Η Δημοκρατία ν. Ισαβέλλα ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 19112/16, 24/1/2017

(1)του Ποινικού Κώδικα (κατηγορίες 1, 3, 5, 8, 10, 12, 14, 16, 17, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 29, 30, 32, 33, 34, 36, 38, 40, 42, 44 και 46-58). (β) της κλοπής, κατά παράβαση των άρθρων 270(β) και 255 του Ποινικού Κώδικα (κατηγορίες 2, 4, 6, 7, 9, 11, 13, 15, 18, 20, 23, 26, 28, 31, 35, 37, 39, 41, 43 και 45) (γ) της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4

(1)(α)(ιιι), 4

(2), 5, 7 και 8 του Περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου του 2007 (Ν. 188

(1)/2007). Συνολικά κατηγορείται ότι απεκόμισε το συνολικό ποσό των €1.040.740. Προτού εκτεθούν τα γεγονότα από την Κατηγορούσα Αρχή ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούμενης, έθεσε υπόψη του Δικαστηρίου τη διαφωνία της σε σχέση με τα αναφερόμενα ποσά στις επί μέρους κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι το συνολικό ποσό που παραδέχεται ότι απέσπασε η Κατηγορούμενη ανέρχεται σε €570.000 και όχι €1.040.740, ως το κατηγορητήριο. Δόθηκε χρόνος στις δύο πλευρές να εξετάσουν το ζήτημα που εγείρεται και εάν δεν κατέληγαν σε συμφωνία ως προς τα γεγονότα να αγορεύσουν κατά πόσο ενδείκνυται, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, η διεξαγωγή δίκης τύπου «newton», προκειμένου να διακριβωθούν τα αμφισβητούμενα γεγονότα. Η ιδιαιτερότητα της περίπτωσης έγκειται στο γεγονός ότι η Κατηγορούμενη είναι μητέρα ενός παιδιού ηλικίας 20 μηνών, ως αναφέρεται και στην Έκθεση του Γραφείου Κοινωνικής Ευημερίας που ετοιμάστηκε κατόπιν σχετικών οδηγιών του Δικαστηρίου. Υποδεικνύεται πως με βάση των Περί Προστασίας Ανήλικων Τέκνων Καταδικασθεισών ή Υπόπτων Μητέρων Νόμο του 2005 (Ν. 33(Ι)/2005) δεν επιβάλλεται ποινή στερητική της ελευθερίας σε έγκυο μητέρα ή μητέρα τέκνου ηλικίας μέχρι τριών ετών, εκτός εάν συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 3

(1)του Nόμου. Στην κρινόμενη υπόθεση είναι παραδεκτό πως δεν συντρέχουν οι υπό αναφορά προϋποθέσεις και κατά συνέπεια δεν θα μπορούσε να επιβληθεί ποινή φυλάκισης στην Κατηγορούμενη. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, παρότι δέχεται πως η περίπτωση εμπίπτει στις πρόνοιες του Νόμου, εισηγήθηκε παρά ταύτα πως το Δικαστήριο θα πρέπει να προχωρήσει στη διαδικασία δίκης τύπου «newton» για να διακριβώσει τα ακριβή ποσά που απέσπασε η Κατηγορούμενη. Η διάσταση, εισηγήθηκε η κα Κυθραιώτου, είναι πολύ μεγάλη, επισημαίνοντας ότι η διαφωνία αφορά ποσό €470.000 και είναι δυνατό να έχει επίδραση τόσο στην επιλογή του είδους της ποινής όσο και του ύψους της τυχόν χρηματικής ποινής. Υπόδειξε, συναφώς, ότι για το αδίκημα της 59ης κατηγορίας, προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι 14 χρόνια ή χρηματική ποινή μέχρι €500.000. Εισηγήθηκε, περαιτέρω, πως το Δικαστήριο μπορεί να επιβάλει φυλάκιση με αναστολή, παραπέμποντας στην ερμηνευτική διάταξη 2 του Νόμου, η οποία εξαιρεί την ποινή φυλάκισης με αναστολή από τον ορισμό της ποινής φυλάκισης. Επεσήμανε τέλος, η συνήγορος, πως το ύψος του χρηματικού ποσού που απέσπασε η Κατηγορούμενη είναι σημαντικό, προκειμένου να εξεταστεί η ευχέρεια του Δικαστηρίου να εκδώσει διάταγμα αποζημίωσης, με βάση το εδάφιο

(2)του άρθρου 20 του Ν. 14/1960. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορουμένης εισηγήθηκε πως οι περιστάσεις της υπόθεσης δεν δικαιολογούν τη διεξαγωγή δίκης τύπου «newton». Δεδομένου, υπόδειξε ο συνήγορος, πως η περίπτωση καλύπτεται από το Νόμο του 2005, δεν είναι απαραίτητο να αποφασιστεί το ακριβές ποσό και κάλεσε το Δικαστήριο να στηριχθεί στην εκδοχή της Κατηγορούμενης, για τους σκοπούς επιβολής της ποινής, παραπέμποντας στις υποθέσεις Newton

(1987)77 Cr. App. R. 73 και R. v. Underwood

(2005)1 Cr. App. R.

1. Νομική Πτυχή Μετά την παραδοχή της κατηγορίας από κατηγορούμενο, το Δικαστήριο ακούει έκθεση των γεγονότων και παίρνει πληροφορίες, οι οποίες μπορούν να ληφθούν υπόψη στην απόφαση για το είδος και την έκταση της ποινής. Εάν ο κατηγορούμενος αμφισβητήσει οποιαδήποτε δήλωση της Κατηγορούσας Αρχής, το Δικαστήριο έχει καθήκον να προβεί σε έρευνα. Εάν είναι ανάγκη, μπορεί να αναβάλει την υπόθεση και εάν το ζήτημα για το οποίο υπάρχει αμφισβήτηση ασκεί επιρροή στην ποινή, πρέπει να ζητήσει την προσκόμιση μαρτυρίας για την απόδειξή του. Εάν υπάρχει ουσιαστική σύγκρουση των δύο εκδοχών και δεν γίνεται η έρευνα αυτή, το Δικαστήριο, κατά το δυνατό, πρέπει να αποδέχεται την εκδοχή του κατηγορούμενου (βλ. Robert John Newton [1982] 4 Cr. App. R. (S.) σελ. 388; Mandy Ann Ralf [1989] 11 Cr. App. R. (S.) σελ. 121; και Peter John Costley [1989] 11 Cr. App. R. (S.) σελ.
2. Βλ. επίσης, Archbold Criminal Pleading, Evidence and Practice 2012, 42η Έκδοση, παράγραφος 4-475, σελ. 521, Blackstones Criminal Practice, 2013, παράγραφος D. 20.17, σελ. 1847). Η πιο πάνω προσέγγιση προκρίνεται ως ορθή στο σύγγραμμα Criminal Procedure in Cyprus των Λοΐζου και Πική (βλ. σελίδα 86) και υιοθετήθηκε στην υπόθεση Vryoni v. The Police

(1986)2 C.L.R. 102. Στην υπό αναφορά υπόθεση συνοψίστηκε η αρχή ως ακολούθως: "The position therefore may be summed up as follows: Where there is a plea of guilty but a sharp divergence or substantial conflict of issues of fact which case are relevant to the sentence and not to plea, in which case the plea of guilty should not be accepted and a plea of not guilty should be directed to be entered, the Court should either listen to submissions from both sides and proceed on the basis that the version of the accused should as far as possible be accepted, or if the Court is not prepared to do that then it must hear the evidence before forming its own view in respect of the matter which is in dispute." (βλ. επίσης Αριστοκλέους ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 178) Υπό τα περιστατικά της κρινόμενης υπόθεσης, κρίνουμε πως δεν απαιτείται η διεξαγωγή δίκης τύπου «newton», για τους εξής λόγους: (α) Η διαφωνία εστιάζεται μόνο στα ποσά που απέσπασε η Κατηγορούμενη, χωρίς να αμφισβητούνται οι υπόλοιπες λεπτομέρειες διάπραξης των αδικημάτων. (β) Η διαφορά των €470.000 στο σύνολο της κλαπείσας περιουσίας, παρόλο που φαίνεται μεγάλη, εντούτοις δεν μειώνει τη σοβαρότητα της υπόθεσης, αφού παραδέχεται ότι απέσπασε το συνολικό ποσό των €570.000, το οποίο είναι εν πάση περιπτώσει ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. (γ) Δεδομένου ότι τυγχάνει εφαρμογής ο Νόμος και δεν είναι δυνατό να επιβληθεί ποινή φυλάκισης στην Κατηγορούμενη, αφού είναι μητέρα παιδιού ηλικίας 20 μηνών (βλ. Ανδρέου ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 593), η ανωτέρω αμφισβήτηση, δεν μπορεί να έχει ουσιαστική επίδραση στην ποινή που θα επιβληθεί στην Κατηγορούμενη η οποία ως εκ του Νόμου, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, δεν θα είναι η ενδεδειγμένη. Ότι απομένει είναι η επιβολή χρηματικής ποινής και ενόψει της ευχέρειας που παρέχεται στο Δικαστήριο για επιβολή προστίμου ύψους μέχρι €500.000, στο σοβαρότερο από τα αδικήματα που έχει παραδεχθεί (59η κατηγορία), δεν είναι καθοριστικής σημασίας εάν το ποσό που απέσπασε είναι €1.040.740 αντί του ποσού των €570.000 που παραδέχεται. Αναφορικά με την εισήγηση ότι θα μπορούσε να επιβληθεί φυλάκιση με αναστολή, είναι αρκετό να υποδειχθεί πως σε τέτοιες σοβαρές περιπτώσεις τα Δικαστήρια επιβάλλουν πολύχρονες ποινές φυλάκισης και σε κάθε περίπτωση πολύ μεγαλύτερη των 3 χρόνων, ώστε να μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο αναστολής. Ενδεικτικά αναφέρουμε την υπόθεση Ευσταθίου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση αρ. 178/2014 ημερομ. 9/7/14 στην οποία, η σωρευτική ποινή φυλάκισης 10 ετών, για παρόμοιας φύσης και σοβαρότητας αδικήματα, μειώθηκε από το Εφετείο σε 8½ έτη. Ενόψει των ανωτέρω, το Δικαστήριο θεωρεί αχρείαστη τη διεξαγωγή δίκης τύπου «newton» και για σκοπούς επιβολής ποινής θα θεωρήσει ότι το συνολικό ποσό που απέσπασε η Κατηγορούμενη είναι €570.000 και όχι €1.040.740, όπως αναφέρεται στο κατηγορητήριο. Νοείται, βέβαια, πως το Δικαστήριο δεν προβαίνει σε σχετικό εύρημα, εφόσον έκρινε πως δεν είναι απαραίτητο να διαπιστωθούν τα ακριβή ποσά που αποσπάστηκαν από τους παραπονούμενους. Αποδέχεται, απλά την εκδοχή της Κατηγορούμενης, ως προς το αμφισβητούμενο αυτό γεγονός και τούτο για σκοπούς επιβολής ποινής στην παρούσα υπόθεση και μόνο. (Υπ.) Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Σ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο