ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ ΛΤΔ ν. ΚΟΛΟΚΑΣΙΔΗ, Αρ. Υπόθεσης 4340/2015, 22/11/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2016:B29 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ (ΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΖΕΙ ΣΤΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙ) Ενώπιον:- Ξ. Ξενοφώντος, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης 4340/2015 ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ ΛΤΔ -ν- ΜΑΡΙΑΣ Γ. ΚΟΛΟΚΑΣΙΔΗ, από τη Δερύνεια Κατηγορουμένης -------- Ημερομηνία: 22 Νοεμβρίου 2016 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Κατηγορούσα Αρχή: κ. Ν. Νικολάου. Για Κατηγορουμένη: κα Ε. Χριστοδούλου και κ. Μ.Χριστοδούλου Κατηγορουμένη παρούσα Α Π Ο Φ Α Σ Η Γενικά Η κατηγορούμενη στην παρούσα υπόθεση αντιμετωπίζει 7 συνολικά κατηγορίες που αφορούν ισχυριζόμενες πράξεις καταδολίευσης εξ αποφάσεως πιστωτή, κατά παράβαση του περί Καταδολίευσης των εκ Δικαστικής Αποφάσεων Πιστωτών Νόμου 60(Ι)/08 (για σκοπούς της παρούσας απόφασης «ο Νόμος») και του άρθρου 84
(1), 87
(1), 90
(1), 91Α
(3), 91Β
(1)του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.6, όπως αυτός τροποποιήθηκε από τον περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητικό αρ.2) Νόμο 134
(1)/1999 και τις πρόνοιες του άρθρου 3 του Περί Δικαστηρίων (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου 43/
- Συγκεκριμένα και σύμφωνα με τις Λεπτομέρειες Αδικημάτων των 7 κατηγοριών που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη, στη Γενική Αίτηση 88/05 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου με Ενάγοντες την παραπονούμενη διατάχθηκε από το Δικαστήριο στις 8/10/09 στα πλαίσια της πιο πάνω Γενικής Αίτησης να καταβάλει στην παραπονούμενη το ποσό των €100 μηνιαίως από 1/11/09 και στη συνέχεια την πρώτη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι εξόφλησης του εξ αποφάσεως χρέους και των εξόδων, αλλά παρέλειψε και εξακολουθεί να παραλείπει να καταβάλει στην παραπονούμενη τις δόσεις της για την περίοδο από τις 1/4/2015 έως τις 1/10/
- Η κατηγορούμενη επικαλείται υπέρ της, δύο ειδικές υπερασπίσεις που προβλέπονται από το άρθρο 3
(4)(γ) του περί Καταδολίευσης των εκ Δικαστικής Αποφάσεως Πιστωτών Νόμου 60
(1)/08 το οποίο έχει αυτολεξεί ως ακολούθως: «
(4)Σε οποιαδήποτε ποινική διαδικασία για αδίκημα δυνάμει του εδαφίου
(1)αποτελεί υπεράσπιση για τον κατηγορούμενο αν αποδείξει: ....... (γ) προκειμένου περί κατηγορίας δυνάμει της παραγράφου (γ) του εδαφίου
(1), ότι έχει συμμορφωθεί με το διάταγμα πληρωμής εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους με δόσεις ή ότι έχει μεταβληθεί η οικονομική του κατάσταση από την ημερομηνία έκδοσης του εν λόγω διατάγματος ή ότι έχει υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος την οποία έχει επιδώσει στον εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτή, πριν από την επίδοση του κατηγορητηρίου σ' αυτόν.» Παραδεκτά γεγονότα Από τους ευπαίδευτους συνήγορους των δύο πλευρών, δηλώθηκαν και έγιναν παραδεκτά τα ακόλουθα γεγονότα: «-Στα πλαίσια της Γενικής Αίτησης 88/2005 εκδόθηκε διάταγμα εγγραφής διαιτητικής απόφασης ως απόφαση Δικαστηρίου εναντίον της κατηγορούμενης, Μαρίας Γ. Κολοκασίδη και επίσης, στα πλαίσια αυτής της δικαστικής απόφασης, εκδόθηκε εναντίον της διάταγμα μηνιαίων δόσεων ημερομηνίας 8/10/
- -Δεν έχουν πληρωθεί οι μηνιαίες δόσεις της κατηγορούμενης από την 1/4/2015 μέχρι και την 1/10/2015 συμπεριλαμβανομένης. -Στις 18/11/2015 είχε καταχωρηθεί στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας αίτηση για ακύρωση ή και μείωση ή και αναστολή του εκδοθέντος διατάγματος μηνιαίων δόσεων που εκδόθηκε και κατηγορείται η κατηγορούμενη, και είχε επιδοθεί στους καθ΄ ων η αίτηση, εδώ Κατηγορούσα Αρχή, στις 4/12/
- -Η επίδοση του κατηγορητηρίου στην κατηγορούμενη, εδώ, έγινε στις 10/12/
- - Η αίτηση ημερομηνίας 18/11/2015 αποσύρθηκε ένεκα καλόπιστου λάθους που αφορά τον τίτλο της αγωγής και επανακαταχωρήθηκε στις 10/2/2016.» Ήταν με βάση αυτά τα παραδεκτά γεγονότα που το Δικαστήριο θεώρησε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως η ενοχή της κατηγορούμενης και κλήθηκε εκείνη σε απολογία. Μαρτυρία Η μόνη μάρτυρας στη διαδικασία ήταν η κατηγορούμενη, μετά την κλήση της σε απολογία. Τα λεχθέντα ενώπιον του Δικαστηρίου, έχουν καταγραφεί στα πρακτικά και λαμβάνονται υπόψη μαζί με τα Τεκμήρια που επίσης κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Έχουν βεβαίως ληφθεί υπόψη συνολικά, αλλά δεν επαναλαμβάνονται στην ολότητά τους (βλ. Liberty Mediterranean Cruises Mouss Ltd v. Haris Zacharia Engineering Co. Ltd και Άλλων
(2007)1 (Β) Α.Α.Δ. 916). Είναι νομολογημένο ότι αρκεί η σύνοψη της μαρτυρίας. Στην Καννάουρου κ.α. ν. Σταδιώτη κ.α.,
(1990)1 Α.Α.Δ. 35 αναφέρθηκε ότι: « Ότι απαιτείται είναι ο ορθός προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων, η σύνοψη του ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας, ο συσχετισμός της με τα ευρήματα και συμπεράσματα καθώς και η συνάρτηση της ετυμηγορίας με τα επίδικα θέματα και τα ευρήματα του δικαστηρίου. (Βλ. μεταξύ άλλων Theodora Ioannidou v. Charilaos Dikeos
(1969)1 C.L.R. 235 και Pioneer Candy Ltd v .Tryfon & Sons
(1981)1 C.L.R. 540)» Η κατηγορούμενη υιοθέτησε το περιεχόμενο Γραπτής Δήλωσης η οποία έχει λέξει ως πιο κάτω: «Εγώ η κάτωθι υπογεγραµµένη Μαρία Κολοκασίδου είμαι η κατηγορούμενη στην πιο πάνω ποινική υπόθεση . Σε σχέση µε τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα επιθυμώ να αναφέρω τα ακόλουθα
- Στις 08/10/2009 εκδόθηκε διάταγμα µμηνιαίων δόσεων με το οποίο διατάχθηκα να καταβάλλω € 100 μηνιαίως από 01/11/
- Κατά την έκδοση του εν λόγο διατάγματος λάμβανα από την εργασία µου περίπου το ποσό των €1.500 μηνιαίως καθώς επίσης λάμβανα και επιπλέον ποσό για τις υπερωρίες που εργαζόμουν. Επιθυμώ να καταθέσω ως Τεκμήριο σχετική βεβαίωση του Γραφείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων όπου εµφαίνεται η μισθοδοσία µου για το έτος
- Ουσιωδώς να αναφέρω ότι απασχολούμουν σε Τουριστικό Γραφείο ωστόσο ένεκα της οικονομικής κρίσης που επικρατεί στη Δημοκρατία οι εργοδότες µου προχώρησαν σε δραστική μείωση του µμισθού μου. Ειδικότερα από το έτος 2013 µμέχρι και τον Μάρτιο του 2016 λάμβανα το ποσό των €788 μηνιαίως και δεν είχα άλλες πηγές εισοδήματος. Επιθυμώ να καταθέσω ως Τεκμήριο σχετική κατάσταση μισθοδοσίας.
- Επίσης θα ήθελα να αναφέρω ότι ο σύζυγος µου µε εγκατέλειψε αφήνοντας πίσω του πολλά χρέη στα οποία ήμουν εγγυήτρια και αναγκάστηκα να µμεγαλώσω μόνη µου τα 2 τέκνα µας χωρίς καµία βοήθεια από τον πατέρα τους
- Ακόμη θα ήθελα να αναφέρω ότι δεν έχω οποιαδήποτε περιουσία ούτε άλλη πηγή εισοδημάτων . Διαμένω και διέμενα σε διαμέρισμα το οποίο ενοικιάζω και καταβάλλω το ποσό των €300 ως ενοίκιο .Επιθυμώ να καταθέσω ως Τεκμήριο σχετική απόδειξη πληρωμής ενοικίου
- Από τον Απρίλιο του 2016 μέχρι σήµερα είµαι άνεργη . Επιθυμώ να καταθέσω ως Τεκµήριο σχετική βεβαίωση εγγραφής ανέργου
- Ένεκα της οικονοµικής κρίσης που επικρατεί και της συνακόλουθης µείωσης του µισθού μου δεν µπορούσα να αντεπεξέλθω και σε άλλες υποχρεώσεις που είχα με αποτέλεσμα να εκδοθεί στις 12/01/2015 Διάταγµα Παραλαβής εναντίον της περιουσίας μου .Στο στάδιο αυτό επιθυµώ να καταθέσω ως Τεκµήριο το σχετικό Διάταγμα.
- Κατά τον Νοέμβριο του 2015 έδωσα εντολή στο Δικηγόρο µου να προχωρήσει με αίτηση ακύρωσης και/ή µείωσης και/ή αναστολής του διατάγματος μηνιαίων δόσεων ηµεροµ. 08/10/2009 αφού πλέον βρισκόµουν σε τόσο τραγική οικονοµική κατάσταση που δεν είχα άλλη επιλογή . Μου εξηγήθηκε από το δικηγόρο μου ότι κινδύνευα µε φυλάκιση καθότι δεν είχα την οικονοµική δυνατότητα να καταβάλλω το ποσό που διατάχθηκα από το Δικαστήριο
- Ο δικηγόρος µου πράγµατι προχώρησε µε την αίτηση ακύρωσης και/ή µείωσης και/ή αναστολής του διατάγματος µηνιαίων δόσεων ημεροµ. 08/10/2009 η οποία καταχωρήθηκε στις 18/11/2015 και επιδόθηκε στις 04/12/
- 10.Ως προκύπτει από τα πιο πάνω η αίτηση ακύρωσης του διατάγµατος μηνιαίων δόσεων καταχωρήθηκε και επιδόθηκε πριν την επίδοση σε έµενα του παρόντος κατηγορητήριου . Το κατηγορητήριο της παρούσας υπόθεσης µου επιδόθηκε στις 10/12/
- 11.Πολύ ουσιωδώς να αναφέρω ότι στις 09/2/2016 ηµεροµηνία κατά την οποία ήταν ορισμένη για ακρόαση η εν λόγω αίτηση αντιλήφθηκαν ότι περιέπεσαν σε καλόπιστο λάθος στη διατύπωση του τίτλου της αίτησης. Ακολούθως οι δικηγόροι μου προχώρησαν στην άνευ βλάβης απόσυρση της αίτησης ηµεροµηνίας 18/11/2015 προς αποφυγή σπατάλης του πολύτιµου Δικαστικού χρόνου ,περιττών διαδικασιών και επιβάρυνσης εξόδων. 12.Ακολούθως οι Δικηγόροι µου στις 10/2/2016 καταχώρησαν εκ νέου και υπό τον σωστό τίτλο την αίτηση ακύρωσης του διατάγµατος μηνιαίων δόσεων και επιδόθηκε στους καθ' ων η αίτηση στις 18/2/
- 13.Η αίτηση ηµεροµηνίας 18/2/2016 ήταν ορισµένη για ακρόαση στις 21/03/16 και στις 21/06/2016 εκδόθηκε απόφαση από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας με την οποία ακυρώθηκε το εκδοθέν Διάταγµα µηνιαίων δόσεων καθότι απέδειξα ουσιαστική αλλαγή στο βαθµό που δικαιολογήθηκε η ακύρωση του Διατάγματος Μηνιαίων Δόσεων. Επιθυμώ να καταθέσω ως Τεκμήριο τη σχετική απόφαση του Δικαστηρίου. 14.Στο σηµείο αυτό επιθυµώ να καταθέσω ως Τεκμήρια την αίτηση ημεροµηνίας 18/11/2015 και την αίτηση ηµεροµηνίας 10/02/2016 15.Πολύ ουσιωδώς να τονίσω ότι περί τις αρχές του Φεβρουαρίου 2016 έλαβα προφορική προειδοποίηση απόλυσης. 16.Την γραπτή ειδοποίηση απόλυσης µου την έλαβα κατά τα τέλη Φεβρουαρίου
- Στο στάδιο αυτό επιθυμώ να καταθέσω ως Τεκμήριο την γραπτή ειδοποίηση απόλυσής μου. 17.Με την πιο πάνω επιστολή οι εργοδότες μου µε ενηµέρωσαν ότι οι υπηρεσίες μου τερµατίζονται στις 31/3/2016 Έκτοτε είμαι άνεργη. Όλα τα ανωτέρω εξ όσων κάλλιον γνωρίζω πιστεύω είναι αληθή.» Κατατέθηκαν επίσης από την κατηγορούμενη τα ακόλουθα τεκμήρια: - Τεκμήριο 1: Αναλυτική κατάσταση αποδοχών ασφαλισμένου για το έτος 2009 της κατηγορούμενης στον εργοδότη Αίολος Travel. - Τεκμήριο 2: Δελτίο μισθοδοσίας (pay slip) για τον Φεβρουάριο 2016 όπου φαίνεται ως καθαρός μισθός το ποσό των €788.30 - Τεκμήριο 3: Απόδειξη είσπραξης ενοικίου Απριλίου 2016 από την κατηγορούμενη - Τεκμήριο 4: Δελτίο εγγραφής ανέργου υποψηφίου για εργασία για την κατηγορούμενη ημερομηνίας 16/5/16 όπου φαίνεται ως ημερομηνία εγγραφής της κατηγορουμένης η 11/04/16 - Τεκμήριο 5: διάταγμα παραλαβής της περιουσίας της κατηγορούμενης ημερ. 12/1/
- - Τεκμήριο 6: επιστολή τερματισμού εργοδότησης ημερ. 25/1/16 από Aιολος Travel προς την κατηγορουμένη με την οποία αναφέρεται ότι οι υπηρεσίες της τερματίζονται από 31/3/16 λόγω πλεονασμού. Από την αντεξέταση της κατηγορούμενης καταγράφω τα ακόλουθα ως κυριότερα σημεία αυτής: - Βρίσκεται σε διάσταση από το 2001 έως σήμερα. - Εχει δύο παιδιά ηλικίας 25 και 28 ετών. - Ο σύζυγος της εγκατέλειψε την οικογένεια του και «τους άφησε τα χρέη». - Ενοικιάζει διαμέρισμα από το
- Αν συνεχίσει να δυσκολεύεται δεν αποκλείει την πιθανότητα να σταματήσει να ενοικιάζει κατοικία και να επιστρέψει το πατρικό της σπίτι. - Μετά το «κούρεμα» καταθέσεων του 2013 (δηλαδή περί τον Μάρτη-Απρίλη του 2013) έλαβε χώρα και η μείωση του μισθού της σε €788 από περίπου €1500 που ήταν προηγουμένως - Κατέστη άνεργη μέχρι το 2016, εκδόθηκε διάταγμα παραλαβής κατόπιν αίτησης που είχε καταχωρηθεί από συνάδελφο της που της δάνεισε λεφτά - Δέχθηκε το διάταγμα μηνιαίων δόσεων το 2009, θεωρώντας ότι θα προσπαθούσε να ανταπεξέλθει αλλά δεν τα κατάφερε. - Είχαν καταχωρηθεί και άλλες παρόμοιες υποθέσεις σε σχέση με μη καταβληθείσες μηνιαίες δόσεις και αποδεχόταν σχετικά διατάγματα πληρωμής με παράταση χρόνου - Εργαζόταν από 1/4/15 έως 1/10/15 και εκείνη την περίοδο το ενοίκιο της ήταν €450 και μειώθηκε το 2015 σε €
- Αξιολόγηση μαρτυρίας Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: « Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διρευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Eίχα την ευκαιρία να παρατηρήσω την κατηγορούμενη να δίδει μαρτυρία διά ζώσης και να δω τη συμπεριφορά της στο εδώλιο. Μου έδωσε την εντύπωση ενός απελπισμένου και ταλαιπωρημένου, αλλά πάντα αξιοπρεπούς και ειλικρινούς ανθρώπου. Απαντούσε άμεσα, χωρίς περιστροφές ή υπεκφυγές στις ερωτήσεις που της τίθεντο, δεν περιέπεσε σε κάποια ουσιώδη αντίφαση και θεωρώ ότι δεν είχε καμία πρόθεση να αποκρύψει οτιδήποτε ή να δώσει λανθασμένα ή ψευδή στοιχεία προς όφελός της. Μου έκανε πάρα πολύ εντύπωση. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι δεν αμφισβητήθηκε το μεγαλύτερο μέρος της μαρτυρίας της κατά την αντεξέταση. Έχω κατά νου τα νομολογηθέντα, στην Philippou General Bonded Warehouse Ltd ν. Κώστα Νικολαΐδη,
(2006)1 Α.Α.Δ. 1057 όπου αναφέρθηκε ότι: «Σύμφωνα με τη νομολογία (βλ., μεταξύ άλλων, A.C.T. Textiles v. Zodhiatis
(1986)1 C.L.R. 89 και Adidas v. Jonitexo Ltd
(1987)1 C.L.R. 383), εκεί που ένας μάρτυρας δεν αντεξετάζεται σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας του παρέχει στο δικαστήριο διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη αυτή ως αποδοχή των ισχυρισμών του στο σημείο που δεν αντεξετάστηκε.» Συνεπώς, θα κάνω δεχτή τη μαρτυρία της και κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ και σε αυτήν, διαμορφώνοντας βάσει αυτής και βάσει των παραδεκτών γεγονότων τα ευρήματά μου. Ευρήματα του Δικαστηρίου Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα και με δεδομένη τη μαρτυρία της Εναγόμενης, την οποίαν κρίνω ως αξιόπιστη, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα γεγονότων: (α) Η παραπονούμενη είναι πιστωτής και η κατηγορούμενη οφειλέτης στα πλαίσια της Γενικής Αίτησης στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου, αρ. 88/2005, όπου εκδόθηκε διάταγμα εγγραφής διαιτητικής απόφασης. (β) Στις 8/10/2009, στα πλαίσια της πιο πάνω Γενικής Αίτησης, εκδόθηκε διάταγμα μηνιαίων δόσεων με το οποίο η κατηγορούμενη διατάχθηκε να καταβάλλει μηνιαίως στην παραπονούμενη το ποσό των €
- (γ) Στις ημερομηνίες 1.4.2015 έως 1.10.2015 δεν καταβλήθηκαν οι δυνάμει διατάγματος δικαστηρίου ημερ. 8.10.2009 οφειλόμενες δόσεις από την κατηγορούμενη στην παραπονούμενη. (δ) Υπάρχει συνεπώς εκ δικαστικής αποφάσεως χρέος το οποίο δεν έχει εξοφληθεί και παράλειψη καταβολής 7 μηνιαίων δόσεων σε σχέση με αυτό. (ε) Στις 18/11/2015 είχε καταχωρηθεί στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας/Αμμοχώστου αίτηση για ακύρωση ή και μείωση ή και αναστολή του εκδοθέντος διατάγματος μηνιαίων δόσεων που εκδόθηκε και κατηγορείται η κατηγορούμενη, και είχε επιδοθεί στους καθ΄ ων η αίτηση, εδώ Κατηγορούσα Αρχή, στις 4/12/
- Η επίδοση του κατηγορητηρίου στην κατηγορούμενη, σε αυτή την υπόθεση, έλαβε χώρα λίγο μετά, στις 10/12/
- (στ)Η αίτηση ημερομηνίας 18/11/2015 αποσύρθηκε ένεκα καλόπιστου λάθους που αφορά τον τίτλο της αγωγής και επανακαταχωρήθηκε στις 10/2/
- (ζ) Η οικονομική κατάσταση της κατηγορούμενης, από την έκδοση του διατάγματος καταβολής του εξ' αποφάσεως χρέους εναντίον της μέσω μηνιαίων δόσεων και μετά επιδεινώθηκε. Κατά την περίοδο που αναφέρεται στις 7 κατηγορίες εναντίον της (1/4/2015 - 1/10/2015 ) λάμβανε μισθό από την εργασία της περί του ήμισυ, αυτού που λάμβανε το 2009 (βλ. Τεκμήρια 1 και 2). Στις 12/1/2015 εκδόθηκε εναντίον της διάταγμα παραλαβής της περιουσίας της (βλ. Τεκμ. 5). Ζήτημα: Απαιτείτο προηγούμενη άδεια Δικαστηρίου πριν την καταχώρηση της παρούσας υπόθεσης από την παραπονούμενη; Το Δικαστήριο ζήτησε τις απόψεις των ευπαίδευτων συνηγόρων των δύο πλευρών, σε σχέση με το εάν για την καταχώρηση της παρούσας υπόθεσης, θα απαιτείτο άδεια Δικαστηρίου, ως προβλέπεται στο άρθρο 9 του Περί Πτωχεύσης Νόμου, το οποίο προέβλεπε συγκεκριμένα, ως είχε κατά το χρόνο έκδοσης του διατάγματος παραλαβής, ότι: ««9.-
(1)Με την έκδοση διατάγματος παραλαβής, επίσημος παραλήπτης θα καθίσταται παραλήπτης της περιουσίας του χρεώστη, και ακολούθως, εκτός όπως διατάσσεται από το Νόμο αυτό, κανένας πιστωτής στον οποίο ο χρεώστης οφείλει αναφορικά με οποιοδήποτε χρέος που δύναται να επαληθευτεί σε πτώχευση, δε θα έχει οποιαδήποτε θεραπεία εναντίον της περιουσίας ή του προσώπου του χρεώστη σχετικά με το χρέος ή θα εγείρει οποιαδήποτε αγωγή ή άλλη νόμιμη διαδικασία, εκτός κατόπι άδειας του Δικαστηρίου και με τέτοιους όρους τους οποίους το Δικαστήριο δυνατό να επιβάλει: Νοείται ότι για χρέη, τα οποία δημιουργεί ο χρεώστης μετά την έκδοση του διατάγματος παραλαβής, οποιοδήποτε πρόσωπο θα έχει το δικαίωμα να εγείρει οποιαδήποτε αγωγή ή άλλη νόμιμη διαδικασία εναντίον του χρεώστη προσωπικά προς είσπραξη της απαίτησής του, χωρίς οποιαδήποτε άδεια του Δικαστηρίου: Νοείται περαιτέρω ότι οποιοδήποτε πρόστιμο ήθελε επιβληθεί από οποιοδήποτε Δικαστήριο στο χρεώστη είτε πριν είτε μετά την έκδοση του διατάγματος παραλαβής δε δύναται να επαληθευθεί εναντίον της πτωχευτικής περιουσίας και είναι πληρωτέο από το χρεώστη προσωπικά.» (υπογράμμιση δική μου) Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι δεν χρειαζοταν τέτοια άδεια. Ήταν θέση του ευπαίδευτου συνήγορου για την παραπονούμενη ότι η παρούσα διαδικασία αποτελούσε μέρος της ίδιας διαδικασίας βάσει της οποίας εκδόθηκε το διάταγμα μηνιαίων δόσεων εναντίον της κατηγορούμενης (οπότε σύμφωνα με το άρθρο 9
(2)του εν λόγω Νόμου δεν απαιτείτο τέτοια άδεια), ενώ ήταν η θέση του ευπαίδευτου συνήγορου της κατηγορούμενης ότι δεν εμπίπτει η παρούσα ποινική υπόθεση στον όρο «άλλη νόμιμη διαδικασία». Δεν αποδέχομαι όμως καμία εκ των δύο εισηγήσεων, ως θα εξηγήσω αμέσως πιο κάτω. Είναι, ως θέμα κοινής λογικής, αναπόφευκτος ο παραλληλισμός της άδειας η οποία απαιτείται σύμφωνα με το άρθρο 9 του Περί Πτώχευσης Νόμου, με το άρθρο 220 του Περί Εταιρειών Νόμου. Το άρθρο 220 του Περί Εταιρειών Νόμου προβλέπει τα εξής: « 220. Όταν έχει εκδοθεί διάταγμα εκκαθάρισης ή έχει διοριστεί προσωρινός εκκαθαριστής, καμμιά αγωγή ή διαδικασία συνεχίζεται ή αρχίζει εναντίον της εταιρείας εκτός μετά από άδεια του Δικαστηρίου και με τέτοιους όρους που το Δικαστήριο δυνατό να επιβάλει.» Έχει αποφασιστεί ότι ο όρος «διαδικασία» σε σχέση με το άρθρο 220 του Περί Εταιρειών Νόμου, ερμηνεύεται ευρέως και περιλαμβάνει και «ποινική διαδικασία». Στην Ταμείο Προνοίας Προσωπικού Βιομηχανιών Συνομοσπονδίας Εργατοϋπαλλήλων Κύπρου v. Samoa Clothing Industry και άλλου (Αρ.1)
(2000)2 Α.Α.Δ. 289, αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Η απάντηση στο τεθέν ερώτημα εξαρτάται από την ερμηνεία που θα δοθεί στον όρο "διαδικασία" στο πιο πάνω άρθρο 220. Παρόμοιο ζήτημα είχε εγερθεί και στην Επίσημος Παραλήπτης και Εκκαθαριστής της Εταιρείας Ch. Zakakiotis (Disco) Ltd v. Kalavas & Associates Ltd κ.ά.
(1999)2 Α.Α.Δ.
- Στην υπόθεση εκείνη, μετά από αίτησή της υπό διάλυση εφεσείουσας εταιρείας χορηγήθηκε άδεια για συνέχιση της διαδικασίας της έφεσης από τον Επίσημο Παραλήπτη και εκκαθαριστή της εταιρείας και διάταγμα για τροποποίηση του τίτλου της έφεσης με την αντικατάσταση της εταιρείας από τον Επίσημο Παραλήπτη και εκκαθαριστή της. Τονίζουμε ότι δεν είχε τεθεί και δεν είχε συζητηθεί θέμα ερμηνείας του άρθρου 220 γιατί το διάταγμα εκδόθηκε εκ συμφώνου. Τα άρθρα 226 και 231 της Αγγλικής Companies Act, 1948 περιέχουν περίπου παρόμοιες πρόνοιες. Στην Langley Constructions (Brixham) Ltd v. Wells [1969] 2 All E.R. 46, 47, 48 υποδεικνύεται ότι στον όρο "διαδικασία" πρέπει να δίνεται ευρεία έννοια. Υποδεικνύεται, επίσης, ότι σκοπός του άρθρου 231 είναι να διασφαλίσει ότι οσάκις μια εταιρεία διαλύεται το ενεργητικό της πρέπει να τυγχάνει μιας σωστής διαχείρισης προς όφελος όλων των πιστωτών και ότι συγκεκριμένοι πιστωτές δεν πρέπει να μπορούν να αποκτούν πλεονέκτημα με το να εγείρουν διαδικασίες εναντίον της εταιρείας*. Στην Re J. Barrows (Leeds) Ltd [1982] 2 All E.R. 882 η υπό διάλυση εταιρεία όφειλε εισφορά της τάξεως των £21,381 στο Ταμείο Υγείας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ("το Τμήμα") δυνάμει της Social Security Act,
- Το Tμήμα άσκησε ποινική δίωξη εναντίον της εταιρείας ενώπιον του Πταισματοδικείου. Ισχυρίσθηκε ότι η εταιρεία είχε διαπράξει αδίκημα δυνάμει του άρθρου 146
(1)** του Νόμου του 1975 με το να παραλείψει να καταβάλει τις εισφορές όταν κατέστησαν οφειλόμενες. Κρίθηκε ότι η διαδικασία στο Πταισματοδικείο ήταν διαδικασία εντός της έννοιας του άρθρου 226(β) του περί Εταιρειών Νόμου 1948 και έτσι το δικαστήριο μπορούσε να χορηγήσει αναστολή***. Βλέπουμε λοιπόν πως μια καθαρώς ποινική διαδικασία θεωρήθηκε ως "διαδικασία" εντός της έννοιας του πιο πάνω άρθρου 226(β). Λαμβάνουμε υπόψη τη θέση της νομολογίας. Συμφωνούμε ότι ο όρος "διαδικασία" πρέπει να ερμηνεύεται με ευρύτητα και ότι σκοπός του επίμαχου άρθρου 220 του Κεφ. 113 είναι η προστασία των συμφερόντων των πιστωτών. Τυχόν καταδίκη της εταιρείας δυνατόν να έχει σαν συνέπεια την επιβολή χρηματικής ποινής. Επομένως απολήγει σε επηρεασμό της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας και κατ' επέκταση σε επηρεασμό των συμφερόντων των πιστωτών.» Κρίνω, με βάση τη νομολογιακή ερμηνεία που έχει δοθεί στο άρθρο 220 του Περί Εταιρειών Νόμου, ότι η παρούσα ποινική διαδικασία εμπίπτει στον όρο «νόμιμη διαδικασία» που προβλέπει το άρθρο 9 του Περί Πτώχευσης Νόμου ( αφού πηγάζει από τις πρόνοιες του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.155) και κανονικά θα απαιτείτο άδεια Δικαστηρίου. Κατά το χρόνο όμως κατά τον οποίον καταχωρήθηκε η παρούσα υπόθεση, δηλαδή στις 2/12/2015, είχε ουσιαστικά καταργηθεί η εν λόγω πρόνοια, έχοντας αντικατασταθεί η πρόβλεψη για διάταγμα παραλαβής, με πρόβλεψη για διάταγμα πτώχευσης, δυνάμει του Περί Πτώχευσης(Τροποποιητικού) Νόμου 61(Ι)/2015). Ο ίδιος τροποποιητικός νόμος, δεν προβλέπει, σε σχέση με ισχύοντα κατά την θέσπισή του διατάγματα παραλαβής, ότι αυτά καθίστανται αυτόματα διατάγματα πτώχευσης. Αντίθετα, η σχετική μεταβατική διάταξη που εισήχθηκε στον Περί Πτώχευσης Νόμο (άρθρο 128), προβλέπει ότι οποιοδήποτε διάταγμα παραλαβής έχει εκδοθεί πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του τροποποιητικού Νόμου, μπορεί να τροποποιηθεί από το Δικαστήριο, μετά από αίτηση οποιουδήποτε ενδιαφερόμενου, ώστε να αποτελεί πλέον διάταγμα πτώχευσης. Δεν είχα μαρτυρία ενώπιόν μου για τροποποίηση του διατάγματος παραλαβής και μετατροπή του σε διάταγμα πτώχευσης. Οπότε δεν θεωρώ ότι απαιτείται οιαδήποτε άδεια Δικαστηρίου για προώθηση της παρούσας αίτησης. Απόδειξη των συστατικών στοιχείων του αδικήματος Ως προβλέπεται στο άρθρο 3
(1)(γ)
(2)του περί Καταδολίευσης των εκ Δικαστικής Αποφάσεως Πιστωτών Νόμου 60(Ι)/08: «3.
(1)Οποιοσδήποτε εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης χρέους: ............ (γ) παραλείψει να καταβάλει προς τον εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτή το ποσό οποιασδήποτε δόσης κατά την ημερομηνία πληρωμής που είχε διαταχθεί από το Δικαστήριο κατά την έκδοση διατάγματος πληρωμής εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους με δόσεις, για λόγο άλλο από οικονομική ή φυσική αδυναμία. είναι ένοχος ποινικού αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης του υπόκειται στις ποινές που προβλέπονται στο άρθρο 4.
(2)Ουδεμία δίωξη ασκείται, δυνάμει της παραγράφου (γ) του εδαφίου
(1), εναντίον εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτη χρέους, εκτός αν αυτός παραλείπει να καταβάλει την πληρωμή τουλάχιστον τριών δόσεων: ..............» Κρίνω ότι η παραπονούμενη έχει αποδείξει τα ακόλουθα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της καταδολίευσης πιστωτή και συγκεκριμένα: - ότι έχει αποδειχθεί ότι η παραπονούμενη είναι εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτής (εφόσον έχει εκδοθεί υπέρ της δικαστική απόφαση με την οποία διατάσσεται η πληρωμή χρημάτων) και ότι έχει αποδειχθεί ότι η κατηγορούμενη είναι εκ Δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης (εφόσον έχει εκδοθεί απόφαση εναντίον της με την οποία διατάσσεται η πληρωμή χρημάτων) -ότι υπάρχει εκ δικαστικής αποφάσεως χρέος το οποίο δεν έχει ακόμα εξοφληθεί το οποίο είναι άλλωστε και παραδεκτό γεγονός -ότι υπάρχει διάταγμα πληρωμών εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους με δόσεις όπως έγινε άλλωστε παραδεκτό γεγονός και - ότι παραλείφθηκε εκ μέρους της κατηγορούμενης καταβολή περισσότερων από 3 δόσεων, αφού παραλείφθηκε η πληρωμή 7 μηνιαίων δόσεων από τις 1/4/15 έως τις 1/10/15. Εδώ θα ήθελα να τονίσω, ότι κατά την άποψή μου, δεν έχει η πλευρά της παραπονούμενης, στους δικούς της ώμους, το βάρος να αποδείξει το ότι η παράλειψη καταβολής των δόσεων, οφείλεται σε οικονομική ή φυσική αδυναμία της κατηγορούμενης. Θα συμφωνήσω πλήρως με την ανάλυση της συναδέλφου μου Α.Λυκούργου, Ε.Δ., στα πλαίσια της πρωτόδικης απόφασης Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας 15868/2013, Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Κοντέας Λτδ (Πρώην Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Κοντέας) ν. Νίκης Βασιλείου, απόφαση ημερομηνίας 24/6/2015, η οποία συμπεραίνει ότι η μη καταβολή μηνιαίων δόσεων από εκ δικαστικής απόφασης οφειλέτη σε εξ' αποφάσεως πιστωτή για εξ' αποφάσεως χρέος δημιουργεί μαχητό τεκμήριο ότι δεν οφείλεται σε φυσική ή οικονομική αδυναμία και εναπόκειται στον κατηγορούμενο να το ανατρέψει. Συγκεκριμένα η συνάδελφος ανέφερε τα ακόλουθα: « Η άποψη περί της υποχρέωσης των παραπονουμένων να αποδείξουν, ως συστατικό στοιχείο του επίδικου αδικήματος, και την απουσία οικονομικής ή φυσικής αδυναμίας της κατηγορουμένης η οποία να την εμποδίζει να ανταποκριθεί στο επίδικο διάταγμα μηνιαίων δόσεων είναι εσφαλμένη. Από την συνδυασμένη ερμηνεία των παρά
(1)(γ) και
(4)(γ) του άρθρου 3 του Ν.60(Ι)/2008 προκύπτει πώς στην περίπτωση μη συμμόρφωσης με διάταγμα μηνιαίων δόσεων, καθιερώνεται μαχητό τεκμήριο περί της οικονομικής και φυσικής δυνατότητας του εξ αποφάσεως χρεώστη για τέτοια συμμόρφωση. Εν σχέσει με τα νομοθετικώς προβλεπόμενα τεκμήρια αναφέρονται τα ακόλουθα: Κατ΄ εξαίρεσιν του γενικού κανόνος περί της ανάγκης απόδειξης όλων των επίδικων γεγονότων, συμβαίνει ο νομοθέτης να καθορίσει, εν σχέσει με ορισμένα γεγονότα, νομικά τεκμήρια, αμάχητα ή μαχητά, αναλόγως. Εάν ο διάδικος υπέρ του οποίου λειτουργεί το εκάστοτε νομικό τεκμήριο αποδείξει την ύπαρξη ενός πρώτου γεγονότος, η ύπαρξη ενός δεύτερου γεγονότος τεκμαίρεται και θεωρείται ως αποδειχθείσα. Αμάχητο νομικό τεκμήριο (irrebuttable presumption) είναι αυτό το οποίο, εφ΄ όσον αποδειχθεί το πρώτο γεγονός, τεκμαίρεται οριστικά η ύπαρξη του δευτέρου, χωρίς να επιτρέπεται η προσαγωγή μαρτυρίας προς τον σκοπό ανατροπής του. Αντιθέτως, μαχητό νομικό τεκμήριο (rebuttable presumption) είναι αυτό το οποίο δύναται να ανατραπεί με την προσαγωγή κατάλληλης μαρτυρίας. Έτσι, εάν η κατηγορούσα αρχή βασίζεται επί ενός μαχητού νομικού τεκμηρίου και επέτυχε να αποδείξει την συνδρομή του πρώτου γεγονότος, το δεύτερο γεγονός θεωρείται ως αποδειχθέν εκτός εάν η υπεράσπιση πετύχει, δια της προσαγωγής μαρτυρίας, να δημιουργήσει εύλογη υποψία περί του αντιθέτου. Η καθιέρωση μαχητών νομικών τεκμηρίων δεν απαλλάσσει την κατηγορούσα αρχή από το βάρος να αποδείξει την υπόθεσή της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Εφ΄ όσον, όμως, ορισμένο γεγονός καλύπτεται από μαχητό νομικό τεκμήριο, το σχετικό βάρος απόδειξης μετατοπίζεται στους ώμους της υπεράσπισης η οποία βαρύνεται να δημιουργήσει εύλογη αμφιβολία περί της συνδρομής του γεγονότος αυτού. Η καθιέρωση μαχητών νομικών τεκμηρίων δεν είναι εξ ορισμού ασύμβατη με το συνταγματικώς κατοχυρωμένο τεκμήριο της αθωότητας (Κούκος ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 64). Κριτήριο για να διαπιστωθεί η συνταγματικότητα του εκάστοτε νομικού μαχητού τεκμηρίου και της συνακόλουθης μετατόπισης του αποδεικτικού βάρους αποτελεί και η ευκολία ή η δυσκολία κάθε πλευράς να εντοπίσει και να εξασφαλίσει τη σχετική μαρτυρία. Εν προκειμένω, η εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής απόδειξη της ιδιότητας της κατηγορουμένης ως εξ αποφάσεως οφειλέτιδας, η οποία εδέχθηκε την έκδοση του επίδικου διατάγματος μηνιαίων δόσεων και η οποία, στη συνέχεια, παραλείπει να το ικανοποιήσει, δημιουργεί μαχητό τεκμήριο σύμφωνα με το οποίο η παράλειψη αυτή δεν οφείλεται σε οικονομική ή φυσική αδυναμία της κατηγορουμένης. Πρόκειται για μαχητό τεκμήριο συμβατό, καθ΄ όλα, με την λογική των πραγμάτων: Θα ήταν υπερβολικό και παράλογο και, μάλλον, θα οδηγούσε το άρθρο 3
(1)(γ) του Ν.60(Ι)/2008 σε αχρησία εάν η κατηγορούσα αρχή επιφορτιζόταν με το βάρος να αποδείξει την οικονομική και φυσική δυνατότητα του εκάστοτε κατηγορουμένου να ανταποκριθεί στο διάταγμα μηνιαίων δόσεων. Άλλωστε, το διάταγμα αυτό έχει εκδοθεί στα πλαίσια μιας νομοθετικώς καθορισμένης διαδικασίας, είτε κατώπιν ακρόασης είτε επί τη βάσει της σύμφωνης γνώμης του κατηγορουμένου (Μέρος VII του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6 ως αυτό ετροποποιήθηκε στη συνέχεια) και εξακολουθεί να ισχύει. Θα ήταν, επίσης, καταπιεστικό για την κατηγορούσα αρχή να επιφορτίζεται, για δεύτερη φορά, με το βάρος απόδειξης της οικονομικής και φυσικής δυνατότητας του κατηγορουμένου να εξοφλήσει το εξ αποφάσεως χρέος του με μηνιαίες δόσεις όταν έχει ήδη προηγηθεί η διαδικασία του Μέρους VII του Κεφ. 6, στα πλαίσια της οποίας αυτή, ως αιτητής, είχε παρόμοιο βάρος. Αντιθέτως, ο κατηγορούμενος, ο οποίος γνωρίζει επακριβώς τις συνθήκες υπό τις οποίες αναγκάσθηκε να μην ανταποκριθεί στο εν ισχύι διάταγμα μηνιαίων δόσεων, είναι ευκολότερο να τις παρουσιάσει και να στοιχειοθετήσει, επί τη βάσει του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, την σχετική υπεράσπιση.» H κατηγορούμενη όφειλε να ικανοποιήσει το Δικαστήριο, δίδοντας συγκεκριμένες λεπτομέρειες, ότι η μη πληρωμή των δόσεων οφειλόταν σε κάποια οικονομική ή φυσική αδυναμία της. Το βάρος απόδειξης για ένα τέτοιο γεγονός και η ανατροπή του διαμορφωθέντος εναντίον της κατηγορουμένης μαχητού τεκμηρίου ότι δεν τελούσε σε τέτοια αδυναμία, ήταν στους δικούς της ώμους. Το Δικαστήριο ζήτησε κι έλαβε τις απόψεις των ευπαίδευτων συνηγόρων των δύο μερών, κατά πόσον η έκδοση εναντίον της κατηγορουμένης, διατάγματος παραλαβής της περιουσίας της στις 12/1/2015, συνιστούσε φυσική ή οικονομική αδυναμία της να καταβάλει τις μηνιαίες δόσεις. Ζήτησε επίσης την άποψη τους ως προς το εάν ήταν νόμιμο να συνεχιστεί η καταβολή των μηνιαίων δόσεων μετά την έκδοση του διατάγματος παραλαβής. Θα ξεκινήσω από το δεύτερο: το διάταγμα δικαστηρίου ημερομηνίας 8/10/2009 για καταβολή μηνιαίων δόσεων δεν ακυρώθηκε και ούτε αναστάληκε κατά την επίδικη περίοδο 1/4/2015 - 1/10/2015 και ήταν σε ισχύ. Δεν ήταν αυτόματα άκυρο, με την έκδοση διατάγματος παραλαβής και, κατά το χρόνο που υπήρχε υποχρέωση καταβολής των μηνιαίων δόσεων που αναφέρονται στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη στην παρούσα υπόθεση (1/4/2015 - 1/10/2015) , δεν κινήθηκε δικαστικά οιοσδήποτε, είτε η κατηγορούμενη είτε ο Επίσημος Παραλήπτης, για την ακύρωσή ή αναστολή του διατάγματος. Οπότε, με δεδομένο το ότι υπήρχε σε ισχύ δικαστικό διάταγμα που διέτασσε την κατηγορούμενη να καταβάλλει μηνιαίες δόσεις, βρίσκω ότι δεν θα ήταν παράνομη τυχόν σχετική καταβολή. Επανερχόμενος στο πρώτο ζήτημα, το οποίο και σχετίζεται με το εάν πληρούνται ή όχι τα συστατικά στοιχεία των υπό εκδίκαση ισχυριζόμενων αδικημάτων, θεωρώ ότι λογικά η έκδοση διατάγματος παραλαβής της περιουσίας ενός προσώπου, δημιουργεί ένα -έστω μαχητό- τεκμήριο για την οικονομική αδυναμία ενός προσώπου να ανταποκριθεί στις γενικότερες οικονομικές υποχρεώσεις του. Όφειλε δηλαδή, με βάση το δεδομένο της ύπαρξης διατάγματος παραλαβής, το οποίο τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου για πρώτη φορά με τη μαρτυρία της κατηγορούμενης (δηλαδή μετά την απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης εναντίον της) η πλευρά της παραπονούμενης να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η έκδοση διατάγματος παραλαβής, δεν συνεπαγόταν φυσική ή οικονομική αδυναμία της κατηγορούμενης στο να καταβάλει τις μηνιαίες δόσεις προς την παραπονούμενη. Η ύπαρξη του συγκεκριμένου διατάγματος παραλαβής της περιουσίας της κατηγορούμενης στις 12/1/2015 (Τεκμήριο 5), σύμφωνα με το οποίο ο Επίσημος Παραλήπτης καθίστατο Παραλήπτης της περιουσίας της κατηγορούμενης, ανεξαρτήτως εάν υπήρχε εναντίον της προγενέστερο διάταγμα καταβολής μηνιαίων δόσεων και ανεξαρτήτως του εάν αποτάθηκε αρκετά μεταγενέστερα στο Δικαστήριο για ακύρωση ή αναστολή του διατάγματος (με αίτηση ημερομηνίας 10/2/2016), καταδυκνείει ότι η κατηγορούμενη τελούσε υπό φυσική και οικονομική αδυναμία να ανταποκριθεί γενικά στις υφιστάμενες οικονομικές υποχρέωσεις της και ότι η περιουσία της δεν τελούσε πλέον υπό τον έλεγχό της. Οπότε, με βάση αυτό και μόνο, βρίσκω ότι δεν πληρείται το συγκεκριμένο συστατικό στοιχείο της έλλειψης φυσικής ή οικονομικής αδυναμίας ως λόγο μη καταβολής μηνιαίων δόσεών της, ώστε για να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα της καταδολίευσης πιστωτή από εξ' αποφάσεως οφειλέτη. Αναπόφευκτα, η υπόθεση οδηγείται σε απόρριψη και η κατηγορούμενη σε αθώωση και απαλλαγή από τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Υπερασπίσεις βάσει του άρθρου 3
(4)(γ) του Νόμου Παρά το ότι έχω καταλήξει στο ότι δεν πληρούνται τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της καταδολίευσης πιστωτή, θα προχωρήσω στο να εξετάσω, τις προβαλλόμενες από τους ευπαίδευτους συνήγορους για την κατηγορούμενη, δύο από τις τρεις υπερασπίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 3
(4)(γ) του Νόμου, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «
(4)Σε οποιαδήποτε ποινική διαδικασία για αδίκημα δυνάμει του εδαφίου
(1)αποτελεί υπεράσπιση για τον κατηγορούμενο αν αποδείξει: .................. (γ) προκειμένου περί κατηγορίας δυνάμει της παραγράφου (γ) του εδαφίου
(1), ότι έχει συμμορφωθεί με το διάταγμα πληρωμής εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους με δόσεις ή ότι έχει μεταβληθεί η οικονομική του κατάσταση από την ημερομηνία έκδοσης του εν λόγω διατάγματος ή ότι έχει υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος την οποία έχει επιδώσει στον εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτή, πριν από την επίδοση του κατηγορητηρίου σ' αυτόν.» (η υπογράμμιση είναι δική μου) 1η Υπεράσπιση: Καταχώρηση αίτησης στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του Διατάγματος και επίδοσή της στην παραπονούμενη πριν την επίδοση του κατηγορητηρίου της παρούσας υπόθεσης σε εκείνην Ως έγινε παραδεκτό και ως φαίνεται από τα στοιχεία του φακέλου το κατηγορητήριο της παρούσας υπόθεσης επιδόθηκε στην κατηγορούμενη στις 10/12/2015. Στο μεταξύ, είχε η ίδια καταχωρήσει αίτηση για ακύρωση και ή μείωση και ή αναστολή του διατάγματος μηνιαίων δόσεων ημερ. 8/10/09 η οποία αίτηση και είχε καταχωρηθεί συγκεκριμένα στις 18/11/15 και επιδοθεί στην παραπονούμενη στις 4/12/15 (πριν δηλαδή την επίδοση σε αυτήν του κατηγορητηρίου της παρούσας υπόθεσης στις 10/12/2015). Λόγω καλόπιστου λάθους, ως έγινε παραδεκτό και από την πλευρά της παραπονουμένης, αποσύρθηκε η πιο πάνω αίτηση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου και καταχωρήθηκε εκ νέου. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της παραπονούμενης εισηγήθηκε ότι η αίτηση που καταχωρήθηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου και αποσύρθηκε, θα πρέπει να θεωρηθεί ως μη καταχωρηθείσα. Δεν συμφωνώ με αυτή την προσέγγιση, εφόσον η καταχώρηση μίας αίτησης ή υπόθεσης στο Δικαστήριο είναι ένα γεγονός το οποίο επισυμβαίνει και δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μη γενόμενο, ασχέτως αν η αίτηση αποσυρθεί ή όχι και ασχέτως των συνεπειών που μπορεί να έχει αυτή η απόσυρση (δημιουργία δεδικασμένου ή μη). Δεν αίρεται λοιπόν στην πραγματικότητα το γεγονός της καταχώρησης. Το άρθρο 3
(4)(γ) του Νόμου είναι σαφές και αναφέρεται σε υπεράσπιση για έναν κατηγορούμενο σε σχέση με την διάπραξη του αδικήματος το ότι έχει υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος την οποία έχει επιδώσει στον εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτή πριν από την επίδοση του κατηγορητηρίου σε αυτόν. Δεν προβλέπεται στην εν λόγω πρόνοια κάποιο άλλο επιπρόσθετο στοιχείο π.χ. να τελεί σε εκκρεμότητα η εν λόγω αστική διαδικασία, ενώ εκκρεμεί η κινούμενη ποινική διαδικασία. Αρκεί, σύμφωνα με το Νόμο, μόνο η καταχώρηση της αίτησης και η επίδοση της πριν την επίδοση του κατηγορητηρίου στον κατηγορούμενο. Το γραμματικό νόημα της εν λόγω νομοθετικής διατάξεως είναι σαφές και ξεκάθαρο. Στο Halsbury's Laws of England, 3rd edition ; Vol : 36, paras 578-79 αναφέρονται τα ακόλουθα: "The object of all interpretation of a written instrument is to discover the intention of the author as expressed in the instrument. The dominant purpose in construing a statute is to ascertain the intention of the legislature as so expressed. This intention, and therefore the meaning of the statute, is primarily to be sought in the words used in the statute itself, which must, if they are plain and unambiguous, be applied as they stand, however strongly it may be suspected that the result does not represent the real intention of Parliament. 579. Construction where statute is unambiguous. If the words of a statute are clear and unambiguous, they themselves indicate what must be taken to have been the intention of Parliament, and there is no need to look elsewhere to discover their intention or their meaning." (η υπογράμμιση είναι δική μου) Στην Κ.Ο.Τ. ν. Παπαδόπουλου,
(1990)2 Α.Α.Δ. 86, αποφασίστηκαν τα εξής: «Η τελεολογική μέθοδος ερμηνείας των νόμων (ideological, purposive interpretation) επιτρέπει οποτεδήποτε το κείμενο της νομοθεσίας παρέχει την ευχέρεια, την απόδοση της ερμηνείας εκείνης που αποτελεσματικότερα προωθεί την ευόδωση των κατά άλλα έκδηλων σκοπών του νομοθέτη. Δεν δικαιολογεί όμως η τελεολογική μέθοδος ερμηνείας, ούτε καθιστά εφικτή, ούτε επιτρέπει την απόκλιση από τις ρητές διατάξεις της νομοθεσίας ή τη μεταβολή του κειμένου της. Όπου οι πρόνοιες της νομοθεσίας είναι σαφείς το κείμενο της αποτελεί το μόνο αυθεντικό οδηγό για τους συγκεκριμένους σκοπούς του νομοθέτη.» Δεν επιδέχεται οποιουδήποτε περιορισμού (μέσω διεύρυνσης των προϋποθέσεων και των συστατικών στοιχείων της) η νόμω προβλεπόμενη υπεράσπιση της καταχώρησης αίτησης για τροποποποίηση ή αναστολή του εκδοθέντος διατάγματος για πληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους με μηναίες δόσεις. Το νόημα των λέξεων που διαμορφώνουν το λεκτικό του άρθρου 3
(4)(γ) είναι σαφές, οπότε το Δικαστήριο μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στο κείμενό της. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να σημειωθεί και το εξής: η απόσυρση της σχετικής αίτησης στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου, ήταν καλόπιστη λόγω λάθους στον τίτλο της Αίτησης. Η επόμενη δε σχετική Αίτηση που καταχωρήθηκε κι εκδικάστηκε εκκρεμούσης της παρούσας ποινικής υπόθεσης, ήταν επιτυχής σε σχέση με την κατηγορούμενη (βλ και απόφαση Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου ημερ. 21/06/2016 στην Αίτηση 88/2005, που δόθηκε από το συνάδελφό μου Μ.Λοΐζου, Ε.Δ.). Συνεπώς, η εν λόγω υπεράσπιση της καταχώρησης αίτησης για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος μηνιαίων δόσεων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 3
(4)(γ) του Νόμου, ακόμη και αν θεωρούσα ότι πληρούνταν τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων, θα επιτύγχανε. 2η Υπεράσπιση: Μεταβολή των οικονομικών συνθηκών της κατηγορουμένης Όσον αφορά το αν έχουν μεταβληθεί οι οικονομικές συνθήκες της κατηγορουμένης από την έκδοση του διατάγματος και το εάν ευσταθεί η εν λόγω προβαλλόμενη υπεράσπιση, είναι σαφές ότι υπήρξε μεταβολή της οικονομικής κατάστασης της κατηγορουμένης, εφόσον παρουσιάστηκε μαρτυρία η οποία δεν αμφισβητήθηκε ότι, μεταξύ της έκδοσης του διατάγματος πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους μέσω μηνιαίων δόσεων (8.10.2009) και της περιόδου κατά την οποία δεν καταβλήθηκαν οι μηνιαίες δόσεις (δηλαδή από 1.4.15 έως 1.10.15) υπήρξε μείωση μισθού της κατηγορουμένης από τον Μάρτιο-Απρίλιο του 2013 κι έπειτα από €1500 περίπου μηνιαίως και επιπλέον ποσό για υπερωρίες (σχετικό είναι και το Τεκμήριο 1) σε €788.60 (όπως φαίνεται στο Τεκμήριο 2) η οποία και ίσχυε από το Μάρτιο-Απρίλιο 2013. Στην περίπτωση της μεταβολής της οικονομικής κατάστασης ενός προσώπου για σκοπούς του Νόμου, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι, η μεταβολή αυτή πρέπει να είναι ουσιαστική και να είναι προς το χειρότερο. Με άλλου είδους ερμηνεία, θα καταλήγαμε σε παράλογα αποτελέσματα. Ως αναφέρθηκε στην Δημοκρατία ν. Αντωνίου κ.ά.
(1993)3 Α.Α.Δ. 325, 341 : «Η ερμηνεία πρέπει να είναι τέτοια που να μην οδηγεί σε παράλογα αποτελέσματα αλλά στη λειτουργικότητα των νόμων.» Θα ήταν αδιανόητο κάποιο πρόσωπο να μπορεί να αποφύγει την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του εάν είχε μία αμελητέα διαφοροποίηση στα εισοδήματά του ή εάν βελτιωνόταν αντί να χειροτέρευε η οικονομική του κατάσταση. Ερχόμενος στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, διαπιστώνω ότι αδιαμφισβήτητα ήταν δραστική η μείωση στο μισθό της κατηγορούμενης (περίπου στο ήμισυ) κατά την επίδικη περίοδο. Υπήρξε δε και έκδοση εναντίον της διατάγματος παραλαβής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και σημαίνει. Άρα υπήρξε μεταβολή στην οικονομική της κατάσταση, που ήταν η σημαντική επιδείνωση αυτής. Κρίνω λοιπόν ότι κι αυτή η προβληθείσα υπεράσπιση θα μπορούσε να επιτύχει. Κατάληξη Με βάση τα πιο πάνω, η κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλλάσσεται από όλες τις κατηγορίες τις οποίες αντιμετωπίζει. Τα έξοδα της διαδικασίας, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της κατηγορούμενης και εναντίον της παραπονούμενης. ........... Ξενής Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο