Α σ τ υ ν ο μ ί α ν. Νεοκλέους, Αρ. Υπόθεσης 2948/2015, 29/11/2016

(4)του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 και Νόμος 80

(1)/2000. Σύμφωνα με τις Λεπτομέρειες Αδικήματος, ως παρατίθενται στο Κατηγορητήριο, η κατηγορούμενη στις 11/5/2015 και ώρα 13:00, στην οδό Λάρνακας στην Ορμήδεια της Επαρχίας Λάρνακας, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής KSB 349 χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή. Μαρτυρία Τα λεχθέντα ενώπιον του Δικαστηρίου, έχουν καταγραφεί στα πρακτικά και λαμβάνονται υπόψη μαζί με τα Τεκμήρια που επίσης κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Έχουν βεβαίως ληφθεί υπόψη συνολικά, αλλά δεν επαναλαμβάνονται πλήρως, στην ολότητά τους (βλ. Liberty Mediterranean Cruises Mouss Ltd v. Haris Zacharia Engineering Co. Ltd και Άλλων

(2007)1 (Β) Α.Α.Δ. 916). Είναι νομολογημένο ότι αρκεί η σύνοψη της μαρτυρίας. Στην Καννάουρου κ.α. ν. Σταδιώτη κ.α.,

(1990)1 Α.Α.Δ. 35 αναφέρθηκε ότι: « Ότι απαιτείται είναι ο ορθός προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων, η σύνοψη του ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας, ο συσχετισμός της με τα ευρήματα και συμπεράσματα καθώς και η συνάρτηση της ετυμηγορίας με τα επίδικα θέματα και τα ευρήματα του δικαστηρίου. (Βλ. μεταξύ άλλων Theodora Ioannidou v. Charilaos Dikeos

(1969)1 C.L.R. 235 και Pioneer Candy Ltd v .Tryfon & Sons

(1981)1 C.L.R. 540)» Εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής κατέθεσαν 4 μάρτυρες. Ο Μ.Κ.1, α/φ 3930 Γ. Σταύρου, υιοθέτησε το περιεχόμενο κατάθεσής του, ημερομηνίας 5/8/15, το οποίο και κατατέθηκε ως Τεκμήριο

1. Σύμφωνα με την εν λόγω κατάθεση υπηρετεί στην Αστυνομική Διεύθυνση Αμμοχώστου και είναι τοποθετημένος στον Αστυνομικό Σταθμό Ξυλοτύμπου. Στις 11/5/15 ειδοποιήθηκε ότι είχε μεταφερθεί στο ιατρικό κέντρο Ορμήδειας ο Χρίστος Αγγελίδης ως τραυματίας μετά από τροχαίο δυστύχημα. Στις 13.30 μετέβηκε στο ιατρικό κέντρο Ορμήδειας, όπου συνάντησε τον Χρίστο Αγγελίδη ο οποίος σε συνομιλία με τον Μ.Κ.1, του ανέφερε ότι είχε δυστύχημα με το ποδήλατο του στην Ορμήδεια χωρίς να είναι σε θέση να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες καθώς δεν θυμόταν οτιδήποτε. Από το Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας κλήθηκε ασθενοφόρο το οποίο και μετέφερε τον κ. Αγγελίδη στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Στο ιατρικό κέντρο προσήλθε και η κατηγορούμενη η οποία ανέφερε στον Μ.Κ.1 ότι ήταν η οδηγός οχήματος το οποίο στις 13:00 της ίδιας μέρας στην οδό Λάρνακος στην Ορμήδεια είχε εμπλακεί σε τροχαίο δυστύχημα, με ένα ποδήλατο. Από το δυστύχημα δεν τραυματίστηκε ούτε εκείνη ούτε και το παιδί της (ηλικίας 4 ετών το οποίο ήταν συνεπιβάτης στο όχημα της). Την ίδια μέρα στις 13:50, ο Μ.Κ.1 μετέβηκε μαζί με την κατηγορούμενη στη σκηνή του δυστυχήματος και μετά από υποδείξεις της κατηγορούμενης έλαβε διάφορα μέτρα και ετοίμασε πρόχειρο σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος (το οποίο και κατέθεσε ως Τεκμήριο 2 και το οποίο είναι υπογραμμένο στο κάτω δεξιό του μέρος από την κατηγορούμενη). Στη σκηνή του δυστυχήματος βρέθηκαν το αυτοκίνητο της κατηγορουμένης, το οποίο «πούλλωσε» στο μπροστινό αριστερό άκρο του καπό, ράγισε το μπροστινό αριστερό φανάρι και γδάρθηκε και «πούλλωσε» ο μπροστινός κάτω προφυλακτήρας στα αριστερά. Το αυτοκίνητο διέθετε σύστημα ABS. Το ποδήλατο του κ. Αγγελίδη είχε υποστεί ελαφρές ζημιές. Ο δρόμος ήταν άσφαλτος καλής επιφάνειας με πλάτος 7.20 μέτρα και υπήρχε πεζοδρόμιο και στις δυο πλευρές του δρόμου. Το όριο ταχύτητας ήταν 50 χιλιόμετρα. Η ορατότητα για την οδηγό του οχήματος ήταν πέραν των 50 μέτρων. Δεν βρέθηκαν ίχνη τροχοπέδησης. Τόσο στην κατηγορούμενη όσο και στον κ. Αγγελίδη έγιναν έλεγχοι για κατανάλωση αλκοόλης με μηδενική ένδειξη. Η κατηγορούμενη συμφώνησε με το σημείο σύγκρουσης ως υποδείχθηκε στο πρόχειρο σχεδιαγράφημα (το οποίο, σύμφωνα με το πρόχειρο σχεδιάγραμμα όσο και το τελικό σχεδιαγράφημα της σκηνής που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 3, ήταν σε απόσταση 1.40 μέτρων από το πεζοδρόμιο), ενώ ο κ. Αγγελίδης δεν θυμόταν οτιδήποτε από το δυστύχημα όταν του υποδείχθηκε το σημείο σύγκρουσης. Μεταξύ των ωρών 15.30 και 17.00 της ίδιας μέρας λήφθηκε ανακριτική κατάθεση από την κατηγορούμενη (η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 4) και επίσης η κατηγορούμενη συμφώνησε με τα μέτρα που λήφθηκαν στο πρόχειρο σχέδιο του δυστυχήματος και υπέγραψε το πρόχειρο σχέδιο του δυστυχήματος. Η κατηγορούμενη όμως αρνήθηκε να μεταβεί στη σκηνή του δυστυχήματος μαζί με τον Μ.Κ.1 για να της επεξηγηθεί το πρόχειρο σχέδιο του δυστυχήματος, αφού ήταν ήδη παρούσα τόσο κατά τη λήψη των μέτρων όσο και κατά την ετοιμασία του πρόχειρου σχεδιαγραφήματος (Τεκμήριο 2). Στις 17/5/15 δόθηκε κατάθεση από τον κ. Αγγελίδη (σημειώνω ότι αυτή κατατέθηκε μεταγενέστερα ως Τεκμήριο 9), ο οποίος αρνήθηκε να μεταβεί στη σκηνή του δυστυχήματος και ανέφερε ότι δεν θυμόταν τίποτε όταν του υπεδείχθη το πρόχειρο σχέδιο του δυστυχήματος (Τεκμήριο 2). Στις 28/6/15 κατηγορήθηκε γραπτώς η κατηγορούμενη, ότι οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγραφής KSB349, χωρίς τη δέουσα προσοχή και φροντίδα, και προκάλεσε δυστύχημα, δηλαδή κτύπησε με το αυτοκίνητο της το ποδήλατο που οδηγείτο από τον κ. Αγγελίδη που είχε την ίδια κατεύθυνση σε σχέση με την πορεία της (σημειώνω ότι στο Τεκμήριο 5 η απάντηση της κατηγορούμενης ήταν «Δεν παραδέχομαι»). Ο Μ.Κ.1, επίσης ανέφερε ότι στο δρόμο είχε εντοπιστεί μια κηλίδα αίματος κοντά στο σημείο σύγκρουσης και, εξηγώντας περαιτέρω το σχεδιαγράφημα, ανέφερε ότι το ποδήλατο, σύμφωνα με την μαρτυρία της κατηγορούμενης αλλά και ανεξάρτητου μάρτυρα είχε κάμει απότομο ελιγμό την ώρα που τον πλησίασε η κατηγορούμενη. Κατά τον μάρτυρα η κατηγορούμενη όφειλε να κρατά απόσταση 8-10 μέτρα ως απόσταση ασφαλείας από τον ποδηλάτη για να αποφύγει τη σύγκρουση. Ο μάρτυρας επίσης και τα Τεκμήριο 6 και 7, τα οποία είναι αντίστοιχα ιατρική αναφορά σε σχέση με τον κ. Αγγελίδη και έντυπο καταγραφής αποτελέσματος προκαταρκτικής εξέτασης αλκοόλης στην κατηγορούμενη. Εδώ σημειώνω ότι στο Τεκμήριο 4, ανακριτική κατάθεση της κατηγορουμένης 11/5/2015 που κατέθεσε επίσης ως Τεκμήριο ο Μ.Κ.1., αναφέρεται από την κατηγορούμενη, μεταξύ άλλων, ότι ενώ οδηγούσε με χαμηλή ταχύτητα το όχημά της, πλησίασε τον ποδηλάτη κι ενώ βρισκόταν λίγο πίσω του περί το 1-1,5 μέτρο, ο τελευταίος προέβηκε σε απότομη κλίση προς τα δεξιά κι ενώ εκείνη προσπάθησε να τον αποφύγει αυτό δεν κατέστη δυνατόν. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Κ.1 ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής: - Είχε πέντε χρόνια εμπειρίας σε τροχαία ατυχήματα αλλά δεν παρακολούθησε ειδικό σεμινάριο, το οποίο συνήθως το παρακολουθούν αστυνομικοί που υπηρετούν στο Τμήμα Τροχαίας. Τις γνώσεις του, τις αποκόμισε μέσα από την εμπειρία του. - Τις μετρήσεις τις οποίες προέβηκε τις έκαμε με υποδείξεις της κατηγορούμενης. - Δέχθηκε ότι κηλίδα η οποία του υποδεικνύετο σε φωτογραφία (Τεκμήριο Α προς αναγνώριση το οποίο κατέστη μεταγενέστερα Τεκμήριο 12) -την οποία όμως ο ίδιος δεν δέχθηκε ως κηλίδα αίματος από το δυστύχημα- ήταν πιο κοντά στην μέση του δρόμου παρά στο πεζοδρόμιο. - Δεν έβγαλε ο ίδιος οποιεσδήποτε φωτογραφίες της σκηνής αλλά ούτε και την κηλίδα αίματος. - Στο Ιατρικό Κέντρο όταν ζήτησε να δει τον ποδηλάτη και την κατηγορούμενη δεν προέβηκε σε έλεγχο αλκοόλης σε σχέση με τον κ. Αγγελίδη εφόσον θα μεταφερόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και προείχε η υγεία του τελευταίου και σχετικός έλεγχος έγινε μεταγενέστερα στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. - Ανέφερε ότι πιθανολογεί ότι ο ποδηλάτης μόλις αντιλήφθηκε το αυτοκίνητο να τον πλησιάζει έκαμε απότομο ελιγμό προς τα δεξιά, (δηλαδή προς το αυτοκίνητο). - Δέχθηκε ότι η κατηγορούμενη δικαιούτο να προσπεράσει το ποδήλατο, αλλά έπρεπε να έχει απόσταση ασφαλείας για να το πράξει, μπαίνοντας στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Ο Μ.Κ.2 ήταν ο Χρίστος Αγγελίδης ο οποίος υιοθέτησε το περιεχόμενο της κατάθεση του Τεκμήριο 9 στην οποία και ανέφερε τα ακόλουθα: - Στις 11/5/15 και ώρα 13.00 οδηγούσε το ποδήλατο του στην οδό Λάρνακας στην Ορμήδεια με κατεύθυνση το κέντρο του χωριού. - Οδηγούσε το ποδήλατο του στην αριστερή λωρίδα του δρόμου πλησίον του πεζοδρομίου σε απόσταση 30 εκ. από το πεζοδρόμιο. - Σε κάποια στιγμή ενώ οδηγούσε το ποδήλατο του, χωρίς να θυμάται τίποτε, βρέθηκε στο Νοσοκομείο. - Δεν θυμάται αν μπροστά από αυτόν υπήρχε αυτοκίνητο να προπορεύεται, ούτε και θυμάται αν ερχόταν αυτοκίνητο από την αντίθετη κατεύθυνση. - Είχε πρόθεση να πάει σε ένα φίλο του οδηγώντας ευθεία στην οδό Λάρνακας και ακολούθως να στρίψει δεξιά. - Δεν θυμάμαι τίποτε από το δυστύχημα. - Από το δυστύχημα εκτοπίστηκε ο ώμος του και υπέστη πολλαπλά τραύματα στο κεφάλι. - Το ποδήλατο του δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε μηχανικό πρόβλημα και λειτουργούσε κανονικά. - Όταν οδηγούσε το ποδήλατο του δεν φορούσε κράνος. Αντεξεταζόμενος, αρνήθηκε ότι είχε καταναλώσει αλκοόλ και ανέφερε ότι δεν θυμόταν αν έκαμε ελιγμό προς τα δεξιά, δεχόμενος ότι μπορεί και να έκανε. Αποδέχθηκε επίσης ότι ζητά αποζημιώσεις από την κατηγορούμενη. Ο Μ.Κ.3 Θεοφάνης Πέτρου υιοθέτησε το περιεχόμενο της κατάθεσης του (Τεκμήριο 10). Σε αυτήν αναφέρει κυρίως τα ακόλουθα: - Στις 11/5/15 περί τις 13.00 οδηγούσε το όχημα του στην Ορμήδεια έχοντας κατεύθυνση προς τον αυτοκινητόδρομο Λάρνακας - Αγίας Νάπας. Στην αντίθετη λωρίδα και σε απόσταση 25 μέτρα απέναντι του ερχόταν ένας ποδηλάτης και πίσω του στα 7-8 μέτρα περίπου τον ακολουθούσε ένα ΒΜW το οποίο οδηγούσε μια κοπέλα. - Η κατεύθυνση τόσο του ποδηλάτου όσο και του αυτοκινήτου ήταν από την οδό Λάρνακας προς το κέντρο του χωριού. - Ο ποδηλάτης οδηγούσε το ποδήλατο του στην άκρη της αριστερής λωρίδας, έχοντας απόσταση από το πεζοδρόμιο περί τα 40 cm. - Σε κάποια στιγμή το αυτοκίνητο πλησίασε το ποδήλατο σε απόσταση περί τα 2 μέτρα και ενώ το αυτοκίνητο ήταν ακόμα πίσω από το ποδήλατο ο ποδηλάτης προέβη σε απότομο ελιγμό προς τα δεξιά και βρέθηκε μπροστά από το αυτοκίνητο. - Η οδηγός του αυτοκίνητου προέβη σε απότομο ελιγμό για να αποφύγει τη σύγκρουση με το ποδήλατο, πατώντας απότομα τα φρένα της χωρίς ωστόσο να αποφευχθεί η σύγκρουση. - Από τη σύγκρουση ο ποδηλάτης εκτινάχθηκε προς τα πάνω κτυπώντας με τη κεφαλή στο καπό του αυτοκινήτου και ακολούθως έπεσε στην άσφαλτο. - Αμέσως μόλις έγινε το δυστύχημα σταμάτησε το αυτοκίνητο του για να βοηθήσει αναγνωρίζοντας τον τραυματία, τον οποίο γνώριζε. - Ρώτησε τον κ. Αγγελίδη για ποιο λόγο έστριψε έτσι απότομα το ποδήλατο χωρίς όμως να του απαντήσει. - Η ταχύτητα του αυτοκινήτου ήταν περί τα 30 χλμ ενώ η ταχύτητα του ποδηλάτου ήταν αρκετά χαμηλή. Κατά τη μαρτυρία του Μ.Κ. 3 κατατέθηκε και συμπληρωματική κατάθεση ημερομηνίας 28/6/2015 (Τεκμήριο 11), στην οποία αναφέρει ότι όταν ο οδηγός του ποδηλάτου έκανε απότομο ελιγμό και βρέθηκε μπροστά από το αυτοκίνητο, η κλίση του ποδηλάτη ήταν λοξώς δεξιά και ότι ήταν το αυτοκίνητο που χτύπησε τον ποδηλάτη και όχι το αντίθετο. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε τα ακόλουθα: - δεν γνωρίζει αν ο κ. Αγγελίδης καταναλώνει αλκοόλ ή αν ο κ. Αγγελίδης μύριζε αλκοόλ και δεν έδωσε σημασία σε αυτό και δεν δέχθηκε ότι ανέφερε κάτι τέτοιο στην κατηγορούμενη - Αν ο κ. Αγγελίδης δεν προέβαινε στην απότομη κλήση προς τα δεξιά, δεν θα βρισκόταν στην πορεία του αυτοκινήτου - Κατά τον ίδιο, η οδηγός του αυτοκινήτου δεν έφερε ευθύνη για το ατύχημα - Η απότομη κίνηση ήταν σε γωνία 90 μοιρών - Η κατηγορούμενη κατέβηκε από το όχημα της για να βοηθήσει και να μάθει για τον κατηγορούμενο. Ο Μ.Κ.4 κατέθεσε ως Τεκμήριο έντυπο προκαταρκτικής εξέτασης αλκοόλης του κ. Χρίστου Αγγελίδη, το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 8 και στο οποίο αναφέρεται ότι ζητήθηκε να δοθεί δείγμα εκπνοής για προκαταρκτική εξέταση. Το αποτέλεσμα της προκαταρκτικής εξέτασης ήταν μηδενική ένδειξη αλκοόλης. Η ώρα εξέτασης ήταν στις 14:
2. Αντεξεταζόμενος έδειξε να μην θυμάται ιδιαίτερες λεπτομέρειες από το περιστατικό και τη συνάντηση του με τον κ. Αγγελίδη. Έγιναν επίσης εκ συμφώνου Τεκμήρια 12 και 13 τα Τεκμήριο Α και Β προς αναγνώριση, ως φωτογραφίες που λήφθηκαν στη σκηνή του δυστυχήματος από συγκεκριμένη εταιρεία. Η κατηγορούμενη, μετά που κλήθηκε σε απολογία, προέβηκε σε ανώμοτη δήλωση. Σε αυτήν ανέφερε, ότι οδηγούσε το αυτοκίνητο της σύμφωνα με τη νομοθεσία περί τροχαίας, ότι προσπερνούσε τον ποδηλάτη με προσοχή και αν δεν υπήρχε απότομη στροφή 90 μοιρών δεν θα υπήρχε σύγκρουση. Επέμεινε ότι δεν ευθύνεται και έκανε ότι μπορούσε για να αποτρέψει το δυστύχημα. Αγορεύοντας οι δύο πλευρές προς υποστήριξη της υπόθεσης τους ισχυρίστηκαν τα εξής: α) Η Κατηγορούσα Αρχή ανέφερε ότι η κατηγορούμενη όφειλε να λάβει προφυλάξεις ώστε η απέναντι λωρίδα να ήταν ελεύθερη για να προσπεράσει τον ποδηλάτη και να βρισκόταν σε απόσταση ασφαλείας. β) Ο ευπαίδευτος συνήγορος της κατηγορουμένης ανέφερε ότι η κατηγορούμενη εμπήκε στη διαδικασία να προσπεράσει το όχημα εντός της λωρίδας της, η οποία είναι μεγάλη σε άνοιγμα και το ποδήλατο έκαμε ελιγμό σε κάθετη γωνία μπροστά στο αυτοκίνητο διακόπτοντας την ευθεία πορεία και ως εκ τούτου υπήρξε επαφή με το αριστερό μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου. Ως ανέφερε, θα ήταν άδικο ο απότομος ελιγμός, να επενεργήσει εις βάρος της κατηγορούμενης. Συνεπώς δεν υπήρχε αμέλεια. Αξιολόγηση μαρτυρίας Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: « Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διρευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου

(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,

(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.» Γενικά, κρίνω ότι όλοι οι Μ.Κ. οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιόν μου ήταν αξιόπιστοι μάρτυρες. Ξεκινώ από το Μ.Κ.1 . Οι απαντήσεις του ήταν άμεσες, με συνοχή και δέχομαι την αλήθεια των λεγομένων του. Με προβλημάτισε κάπως το ότι δεν προέβηκε σε έλεγχο αλκοόλης επί τόπου στο ιατρικό κέντρο Ορμήδειας, σε σχέση με τον ποδηλάτη. Δεν θεωρώ ιδιαίτερα καθοριστικό όμως το κατά πόσον ο ποδηλάτης είχε καταναλώσει ή όχι αλκοόλ, καθότι αυτό που έχει σημασία στην παρούσα υπόθεση, είναι εάν η κατηγορούμενη επέδειξε αμέλεια κατά την οδήγησή της. Σε κάθε περίπτωση, δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία για κατανάλωση αλκοόλης από τον ποδηλάτη. Το αντίθετο θα έλεγα (βλ. επίσης τη μαρτυρία του Μ.Κ.3 αλλά και το Τεκμήριο 8, που έστω και ενάμιση ώρα μετά κατάληγε σε μηδενική ένδειξη). Τα όσα κατέθεσε ο Μ.Κ.1 αφορούσαν την από μέρους του διερεύνηση του περιστατικού και δεν θεωρώ ότι είχε σκοπό να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Δεν θα αποδεχτώ όμως πλήρως το σχεδιαγράφημά του, Τεκμήριο 3, χωρίς βεβαίως παραγνωρίζω τη σημασία που δίδει η νομολογία στο σχέδιο της σκηνής ενός δυστυχήματος (βλ. Αντώνη Σωτηρίου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 7167, ημερ. 28.6.2002, Θεοφάνους ν. Αστυνομίας,

(1990)2 ΑΑΔ, Κονναρή ν. Κυριάκου, Π.Ε. 8551, ημερ. 19.3.1996), αφού η μαρτυρία του Μ.Κ. 3 ενώπιον του Δικαστηρίου, η οποία κρίνεται αξιόπιστη, στο βαθμό που αυτή γίνεται πιστευτή ως πιο κάτω αναλύεται αναφέρεται σε κλίση 90 μοιρών του ποδηλάτου κατά τον απότομο ελιγμό του (αντί περίπου 70 μοιρών που φαίνεται στο εν λόγω σχεδιαγράφημα). Άλλωστε ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός και μερικώς (βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου

(1988)1 ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη

(1995)2 ΑΑΔ 207, Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva

(2002)1 ΑΑΔ 454)). Ο Μ.Κ.2., Χ. Αγγελίδης ανέφερε ότι δεν θυμάται οτιδήποτε για το πώς έγινε το δυστύχημα. Έδωσε την εντύπωση ενός απλού και ειλικρινούς ανθρώπου και τον θεωρώ ως αξιόπιστο μάρτυρα. Βεβαίως περιορισμένης σημασίας είναι η μαρτυρία του, εφόσον δεν θυμάται πως έγινε το δυστύχημα, ούτε αν έστριψε απότομα. Σημειώνω όμως με έμφαση, τη δική του αναφορά για την ταχύτητά του, δηλαδή ότι κινείτο με 5 χιλιόμετρα την ώρα. Ο Μ.Κ.3, Θεοφάνης Πέτρου, ανεξάρτητος μάρτυρας, χωρίς καμία προσωπική εμπλοκή στην υπόθεση ή συμφέρον από την κατάληξη της, ανέφερε με λεπτομέρεια το τι είδε και ήταν άμεσος και ευθύς. Δε μου διαφεύγει η κάποια αντίφαση μεταξύ της αναφοράς του σε στροφή «λόξως δεξιά» στη συμπληρωματική κατάθεσή του Τεκμήριο 11 και της αναφοράς του σε απότομη στροφή δεξιά σε γωνία 90 μοιρών μαρτυρώντας στο Δικαστήριο. Δεν θεωρώ όμως αυτή την αντίφαση ως ενδεικτική αναξιοπιστίας. Στην ίδια την κατάθεσή του Τεκμήριο 11, αναφέρεται σε απότομο ελιγμό του ποδηλάτη προς τα δεξιά. Επίσης, ήταν απόλυτα ξεκάθαρη η αναφορά του κατά την διά ζώσης μαρτυρία του στο Δικαστήριο σε κλίση 90 μοιρών. Δέχομαι λοιπόν ως αληθή τη μαρτυρία του σχετικά με τις συνθήκες του δυστυχήματος και σημειώνω ειδικά εδώ το ότι δέχομαι τη μαρτυρία του ως προς την κλίση του Μ.Κ. 2 κατά 90 μοίρες κατά την απότομη στροφή του προς τα δεξιά, (αν και σε κάθε περίπτωση οι 70 μοίρες περίπου που φαίνονται στο σχεδιαγράφημα Τεκμήριο 3, σημείο Γ, συνιστούν και αυτές απότομη στροφή δεξιά και ανακοπή της πορείας του αυτοκινήτου της κατηγορουμένης) Ο Μ.Κ. 4 Αρχιαστυφύλακας 2638 Μάριος Χρυσοστόμου, μου έκανε επίσης καλή εντύπωση και δέχομαι τη μαρτυρία του ως αληθή, αν και έδειξε να μην θυμάται ιδιαίτερες λεπτομέρειες για τη συνάντησή του με τον κ. Αγγελίδη, κάτι όμως το οποίο δε δίστασε να παραδεχτεί και ο ίδιος. Δεν αμφισβητήθηκε ιδιαίτερα η ουσία της μαρτυρίας του, η οποία προκύπτει μέσα από το Τεκμήριο 8 που κατέθεσε (έντυπο σε σχέση με αποτέλεσμα προκαταρκτικής εξέτασης για ένδειξη αλκοόλης) δηλαδή το ότι δεν είχε βρεθεί από εξέταση που έγινε στον κ. Αγγελίδη, να έχει ο τελευταίος καταναλώσει αλκοόλ πριν το δυστύχημα. Η ανώμοτη δήλωση της κατηγορούμενης, δεν αξιολογείται μεν, αλλά έχει κάποια σημασία και λαμβάνεται υπόψη μάλλον έχοντας πειστική αντί αποδεικτική αξία. Όπως λέχθηκε στην Α.Δ. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 91/2014, ημερ. 22.6.16: « Έχουμε την άποψη ότι ο Δικαστής βρίσκεται σε κάπως διαφορετική θέση από τους ενόρκους και θα πρέπει να δώσει κάποια ένδειξη, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, για τον τρόπο που προσέγγισε την ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου. Περισσότερο θα πρέπει να καθοδηγήσει τον εαυτό του σύμφωνα με τη νομολογία ότι η αποδεικτική αξία μιας ανώμοτης δήλωσης είναι μάλλον πειστική παρά αποδεικτική (βλ. R. v. Coughlan [1976] Crim.L.R. 629, Δρουσιώτης ν. Αστυνομίας, ανωτέρω και Εφραιμίδου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 134/13, ημερ. 2.5.2014). Γι' αυτό εξετάζοντας την βαρύτητα που θα δώσει στην ανώμοτη δήλωση, θα πρέπει να έχει υπόψη το σύνολο των γεγονότων. Για παράδειγμα, αν κρίνει ότι η δήλωση είναι πειστική, μπορεί να προσεγγίσει διάφορα γεγονότα που έχει ενώπιον του, με διαφορετικό τρόπο. Όμως, αν κρίνει ότι η ανώμοτη δήλωση δεν είναι καθόλου πειστική, τότε το θέμα τελειώνει εκεί. Για να καταλήξει όμως ως προς τη βαρύτητα που θα πρέπει να της προσδώσει, είναι αναπόφευκτη η εξέτασή της έχοντας υπόψη το σύνολο των γεγονότων και ιδιαίτερα εκείνα τα στοιχεία μαρτυρίας που είναι αναντίλεκτα ή δεν χωρούν αμφισβήτηση (βλ. Ιωάννου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 ΑΑΔ 195). Η αξιολόγηση του δικαστηρίου δεν πρέπει να γίνεται αποσπασματικά ή να χρησιμοποιείται μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας ως σταθερή βάση για να κριθεί η ανώμοτη δήλωση του κατηγορουμένου (βλ. Γεωργίου ν. Δημοκρατίας

(2010)2 ΑΑΔ 354). Θα πρέπει να υπενθυμίσει στον εαυτό του ότι η δήλωση δεν είναι μαρτυρία και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποδείξει οποιοδήποτε γεγονός για το οποίο υπάρχει άλλη μαρτυρία που να το αποδεικνύει. Όπως αναφέραμε, η δήλωση έχει περισσότερο πειστική αξία, γι' αυτό σε περίπτωση που κριθεί πειστική, μπορεί να επενεργήσει στο μυαλό των ενόρκων και του Δικαστή κατά τρόπο που να τους ωθήσει να δουν τα γεγονότα που αποδείχθηκαν με μαρτυρία, με διαφορετικό μάτι (R. v. Coughlan, ανωτέρω).» Ευρήματα Προβαίνω, με βάση τα πιο πάνω, στα ακόλουθα ευρήματα γεγονότων -που αφορούν το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται η κατηγορούμενη-: - Στις 11/5/2015 περί τις 13:00, επισυνέβη δυστύχημα, με εμπλεκόμενους την κατηγορούμενη και τον ποδηλάτη κ. Χ.Αγγελίδη (Μ.Κ.2), στη Λεωφόρο Λάρνακος στην Ορμήδεια - Κάθε ξεχωριστή λωρίδα στο δρόμο είχε πλάτος 3,20 μ. (βλ. Τεκμήρια 2 και 3). - Ο Μ.Κ.2 βρισκόταν σε απόσταση 30-40 εκατοστά από το πεζοδρόμιο. Οδηγούσε σε πολύ χαμηλή ταχύτητα. - Το όχημα της κατηγορούμενης, είχε πλησιάσει το ποδήλατο του Μ.Κ.2, κινούμενο σε ταχύτητα περί τα 30 χιλιόμετρα -ενώ το όχημα του Μ.Κ.2. κινείτο με ταχύτητα περί τα 5 χιλιόμετρα- και βρισκόταν σε απόσταση περίπου 2 μέτρων από τον κατηγορούμενο πριν αυτός στρίψει δεξιά, όχι όμως στην ίδια ευθεία με εκείνον και ήρθε σε επαφή με εκείνον όταν ο τελευταίος έστριψε απότομα δεξιά. Η σύγκρουση συνεπώς δεν θα λάμβανε χώρα, αν δεν επισυνέβαινε ο απότομος ελιγμός του Μ.Κ.2 σε γωνία 90 μοιρών. Η κατηγορούμενη, σύμφωνα με τη μαρτυρία του αυτόπτη μάρτυρα Μ.Κ. 3 προσπάθησε μάλιστα, χωρίς όμως αποτέλεσμα να αποφύγει τη σύγκρουση. - Η σύγκρουση του οχήματος της κατηγορούμενης με το ποδήλατο ήταν στο αριστερό μπροστινό μέρος του οχήματος. - Το όχημα της κατηγορούμενης είχε πλάτος 1,60 μ. Κινείτο, σύμφωνα με τη μαρτυρία του αυτόπτη μάρτυρα με χαμηλή ταχύτητα, όμως υψηλότερη από την ταχύτητα του ποδηλάτου και συνεπώς βρισκόταν σε διαδικασία προσπεράσματος του Συνεπώς θα μπορούσε λογικά να προσπεράσει το ποδήλατο του κ. Αγγελίδη, το οποίο βρισκόταν σε απόσταση 30-40 cm από το πεζοδρόμιο, εντός της λωρίδας πλάτους 3,20 μ. της οποίας βρισκόταν. Δεν αποδείχθηκε ότι κάτι τέτοιο ήταν αδύνατον. - Κανένα πρόσωπο που εμπλάκηκε στο δυστύχημα δεν είχε καταναλώσει αλκοόλ. Νομική Πτυχή Σύμφωνα με το άρθρο 8 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου N.86/72: «Πας όστις οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα επί τίνος οδού μη καταβάλλον την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή μη επιδεικνύων εύλογο μέριμνα για έτερα πρόσωπα, χρησιμοποιούντα την οδό, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν δια διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματική ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας χιλίας λίρας ή εις αμφότερας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης». Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας,

(1998)2 Α.Α.Δ 68, αναλύεται το τι συνιστά αμελή οδήγηση, ως ακολούθως: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72 είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροι του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ιδε Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Η κρίση του Δικαστηρίου ως προς την ενοχή ή αθωότητα της κατηγορούμενης με βάση τα ευρήματα γεγονότων Δεν μπορώ να καταλήξω, με βάση τα ευρήματα γεγονότων στα οποία προέβηκα, σε συμπέρασμα ότι η κατηγορούμενη ήταν αμελής στην οδήγησή της και να δεχτώ τη θέση της κατηγορούσας αρχής. Δεν θεωρώ ότι η κατηγορούμενη οδηγούσε το όχημά της, χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή χωρίς να μεριμνεί εύλογα για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούσαν το δρόμο. Προσπάθησε η κατηγορούμενη, εντός της λωρίδας κυκλοφορίας στην οποία βρισκόταν, εφόσον φαίνεται ότι είχε χώρο προς τούτο, να προσπεράσει το ποδήλατο του Μ.Κ.2. Το ότι προσπερνούσε τον Μ.Κ.2 φαίνεται από το ότι τον είχε πλησιάσει και από την ταχύτητα με την οποία και οι δύο κινούνταν αλλά και τη θέση του Μ.Κ.2 αριστερά σε σχέση με την ευθεία στην οποία κινείτο η κατηγορούμενη. Ενώ λοιπόν προσπερνούσε η κατηγορούμενη τον Μ.Κ.2 , ο Μ.Κ.2 έστριψε το ποδήλατό του απότομα, σε γωνία μάλιστα 90 μοιρών, ως ανέφερε ο Μ.Κ.3 και ως έχω προβεί σε σχετικό εύρημα. Έφραξε δηλαδή απότομα ο Μ.Κ.2 την πορεία της κατηγορούμενης χωρίς να κάνει νεύμα ότι θα έστριβε ή θα κινούσε το ποδήλατο του προς τα δεξιά εντός του δρόμου. Δεν υπήρξε λοιπόν προειδοποίηση από τον Μ.Κ. 2 ότι θα έστριβε και εισήλθε μάλιστα απότομα στο δρόμο, προφανώς αδυνατώντας να αντιληφθεί, παρά τη χαμηλή του ταχύτητα, ότι βρισκόταν αρκετά κοντά του ένα μηχανοκίνητο όχημα. Δεν θεωρώ ότι η κατηγορούμενη θα έπρεπε να διατηρεί απόσταση ασφαλείας 7-8 μέτρων όπως ισχυρίστηκε ο Μ.Κ. 1, αλλά και διατυπώθηκε κατά την αγόρευση της ευπαίδευτης συνήγορου για την κατηγορούσα αρχή, εφόσον η κατηγορούμενη προσπαθούσε να προσπεράσει το ποδήλατο, χωρίς να αλλάξει λωρίδα κυκλοφορίας, δηλαδή εντός της αριστερής λωρίδας στην οποία βρισκόταν, κινούμενη σε ευθεία στην οποία δεν βρισκόταν το ποδήλατο, το οποίο εισήλθε στην πορεία της απότομα. Ούτε θεωρώ ότι ένα αυτοκίνητο πρέπει οπωσδήποτε να αλλάζει λωρίδα κυκλοφορίας ενός δρόμου για να προσπεράσει ένα ποδήλατο που βρίσκεται στην άκρη της συγκεκριμένης λωρίδας κυκλοφορίας (σημειώνω πάντως ότι έχω δικαστική γνώση ότι δυστυχώς οι δρόμοι γενικά στην Κύπρο, είναι σε μεγάλο βαθμό ακατάλληλοι και μη φιλικοί στη χρήση ποδηλάτων και σημειώνω ότι παρά τη σημαντική βελτίωση που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια, υπάρχει ακόμη αρκετό έδαφος να καλυφθεί). Κανόνας για καθήκον επιμέλειας στους οδηγούς αυτοκινήτων, ότι πρέπει να προσπερνούν ποδήλατα που βρίσκονται εντός της λωρίδας κυκλοφορίας τους, με το να εισέρχονται στην αντίθετη λωρίδα, στην περίπτωση που η λωρίδα είναι αρκετά πλατειά και υπάρχει κάποιος στοιχειώδης χώρος για να προσπεράσουν τα αυτοκίνητα τα ποδήλατα εντός της δικής τους λωρίδας θα ήταν δρακόντειος έως και εξωπραγματικός. Τι πρέπει να πράξει άραγε ένας οδηγός αυτοκινήτου, όταν στην άκρη της λωρίδας κυκλοφορίας την οποία χρησιμοποιεί και εντός της οποίας υπάρχει σχετικός διαθέσιμος χώρος προσπεράσματος κινείται στην άκρη του δρόμου ένα ποδήλατο; Να προχωρεί σημειωτόν το όχημα, και να διατηρεί απόσταση 8 μέτρων, μέχρι να βρει επιτρεπτό σημείο για να προσπεράσει ένα ποδήλατο; Δεν θα ήταν λογικό να αναμένεται κάτι τέτοιο. Εννοείται βεβαίως ότι όταν δεν υπάρχει χώρος για προσπέρασμα ποδηλάτου εντός της ίδιας λωρίδας κυκλοφορίας, θα αναμένεται λογικά από ένα οδηγό, να διατηρεί μία τέτοια απόσταση ασφαλείας και να αναμένει να το προσπεράσει σε κατάλληλες συνθήκες, εισερχόμενος στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας, όταν και εφόσον βεβαίως επιτρέπεται τέτοια είσοδος. Στην παρούσα υπόθεση όμως, δεν αποδείχθηκε από την κατηγορούσα αρχή, ότι το προσπέρασμα εντός της συγκεκριμένης ίδιας λωρίδας κυκλοφορίας ήταν κάτι το αδύνατον. Η κατηγορούμενη, καθόσον προσπερνούσε και στην απόσταση στην οποία βρισκόταν από τον ποδηλάτη, με την απότομη κάθετη στροφή του τελευταίου προς τα δεξιά, δεν είχε οποιαδήποτε περιθώρια να αντιδράσει. Στη Νικολαϊδης κ.α. ν. Κλεοβούλου

(1992)1 ΑΑ.Δ. 422, 429 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Όπως κατ΄ επανάληψη τονίστηκε οι πράξεις οδηγού που βρίσκεται αντιμέτωπος με επικείμενη σύγκρουση δεν κρίνονται μικροσκοπικά, αλλά με ευρύτητα ανάλογη με τα αγωνιώδη διλήμματα που αντιμετωπίζει και την έλλειψη ουσιαστικής ευκαιρίας για προγραμματισμό των πράξεων του. Οι αρχές αυτές συνοψίζονται στην Adamis and Another v. Eracleous

(1982)1 C.L.R. 746 και επαναλαμβάνονται σε πολλές άλλες αποφάσεις. (Βλ. Μεταξύ άλλων Παπαχριστοδούλου ν. Χ"Νεοφύτου

(1991)1 Α.Α.Δ. 426 και Κωνσταντίνου ν. Φιλίππου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1110).» Με βάση τα στοιχεία ενώπιόν μου, η κατηγορούμενη, δεν ήταν αμελής στην οδήγησή του οχήματος της και δε φέρει ευθύνη για τη σύγκρουσή της με τον ποδηλάτη, η οποία δεν θα επισυνέβαινε αν συνέχιζε η κατηγορούμενη στην ευθεία στην οποία βρισκόταν, χωρίς να της ανακοπεί η πορεία από τον απότομο ελιγμό του ποδηλάτου με κλίση 90 μοιρών προς τα δεξιά. Οπότε καταλήγω στο συμπέρασμα, ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν απέσεισε το βάρος που είχε στους ώμους της να αποδείξει πέραν πάσας λογικής αμφιβολίας το ότι η κατηγορούμενη διέπραξε το αδίκημα της αμελούς οδήγησης. Κατάληξη Με βάση τα πιο πάνω, η κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλλάσσεται από την κατηγορία την οποίαν αντιμετωπίζει. ........... ΞΕΝΗΣ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΣ ΔΙΚΑΣΤΗΣ ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο