Αστυνομικός Διευθυντής Αμμοχώστου ν. Jordan Dean Albany, Αρ. Υπόθεσης: 1776/16, 12/12/2016

(1)(α), 30 και 31, της παρα. 1 του Μέρους ΙΙ του Πρώτου Πίνακα και Τρίτου πίνακα του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 ως αυτός τέθηκε εν ισχύ δια της ΚΔΠ 139/79 και Νόμος 20(Ι)/92, ΚΔΠ 4/96 και Νόμος 91(Ι)/2003. Η κατηγορία αρ. 3 αφορά στο αδίκημα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 6

(1), 6

(2), 30, 31 και 38 και του Μέρους ΙΙ του Πρώτου Πίνακα και του Τρίτου Πίνακα του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 67/83, 20(Ι)/92 και 91(Ι)/2003 και ΚΔΠ 139/79, 277/86, 4/96, 149/2009, ΚΔΠ 45/2010, ΚΔΠ 385/10, ΚΔΠ 246/2011, ΚΔΠ 446/2011, ΚΔΠ 165/2011, ΚΔΠ 264/2012, ΚΔΠ 506/2012 και ΚΔΠ 67/

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες των αδικημάτων επί του κατηγορητηρίου, ο Κατηγορούμενος μεταξύ των ημερομηνιών 1/4/2015 - 4/8/2015 συμπεριλαμβανομένων στο Παραλίμνι της Επαρχίας Αμμοχώστου καλλιέργησε 9 φυτά του γένους Κάνναβης. Κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο, είχε στην κατοχή του ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Β, ήτοι 9 φυτά κάνναβης χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας. ΓΕΓΟΝΟΤΑ Τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως εκτέθηκαν στη λεπτομέρειά τους από τη συνήγορο της Κατηγορούσας αρχής, δεν αμφισβητήθηκαν από τη συνήγορο Υπεράσπισης. Παρατίθενται πιο κάτω꞉ «Στις 4/8/15 και ώρα 20:55 με 22:00 μετά από δικαστικό ένταλμα έρευνας ο Μ7 στο κατηγορητήριο (Αστ. 995 Μ. Παϊζάνος) μαζί με άλλα μέλη της ΥΚΑΝ Αμμοχώστου ερεύνησαν την οικία του Κατηγορούμενου στο Παραλίμνι. Κατά τη διάρκεια της έρευνας που έγινε στην παρουσία του Κατηγορούμενου, ο Μ7 στο κατηγορητήριο βρήκε στην αυλή της οικίας του εννέα φυτά κάνναβης μέσα σε οκτώ πλαστικές γλάστρες. Τα παρέλαβε, τα υπόδειξε στον Κατηγορούμενο, του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο και απάντησε «Είναι δικά μου». Συνελήφθηκε ο Κατηγορούμενος. Στη συνέχεια αφού παραλήφθηκαν τα εννέα φυτά μεταφέρθηκε στα γραφεία της ΥΚΑΝ ο κατηγορούμενος όπου του λήφθηκε ανακριτική κατάθεση στην οποία παραδέχεται ότι καλλιεργούσε τα εν λόγω φυτά από τον Απρίλιο του
2. Στη συνέχεια είχαν σταλεί τα τεκμήρια για επιστημονικές εξετάσεις όπου διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για φυτά κάνναβης ύψους 20 εκ. έως 129 εκ. από τα οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη. Κατηγορήθηκε γραπτώς ο κατηγορούμενος και απάντησε «έκαμα λάθος».». Σύμφωνα με την έκθεση του Κρατικού Χημείου σχετικά με τα φυτά, συγκεκριμένα ήταν ένα φυτό 126εκ., άλλο φυτό 129 εκ, 106 εκ, 108 εκ, 97 εκ, 92 εκ., 32 εκ, 30 εκ. και 20 εκ.». Υπέβαλε αίτημα η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής όπως τα φυτά, τα οποία κατακρατήθηκαν από την Αστυνομία ως τεκμήρια, διαταχθεί να κατασχεθούν και καταστραφούν. Περαιτέρω, η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι ο Κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου. ΑΓΟΡΕΥΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ Για σκοπούς μετριασμού της ποινής, η ευπαίδευτη συνήγορος Υπεράσπισης επεσήμανε στην αγόρευσή της προς το Δικαστήριο τα εξής꞉ Ο Κατηγορούμενος ήταν 23 ετών κατά το χρόνο διάπραξης των αδικημάτων και είναι τώρα 24 ετών. Είναι Άγγλος υπήκοος, αλλά διαμένει στην Κύπρο κατά τα τελευταία 2 χρόνια. Υπήρξε περιστασιακός χρήστης ναρκωτικών ουσιών (κάνναβης) από την ηλικία των 10 ετών. Πέρασε πολύ δύσκολα παιδικά χρόνια, καθότι οι γονείς του χώρισαν όταν ο ίδιος ήταν στην ηλικία των 4 ετών. Ο πατέρας του εξαφανίστηκε από τη ζωή του και ανέλαβε την κηδεμονία του η μητέρα του, η οποία όμως δεν ήταν καλό πρότυπο για τον ίδιο, αφού αυτή έκανε καταχρήσεις του αλκοόλ και των ναρκωτικών, με αποτέλεσμα αρκετές φορές να ασκούσε βία στον Κατηγορούμενο. Στην ηλικία των 5 - 6 ετών, ο Κατηγορούμενος διαγνώστηκε με σοβαρής μορφής διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή με RITALIN. [Έντυπο αναφορικά με την ιατρική χρήση, τις επιδράσεις, τις παρενέργειες και την εξάρτηση στο συγκεκριμένο φάρμακο επισυνάπτεται ως Παράρτημα Α στο κείμενο της γραπτής αγόρευσης της συνηγόρου Υπεράσπισης.] Λόγω του σοβαρού προβλήµατος υγεΙας που αντιµετώπιζε, στην ηλικία των 14 ετών ο Κατηγορούμενος διέκοψε τη φοίτησή, του και ξεκΙνησε να εργάζεται περιστασιακά. Στην ηλικία των 15 χρόνων η µητέρα του τον έδιωξε από το σπίτι και έτσι κατέληξε σε χωρο Φιλοξενίας για άστεγους. Ένα χρόνο µετά, δηλαδή στα 16 του χρόνια, η µητέρα του, του ζήτησε να έρθει να την βρει στην Κύπρο λόγω προβληµάτων που αντιµετώπιζε µε τον συµβίο της. Παρ' όλη την απόρριψη που ο Ιδιος ένιωσε από τη µάνα του, εντούτοις ήρθε, της συµπαραστάθηκε και για ακόµα µια φορα την αντίκρισε να ζει σε άθλιες συνθήκες, εξαρτηµένη από ουσίες και από το αλκοόλ. Δεν έµεινε για πολύ στην Κόπρο. Λόγω της απρόσµενης µετακόµισης της µητέρας του στην Αγγλία, αναγκάστηκε να επιστρέψει εκεί και ο Κατηγορούμενος και προσπάθησε να εξεύρει εργασία. Το 2014 ο Κατηγορούμενος και πάλι ήρθε πίσω στην Κύπρο γιατί πληροφορήθηκε ότι η µητέρα του, η οποία ήρθε εδώ, ζούσε σε άθλιες συνθήκες και πάλι. Κατά τη διάρκεια της πρώτης βδοµαδας παραμονής του στην Κύπρο, η µητέρα του Κατηγορούμενου εΙχε ένα ατύχηµα και νοσηλεύτηκε για πέντε µήνες και υποβλήθηκε σε δυο χειρουργικές επεµβάσεις. Η ψυχολογική κατάσταση του Κατηγορούμενου ήταν τραγική. Δεν είχε κανένα στήριγµα, δεν είχε εισοδήµατα, δεν είχε τη δύναµη να σταθεί στα πόδια του και να προσφέρει βοήθεια όχι µόνο στη µητέρα του αλλά και στον εαυτό του. Τότε κατέφυγε και πάλι στη χρήση ναρκωτικών και ήταν τότε που διέπραξε και τα αδικήµατα αυτά. Τα 9 φυτά που βρέθηκαν στην κατοχή του, σίγουρα δεν είναι αμελητέα ποσότητα, αλλά ήταν για προσωπική χρήση του Κατηγορούμενου και όχι για προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα. Ο Κατηγορούμενος παρακολουθείται κατά τον τελευταίο χρόνο από τον Δρ. Κυριάκο Βερεσιέ. Σύμφωνα με ιατρική έκθεση ημερ. 16.11.2016 (βλ. το Παράρτημα Β της γραπτής αγόρευσης της συνηγόρου Υπεράσπισης), ο Δρ. Βερεσιές, βεβαιώνει ότι ο Κατηγορούμενος ζήτησε και εντάχθηκε σε πρόγραμμα απεξάρτησης με σκοπό την απελευθέρωσή του από την κατάχρηση ουσιών. Με τη στήριξη του προσωπικού της μονάδας απεξάρτησης και της νεαρής συμβίας του Κατηγορούμενου (με την οποία συμβιώνουν στην Αγία Θέκλα, περιοχή Αγίας Νάπας), αυτός κατάφερε να είναι τώρα καθαρός από ναρκωτικές ουσίες, όπως τούτο αποδεικνύεται από τα αποτελέσματα των αναλύσεων ούρων του κατηγορούμενου, ημερ. 16.11.2016 και 29.11.2016 (βλ. τα Παραρτήματα Γ1 και Γ2 της γραπτής αγόρευσης της συνηγόρου Υπεράσπισης). Έχει πλέον αλλάξει ριζικά τον τρόπο ζωής του. Λόγω τrις απουσίας των ουσιών από τη ζωή του, είναι αισιόδοξος, ενώ κατάφερε και βρήκε εργασία ως βαφέας σπιτιών και κάνει µικροδιορθώσεις σε σπίτια, λαµβάνοντας 600 ευρώ μηνιαίως. Πρόκειται µάλιστα µε το νέο χρόνο να επισηµοποιήσει τη οχέση του µε τη σύντροφο του και να παντρευτούν. Είναι Λευκού Ποινικού Μητρώου. Η άμεση παραδοχή του στην Αστυνομία, η συνεργασία του με αυτήν, αλλά και η παραδοχή του ενώπιον του Δικαστηρίου δηλώνουν έμπρακτά τη μεταμέλεια του Κατηγορούμενου. Υπάρχει Βεβαίωση, ημερ. 5.10.2016 (βλ. το Παράρτημα Δ της γραπτής αγόρευσης της συνηγόρου Υπεράσπισης), από τον κ. Α. Αριστοτέλους, ο οποίος υπηρετεί ως Security Advisor στην Πρεσβεία της Αγγλίας και ο οποίος δηλώνει ότι γνωρίζει για χρόνια τον Κατηγορούμενο και τον περιγράφει ως έντιμο, εργατικό νεαρό, ο οποίος κατάλαβε το λάθος του, το οποίο διέπραξε ενόσω βίωνε δύσκολες συνθήκες εξαιτίας της κατάστασης της μητέρας του. Τέλος, η συνήγορος Υπεράσπισης εισηγήθηκε πως, σε περίπτωση που το Δικαστήριο προσανατολίζεται στην επιβολή ποινής φυλάκισης, θα ήταν κατάλληλο υπό τις πιο πάνω συνθήκες να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ της αναστολής της. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ ΑΥΤΗΣ Κατά την επιμέτρηση της ποινής, το Δικαστήριο αρχίζει από το μέγιστο της προβλεπόμενης στο Νόμο ποινής και ακολούθως ελέγχει τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων στην ενώπιον του υπόθεση για να προσαρμόσει την ποινή στα δεδομένα της υπόθεσης αφότου διακρίνει αν υφίστανται επιβαρυντικοί ή μετριαστικοί παράγοντες. Έπειτα εξατομικεύει την ποινή ώστε αυτή να μην αντανακλά μόνο στη σοβαρότητα του αδικήματος και τις συνθήκες διάπραξής του, αλλά και στις πραγματικές προσωπικές συνθήκες του παραβάτη, με σκοπό η ποινή να τον αναμορφώσει και να τον αποτρέψει από το να εκδηλώσει στο μέλλον όμοια εγκληματική συμπεριφορά. Με αυτή τη μεθοδολογία είναι που θα προσεγγίσω και την παρούσα υπόθεση. Η σοβαρότητα που προσδίδεται από τον νομοθέτη στα διάφορα αδικήματα διαφαίνεται και από το ανώτατο όριο ποινής που έχει προβλέψει με Νόμο. Το άρθρο 6

(2)του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 όπως τροποποιήθηκε ποινικοποιεί την κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου. Το άρθρο 7

(2)ποινικοποιεί την καλλιέργεια οποιουδήποτε φυτού του γένους Κάνναβις (Cannabis). Το άρθρο 30 του ιδίου Νόμου καθορίζει τον τρόπο δίωξις και το μέγεθος της ποινής για τα αδικήματα που προβλέπονται στο Νόμο αυτό. Για το αδίκημα της κατοχής κάνναβης, το άρθρο 30 σε συνδυασμό με τον Τρίτο Πίνακα, προβλέπει για μέγιστη ποινή φυλάκισης 8 χρόνων ή πρόστιμο ή και τις δύο ποινές. Για το αδίκημα της καλλιέργειας φυτών κάνναβης, το άρθρο 30 σε συνδυασμό με τον Τρίτο Πίνακα, προβλέπει για την επιβολή ποινής φυλάκισης δια βίου ή πρόστιμο ή και στις δύο αυτές ποινές. Ωστόσο, το εδάφιο

(2)του άρθρου 30 δίδει εξουσία στο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, να διατάξει όπως το αδίκημα εκδικασθεί συνοπτικά από Επαρχιακό Δικαστήριο, εξουσία η οποία πράγματι ασκήθηκε στην παρούσα υπόθεση. Το μέγιστο της ποινής που δύναται να επιβάλει Επαρχιακό Δικαστήριο είναι, με βάση το άρθρο 24

(1)του Περί Δικαστηρίων Νόμου, Ν.14/60μετά των συναφών τροποποιήσεων, 5 έτη φυλάκισης ή πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τα €85.430,00 ή και τις δύο αυτές ποινές. Η μέγιστη εφαρμοστέα ποινή μειώνεται περαιτέρω στην περίπτωση των νεαρών παραβατών, οι οποίοι είναι χρήστες ναρκωτικών ουσιών όταν είναι πρώτη φορά παραβάτες, σύμφωνα με τις διατάξεις της επιφύλαξης του εδαφίου

(2)του άρθρου 30, όπως προβλέπεται πιο κάτω꞉ «Νοείται ότι σε κατηγορούμενο που κρίθηκε ένοχος για αδίκημα που αφορά χρήση, κατοχή ή μεταφορά ελεγχόμενου φαρμάκου για προσωπική χρήση επιβάλλεται ποινή φυλάκισης που δε θα υπερβαίνει τα δύο έτη, αν:- (

1. i)δεν είχε συμπληρώσει, κατά το χρόνο της διάπραξης του αδικήματος, το εικοστοπέμπτο (25ο) έτος της ηλικίας του, και (
2. ii)δεν έχει οποιαδήποτε προηγούμενη καταδίκη για αδίκημα κατά παράβαση του παρόντος Νόμου ή των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών.». Το άρθρο 30Α του Ν.29/77 προβλέπει ότι, εφόσον ήθελε αποδειχθεί ότι πρόσωπο καλλιέργησε ή κατείχε τρία

(3)ή περισσότερα φυτά του γένους κάνναβης, θεωρείται ότι τα καλλιέργησε ή τα κατείχε με σκοπό να τα προμηθεύσει σε τρίτο πρόσωπο, εκτός αν ικανοποιήσει το Δικαστήριο για το αντίθετο. Το άρθρο 30

(4)περιγράφει τους παράγοντες οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο ως καθιστώντες το αδίκημα λιγότερο ή περισσότερο σοβαρό. Παραθέτω αυτούσιο το εν λόγω εδάφιο꞉ «

(4)Χωρίς επηρεασμό οποιωνδήποτε άλλων σχετικών διατάξεων και επιπρόσθετα απ' αυτές, το δικαστήριο κατά την επιμέτρηση της ποινής μεταξύ άλλων λαμβάνει υπόψη του τα ακόλουθα περιστατικά: (α) Ως καθιστώντα το αδίκημα ιδιαίτερα σοβαρό- (

1. i)Την ανάμειξη στη διάπραξη του αδικήματος οργανωμένης ομάδας εγκληματιών στην οποία ο κατηγορούμενος ανήκει˙ (
2. ii)την ανάμειξη του κατηγορουμένου σε διεθνείς οργανωμένες εγκληματικές δραστηριότητες˙ (iii) την ανάμειξη του κατηγορουμένου σε άλλες παράνομες δραστηριότητες οι οποίες διευκολύνονται με τη διάπραξη του αδικήματος˙ (
3. iv)τη χρήση βίας, πυροβόλων όπλων ή επιθετικών όπλων ή αντικειμένων κατά τη διάπραξη του αδικήματος˙ (
4. v)το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος κατέχει δημόσιο αξίωμα ή θέση και το αδίκημα το οποίο διαπράχθηκε σχετίζεται με το εν λόγω αξίωμα ή θέση˙ (
5. vi)τη θυματοποίηση ή εκμετάλλευση ανηλίκων ή διανοητικώς ή λόγω ψυχικής νόσου πασχόντων˙ (vii) το γεγονός ότι το αδίκημα διαπράχθηκε στις φυλακές ή σε κρατητήριο της Αστυνομίας ή στέγη ή ίδρυμα υπό τον έλεγχο, επίβλεψη ή φροντίδα του Διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ή πλησίον τέτοιων στεγών ή ιδρυμάτων ή σε άλλους χώρους όπου συχνάζουν μαθητές ή φοιτητές για εκπαιδευτικές, αθλητικές, κοινωνικές ή άλλες δραστηριότητες. (β) Ως καθιστώντα το αδίκημα λιγότερο σοβαρό - (
6. i)Η ηλικία του κατηγορουμένου˙ (
7. ii)το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα παρασυρόμενος από πρόσωπα δυνάμενα να ασκήσουν επιρροή σ' αυτόν˙ (iii) ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε οποιαδήποτε ανάμειξη σε εμπορία ή διακίνηση ναρκωτικών και ότι το παράπτωμα του σχετίζεται αποκλειστικά με χρήση ναρκωτικών˙ (
8. iv)το βαθμό της εξάρτησης του κατηγορουμένου από ναρκωτικά˙ (
9. v)την αποδεδειγμένη μεταμέλεια του κατηγορουμένου η οποία μεταξύ άλλων μαρτυρείται από τη συνεργασία του με τις αρχές για τη δίωξη των προμηθευτών και την προθυμία του να υποβληθεί σε θεραπεία για απεξάρτηση˙ (
10. vi)το είδος και την ποσότητα των απαγορευμένων ουσιών που βρέθηκαν στην κατοχή του˙ (vii) το γεγονός ότι δεν υπάρχει οποιοδήποτε από τα περιστατικά που αναφέρονται στο (α)(i)-(
11. vi)πιο πάνω.». Όπως αναδεικνύεται και από τις διατάξεις του άρθρου 30

(4)πιο πάνω, η επιβολή ποινής είναι ένα πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου, αφού απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης αφενός και η εξατομίκευση της ποινής στα πλαίσια του συγκεκριμένου παραβάτη αφετέρου. Ωστόσο, το καθήκον για εξατομίκευση της ποινής δεν πρέπει να οδηγεί στην ουδετεροποίηση της αποτελεσματικότητας του νόμου και στην εξουδετέρωση του αποτρεπτικού χαρακτήρα της ποινής (βλ. Antoniades v. Police

(1986)2 C.L.R. 21 και Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Όπως έχει νομολογηθεί, σε σοβαρά αδικήματα, όπου η φύση και η συχνότητα διάπραξής τους απαιτεί την επιβολή αποτρεπτικής και αυστηρής ποινής, οι προσωπικές περιστάσεις του παραβάτη, αν και είναι παράγοντες που πρέπει να συνυπολογίζονται, έχουν μόνο περιθωριακή βαρύτητα. Προέχει η αυστηρή τιμωρία για την προστασία της κοινωνίας. Εξαιρετικά ανησυχητικές είναι οι διαστάσεις που καταλαμβάνει η χρήση ναρκωτικών στην Κυπριακή κοινωνία και ειδικότερα στην περιοχή όπου εδράζεται το παρόν Δικαστήριο, στοιχείο για το οποίο αντλώ δικαστική γνώση μέσα από τον μεγάλο αριθμό υποθέσεων που καταχωρούνται καθημερινά για τέτοιας φύσης αδικήματα. Η εξάπλωση των ναρκωτικών ουσιών συντείνει στις πολλές εκφάνσεις της εγκληματικής συμπεριφοράς νεαρών προσώπων. Στην Κυριάκος Σιβιτανίδης ν Δημοκρατίας

(2011)2 Α.Α.Δ 166, σημειώθηκε ότι꞉ "[.] όλα τα αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά, θεωρούνται πολύ σοβαρά, αφού ταλανίζουν την κοινωνία μας. Τα δικαστήρια συνεχώς προειδοποιούν για τους κινδύνους διάπραξης τέτοιων αδικημάτων, τα οποία εδώ και αρκετά χρόνια διαπράττονται με ανησυχητική συχνότητα, με αποτέλεσμα να υπάρξει και ανάλογη αντιμετώπιση από τα δικαστήρια με την αύξηση των επιβαλλόμενων ποινών (βλ. Μιχαήλ ν. Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 577). Το Κακουργιοδικείο, ορθά τόνισε ότι ενώ η υποχρέωση για εξατομίκευση της ποινής ποτέ δεν ατονεί, εντούτοις το στοιχείο της αποτροπής αποτελεί πρώτο μέλημα του δικαστηρίου στην επιμέτρηση της ποινής για τέτοιου είδους αδικήματα.". (βλ. επίσης την Παυλίδης κ.α. v. Αστυνομίας, Ποινικές Εφέσεις 6161 και 6162, 15/7/96). Η χρήση ναρκωτικών έχει ποικιλόμορφα χαρακτηριστεί ως κοινωνική μάστιγα και ως νάρκη στο θεμέλιο της κοινωνίας. Αποτελούν τα ναρκωτικά κίνδυνο, τόσο για τη φυσική, όσο και για την κοινωνική ευημερία του κοινού. Η έξαρση, η οποία παρατηρείται στη χρήση ναρκωτικών, καθιστά την αποτροπή κυρίαρχο στοιχείο στον καθορισμό της φύσης της ποινής, γεγονός που καθιστά τη φυλάκιση εμφανή επιλογή. Στην απόφαση Παγιαβλάς ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 240 λέχθηκε ότι: «Πράγματι, γίνεται διάκριση μεταξύ εμπόρων και χρηστών ναρκωτικών. Στην περίπτωση των πρώτων, η ανάγκη για την επιβολή αποτρεπτικών ποινών είναι κατάδηλη. Αποζούν από τη διασπορά της καταστροφής. Η διάκριση, όμως, μεταξύ των δύο κατηγοριών παραβατών, αμβλύνεται σε μεγάλο βαθμό, αναλογιζόμενοι ότι είναι οι χρήστες που συντηρούν την εμπορία ναρκωτικών. Χωρίς τους χρήστες, δε θα υπήρχε αγορά για τα ναρκωτικά. Η καταπολέμηση του κακού στη γένεσή του διέρχεται μέσα από την καταπολέμηση της κατανάλωσης ναρκωτικών. Έτσι, και στην περίπτωση των χρηστών, συντρέχουν ισχυροί λόγοι για την επιβολή αποτρεπτικών ποινών». Από την Νομολογία διαφαίνεται διαφορετική αντιμετώπιση σε περιπτώσεις χρηστών από αυτές των εμπόρων ναρκωτικών. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Chaer ν. Δημοκρατίας

(1991)2 ΑΑΔ 585, η οποία υιοθετήθηκε στην υπόθεση Lee Andrew Mortimer v. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 22, στην περίπτωση χρήστη, σε αντιδιαστολή με τις υποθέσεις εμπορίας ναρκωτικών, «στην αρμόζουσα ποινή δεν επιβάλλεται να προβάλλεται έντονο το στοιχείο της αποτροπής, οι δε προσωπικές περιστάσεις του συγκεκριμένου κατηγορούμενου πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Ταυτόχρονα, όμως, η ποινή πρέπει να αντανακλά την αποδοκιμασία της κοινωνίας στη διάπραξη των αδικημάτων αυτών και να δίδει το μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις ότι η χρήση ναρκωτικών δεν καταστρέφει μόνο τον ίδιο το χρήστη». Το ότι ο Κατηγορούμενος υπήρξε χρήστης της ναρκωτικής ουσίας της κάνναβης από εξαιρετικά μικρή ηλικία, 10 ετών, και ότι μεγάλωσε υπό συνθήκες ενός αποσυντιθέμενου οικογενειακού περιβάλλοντος που ουσιαστικά τον εξώθησε στη χρήση των ναρκωτικών, προσδίδει δύο όψεις στην παρούσα υπόθεση꞉ - αφενός, την καθιστά πιο σοβαρή, καθ' ότι το Δικαστήριο δεν βρίσκεται αντιμέτωπο με την περίπτωση ενός περιστασιακού χρήστη ναρκωτικών ή κάποιου που από νεανική περιέργεια ή επιπολαιότητα άρχισε να δοκιμάζει τις ναρκωτικές ουσίες, αλλά έχει τη στήριξη του οικογενειακού του περιβάλλοντός για να απεμπλακεί από τη χρήση τους και από τους κύκλους εκείνων των ατόμων που τον παρέσυραν ή επηρέασαν. - Αφετέρου, απαιτείται πιο λεπτός χειρισμός του Κατηγορούμενου, εφόσον πρόκειται για άτομο εύθραστο λόγω του νεαρού της ηλικίας του και των δύσκολων παιδικών χρόνων που βίωσε και το οποίο προσπαθεί να ορθοποδήσει μόνο του στη ζωή. Κατά την επιλογή και επιμέτρηση της ποινής, θα προσπαθήσω να επιβάλω εκείνην που ανταποκρίνεται καλύτερα στις πιο πάνω δύο πτυχές της παρούσας υπόθεσης. Ως επιβαρυντικό παράγοντα, λαμβάνω υπόψη τον αριθμό των φυτών κάνναβης που ο κατηγορούμενος βρέθηκε να κατέχει και να καλλιεργεί, ο οποίος ήταν τριπλάσιος εκείνου που ο Νομοθέτης έθεσε ως το όριο προκειμένου να εγείρεται τεκμήριο ότι η καλλιέργεια έγινε με σκοπό την προμήθεια σε τρίτους. Παρά το ότι εδώ ο Κατηγορούμενος δεν διώκεται για καλλιέργεια με σκοπό την προμήθεια (θυμίζω ότι η 2η κατηγορία αναστάληκε), και η εκδοχή του, η οποία δεν αμφισβητήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή, ήταν ότι καλλιεργούσε τα φυτά για προσωπική του χρήση, εντούτοις το Δικαστήριο δύναται να λάβει υπόψη του κατά την επιβολή ποινής στην 1η και 3η κατηγορία το γεγονός ότι ο αριθμός των φυτών ήταν τόσο μεγάλος ώστε να μπορούσε σε οποιαδήποτε άλλη υπόθεση να τεκμαρθεί ότι η καλλιέργεια γινόταν με σκοπό την προμήθεια σε τρίτους. Διευκρινίζω επίσης ότι το λευκό ποινικό μητρώο του Κατηγορούμενου έχει μειωμένη σημασία ενόψει του ότι αυτός ήρθε στην Κύπρο το 2014 και μέσα σε ένα χρόνο εντοπίστηκε να διαπράττει τα υπό κρίση αδικήματα. Ως ελαφρυντικούς παράγοντες, λαμβάνω υπόψη꞉ Ότι ο Κατηγορούμενος εντάχθηκε οικειοθελώς σε πρόγραμμα απεξάρτησης. Παρά το ότι η έκθεση του ψυχολόγου που τον παρακολουθεί (βλ. Παράρτημα Β της γραπτής αγόρευσης), δεν δίδει καθόλου λεπτομέρειες για το είδος του προγράμματος απεξάρτησης, τη διάρκειά του, την ημερομηνία έναρξής του, τη συχνότητα συμμετοχής του σε αυτό, έτσι που να μπορούσε το Δικαστήριο στη βάση της εν λόγω έκθεσης να εκτιμήσει την πρόοδο του Κατηγορούμενου σε σχέση με την προσπάθεια απεξάρτησής του, εντούτοις, υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου ένα απτό δείγμα αποτελεσμάτων, ήτοι οι πρόσφατες αναλύσεις ούρων του Κατηγορούμενου που δείχνουν ότι είναι καθαρός από ναρκωτικές ουσίες. Έχω επιθεωρήσει τις αναλύσεις αυτές και δείχνουν πράγματι ότι ο Κατηγορούμενος έχει εξεταστεί για μεγάλο αριθμό ναρκωτικών ουσιών (amphetamines, buprenorphine, benzodiazepines, cocaine, fentanyl, metaphetamine, morphine, methadone, THC (Cannab. Marijuana), Tramadol) σε αμφότερες τις ημερομηνίες (16.11.2016 και 29.11.2016) και έδειξε καθαρός από αυτές. Τούτο δείχνει ότι ο Κατηγορούμενος αξιοποίησε το χρονικό διάστημα του ενός έτους από τότε που διέπραξε τα αδικήματα, έτσι ώστε να απεξαρτηθεί και να έρθει καθαρός ενώπιον του Δικαστηρίου, στοιχείο το οποίο αποτελεί δείγμα έμπρακτης μεταμέλειας. Το ότι ο κατηγορούμενος συνεργάστηκε με την Αστυνομία, παραδέχθηκε αμέσως τα αδικήματα σε αυτήν καθώς και ενώπιον του Δικαστηρίου, αποτελούν επίσης καλούς δείχτες έμπρακτης μεταμέλειας. Ότι ο Κατηγορούμενος είναι νεαρό πρόσωπο κάτω των 25 ετών, το οποίο χρήζει προσεκτικής μεταχείρισης, έτσι ώστε η όποια ποινή θα του επιβληθεί να είναι αναμορφωτική, χωρίς να του αποστερεί τη δυνατότητα ένταξης στην κοινωνία. Παρά λοιπόν τους πιο πάνω παράγοντες, οι οποίοι δύνανται να επιδράσουν μετριαστικά όσον αφορά το ύψος της ποινής, κρίνω ότι δεν είναι τόσο δραστικοί ώστε να διαφοροποιήσουν το είδος της ποινής που πρέπει να είναι αυτό της φυλάκισης, διότι διαφορετικά ενδέχεται να σταλούν λανθασμένα μηνύματα, ειδικά προς τον Κατηγορούμενο αλλά και γενικότερα προς όλους τους νεαρούς παραβάτες, ότι είναι ανεκτικά τα δικαστήρια στην καλλιέργεια φυτών κάνναβης και την κατοχή ή/και χρήση των ναρκωτικών ουσιών. Ενόσω δεν αποποινικοποιείται από το Νομοθέτη η χρήση κάνναβης, τα Δικαστήρια οφείλουν να διεκπεραιώσουν τον ποινικό τους ρόλο για αποτροπή της χρήσης της και της εξάρτησης σε αυτή. Πρέπει να κατασταλεί αυτή η κοινωνική μάστιγα που με ανησυχητική συχνότητα ταλανίζει τα σπίτια πολλών οικογενειών. Συνεπώς, στην 1η κατηγορία στην κυρίως υπόθεση επιβάλλεται στον 1ο κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 5 μηνών. Καμία περαιτέρω ποινή στην κατηγορία αρ. 3 ενόψει του ότι τα γεγονότα αυτής συνδέονται με εκείνα της 1ης κατηγορίας. Θα προχωρήσω τώρα να εξετάσω το ενδεχόμενο αναστολής εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί στoν κατηγορούμενο ως ήταν και η εισήγηση της συνηγόρου υπεράσπισης. Το άρθρο 3

(2)του Νόμου 95/72, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 186(Ι)/03, προβλέπει ότι το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του Κατηγορουμένου. Η ποινή φυλάκισης με αναστολή δεν επιβάλλεται από Δικαστήριο ως μέτρο επιείκειας ή ως εναλλακτικό μέτρο τιμωρίας του παραβάτη και η επιλογή της ποινής φυλάκισης δεν πρέπει να συσχετίζεται με τη δυνατότητα αναστολής της. Το Δικαστήριο αποφασίζει το ύψος της ποινής και μετά εξετάζει κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις που να δικαιολογούν την αναστολή της (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Περατικού

(1997)2 Α.Α.Δ. 373, Λιασίδης ν. Αστυνομίας

(1997)2 Α.Α.Δ. 94). Μεταξύ των παραγόντων που επιμετρούν ως προς το επιθυμητό ή όχι της αναστολής της ποινής φυλάκισης είναι η σοβαρότητα των περιστατικών και το κίνητρο για τη διάπραξη του αδικήματος, το μητρώο του Κατηγορουμένου ως δείκτης για την ανάγκη αποτροπής και η διαγωγή του Κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος και ιδιαίτερα η παρουσία ή απουσία στοιχείων μεταμέλειας. Στην πρόσφατη απόφαση, ημερ. 19.7.2016, στην Ποινική Έφεση 27/16, Κωνσταντίνου Γεωργίου κ.α. ν Αστυνομίας, το Εφετείο σημείωσε τα εξής. Έχω μελετήσει με προσοχή την εν λόγω απόφαση και λαμβάνω υπόψη το ακόλουθο απόσπασμα ꞉ «Είμαστε της γνώμης ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έλαβε επαρκώς υπόψιν στα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης όλα τα στοιχεία που έχουν καταδειχθεί, αλλά και τη διάσταση των επιδιώξεων της επιβαλλόμενης ποινής, η οποία πέραν από την τιμωρία έχει ανάγκη τήρησης και του στοιχείου της αναμόρφωσης και όχι την τιμωρία για χάριν της τιμωρίας. Εις την Αργυριάδης (άνω) αναφέρθηκε ότι: «Νεαρά άτομα αυτής της ηλικίας ιδιαίτερα χρήζουν αυτής της μεταχείρισης εφόσον το αποτέλεσμα που θα επιτυγχάνετο από μια ποινή άμεσης φυλάκισης μακράς σχετικώς διάρκειας, όπως είναι οι ποινές που επιβλήθησαν στην προκειμένη περίπτωση, ενδέχεται να είναι πολύ μικρότερο από το όφελος που θα προέρχετο από την προσδοκία, με την καλή χρήση του μέτρου της αναστολής, ότι όντως θα υπάρξει αναμόρφωση και θα αποφευχθεί μια χειροτέρευση της θέσης των Εφεσειόντων εάν αυτοί περνούσαν στη φυλακή το μεγάλο αυτό σχετικά χρονικό διάστημα.» (βλ. επίσης Πέτρος Σαμπουκασίδης κ.α ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 37/15, 38/15 ημερ. 8.4.15) [...] Παρατηρούμε ότι πρόκειται σ΄ όλες τις εφέσεις για νεαρά άτομα ηλικίας μεταξύ 17-19 ετών κατά το χρόνο διάπραξης των αδικημάτων χωρίς να βαρύνονται με οποιοδήποτε προηγούμενο. Επίσης είναι γεγονός ότι όλα τα αδικήματα ανακαλύφθησαν μέσα από ομολογία και καθοδήγηση του Εφεσείοντα 2/Κατηγορούμενου 2. Επίσης όπως φαίνεται από την πρωτόδικη απόφαση, ναι μεν επρόκειτο για σοβαρά αδικήματα όπως έχει αναφερθεί αλλά φαίνεται να διέπονται από μεγάλη επιπολαιότητα. Περαιτέρω, δεν μας αφήνει αδιάφορους η ψυχική υγεία των Εφεσειόντων 2 και 3, ήτοι διαταραχής ελέγχου των παρορμήσεων και νοητικής υστέρησης, μαθησιακών διαταραχών και προβλημάτων συμπεριφοράς αντίστοιχα. Ακόμη λαμβάνουμε υπόψιν το χρονικό διάστημα που παρήλθε από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων (καλοκαίρι 2013) και ημερομηνία μεταβολής της ποινής (23.2.2016) με συνεπαγόμενη μεταβολή στις προσωπικές τους συνθήκες. Κρίνουμε ότι η μακρά περίοδος που παρήλθε μέχρι της επιβολής της ποινής έχει ιδιαίτερη σημασία, λόγω του πολύ νεαρού της ηλικίας των εφεσειόντων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου επιμαρτυρούν ότι κατά την περίοδο αυτή οι εφεσείοντες, έχοντας πλέον τεθεί έναντι των ευθυνών τους και του νόμου, επέδειξαν άμεμπτη διαγωγή εκδηλώνουσα μεταμέλεια. Δημιουργείται, έτσι, εύλογη προσδοκία ότι η χρήση του μέτρου της αναστολής θα επενεργήσει με τον τρόπο που εξηγήθηκε στην Αργυρίδης προς την κατεύθυνση της αναμόρφωσης των εφεσειόντων που αποτελεί σημαντικό στοιχείο σε περιπτώσεις νεαρών παραβατών.» Στην παρούσα υπόθεση, κρίνω ότι συντρέχουν ικανοποιητικοί λόγοι ώστε να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια υπέρ της αναστολής της ποινής φυλάκισης. Συγκεκριμένα, λαμβάνω υπόψη - την άμεση παραδοχή του Κατηγορούμενου ενώπιον της Αστυνομίας και του Δικαστηρίου ως δείχτες της μεταμέλειάς του, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος είναι οικειοθελώς και αυτοβούλως που εντάχθηκε σε πρόγραμμα απεξάρτησης, που αποτελεί περαιτέρω δείκτη της έμπρακτης μεταμέλειάς του. το γεγονός ότι κατά το χρόνο που επιβάλλεται η παρούσα ποινή ο Κατηγορούμενος απέδειξε μέσω αναλύσεων ούρων ότι είναι καθαρός από ναρκωτικές ουσίες. το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος είναι νεαρό πρόσωπο, το οποίο βίωσε δύσκολα παιδικά χρόνια, ότι δεν έχει οικογενειακό στήριγμα και ότι η κοινωνική του περιθωριοποίηση μέσα από τον εγκλεισμό τους στις φυλακές, ενδέχεται να επιδεινώσει την ψυχική του υγεία. Άλλωστε, ο Κατηγορούμενος παρέμεινε υπό κράτηση στο διάστημα από 1/12/2016 μέχρι σήμερα και έχει πάρει μία γεύση για το τί εστί στέρηση της προσωπικής ελευθερίας, ώστε να μπορεί και ο ίδιος να αναλογιστεί το όφελος που λαμβάνει από την αναστολή της ποινής και να αποφύγει να επαναλάβει λάθη του παρελθόντος. Ως εκ τούτου εκδίδεται διάταγμα αναστολής εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί στον κατηγορούμενο για τρία χρόνια από σήμερα. [Επεξηγείται στον κατηγορούμενο η σημασία της αναστολής της ποινής]. Τα τεκμήρια διατάττεται να κατασχεθούν και να καταστραφούν. (υπ.)......................................... Α. Πανταζή - Λάμπρου Επαρχιακός Δικαστής Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο