ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΙΣΑΒΕΛΛΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 19112/16, 7/2/2017

(1)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (κατηγορίες 1, 3, 5, 8, 10, 12, 14, 16, 17, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 29, 30, 32, 33, 34, 36, 38, 40, 42, 44 και 46-58). (β) της Κλοπής, κατά παράβαση των άρθρων 270(β) και 255 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (κατηγορίες 2, 4, 6, 7, 9, 11, 13, 15, 18, 20, 23, 26, 28, 31, 35, 37, 39, 41, 43 και 45) (γ) της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες, κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4

(1)(α)(ιιι), 4

(2), 5, 7 και 8 του Περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου του 2007 (Ν. 188

(1)/2007). Με βάση τις λεπτομέρειες των αδικημάτων, η Κατηγορούμενη απέσπασε το συνολικό ποσό των €1.040.740 από τους Παραπονούμενους, αναφέροντάς τους ψευδώς ότι θα επένδυε τα ποσά σε καταθετικά σχέδια στις Τράπεζες Πειραιώς και Ελληνική, ενώ τέτοια σχέδια δεν υπήρχαν. Υπενθυμίζουμε πως η Κατηγορούμενη, μέσω του δικηγόρου της, είχε αμφισβητήσει αρχικά τα επί μέρους ποσά που αναφέρονται στις κατηγορίες 1, 2, 4, 5, 6, 27, 28, 37 και 59, καθώς και το συνολικό ποσό που οικειοποιήθηκε. Ηγέρθη, τότε, ζήτημα κατά πόσο επιβαλλόταν η διεξαγωγή δίκης τύπου "Newton", για τη διακρίβωση των ποσών που οικειοποιήθηκε. Το Δικαστήριο, για τους λόγος που επεξήγησε στην ενδιάμεση απόφασή του ημερομηνίας 24/1/2017, έκρινε πως δεν ήταν απαραίτητο να διεξαγάγει διαδικασία τύπου "Newton", κάτω από τις ιδιάζουσες περιστάσεις της υπόθεσης. Η Κατηγορούσα Αρχή, διαφωνώντας με την προσέγγιση του Δικαστηρίου, αποτάθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο με Πολιτική Αίτηση (Certiorari) η οποία δεν έγινε μεν αποδεκτή, πλην όμως διατυπώθηκε η εκτίμηση από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου που της επιλήφθηκε, ότι το Δικαστήριο θα έπρεπε να είχε καταχωρίσει «Μη Παραδοχή» στις κατηγορίες για τις οποίες υπήρξε αμφισβήτηση των ποσών που οικειοποιήθηκε η Κατηγορούμενη (βλ. Πολιτική Αίτηση Αρ. 12/2017, ημερομηνίας 31/1/2017). Μετά από αυτή την εξέλιξη και ενώ η υπόθεση προγραμματίστηκε σήμερα για να ετοποθετείτο ο συνήγορος της Κατηγορουμένης στην επακόλουθη, της αναφερθείσας απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, εισήγησης της Κατηγορούσας Αρχής, για καταχώριση από το Κακουργιοδικείο «Μη Παραδοχής» στις υπό αναφορά κατηγορίες, η Κατηγορούμενη παραδέχθηκε τις κατηγορίες ως έχουν. Τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων, όπως εκτέθηκαν από την εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής και έγιναν εν τέλει αποδεκτά από την Υπεράσπιση, είναι σε συντομία τα ακόλουθα: Η Κατηγορούμενη εργαζόταν στην Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ που εδρεύει στη Λευκωσία μέχρι τις 6/10/2016, ημερομηνία κατά την οποία απολύθηκε. Ο σύζυγός της εργαζόταν στην Ελληνική Τράπεζα. Μεταξύ Μαρτίου 2011 και Ιουνίου 2016, η Κατηγορούμενη απέσπασε από τα παραπονούμενα πρόσωπα των κατηγοριών 1-6, 21-35, 38-45 και 52-57, διάφορα χρηματικά ποσά, αναφέροντάς τους ψευδώς ότι θα τα επένδυε σε επενδυτικό σχέδιο της Τράπεζας Πειραιώς, με το οποίο την είχε, δήθεν, επιβραβεύσει η Τράπεζα Πειραιώς για τις αποδόσεις της. Η Κατηγορούμενη, αφού απέσπασε τα ποσά, οικειοποιήθηκε σημαντικό μέρος, επιστρέφοντας κάποια ποσά στα παραπονούμενα πρόσωπα. Συγκεκριμένα οικειοποιήθηκε το ποσό των €680.490 από το συνολικό ποσό των €1.383,500, που της είχαν εμπιστευθεί τα παραπονούμενα πρόσωπα των πιο πάνω κατηγοριών. Κατ' ανάλογο τρόπο, απέσπασε περαιτέρω χρηματικά ποσά από τα παραπονούμενα πρόσωπα των κατηγοριών 7-20, 36, 37, 46-51 και 58, κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου 2015-Αυγούστου

1. Ειδικότερα, προσέγγιζε τους παραπονούμενους των πιο πάνω κατηγοριών και αφού τους έλεγε ότι η Ελληνική Τράπεζα είχε επιβραβεύσει το σύζυγό της (επειδή είχε γίνει δότης μυελού των οστών) με επενδυτικό σχέδιο με ψηλές αποδόσεις, τους έπειθε να συμμετάσχουν σε αυτό. Αφού απέσπασε διάφορα ποσά, επέστρεψε κάποιο μέρος στα παραπονούμενα πρόσωπα και τα υπόλοιπα ποσά τα οικειοποιήθηκε. Συγκεκριμένα, οικειοποιήθηκε το ποσό των €360.250 από το συνολικό ποσό των €883.000 που είχε αποσπάσει από τα παραπονούμενα πρόσωπα των υπό αναφοράν κατηγοριών. Σημειώνεται πως ο σύζυγος της ήταν πράγματι δότης μυελού των οστών και βραβεύθηκε από την Ελληνική Τράπεζα με τιμητική πλακέτα, αλλά όχι με επενδυτικό (καταθετικό) σχέδιο, όπως ψευδώς παρίστανε η Κατηγορούμενη στα παραπονούμενα πρόσωπα, για να τα εξαπατήσει. Η Κατηγορούμενη συνελήφθη στις 10/10/2016, μετά από σχετική καταγγελία από ένα από τα εξαπατηθέντα πρόσωπα και αφού αρχικά ζήτησε τη βοήθεια δικηγόρου, στη συνέχεια παραδέχθηκε τη διάπραξη των αδικημάτων, δηλώνοντας πως δεν ήταν σε θέση να αποζημιώσει τα παραπονούμενα πρόσωπα. Η Κατηγορούμενη είναι ηλικίας 36 ετών με λευκό ποινικό μητρώο. Με βάση την Έκθεση του Γραφείου Κοινωνικής Ευημερίας, η οποία ετοιμάστηκε κατόπιν σχετικών οδηγιών του Δικαστηρίου, είναι μητέρα ενός αγοριού ηλικίας 20 μηνών, το οποίο απέκτησε από το γάμο της με τον Πέτρο Μουστάκα. Εργαζόταν στην Τράπεζα Πειραιώς, από την οποία απολύθηκε στις 6/10/2016 και έκτοτε είναι άνεργη. Προέρχεται από συγκροτημένη οικογένεια καλής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Ο πατέρας της είναι συνταξιούχος δημόσιος υπάλληλος και η μητέρα της ήταν μέλος της αστυνομίας, από την οποία αφυπηρέτησε με το βαθμό του λοχία. Αφού ολοκλήρωσε τη φοίτηση της στο Λύκειο, εξασφάλισε δίπλωμα «Certified» και εργάστηκε ως υπάλληλος σε ιδιωτικό ελεγκτικό οίκο και αργότερα στο Ε.Τ.Ε.Κ. προτού εργοδοτηθεί από την Τράπεζα Πειραιώς το έτος
2. Από τον Οκτώβριο του έτους 2016 μετακόμισε στο σπίτι των γονιών της, όπου διανυκτερεύει μαζί με το ανήλικο παιδί της. Επισκέπτεται όμως καθημερινά το συζυγικό σπίτι και φροντίζει εκεί το παιδί της, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται σε διάσταση με το σύζυγο της από τον Οκτώβριο του έτους 2016, όπως διευκρίνισε ο συνήγορος της. Οι σχέσεις της με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας της περιγράφονται ως καλές. Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, ο ευπαίδευτος συνήγορος της, αποδεχόμενος ότι τα αδικήματα που διέπραξε η Κατηγορούμενη είναι σοβαρά, κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει υπόψη τις προσωπικές συνθήκες της Κατηγορούμενης, την παραδοχή και συνεργασία της με την αστυνομία για τη διαλεύκανση της υπόθεσης, το λευκό της μητρώο καθώς και το γεγονός ότι επέστρεψε σε ορισμένους από τους παραπονούμενους ολόκληρο ή μέρος των ποσών που είχε αποσπάσει. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από το συνήγορο στο γεγονός ότι η Κατηγορούμενη είναι μητέρα ενός παιδιού ηλικίας 20 μηνών. Το γεγονός αυτό, επεσήμανε ο συνήγορος, σε συνάρτηση με το αδιαμφησβήτητο γεγονός ότι δεν ασκήθηκε οποιασδήποτε μορφής βία από την Κατηγορούμενη, εντάσσει την υπόθεση εντός των πλαισίων προστασίας του Περί της Προστασίας Ανηλίκων Τέκνων Καταδικασθεισών ή Υπόπτων Μητέρων Νόμου του 2005 (Ν. 33(Ι)/2005). Καταληκτικά ο συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο, αφού λάβει υπόψη όλους τους μετριαστικούς παράγοντες, να επιδείξει τη μέγιστη δυνατή επιείκεια και όπως η ποινή που θα επιβάλει στην Κατηγορούμενη είναι εντός των παραμέτρων του πιο πάνω Νόμου. Η σοβαρότητα των αδικημάτων που έχει διαπράξει η Κατηγορούμενη είναι αδιαμφισβήτητη. Τόσο τα αδικήματα της κλοπής και εξασφάλισης χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις, όσο και το αδίκημα της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Πράξεις είναι από τη φύση τους σοβαρά. Ειδικά για το αδίκημα της Νομιμοποίησης Εσόδων (59η κατηγορία) η προβλεπόμενη ποινή των 14 χρόνων φυλάκισης ή/και του προστίμου μέχρι €500.000, υποδηλώνει τη σοβαρότητα με την οποία ο νομοθέτης αντιμετωπίζει τα αδικήματα του είδους. Δεν είναι βέβαια ήσσονος σοβαρότητας τα αδικήματα της κλοπής και εξασφάλισης χρημάτων με ψευδείς παραστάσεις. Η σοβαρότητα τους και η ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών, λόγω της έξαρσης που παρουσιάζουν, έχει υποδειχθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. Μουσικός ν. Αστυνομίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 286, Δημητρίου ν. Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 46, κ.α.). Πέραν της σοβαρότητας των αδικημάτων και της έξαρσης που παρουσιάζουν, η συγκεκριμένη υπόθεση χαρακτηρίζεται από πολύ ανησυχητικά και επικίνδυνα στοιχεία εξαπάτησης ανυποψίαστων πολιτών. Η Κατηγορούμενη, προκειμένου να πείσει και εξαπατήσει, εν τέλει, τα θύματά της, δεν δίστασε να μηχανευθεί ανύπαρκτα επενδυτικά σχέδια, εκμεταλλευόμενη ακόμη και την αλτρουιστική ενέργεια του συζύγου της ο οποίος έγινε δότης μυελού των οστών για να σώσει τη ζωή συνανθρώπου μας. Οι πιο πάνω περιστάσεις διάπραξης των αδικημάτων, σε συνάρτηση με τη μεγάλη χρονική διάρκεια, το εύρος της παράνομης δράσης της και το συνολικό ποσό που απέσπασε, το οποίο, όπως αναφέρθηκε πιο πριν, ανέρχεται στο ποσό του €1.040.740,00, κατατάσσει την περίπτωση στις σοβαρότερες του είδους. Όπως είχαμε την ευκαιρία να επισημάνουμε και στην ενδιάμεση απόφασή μας ημερομηνίας 24/1/2017, υπό άλλες περιστάσεις, το Δικαστήριο θα προσανατολιζόταν σε επιβολή ποινής πολύχρονης φυλάκισης, εφόσον τα γεγονότα προσομοιάζουν με τα γεγονότα της υπόθεσης Ευσταθίου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 178/2014 ημερ. 9/7/2014 στην οποία επιβλήθηκε, σωρευτικά, ποινή φυλάκισης 8½ ετών. Δεν παρέχεται όμως τέτοια ευχέρεια στο Δικαστήριο, ενόψει των προνοιών του άρθρου 3

(1)του Νόμου 33(Ι)/2005 (βλ. Ανδρέου ν. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 593). Το γεγονός ότι η Κατηγορούμενη είναι μητέρα παιδιού ηλικίας 20 μηνών (κάτω των 3 ετών, βλ. άρθρα 2 και 3 του Νόμου) εντάσσει την Κατηγορούμενη στα πλαίσια προστασίας του Νόμου και ως εκ τούτου δεν μπορεί να επιβληθεί ποινή στερητική της ελευθερίας. Το μόνο όπλο που απομένει στο Δικαστήριο για την τιμωρία και την επίδειξη της απαξίωσης της κοινωνίας για την αξιοκατάκριτη συμπεριφορά της Κατηγορουμένης είναι η επιβολή χρηματικής ποινής. Όπως υποδείξαμε στην προηγηθείσα ενδιάμεση απόφασή μας, η σοβαρότητα της υπόθεσης και οι εν γένει περιστάσεις που περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων, δεν θα εδικαιολογούσαν την επιβολή ποινής μικρότερης των 3 χρόνων, ώστε να εγειρόταν ζήτημα αναστολής. Στον καθορισμό του ύψους της χρηματικής ποινής λαμβάνουμε υπόψη όλους τους μετριαστικούς παράγοντες που επικαλέστηκε ο συνήγορος της Κατηγορουμένης. Την παραδοχή, το λευκό της μητρώο, τις προσωπικές της συνθήκες και το γεγονός ότι απώλεσε την εργασία της. Σημειώνουμε ωστόσο πως η μεταμέλεια την οποία επικαλέστηκε ο συνήγορος της, δεν συνοδεύεται με αποζημίωση των θυμάτων. Απεναντίας, δηλώθηκε η αδυναμία της να αποζημιώσει τα παραπονούμενα πρόσωπα, χωρίς επαρκή εξήγηση για το που κατέληξαν τα μεγάλα χρηματικά ποσά που απέσπασε. Υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης και αφού λάβαμε υπόψη όλους τους πιο πάνω μετριαστικούς παράγοντες, καθώς και το νομοθετικό πλαίσιο στο οποίο γίνεται αναφορά πιο πάνω, επιβάλλουμε στην Κατηγορούμενη χρηματική ποινή ύψους €125.000 στην 59η κατηγορία. Στις κατηγορίες 1-58 δεν επιβάλλουμε ποινή, ενόψει του γεγονότος ότι τα γεγονότα που τις περιβάλλουν περιλαμβάνονται κατ' ουσίαν στην 59η κατηγορία. Προτού τελειώσουμε, θεωρούμε υποχρέωση μας να εκφράσουμε τον προβληματισμό του Δικαστηρίου γιατί οικονομικά εγκλήματα του εύρους της παρούσας υπόθεσης, μένουν στην ουσία ατιμώρητα όταν διαπράττονται από εγκύους ή μητέρες τέκνων ηλικίας μέχρι 3 ετών, λόγω των προνοιών του Νόμου 33(Ι)/2005. (Υπ.) Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο