Αστυνομικός Διευθυντής Πάφου ν. Αργύρη Σταύρου, Αρ. Υπόθεσης: 12455/13, 14/12/2016

(1)/03, όπως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της κατηγορίας, του καταλογίζεται ότι στις 10/5/2013 και 12/3/2013, σε περιφραγμένο χώρο στην τοποθεσία «ΚΑΜΙΝΙΑ», έδαφος του χωριού Στενή της επαρχίας Πάφου, κατείχε και διατηρούσε σε αιχμαλωσία θήραμα, δηλαδή λαγούς. Προς απόδειξη της κατηγορίας, η κατηγορούσα αρχή παρουσίασε ως μάρτυρες, τον εξεταστή της υπόθεσης, αστυφύλακα 1814 Σάββα Παφίτη (Μ.Κ.1) και το λειτουργό του Ταμείου Θήρας Χαράλαμπο Χατζηστυλλή (Μ.Κ.2). Μετά το πέρας της υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής, ο ευπαίδευτος δικηγόρος του κατηγορούμενου υπόβαλε εισήγηση ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του πελάτη του στην υπό κρίση κατηγορία. Η εισήγηση εδράζεται στον πρώτο, από τους δυο λόγους - τους οποίους θα αναφέρω στη συνέχεια - για τους οποίους δικαιολογείται η απαλλαγή του κατηγορούμενου σ' αυτό το, πρώιμο, στάδιο, της δίκης. Η θέση της ευπαίδευτης εκπρόσωπου της κατηγορούσας αρχής στην εισήγηση της υπεράσπισης είναι διαφορετική. Σε αντίθεση με τον κ. Τσιαπαλή, ο οποίος, για λόγους που έχει αναφέρει ζήτησε την απαλλαγή του κατηγορούμενου από αυτό το στάδιο, η κα Παπαλαζάρου, για λόγους που κι αυτή έχει αναφέρει ζήτησε την κλήση του σε απολογία. Η εκδοχή της κατηγορούσας αρχής αναφορικά με τα ουσιαστικά γεγονότα της υπόθεσης περικλείεται στη γραπτή κατάθεσή (τεκμήριο 5) του Χαράλαμπου Χατζηστυλλή (Μ.Κ.2), το περιεχόμενο της οποίας υιοθετήθηκε από αυτόν για σκοπούς κυρίως εξέτασης. Η συγκεκριμένη κατάθεση, λόγω και της μικρής έκτασής της ακολουθεί αυτούσια: «Ονομάζομαι Χαράλαμπος Χατζηστυλλής και υπηρετώ ως επαρχιακός λειτουργός του Ταμείου Θήρας στην Πάφο. Σήμερα 10 Μαΐου 2013, και περί ώρα 12.30, επισκέφτηκα περιφραγμένο χώρο σε έδαφος του χωριού Στενή της επαρχίας Πάφου για εκτέλεση εντάλματος ερεύνης σχετικά με κατοχή ζωντανών λαγών. Το χώρο επισκέφτηκα μαζί με τους θηροφύλακες Ε/Α6154, Ε/Α6157, Ε/Α6174, Ε/Α6163, Ε/Α6162 καθώς επίσης και με τον Λοχ. 2248 ο οποίος και επέστησε την προσοχή του Αργύρη Σταύρου στο Νόμο και τον ενημέρωσε για τον λόγο της επίσκεψης μας, βάση του σχετικού εντάλματος ερεύνης. Ο Α. Σταύρου τότε απάντησε «κάμετε τη δουλειά σας». Στη συνέχεια τοποθετήσαμε ειδικά δίκτυα για σύλληψη λαγών εντός του περιφραγμένου χώρου και με την μέθοδο του παντήματος αλλά και με την χρήση κυνηγετικών σκύλων προσπαθήσαμε να συλλάβουμε τους λαγούς. Δυστυχώς λόγο της ιδιομορφίας του περιφραγμένου χώρου και της υπερβολικά πυκνής βλάστησης ήταν αδύνατο να συλλάβουμε κανένα λαγό. Παρόλα αυτά, εγώ όπως και οι υπόλοιποι θηροφύλακες, αρκετές φορές είδαμε λαγούς για σύντομα χρονικά διαστήματα να κινούνται εντός της πυκνής βλάστησης και των ορισμένων ανοικτών σημείων. Ως πτυχιούχος στην διαχείριση άγριας ζωής αλλά μέσω και της εργασιακής μου εμπειρίας κατέχω τις απαραίτητες ικανότητες για την ακριβή αναγνώριση των διαφόρων άγριων ειδών της Κυπριακής πανίδας. Αφού παρατήρησα τους λαγούς εντός του περιφραγμένου σε αρκετές περιπτώσεις, διαπίστωσα ότι πρόκειται για το είδος Lepus europaeus ή ευρωπαϊκό λαγό γνωστό στην Κύπρο ως Κυπριακό λαγό, του οποίου η κατοχή εντός περιορισμένων εκτάσεων απαγορεύεται. Επίσης εντός του περιφραγμένου, υπήρχαν σημάδια (κοπριές, μονές ποτίστρες, σπαρμένα), τα οποία μαρτυρούν ότι στον συγκεκριμένο περιφραγμένο χώρο διατηρούνταν λαγοί για αρκετό χρονικό διάστημα. Όταν ρώτησα τον Αργύρη Σταύρου γιατί διατηρεί τον συγκεκριμένο χώρο με τους λαγούς, αυτός απάντησε «για να αναπαράγονται και να κάνω απελευθερώσεις και να εμπλουτίζω με θήραμα την γύρω περιοχή»». Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας, μεταξύ άλλων ανάφερε και τα εξής: Κληθείς να περιγράψει την περίφραξη στο επίδικο ακίνητο του κατηγορούμενου ισχυρίστηκε ότι υπήρχε το ψηλό δίκτυ, ύψους πάνω από 1,50 μ. και χαμηλά τέλι, διαμέτρου ενός εκατοστού, το οποίο ο κατηγορούμενος είχε τοποθετήσει πάνω στην υφιστάμενη περίφραξη, για να μην επιτρέπει την είσοδο ή έξοδο κάποιων ζωντανών. Ερωτηθείς εάν στον ουσιώδη χρόνο έκαναν γύρω όλης της έκτασης, είτε εξωτερικά είτε εσωτερικά του περιφραγμένου χώρου του επίδικου ακινήτου, απάντησε αρνητικά. Όταν του υποβλήθηκε ότι μεγάλη έκταση του ακινήτου δεν είναι περιφραγμένη και με τη ψηλή περίφραξη με τις μικρές τρυπούλες, αλλά, μόνο με την εξωτερική περίφραξη με το τέλι που έχει τρύπες που επιτρέπουν την είσοδο/έξοδο κάποιων ειδών ζώων, απαντώντας ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος περπάτησε και είδε το 85% της έκτασης του χωραφιού, το οποίο ήταν όλο με κλειστές μικρές τρύπες. Όταν λίγο αργότερα ρωτήθηκε κατά πόσο ο κυπριακός λαγός είναι σε θέση να κάνει πολύ ψηλά άλματα, πέραν των δυο - τριών μέτρων, «Όταν είναι ανάγκη ναι.» απάντησε. Κάποια στιγμή αργότερα ισχυρίστηκε ότι το επίδικο ακίνητο, εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι δημιουργήθηκε αρκετά χρόνια πριν μεταβούν εκεί. Αργότερα ισχυρίστηκε ότι η έκτασή του ήταν τέτοια που δεν μπορούσαν να καλύψουν κάποια σημεία του κατά το επίδικο χρόνο. Όπως είπε λίγο αργότερα, ήταν γύρω στις 30 σκάλες και σίγουρα δεν θα μπορούσε να έχει άτομα να βλέπουν όλη την έκταση ανά πάσα στιγμή. Δεν προτίθεμαι να επαναλάβω το περιεχόμενο των εκατέρωθεν αγορεύσεων. Ό,τι έχει λεχθεί καταγράφηκε και ασφαλώς λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Στη συνέχεια και στο βαθμό που κριθεί αναγκαίο, θα διαφανεί ποιες από τις θέσεις κάθε πλευράς αποδέχομαι και ποιες απορρίπτω. Καθώς έχει νομολογηθεί ότι η απαλλαγή του κατηγορούμενου σ' αυτό το στάδιο, δικαιολογείται όταν: (α) δε στοιχειοθετείται εξ αντικειμένου η υπόθεση της κατηγορίας, λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος και, (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας, σε βαθμό που κανένα λογικό Δικαστήριο θα μπορούσε να βασίσει σ' αυτή την καταδίκη του κατηγορούμενου. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση, το κριτήριο είναι αντικειμενικό, αφού το μέτρο, δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου (δηλαδή, υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης), αλλά, εκείνες του νοητού λογικού Δικαστηρίου (βλ. μεταξύ άλλων, Αζίνας ν. Αστυνομίας

(1981)2 Α.Α.Δ. 9, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 Α.Α.Δ. 133, Παναγιώτου κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 191 και Νικολαΐδης ν. Αστυνομίας

(2003)2 Α.Α.Δ. 271). Περαιτέρω, όπως αναφέρεται συναφώς στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ευσταθίου

(2002)2 Α.Α.Δ. 9: «Βέβαια πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το βάρος της απόδειξης που έχει η Κατηγορία, σύμφωνα με το άρθρο 74 του Κεφ. 155 στο στάδιο που περατώνει την υπόθεση της, δεν είναι το ίδιο με εκείνο που επιφορτίζεται στο τέλος της δίκης. Στην πρώτη περίπτωση είναι αρκετό για την Κατηγορία να παρουσιαστεί αξιόπιστη μαρτυρία (credible evidence) τέτοιας φύσεως από την οποία δημιουργείται υπόθεση ενοχής εκ πρώτης όψεως. Τα κριτήρια για τον καθορισμό της ενοχής του κατηγορούμενου στο τελικό στάδιο είναι διαφορετικά, δεν βασίζονται σε υποθέσεις αλλά σε συμπεράσματα τόσον ισχυρά ώστε να αποδεικνύεται η ενοχή του κατηγορούμενου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.» Και λίγο παρακάτω: «Στην υπόθεση R. v. Hipson

(1969)Cr. L. R. 85, αναφέρεται ότι ο δικαστής δεν πρέπει να αφήσει την υπόθεση να προχωρήσει αν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν θα είναι ασφαλές για τους ενόρκους να εκδώσουν καταδικαστική απόφαση στηριζόμενοι στη μαρτυρία που προσήγαγε η Κατηγορούσα αρχή». Τέλος παραπέμπω και στο απόσπασμα που ακολουθεί από την εντελώς πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Mariano κ.ά. v. Αστυνομίας, Ποινικές Εφέσεις Αρ. 112/2014 και 113/2014, ημερομηνίας 20/11/2015, στην οποία επαναλαμβάνονται όλες οι παραπάνω αρχές: «Όπως πλειστάκις νομολογήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο, ο όρος«εκ πρώτης όψεως» υποδηλώνει προκαταρκτική θεώρηση των πραγμάτων, γι' αυτό και ο όρος χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την εις βάθος θεώρηση και τελική όψη της υπόθεσης (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133 και Παναγιώτου κ.α. ν. Αστυνομίας, ανωτέρω). Περαιτέρω, το δικαστήριο στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο της δίκης δεν προβαίνει κατά κανόνα σε αξιολόγηση της μαρτυρίας και δεν υπεισέρχεται σε θέματα πειστικότητας μαρτυρίας, εκτός και αν η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται παντελώς πειστικότητας, ώστε κανένα δικαστήριο να μην μπορεί να στηριχθεί σ' αυτήν (βλ.Azinas and Another v. Police

(1981)2 CLR 9). Τα πάντα σ' αυτό το στάδιο της δίκης θα πρέπει να έχουν αντικειμενικό έρεισμα, γι' αυτό εξάλλου και απαιτείται από τη νομολογία ότι για να μην κληθεί ο κατηγορούμενος σε απολογία θα πρέπει η μαρτυρία να ήταν τέτοια που κάθε «λογικό δικαστήριο θα κατέληγε στο ίδιο συμπέρασμα».» Με υπαγωγή της ενώπιόν μου μαρτυρίας σ' όλες τις παραπάνω αρχές παρατηρώ τα εξής: Σύμφωνα με το άρθρο 2 του περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων Νόμου 152

(1)/03, όπως τροποποιήθηκε: «"θήραµα" σηµαίνει λαγούς (lepus europeus) και θηραµατικά πτηνά και περιλαμβάνει οποιαδήποτε άλλα ζώα τα οποία δυνατό να καθοριστούν ως θήραμα·» Περαιτέρω, το άρθρο 59

(1)του ίδιου νόμου προνοεί ότι: «Πρόσωπο το οποίο συλλαμβάνει, κατέχει ή διατηρεί σε αιχμαλωσία οποιοδήποτε είδος θηράματος ή είδος άγριας πανίδας είναι ένοχο αδικήματος. Έχοντας υπόψη και τις λεπτομέρειες αδικήματος της υπό κρίση κατηγορίας, τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι πρώτο, η κατοχή/διατήρηση σε αιχμαλωσία και δεύτερο, θηράματος και συγκεκριμένα, λαγών lepus europeus. Λαμβάνοντας υπόψη τον ισχυρισμό του Μ.Κ.2 ότι στον ουσιώδη χρόνο, εντός του περιφραγμένου ακινήτου του κατηγορούμενου υπήρχαν λαγοί του είδους lepus europeus (ή ευρωπαϊκός λαγός, γνωστός στην Κύπρο ως κυπριακός λαγός), το δεύτερο συστατικό στοιχείο του αδικήματος έχει αποδειχθεί. Ό,τι απομένει είναι να δοθεί απάντηση στο ερώτημα, κατά πόσο έχει αποδειχθεί και το πρώτο συστατικό στοιχείο του αδικήματος και συγκεκριμένα, ότι ο κατηγορούμενος, στον ουσιώδη χρόνο, όπως του καταλογίζεται με τις λεπτομέρειες αδικήματος της υπό κρίση κατηγορίας, κατείχε και διατηρούσε σε αιχμαλωσία τους εν λόγω λαγούς. Σύμφωνα με το «Λεξικό της Νέας Eλληνικής Γλώσσας», Β΄ έκδοση, του Γ. Μπαμπινιώτη, «αιχμαλωσία», κατά μία ερμηνεία - την τέταρτη - (για ζώο), είναι η κράτηση σε κλουβί ή κελλί, ενώ, «αιχμαλωτίζω» (και πάλι για ζώο) σημαίνει συλλαμβάνω και κρατώ σε κλουβί ή κελλί. Σύμφωνα με το ίδιο λεξικό, «κλουβί», με βάση την πρώτη ερμηνεία είναι η κατασκευή σε σχήμα κουτιού από σύρμα ή λεπτές ράβδους, μέσα στην οποία κλείνονται πουλιά ή ζώα. Τέλος, «κελλί», κατά το ίδιο πάντοτε λεξικό, σύμφωνα με την πρώτη ερμηνεία της λέξης είναι μικρό δωμάτιο σε μοναστήρι για τη διαμονή μοναχού, σύμφωνα με τη δεύτερη, ο χώρος διαμονής ή κράτησης φυλακισμένων ή κρατουμένων σε φυλακή και σύμφωνα με την τρίτη, καθένα από τα μικρά βαθουλωτά χωρίσματα που σχηματίζουν οι μέλισσες στην κηρήθρα, στα οποία τοποθετούν τα αβγά ή αποθηκεύουν το μέλι τους. Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα είναι αρνητική. Ακολουθεί το σκεπτικό: Καταρχήν, το επίδικο ακίνητο του κατηγορούμενου, με ή χωρίς περίφραξη δεν μπορεί να θεωρηθεί είτε κλουβί είτε κελλί σύμφωνα με την ερμηνεία και των δυο λέξεων, ως ανωτέρω, για να τίθεται θέμα αιχμαλωσίας σ' αυτό των λαγών που είδε ο Μ.Κ.2 στον ουσιώδη χρόνο. Εν πάση περιπτώσει, αφής στιγμής, ένας λαγός, έστω, όταν είναι ανάγκη, όπως είπε ο μάρτυρας μπορεί να κάνει άλματα πολύ ψηλά, πέραν των δυο με τριών μέτρων και η επίδικη - βασική - περίφραξη, ήταν ύψους 1,50 μ., ενώ το τέλι διαμέτρου ενός εκατοστού που ο κατηγορούμενος είχε τοποθετήσει χαμηλά πάνω στην υφιστάμενη περίφραξη, για να μην επιτρέπει την είσοδο ή έξοδο κάποιων ζωντανών, όπως είπε κατά λέξη ο μάρτυρας, είναι άγνωστο αν κάλυπτε περιμετρικά το επίδικο ακίνητο, καθώς ο ίδιος δεν είχε καλύψει ολόκληρη την έκταση του ακινήτου, είτε εξωτερικά είτε εσωτερικά, παρά μόνο το 85% που είδε να είναι κλειστό με μικρές τρύπες, ούτε θέμα κατοχής μα ούτε και θέμα διατήρησης σε αιχμαλωσία εκ μέρους του κατηγορούμενου των λαγών που υπήρχαν στο εν λόγω ακίνητο τίθεται. Ακόμη κι αν δεχθώ ότι αυτή ήταν η πρόθεσή του, έχοντας υπόψη με ποιο τρόπο είχε περιφράξει το ακίνητό του, σε συνδυασμό και με τη φερόμενη δήλωσή του προς το μάρτυρα ότι διατηρούσε το συγκεκριμένο χώρο με τους λαγούς για να αναπαράγονται και να κάνει απελευθερώσεις και να εμπλουτίζει με θήραμα τη γύρω περιοχή, έχοντας υπόψη ότι οι λαγοί που υπήρχαν στο συγκεκριμένο χώρο, μπορούσαν να τον εγκαταλείψουν, από οποιοδήποτε σημείο, πηδώντας πάνω από τη βασική περίφραξη, ύψους 1,50 μ. και από το σημείο για το οποίο δεν έχει αποδειχθεί ότι υπήρχε η επιπλέον περίφραξη που δεν επέτρεπε την είσοδο/έξοδο μέσα από τις μικρές τρύπες της περίφραξης, αν δεν υπήρχε τέτοια περίφραξη, από οποιοδήποτε σημείο της βασικής περίφραξης, η παραπάνω δήλωσή του κατηγορούμενου καθίσταται κενή περιεχομένου, υπό την εξής έννοια: Αφής στιγμής δεν έχει αποδειχθεί με θετικό τρόπο ότι κατείχε και διατηρούσε σε αιχμαλωσία τους λαγούς που υπήρχαν στο ακίνητό του δεν τίθεται θέμα απελευθέρωσής τους, είτε από τον ίδιο είτε εκ μέρους οποιουδήποτε άλλου για οποιοδήποτε λόγο. Στην απουσία απόδειξης του παραπάνω στοιχείου, που για να επαναλάβω αποτελεί συστατικό στοιχείο του αδικήματος, σε εφαρμογή και όσων ακολουθούν από την απόφαση στην υπόθεση Λοΐζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, η κατηγορία που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι έκθετη σε απόρριψη: «Η απόδειξη της κατηγορίας, και κάθε στοιχείου που τη συνιστά, βαρύνει εξ ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες κι' αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη.» Ακολουθεί ότι η εισήγηση της υπεράσπισης γίνεται αποδεκτή. Είναι γεγονός, ότι η κατηγορούσα αρχή απότυχε να αποδείξει εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου στην κατηγορία που του προσάπτει. Επομένως, αυτός, δικαιωματικά αθωώνεται. (Υπ.) ............ Κ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΚ Αναφορά: εκ πρώτης όψεως υπόθεση (κατοχή/διατήρηση σε αιχμαλωσία θηράματος ενώ απαγορεύεται, κατά παράβαση των άρθρων 2, 59, 60 και 88 του περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων Νόμου 152

(1)/03, όπως τροποποιήθηκε). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο