νόμιμης αυτοάμυνας, ζήτημα όμως το οποίο θα πρέπει να εγείρει η υπεράσπιση (βλ. Kallishis v. The Republic
(1981)2 C.L.R. 143, Μαραγκός v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 251 και Ανδρέας Αχταρ κ.α. v. Αστυνομίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 397). Επίσης, να αναφερθεί ότι απαιτείται η απόδειξη πρόθεσης του κατηγορούμενου για να τραυματίσει άλλο πρόσωπο (βλ. Petros Stavrinou v. The Republic
(1969)2 C.L.R. 97). Βαριά σωματική βλάβη είναι σοβαρός τραυματισμός ο οποίος προκαλείται ένεκα της επίθεσης λαμβανομένου υπόψη όλων των περιστάσεων (βλ., μεταξύ άλλων, Evripides Christou v. The Police
(1972)2 CL.R. 38). Στην Ανδρέας Α. Αεροπόρος v. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 275 τραύματα στο πρόσωπο, μεταξύ αυτών, και κάταγμα ρινικού οστού του θύματος τα οποία προκλήθηκαν από δυνατές γροθιές του κατηγορούμενου συνιστούσαν Βαριά σωματική βλάβη. Ως προς την απαιτούμενη πρόθεση, η Τσεκούρας ν. Δημοκρατίας, Π.Ε. 180-2010, ημερ. 11-10-2012, είναι κατατοπιστική: «Η μαρτυρία περί πρόθεσης σπανίως είναι άμεση. Η πρόθεση όμως μπορεί να εξαχθεί από τις περιστάσεις, νοουμένου και πάλι ότι θα ήταν το μόνο εύλογο συμπέρασμα που αναπόφευκτα προκύπτει (Σάββα v. Δημοκρατίας
(1993)2 C.L.R. 258, Μενελάου ανωτ.). Η νομολογία πάντως, εκφράζοντας την κοινή ανθρώπινη εμπειρία και λογική, διαπιστώνει πως κάθε πρόσωπο τεκμαίρεται ότι έχει την πρόθεση να επιφέρει τις φυσικές συνέπειες των πράξεων του (R. v. Georghiades (No. 2) 22 C.L.R. 128). Το τεκμήριο βέβαια αυτό είναι μαχητό και αρκεί η πρόκληση υποβόσκουσας έστω αμφιβολίας για να ανατραπεί.». Εν προκειμένω, ο ισχυρισμός του Κ1, ήταν αρχικά και στην κατάθεσή του στην Αστυνομία ότι έσπρωξε την ΧΧ στους ώμους. Στο Δικαστήριο προέβαλε τον ισχυρισμό ότι ουδέποτε τη χτύπησε. Η συγκεχυμένη του υπεράσπιση, πέραν από λόγο που συνείσφερε στην κρίση του ως αναξιόπιστο, δεν κατάφερε να ανατρέψει το μαχητό τεκμήριο της πρόθεσης του να επιφέρει τις συνέπειες των πράξεών του. Δεν ήταν η θέση του, για παράδειγμα, ότι της χτύπησε μεν αλλά δεν είχε πρόθεση να της προξενήσει βλάβη, οπόταν να μπορούσε να ανατραπεί το μαχητό τεκμήριο της πρόθεσης του να επιφέρει τις συνέπειες των πράξεών του. Τα τραύματα που η ΧΧ παρουσίασε την ίδια μέρα και διαπιστώθηκαν από τις γιατρούς ΜΚ8 και ΜΚ9, ως τα ανωτέρω ευρήματα, ήταν ως αποτέλεσμα της πτώσης της ΧΧ στο έδαφος, κατόπιν απρόκλητης και παράνομης επίθεσης από τον Κ. Την οξεία πτώση ακοής στο αριστερό αυτί της ΧΧ την οποία διαπίστωσε ο ΜΚ10 στις 9/11/2012, κατόπιν ακουογραφήματος, την αποδίδω, στη βάση της μαρτυρίας του ιδίου γιατρού (η οποία με τη σειρά της βασίστηκε σε όλα τα ενώπιον του στοιχεία και στην άποψή του ως εμπειρογνώμονας) στην επίδικη επίθεση και συνακόλουθη πτώση της ΧΧ στο έδαφος. Ο Κ1 κρίνεται ένοχος στην κατηγορία αυτή. Η Κ2 αθωώνεται στην κατηγορία αυτή, ελλείψει οποιαδήποτε εναντίον της μαρτυρίας για το αδίκημα αυτό. Σε σχέση με τη 2η κατηγορία: Το Άρθρο 243, του Ποινικού Κώδικα, διαλαμβάνει: «Όποιος διαπράττει επίθεση που προκαλεί πραγματική σωματική βλάβη είναι ένοχος πλημμελήματος.» Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι: (α) η ύπαρξη επίθεσης και (β) η πρόκληση εξ΄αυτής, πραγματικής σωματικής βλάβης. Ο όρος επίθεση έχει ερμηνευθεί ότι περιλαμβάνει οποιαδήποτε πράξη που γίνεται με πρόθεση ή με μεγάλη αδιαφορία να προκαλέσει και που προκαλεί σ΄ ένα άλλο πρόσωπο το φόβο ότι θ΄ ασκηθεί άμεση ή παράνομη βία εναντίον του (βλ. R. v. Venna
(1975)3 All E.R. 788, R. v. Ireland, R. v. Burstow
(1998)AC 147 HL και Archbold, έκδοση 2002, παρά 19-166). Ο όρος χρησιμοποιείται με την έννοια της πραγματικής ή σκοπούμενης (intended) χρήσης παράνομης βίας σε κάποιο άλλο πρόσωπο χωρίς τη συγκατάθεσή του. Η μεγάλη αδιαφορία, που μπορεί να στοιχειοθετήσει εναλλακτικά το συστατικό στοιχείο της πρόθεσης στο αδίκημα, έχει περιγραφεί στη νομολογία του κοινοδικαίου ότι καλύπτει τις περιπτώσεις όπου ο παραβάτης, πριν ενεργήσει, είτε παραβλέπει την πιθανότητα του κινδύνου, είτε, αφού συνειδητοποιήσει την ύπαρξη του κινδύνου, παραταύτα προβαίνει στις ενέργειες του (βλ. R. v. Lawrence
(1981)1 All E.R. 974, 982, R. v. Caldwell
(1981)1 All E.R. 964, 966 και Archbold, 42η έκδοση, παρ. 17-25). Η πραγματική σωματική βλάβη, ορίζεται στον Archbold (ανωτέρω) παρά 19-197, ως εξής: «Bodily harm has its ordinary meaning and includes any further injury calculated to interfere with the health and comfort of the victim: such hurt or injury need not be permanent, but must be more than merely transient or trifling.» Στην Georghiades v. Police
(1985)2 C.L.R. 56, επιφανειακή εκδορά στο πρόσωπο με ερέθισμα θεωρήθηκε αρκετή για σκοπούς του άρθρου 243 του Κεφ. 154. Ακόμη και επίθεση που προκαλεί υστερική νευρική κατάσταση θεωρείται ως πραγματική σωματική βλάβη (βλ. Miller
(1954)2 All E.R. 329). Σύμφωνα με ευρήματα που διατυπώθηκαν πιο πάνω και οι 2 Κατηγορούμενοι επιτέθηκαν στην ΕΜ, όταν αυτή μπήκε μεταξύ της μητέρας της και του Κ
- Ως άμεση συνέπεια της επίθεσης αυτής, προκλήθηκαν στην ΕΜ δύο μικρές εκδορές στην εσωτερική επιφάνεια του δεξιού καρπού, τραύματα που εμπίπτουν στον ορισμό της πραγματικής σωματικής βλάβης. Είτε οι κατηγορούμενοι είχαν πρόθεση να προκαλέσουν στην ΕΜ τα τραύματα αυτά, είτε αδιαφόρησαν ως προς τις φυσικές συνέπειες της παράνομης βίας που άσκησαν στην ΕΜ, προκύπτει και η απαραίτητη πρόθεση για την συντέλεση του αδικήματος του άρθρου 243 του Κεφαλαίου
- Δεν θα εξετάσω το θέμα που έθεσε η Υπεράσπιση, οτι η συμπεριφορά των Κ ήταν αυτοάμυνα, διότι αξιόπιστη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου που να αποδεικνύει ότι είναι η ΕΜ που πρώτη κινήθηκε απειλητικά εναντίον τους, δεν υπάρχει. Έτσι ελλείπει η βάση γεγονότων, η οποία θα καθιστούσε την εξέταση του ισχυρισμού της αυτοάμυνας, αναγκαία. Και οι 2 κατηγορούμενοι κρίνονται ένοχοι στην κατηγορία αυτή. Σε σχέση με την 3η κατηγορία: Το άρθρο 95 του Ποινικού Κώδικα προνοεί ως ακολούθως: «Όποιος χωρίς εύλογη αιτία προκαλεί θόρυβο ή ταραχή σε δημόσιο χώρο με τέτοιο τρόπο που ενδέχεται να οδηγήσει σε ανησυχία τους περιοίκους ή να προκαλέσει διασάλευση της ειρήνης είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση τριών μηνών». H Κατηγορούμενη 2 δεν αμφισβήτησε ότι βγήκε το πρωί της επίδικης μέρας έξω από το σπίτι της και φώναζε στη γειτονιά στην ΕΜ να βγει έξω για να την αντιμετωπίσει. Παραδέχθηκε επίσης ότι την έβρισε με τη λέξη Bastard, όταν ήταν έξω από το σπίτι της και αυτό μπορούσαν να το ακούσουν και οι ΧΣ, μέσα από το σπίτι της και ΜΠ, όταν βγήκε έξω από το σπίτι της. Ο Κ1 με τη φράση «έλα έξω ρα πουτάνα αγάμητη», την οποία εκστόμισε προς την ΕΜ ενώ βρισκόταν έξω από το σπίτι του, τόσο δυνατά ώστε να τον ακούσει η ΧΣ ενώ αυτή βρισκόταν έξω από το δικό της σπίτι, δημιούργησε θόρυβο σε δημόσιο χώρο κατά τρόπο που ήταν πραγματικό ενδεχόμενο να οδηγήσει σε ανησυχία τους περιοίκους. Ο όρος «εύλογη αιτία» εντός του πιο πάνω άρθρου, συναρτάται με τα ιδιαίτερα περιστατικά κάθε περίπτωσης. Δεν μπορεί να δοθεί εκ προοιμίου και εξαντλητικός ορισμός. Ο Κατηγορούμενος, σε τέτοιες περιπτώσεις, οφείλει να δείξει ότι είχε το δικαίωμα να φωνάξει και ότι η πεποίθησή του ότι είχε αυτό το δικαίωμα ήταν εύλογη (Βλ. σχετικά Κυριάκου ν Αστυνομίας
(2002)2 ΑΑΔ 499). Ως προς την «εύλογη αιτία» εν προκειμένω, αναφέρω ότι με την απόρριψη της αξιοπιστίας της Κ2, δεν μπορεί να υπάρξει, και δεν υπήρξε, εύρημα ότι η ΕΜ βγήκε το προηγούμενο βράδυ έξω από το σπίτι της και φώναζε Jungle woman εννοώντας εκείνη. Περαιτέρω, εφόσον η βαρύτητα του Τεκμηρίου 20 αξιολογήθηκε ως ανωτέρω, δεν μπορεί να υπάρξει εύρημα ως προς οποιαδήποτε συγκεκριμένα προηγούμενα της επίδικης ημερομηνίας σχόλια των παραπονουμένων, τα οποία ήταν υποτιμητικά ή ρατσιστικά, για τους Κ στο Facebook. Η μόνη αξιόπιστη μαρτυρία που υπάρχει, σε σχέση με το θέμα αυτό βρίσκεται στην κατάθεση της ΧΣ ημερομηνίας 02/11/2012 και είναι ότι η Κ2 φώναζε το πρωί και ύβριζε τις ΕΜ, ΜΠ και ΣΣ «σχετικά με κάτι που είχε να κάνει με το Facebook». Η αναφορά αυτή, όμως, δεν είναι αρκούντως συγκεκριμένη, ώστε να δύναται να αποτελέσει εύλογη αιτία, για σκοπούς του άρθρου αυτού. Απουσιάζει, επομένως, από την αξιόπιστη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου, μαρτυρία ως προς οποιαδήποτε εύλογη αιτία είχαν οι Κ να προκαλούν ανησυχία. Κρίνω και τους 2 κατηγορούμενους ένοχους στην Κατηγορία αυτή. Σε σχέση με την 4η και 6η και 7η κατηγορία Το αδίκημα της δημόσιας εξύβρισης δημιουργείται από το άρθρο 99 του Ποινικού Κώδικα το οποίο προβλέπει ως εξής: «Όποιος σε δημόσιο χώρο ή σε χώρο που δεν είναι δημόσιος με τέτοιο τρόπο ή κάτω από συνθήκες ώστε να ενδέχεται να ακουστεί από οποιοδήποτε πρόσωπο που βρίσκεται σε δημόσιο χώρο, εξυβρίζει άλλο με τέτοιο τρόπο που ενδέχεται να προκαλέσει σε παρευρισκόμενο πρόσωπο επίθεση, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση ενός μήνα ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις εβδομήντα πέντε λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές». Στο άρθρο 4 του Ποινικού Κώδικα, αναφέρεται, μεταξύ άλλων: "δημόσιος χώρος ή δημόσιο υποστατικό περιλαμβάνει δημόσια διάβαση και κτίριο, μέρος ή τόπο φυσικής άνεσης όπου το κοινό έχει δικαίωμα ή άδεια εισόδου είτε χωρίς όρους είτε με όρο πληρωμής, καθώς και κτίριο που χρησιμοποιείται κάθε φορά για δημόσια ή θρησκευτική συγκέντρωση, για συνάθροιση ή ως δικαστήριο ή ως δικαστήριο σε δημόσια συνεδρίαση". Για καταδίκη επί της κατηγορίας αυτής, απαιτείται να καταδειχθεί ότι (α) εξυβρίστηκε άλλος, (β) σε δημόσιο χώρο ή με τρόπο που να ενδέχεται να ακουστεί από οποιοδήποτε πρόσωπο βρίσκεται σε δημόσιο χώρο και (γ) με τέτοιο τρόπο ώστε να ενδέχεται να προκαλέσει παριστάμενο πρόσωπο σε επίθεση. Στην Αγγλική υπόθεση Brutus v. Cozens
(1972)2 All E.R. 1297, τονίστηκε ότι στις λέξεις που εκστομίζονται σε τέτοιου είδους υποθέσεις πρέπει να αποδίδεται το συνηθισμένο τους νόημα. Και ότι, το ερώτημα κατά πόσο συγκεκριμένη συμπεριφορά είναι υβριστική αποτελεί θέμα πραγματικό. Αποφασίστηκε επίσης ότι δε χρειάζεται απόδειξη του κατά πόσο προκλήθηκε οποιοσδήποτε παρευρισκόμενος να επιτεθεί. «Είναι αρκετόν ότι, όπως ρητά προβλέπει το άρθρο 99, ήταν ενδεχόμενο από την εξύβριση να αντιδράσει επιθετικά παριστάμενο πρόσωπο.» (βλ. και Αχιλλέως ν. Αστυνομίας
(1996)2 ΑΑΔ 98 και Π.Ε.36/14, Γιώργος Λουκαϊδης ν. Αστυνομίας, ημερομηνία απόφασης 9-12-2014). Στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Μπαμπινιώτη αναφέρεται ότι «Πουτάνα» σημαίνει: πόρνη - ανήθικη γυναίκα - υβριστικό για γυναίκα. και, «Αγάμητος»: 2.(Αργκό) αυτός που έχει δύστροπο και παράξενο χαραχτήρα (ο οποίος αποδίδεται σε έλλειψη ικανοποιητικής σεξουαλικής ζωής). Συνώνυμο: στερημένος. Η λέξη «bastard» σημαίνει στα Ελληνικά, μπάσταρδος. Στο πιο πάνω λεξικό αποδίδεται, στη λέξη η έννοια «αυτός που γεννήθηκε από από μη νόμιμα παντρεμένους γονείς, νόθος». Μπορεί βεβαίως να χρησιμοποιηθεί και υποτιμητικά. Η λέξη «bitch» σημαίνει στα Ελληνικά, σκύλα και σύμφωνα με το πιο πάνω λεξικό, είναι όρος υβριστικός για γυναίκα με κακό χαραχτήρα, δύστροπη και στην αργκό είναι η πόρνη. Οι φράσεις που εκστόμισε ο Κ1 εναντίον της ΕΜ και η Κ2 εναντίον των ΕΜ, ΜΠ και ΣΣ, είναι αναμφίβολα υβριστικές κατά περιεχόμενο και σύμφωνα με τις προαναφερθείσες ερμηνείες. Εκφράζουν, δε, αγανάκτηση, δυσαρέσκεια και έντονα αρνητικά συναισθηματικά προς τον υβριζόμενο. Ειδικά υπό τις περιστάσεις, που αναφέρθηκαν. Δηλαδή, στις 7 και 15 το πρωί και ενώ οι υβριζόμενοι, βρίσκονταν εντός των σπιτιών τους. Η ΧΣ είπε ότι όταν αυτή εξήλθε του σπιτιού της η Κ2 έβριζε τις κόρες της στην παρουσία της και η ΜΠ είπε ότι η Κ2 έβρισε αυτήν και την αδερφή της ΣΣ, στο πρόσωπό της. Το γεγονός ότι ο Κ1 βρισκόταν έξω από το σπίτι του και η ΕΜ μέσα στο σπίτι της όταν την εξύβριζε, δεν απολήγει στο να μην πληρείται το συστατικό στοιχείο του αδικήματος, ως (β) ανωτέρω, διότι η εξύβριση αυτή δεν παύει να του να διενεργήθηκε με τρόπο που να υπήρχε ενδεχόμενο να ακουστεί από οποιοδήποτε πρόσωπο βρισκόταν σε δημόσιο χώρο, π.χ. στο δρόμο πλησίον των δύο σπιτιών. Είναι άσχετο αν τέτοια μαρτυρία δεν δόθηκε (εκτός στην περίπτωση της κατηγορίας 7, που η ΜΠ είπε ότι βγήκε στο δρόμο και κατευθύνθηκε προς παρακείμενο χωράφι όταν άκουσε την Κ2 να την εξυβρίζει). Το ενδεχόμενο και μόνο αρκεί. Ήταν επίσης, πραγματικό ενδεχόμενο, παριστάμενο πρόσωπο να αντιδράσει επιθετικά, ακούγοντας τις εξυβρίσεις αυτές, ασχέτως του οτι αξιόπιστη μαρτυρία ότι παριστάμενο πρόσωπο πράγματι αντέδρασε επιθετικά, εν προκειμένω δεν υπάρχει. Και πάλι, το ενδεχόμενο και μόνο αρκεί. Κρίνω, στη βάση όλων των πιο πάνω, επομένως, τον Κατηγορούμενο 1 ένοχο στην Κατηγορία 4 και την Κατηγορούμενη 2 ένοχη στις κατηγορίες 6 και 7. ................. (Υπ.) Μ. Κ. Λοΐζου Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο