← Κύπρος

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗ κ.α., Αρ. Υπ.: 9357/16, 5/5/2017

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗ κ.α., Αρ. Υπ.: 9357/16, 5/5/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Υπ.: 9357/16 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ v. 1. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗ κ.ά. Κατηγορουμένων 05 Μαΐου, 2017 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Ν. Κέκκος και κα Μ. Παχίτη Για τον Κατηγορούμενο 10: κ. Σ. Μάτσας με την κα Ηλία Κατηγορούμενος 10 παρών --------------------------------- ΠΟΙΝΗ Ο Κατηγορούμενος 10, Σάββας Βέργας (στη συνέχεια «ο Κατηγορούμενος»), κρίθηκε ένοχος μετά από δική του παραδοχή στις κατηγορίες 65, 68, 69 και 70 σε σχέση με τα αδικήματα: (α) Δεκασμού Δημόσιου Λειτουργού, κατά παράβαση των άρθρων 100(α) και 29 του Ποινικού Κώδικα (65η κατηγορία). (β) Απόσπαση από Δημόσιο Λειτουργό, κατά παράβαση των άρθρων 101 και 29 του Ποινικού Κώδικα (68η κατηγορία). (γ) Κατάχρηση Εξουσίας, κατά παράβαση των άρθρων 105 και 29 του Ποινικού Κώδικα (69η κατηγορία) και (δ) Δωροληψία και Επίδειξη Εύνοιας από Δημόσιο Λειτουργό κατά παράβαση του άρθρου 102 του Ποινικού Κώδικα (70η κατηγορία). Να σημειωθεί ότι, αρχικά, ο Κατηγορούμενος αντιμετώπιζε ακόμα 5 κατηγορίες (1, 64, 66, 67 και 71), οι οποίες όμως, στην πορεία αναστάληκαν. Στο κατηγορητήριο παραμένουν άλλοι 15 Κατηγορούμενοι (12 φυσικά και 3 νομικά πρόσωπα), οι οποίοι δεν παραδέχθηκαν ενοχή και η υπόθεση προγραμματίστηκε για ακρόαση σε μεταγενέστερο χρόνο. Λόγω της εκφρασθείσας πρόθεσης του Κατηγορούμενου να καταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας, κρίθηκε αναγκαίο όπως του επιβληθεί ποινή προτού αρχίσει η ακρόαση για τους άλλους Κατηγορούμενους (βλ. Pal κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 551 και Χρυσάνθου ν. Δημοκρατίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 221). Τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων, όπως εκτέθηκαν από τον εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής και έγιναν αποδεκτά από την Υπεράσπιση, είναι σε συντομία τα ακόλουθα: Τα αδικήματα διαπράχθηκαν μεταξύ των ετών 2009 και
  1. Κατά την περίοδο αυτή ο Κατηγορούμενος ήταν Δήμαρχος Πάφου. Ήταν, επίσης, μέλος του Συμβουλίου Εκμετάλλευσης του Χώρου Διάθεσης ή Αξιοποίησης Οικιακών Αποβλήτων Πάφου (στη συνέχεια «Το Συμβούλιο ΕΧΔΑΟΑΠ»). Το υπό αναφοράν Συμβούλιο, συστάθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 04/04/
  2. Με την απόφαση αυτή, ανατέθηκε η διαχείριση λειτουργίας του Χώρου Διάθεσης των Αποβλήτων Πάφου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Προτού εγκαθιδρυθεί το Συμβούλιο ΕΧΔΑΟΑΠ, είχε κατασκευαστεί ο Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων Πάφου (στη συνέχεια «ΧΥΤΑ Πάφου»). Το ΧΥΤΑ Πάφου κατασκευάστηκε από την Κοινοπραξία ΗΛΕΚΤΩΡ S.A. (ΤΟΜΗ ΑΤΕ) - BILFINGER BAUGESELLSCHAFT (στη συνέχεια «η Κοινοπραξία») και τέθηκε σε λειτουργία από την ίδια Εταιρεία τον Ιούλιο του 2005, όταν είχαν ολοκληρωθεί τα έργα κατασκευής. Το συμβόλαιο λειτουργίας του ΧΥΤΑ Πάφου προέβλεπε σταθερή τιμή χρέωσης προς τους Δήμους για συγκεκριμένες ποσότητες εισερχόμενων απορριμμάτων ήτοι 36.000 τόνους +/-5% ετησίως. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας διαπιστώθηκε ότι οι ποσότητες των εισερχόμενων απορριμμάτων στο ΧΥΤΑ Πάφου ανέρχονταν στις 70.000 τόνους ανά έτος, δηλαδή ήταν περίπου διπλάσιες από τις συμβατικές ποσότητες. Λόγω των υπερσυμβατικών ποσοτήτων απορριμμάτων η διάρκεια ζωής του χώρου αποθήκευσης θα αρκούσε μόνο για 5 χρόνια αντί για 10 όπως αρχικά είχε συμφωνηθεί. Οι υπερσυμβατικές ποσότητες απορριμμάτων δημιούργησαν προβλήματα ως προς την οικονομική πτυχή της Σύμβασης διότι αυξήθηκε το κόστος λειτουργίας με αποτέλεσμα η διαχειρίστρια Εταιρεία να απαιτεί αποζημιώσεις. Εν όψει της κατάστασης αυτής, ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις μεταξύ της αναθέτουσας αρχής, που ήταν το Υπουργείο Εσωτερικών και της διαχειρίστριας Εταιρείας για να εξευρεθεί λύση του προβλήματος. Οι διαπραγματεύσεις δεν οδήγησαν στην επίλυση της διαφοράς. Μετά την πιο πάνω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, το Συμβούλιο ΕΧΔΑΟΑΠ άρχισε νέες διαπραγματεύσεις με την Εταιρεία Διαχείρισης του χώρου προς εξεύρεση λύσης για τις υπερσυμβατικές ποσότητες σκυβάλων που διαχειρίστηκε και για την αποζημίωση που επρόκειτο να καταβληθεί στην Κοινοπραξία. Στο πλαίσιο αυτής της διαπραγμάτευσης, ο Κατηγορούμενος, ως Πρόεδρος του Συμβουλίου, περί το τέλος του 2008 με αρχές του 2009 περίπου, συναντήθηκε στην Αθήνα με εκπροσώπους της Κοινοπραξίας και συζήτησε μαζί τους το θέμα των υπερσυμβατικών ποσοτήτων. Κατά την εν λόγω συνάντηση συμφωνήθηκε όπως ο Κατηγορούμενος έχει προσωπικό οικονομικό όφελος ποσοστού 5% επί των ετήσιων εσόδων του συμβολαίου λειτουργίας του ΧΥΤΑ, προκειμένου να βοηθήσει, ως εκ της θέσεως του, στην αποπληρωμή των καθυστερημένων οφειλών του ΧΥΤΑ Πάφου προς την Κοινοπραξία. Τα ποσά που δόθηκαν στον Κατηγορούμενο από την Κοινοπραξία, μέσω διευθυντικών της στελεχών, ανέρχονται συνολικά στο ποσό των €766.
  3. Από το εν λόγω ποσό ο Κατηγορούμενος έλαβε προσωπικά για δικό του όφελος €311.240 που αντιστοιχεί στο 40% του συνολικού ποσού, ενώ το υπόλοιπο του ποσού διαμοιράστηκε σε άλλα πρόσωπα. Τα εν λόγω πρόσωπα σχετίζονταν με το ΧΥΤΑ Πάφου και μαζί με τον Κατηγορούμενο, εκμεταλλευόμενα τη θέση τους, φέρονται να έπαιρναν μίζες από την προαναφερόμενη Κοινοπραξία. Στη βάση κατάθεσης-καταγγελίας ημερ. 1/3/2016, του νυν Δημάρχου Πάφου, ο Κατηγορούμενος συνελήφθη μετά από δικαστικό ένταλμα μαζί με άλλα εμπλεκόμενα στην υπόθεση πρόσωπα και παραδέχθηκε την εμπλοκή του στην υπόθεση. Ειδικότερα, στη θεληματική κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία στις 25/03/2016, παραδέχθηκε ότι χρηματίσθηκε από την Κοινοπραξία. Ανέφερε, περαιτέρω, ότι χρησιμοποίησε ένα μέρος από το ποσό που έλαβε ως μίζες, έναντι των χρεών του και τα υπόλοιπα τα κατέθεσε σε τραπεζικούς λογαριασμούς των Εταιρειών του. Τέλος σύμφωνα με τα γεγονότα που παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή, ο Κατηγορούμενος βαρύνεται με μία προηγούμενη καταδίκη αφού στις 18/02/2015, καταδικάστηκε από το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Πάφου, στην ποινική υπόθεση 12057/2014 (στη συνέχεια «υπόθεση ΣΑΠΑ») και του επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 3 και 6 ετών, για τα αδικήματα του δεκασμού δημόσιου λειτουργού και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Αν και η υπόθεση ΣΑΠΑ - ως θα διαφανεί στη συνέχεια - έχει τη σημασία της, επισημαίνουμε, από τώρα, πως δεν τη θεωρούμε ως προηγούμενη καταδίκη, υπό την έννοια του παράγοντα που αφαιρεί από τον Κατηγορούμενο, το δικαίωμα να ζητά την επίδειξη επιείκειας και τούτο για τον απλούστατο λόγο, ότι, η εν λόγω καταδίκη είναι μεταγενέστερη της εδώ διάπραξης των αδικημάτων. Υπενθυμίζουμε, ότι, τα εδώ αδικήματα διαπράχθηκαν μεταξύ των ετών 2009 και
  4. Σε ότι αφορά τις προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες του Κατηγορούμενου, αυτές καταγράφονται στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, το περιεχόμενο της οποίας υιοθετήθηκε από την Υπεράσπιση. Έχουν ως ακολούθως: Ο Κατηγορούμενος είναι ηλικίας 52 ετών, έγγαμος και έχει 3 υιούς ηλικίας 26, 22 και 19 ετών. Πρόσφατα η σύζυγος του καταχώρησε αίτηση διαζυγίου, παρόλο που τον επισκέπτεται συχνά στις Κεντρικές Φυλακές. Είναι απόφοιτος του Πολυτεχνείου Ξάνθης από όπου έλαβε πτυχίο Πολιτικού Μηχανικού. Μετά τις σπουδές του δημιούργησε δική του κατασκευαστική εταιρεία την οποία διατηρούσε μέχρι την εκλογή του ως Δήμαρχος το έτος
  5. Κατάγεται από συγκροτημένη οικογένεια της Πάφου. Ο πατέρας του ήταν απόστρατος συνταγματάρχης και απεβίωσε λίγες μέρες μετά από την καταδίκη του, τον Φεβρουάριο
  6. Η μητέρα του, συνταξιούχος διευθύντρια δημοτικής εκπαίδευσης, παρουσιάζει κατάθλιψη μετά από την καταδίκη του υιού της (Κατηγορούμενου) και το θάνατο του συζύγου της. Έχει ένα μικρότερο αδελφό εκπαιδευτικό που είναι έγγαμος και έχει δύο παιδιά. Διατηρεί άριστες σχέσεις τόσο με τα παιδιά του όσο και με τα μέλη της πατρικής του οικογένειας. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Κατηγορουμένου, με την ικανή και εμπεριστατωμένη αγόρευσή του, κάλεσε το Δικαστήριο να επιδείξει τη μέγιστη δυνατή επιείκεια, επισημαίνοντας τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες: - Την άμεση παραδοχή του, που συνοδεύτηκε με την έμπρακτη μεταμέλεια του. Υπέδειξε επί του προκειμένου την απόδοση στο κράτος ολόκληρου του ποσού που απέσπασε από την παράνομη δραστηριότητα του. Σημειώνεται επί τούτου πως κατατέθηκε σχετική Συμφωνία μεταξύ του Κατηγορούμενου και της Κυπριακής Δημοκρατίας (Έγγραφο Α) που συνοδεύτηκε με δήλωση του εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής ότι διασφαλίζεται η επιστροφή του ποσού των €311.240 που έλαβε ο Κατηγορούμενος από την Κοινοπραξία, όπως αναφέρεται στις κατηγορίες που έχει παραδεχθεί. - Η έμπρακτη μεταμέλεια του Κατηγορούμενου, υπέδειξε ο συνήγορος, συνοδεύεται και από τη συνεργασία του με τις ανακριτικές αρχές για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης. Έθεσε, περαιτέρω, τον εαυτό του στη διάθεση της Κατηγορούσας Αρχής, εκφράζοντας την πρόθεση να καταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας. Το ίδιο έπραξε, πρόσθεσε ο συνήγορος και στην προηγηθείσα υπόθεση, στην οποία αφού παραδέχθηκε και του επιβλήθηκε ποινή, κατέθεσε ως μάρτυρας κατηγορίας. Η μαρτυρία του, μάλιστα, υπήρξε πολύ βοηθητική, αφού κρίθηκε αξιόπιστη και καταδικάστηκαν όλοι οι Κατηγορούμενοι. - Τις συνέπειες της φυλάκισης του τόσο στον ίδιο όσο και στα οικεία του πρόσωπα. Ειδικότερα ανέφερε πως έχει ήδη υποστεί ένα βαρύ πλήγμα αφού λίγες μόνο μέρες μετά από τη φυλάκιση του, απεβίωσε ο πατέρας του (βλ. Έγγραφο Β). - Ακόμη ένα πλήγμα για τον Κατηγορούμενο, ανέφερε ο συνήγορος, ήταν η καταχώριση από τη σύζυγο του αίτησης διαζυγίου, λόγω της καταδίκης και φυλάκισης του. - Η ουσιαστικότερη όμως συνέπεια, με βάση την εισήγηση της Υπεράσπισης, ήταν η απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου ΕΤΕΚ (Έγγραφο Ι) να τον διαγράψει δια παντός από το Μητρώο Μελών του. Χαρακτηρίζοντας την ποινή που του επιβλήθηκε από το Πειθαρχικό Συμβούλιο, σκληρή, ο συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο να συνυπολογίσει και αυτή την τιμωρία του Κατηγορούμενου. - Πέραν των ανωτέρω, ο συνήγορος επικαλέστηκε την υπέρμετρη δημοσιότητα που δόθηκε από τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα από το κρατικό κανάλι (ΡΙΚ), το οποίο αναφέρθηκε με ειρωνικά και χλευαστικά σχόλια για τις δραστηριότητες του Κατηγορούμενου στις Κεντρικές Φυλακές. Κατέθεσε προς τούτο επιστολές που απέστειλε στο ΡΙΚ και στον Τηλεοπτικό Σταθμό MEGAONE (Έγγραφα ΣΤ και Η, αντίστοιχα) καθώς και την απάντηση που του απέστειλε ο Πρόεδρος του Δ.Σ. ΡΙΚ (Έγγραφο Ζ). Επιφυλάσσοντας τα δικαιώματα του πελάτη του για τα χλευαστικά σχόλια των υπό αναφοράν καναλιών, επεσήμανε πως η δραστηριότητα στην οποία είχε λάβει μέρος, εντασσόταν στα πλαίσια εκπαιδευτικού προγράμματος των φυλακών και για του λόγου το αληθές κατέθεσε σχετική Ανακοίνωση της Διευθύντριας των Φυλακών (Έγγραφο Θ). - Όσον αφορά τις προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες του Κατηγορουμένου, επεσήμανε το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει ο μικρότερος υιός του (Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1), ο οποίος χρειάζεται τη στήριξη του, όπως βεβαιώνεται από σχετική ιατρική βεβαίωση που κατέθεσε (Έγγραφο Γ). Προβλήματα υγείας, ανέφερε ο συνήγορος, αντιμετωπίζει και η μητέρα του, η υγεία της οποίας κλονίστηκε περαιτέρω μετά από τη φυλάκιση του Κατηγορούμενου και το θάνατο του συζύγου της. Σχετική ιατρική βεβαίωση για την κατάσταση της υγείας της κατατέθηκε ως Έγγραφο Δ. - Συνεχίζοντας ο συνήγορος, αναφέρθηκε στη μη δίωξη 3 προσώπων που εμπλέκονται στην υπόθεση, γεγονός που δημιουργεί αίσθημα αδικίας και συνιστά άνιση μεταχείριση. Παραπέμποντας σε σχετική νομολογία, κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει και αυτό τον παράγοντα υπόψη, κατά την επιβολή της ποινής. - Αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο Κατηγορούμενος, ο συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει υπόψη τους πιο πάνω μετριαστικούς παράγοντες και να επιβάλει την κατάλληλη ποινή που να αρμόζει και στο πρόσωπο του Κατηγορουμένου. Υποδεικνύοντας, περαιτέρω, πως ο Κατηγορούμενος έχει ήδη καταδικαστεί σε 6ετή φυλάκιση στην αναφερθείσα υπόθεση ΣΑΠΑ, εισηγήθηκε πως η ποινή που θα του επιβληθεί στην παρούσα υπόθεση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει συνολικά, την ανώτατη ποινή που προβλέπεται για το σοβαρότερο αδίκημα που αντιμετωπίζει στην παρούσα υπόθεση, δηλαδή 7 χρόνια φυλάκιση. Κάλεσε, έτσι, το Δικαστήριο να μην επιβάλει ποινή πέραν του ενός έτους ή σε περίπτωση επιβολής μεγαλύτερης ποινής, να είναι συντρέχουσα, ώστε η συνολική ποινή που θα εκτίσει ο Κατηγορούμενος να μην υπερβαίνει το ανώτατο όριο των 7 ετών που προβλέπεται για το αδίκημα του δεκασμού. Η προσέγγιση αυτή, ανέφερε ο συνήγορος, αντανακλά την αρχή που καθιέρωσε η Κυπριακή και Αγγλική νομολογία και παρέπεμψε σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου που ασχολήθηκαν με την αρχή της συνολικότητας της ποινής. - Επεκτείνοντας την εισήγηση, υποστήριξε πως τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης δικαιολογούν απόκλιση από την γενική αρχή που προβλέπει το άρθρο 117
(2)του Κεφ. 155. Η αρχή της συνολικότητας της ποινής, κατέληξε ο συνήγορος, δεν επιτρέπει, κάτω από τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης, την επιβολή διαδοχικής ποινής με την ποινή που εκτίει ο Κατηγορούμενος για την υπόθεση ΣΑΠΑ. Τα γεγονότα των δύο υποθέσεων είναι της ίδιας φύσεως και διαπράχθηκαν κατά την ίδια χρονική περίοδο. Τυχόν επιβολή διαδοχικών ποινών, θα καταστήσει δυσανάλογη την τιμωρία σε σχέση με τη σοβαρότητα των αδικημάτων. Τα αδικήματα που διέπραξε ο Κατηγορούμενος είναι πολύ σοβαρά, γεγονός που αντανακλάται στις προβλεπόμενες στο Νόμο ποινές. Αρκεί να αναφερθεί ότι το αδίκημα του Δεκασμού Δημοσίου Λειτουργού (65η κατηγορία) επισύρει ποινή φυλάκισης μέχρι 7 χρόνια και/ή ποινή προστίμου μέχρι €100.000 (άρθρο 100(α) του Π.Κ.) ενώ τα αδικήματα της Απόσπασης από Δημόσιο Λειτουργό (68η κατηγορία) και της Κατάχρησης Εξουσίας (69η κατηγορία), φυλάκιση μέχρι 3 χρόνια και/ή χρηματικό πρόστιμο (άρθρα 101 και 105 του Π.Κ.). Για το αδίκημα της Δωροληψίας και Επίδειξης Εύνοιας από Δημόσιο Λειτουργό (70η κατηγορία), προβλέπεται φυλάκιση μέχρι 2 χρόνια και/ή χρηματική ποινή. Είναι καλά θεμελιωμένη και γνωστή η αρχή πως η προβλεπόμενη στο Νόμο ποινή αποτελεί τη βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την αρμόζουσα ποινή σε κάθε περίπτωση. Είναι σημαντικό να επισημανθεί, ότι τα τελευταία 20 χρόνια, περίπου, ο Νομοθέτης προέβη δύο φορές σε αύξηση της προβλεπόμενης ποινής για το αδίκημα του Δεκασμού Δημοσίου Λειτουργού. Συγκεκριμένα, με τον Ν.38(Ι)/99 η τριετής τότε φυλάκιση αυξήθηκε σε πενταετή, ενώ με το Ν.95(Ι)/12 οι ποινές ανήλθαν στα σημερινά επίπεδα των επτά χρόνων φυλάκιση και/ή €100.000 πρόστιμο. Οι διαδοχικές αυξήσεις των ποινών καταδεικνύουν την αντίστοιχη πρόθεση του Νομοθέτη για αυστηρότερη αντιμετώπιση τέτοιου είδους αδικημάτων, με απώτερο στόχο βέβαια την πάταξη του κοινωνικού καρκινώματος της διαφθοράς. Στην πρόσφατη υπόθεση Μαληκκίδης ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 40/15, ημερ. 25/11/16, αναφέρθηκε πως "η σοβαρότητα ενός αδικήματος καθορίζεται από το Νομοθέτη στη βάση του ανώτατου ορίου ποινής και όχι από τα Δικαστήρια, ο ρόλος των οποίων περιορίζεται στη στάθμιση της σοβαρότητας του αδικήματος ανάλογα με τα περιστατικά που το περιβάλλουν». Η σοβαρότητα των αδικημάτων που σχετίζονται με διαφθορά και δωροληψία από Δημόσιους Λειτουργούς, σε συνάρτηση με την αυξητική τάση που παρουσιάζουν το τελευταίο διάστημα (όπως διαπιστώνεται και από το παρόν Δικαστήριο από το μεγάλο αριθμό τέτοιων υποθέσεων που εκκρεμούν ενώπιον του), επιβάλλει την αντιμετώπιση των δραστών με τη δέουσα αυστηρότητα. Η ανάγκη για επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών για αδικήματα του είδους, τονίστηκε και από το Ανώτατο Δικαστήριο στις υποθέσεις που τέθηκαν ενώπιον του. Στην υπόθεση Νικολαΐδης ν. Αστυνομίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 271, επικυρώθηκαν ποινές φυλάκισης 12 μηνών, με προβλεπόμενη όμως ανώτατη ποινή την τριετή φυλάκιση. Ο κατηγορούμενος εκεί ήταν ηλικίας 58 ετών, είχε προβλήματα υγείας και περιήλθε σε δεινή οικονομική κατάσταση. Ήταν λειτουργός στο Τμήμα Μετανάστευσης και κρίθηκε ένοχος για τη λήψη οικονομικών ανταλλαγμάτων (ήτοι Λ.Κ.500, $3.000 και Λ.Κ.500) για την επίσπευση της εξέτασης αιτήσεων για άδειες εισόδου σε αλλοδαπές καλλιτέχνιδες. Στην υπόθεση Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 22, ο κατηγορούμενος ήταν ηλικίας 60 χρονών και κοινοτάρχης χωριού της επαρχίας Πάφου. Μετά από ακρόαση καταδικάστηκε σε διάφορα αδικήματα, μεταξύ των οποίων και για δεκασμό δημοσίου λειτουργού, διαφθορά, κατάχρηση εξουσίας, συνωμοσία προς καταδολίευση, έκδοση ψευδών πιστοποιητικών και συγκάλυψη παράνομων εσόδων, σε σχέση με την απόκτηση και πώληση Τουρκοκυπριακής γης. Του επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 15 μηνών έως 3 ετών. Οι ποινές των 3 ετών, επιβλήθηκαν για τα αδικήματα του δεκασμού και της συγκάλυψης εσόδων. Το Εφετείο, επικυρώνοντας τις ποινές, τις χαρακτήρισε ως σημαντικά μειωμένες σε σύγκριση με την μέγιστη προβλεπόμενη και ως πολύ επιεικείς, αποδίδοντας τη μεταχείριση αυτή στην τριετή καθυστέρηση έναρξης της ακρόασης. Στην υπόθεση Μαληκκίδης ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω) ο 58χρονος εφεσείων, Γενικός Διευθυντής του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Πάφου (Σ.Α.ΠΑ.) είχε αποκομίσει από δεκασμούς γύρω στις €600.000, εκ των οποίων νομιμοποίησε €498.000. Είχε δύο ανήλικα παιδιά, αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας και με την καταδίκη απώλεσε την εργασία και όλα τα παρεμφερή ωφελήματα του. Το Κακουργιοδικείο του επέβαλε συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 3 ετών για τα επτά αδικήματα δεκασμού (εκτός από μια στην οποία επέβαλε 2 έτη) και 6 ετών για το αδίκημα νομιμοποίησης εσόδων. Το Εφετείο, επικυρώνοντας τις ποινές, ανέφερε, μεταξύ άλλων και τα εξής: «Η Πολιτεία εμπιστεύτηκε στον εφεσείοντα μια υψηλή θέση, με τα ανάλογα ωφελήματα που τη συνόδευαν. Με την ανάληψη όμως των καθηκόντων του από υπηρέτης και φύλακας των συμφερόντων του Δημοσίου ενεπλάκη στον φαύλο κύκλο της διαφθοράς και αξιώνοντας και λαμβάνοντας μεγάλα ποσά καταχράστηκε κατά το χείριστο τρόπο τη θέση του. Με όλες τις αυτονόητες επιπτώσεις όχι μόνο στα οικονομικά του Δήμου Πάφου, που από τη φύση της θέσης του όφειλε να προστατεύει, αλλά και στην εν γένει εμπιστοσύνη του πολίτη έναντι των δημοσίων προσώπων την οποία καίρια έπληξε. Με τις επιγραμματικές αυτές επισημάνσεις είναι νομίζουμε πρόδηλο ότι σε αδικήματα τέτοιας φύσεως, με εμπλεκόμενα δημόσια πρόσωπα, η ποινή που πρέπει να επιβάλλεται θα πρέπει να είναι αυστηρή και να ενέχει έντονα το στοιχείο της αποτροπής. Όπου δε εντοπίζεται τέτοια ανάγκη ναι μεν οι προσωπικές συνθήκες ενός κατηγορουμένου λαμβάνονται υπόψη, αλλά στο βαθμό και κατά την έκταση που δεν εξουδετερώνεται ο αποτρεπτικός χαρακτήρας της ποινής καθότι προέχει η αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου». Να σημειωθεί πως όλες οι πιο πάνω υποθέσεις αφορούσαν αδικήματα δεκασμού τα οποία είχαν διαπραχθεί πριν τη θέσπιση του Ν. 95(Ι)/12, δηλαδή ενόσω η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή ήταν είτε μέχρι 3 έτη είτε μέχρι 5 έτη φυλάκισης. Υιοθετούμε και επαναλαμβάνουμε τις επισημάνσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Μαληκκίδης - πιο πάνω. Ας σημειωθεί πως ο Κατηγορούμενος ήταν συγκατηγορούμενος και σ' εκείνη την υπόθεση (υπόθεση ΣΑΠΑ), στην οποία, όπως αναφέρθηκε πιο πριν, του επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 3, 4 και 6 χρονών για τα αδικήματα του δεκασμού δημόσιου λειτουργού και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, αντίστοιχα. Το ίδιο αξιοκατάκριτη υπήρξε η παράνομη δράση του Κατηγορούμενου και στην παρούσα υπόθεση. Εντελώς απροκάλυπτα, αξίωσε και έλαβε «μίζες» από την κατασκευάστρια εταιρεία, εκμεταλλευόμενος τη θέση του ανώτατου άρχοντα της πόλης που του εμπιστεύθηκαν οι πολίτες του Δήμου Πάφου και αδιαφορώντας για τη ζημιά που θα προκαλούσε στα οικονομικά του Δήμου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην υπόθεση Μαληκκίδης «. από υπηρέτης και φύλακας των συμφερόντων του Δημοσίου (εν προκειμένω του Δήμου Πάφου) ενεπλάκη στο φαύλο κύκλο της διαφθοράς και αξιώνοντας και λαμβάνοντας μεγάλα χρηματικά ποσά καταχράστηκε κατά το χείριστο τρόπο τη θέση του .». Οι περιστάσεις διάπραξης των αδικημάτων, σε συνάρτηση με το υψηλό αξίωμα που κατείχε ο Κατηγορούμενος (Δήμαρχος Πάφου) κατά τους επίδικους χρόνους, προσδίδουν ιδιαίτερη σοβαρότητα στην υπόθεση. Υποδεικνύουμε πως ζήτησε και έλαβε από την κατασκευάστρια εταιρεία το συνολικό ποσό των €766.000, από το οποίο κράτησε για τον εαυτό του το ποσό των €311.240, ενώ το υπόλοιπο φέρεται να διαμοιράστηκε σε άλλα πρόσωπα, τα οποία, ως προκύπτει από τα γεγονότα, απολάμβαναν μαζί με τον Κατηγορούμενο τους άνομους καρπούς από τις μίζες που έδινε η κατασκευάστρια εταιρεία. Για να διευκολύνει τις δραστηριότητες της και προφανώς για να αυξάνει τα κέρδη της, σε βάρος, ασφαλώς, των οικονομικών του Δήμου Πάφου και των ανυποψίαστων δημοτών. Παρά τις πιο πάνω επισημάνσεις, αναγνωρίζουμε τους μετριαστικούς παράγοντες που επεσήμανε ο συνήγορος του Κατηγορουμένου, τους οποίους και θα λάβουμε υπόψη. Παρά την διαπιστωθείσα ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικής ποινής, το δικαστικό καθήκον για εξατομίκευση της ποινής δεν ατονεί (βλ. Παναγιώτου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 478). Ιδιαίτερη βαρύτητα προσδίδουμε στην παραδοχή του Κατηγορουμένου καθώς και την αποζημίωση που έχει προσφέρει, στοιχείο που υποδηλώνει την έμπρακτη μεταμέλεια του. Στο ίδιο πλαίσιο, επικροτείται και πιστώνεται προς όφελος του Κατηγορούμενου η εκφρασθείσα πρόθεση του να συνεργαστεί με τις ανακριτικές αρχές και να καταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας. Έχει αναγνωριστεί από τη νομολογία ότι η συνεργασία κατηγορουμένων προσώπων με τις ανακριτικές αρχές θα πρέπει να ανταμείβεται με ανάλογη έκπτωση στην ποινή, ώστε να ενθαρρύνονται οι κατηγορούμενοι να αποκαλύπτουν χρήσιμες πληροφορίες για την εξιχνίαση των υποθέσεων (βλ. Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 582). Λαμβάνουμε, περαιτέρω, υπόψη τις προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες του Κατηγορούμενου όπως έχουν σκιαγραφηθεί ανωτέρω, καθώς και τις συνέπειες που έχει η φυλάκιση του σε στενά συγγενικά του πρόσωπα. Το Δικαστήριο αντικρύζει επίσης με συμπάθεια το πλήγμα που υπέστη ο κατηγορούμενος ένεκα του πρόσφατου θανάτου του πατέρα του, καθώς επίσης και τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει η μητέρα και ο μικρότερος υιός του. Στο ίδιο πλαίσιο, θα λάβουμε υπόψη και την ποινή της ισόβιας διαγραφής που του επεβλήθη από το Πειθαρχικό Συμβούλιο του ΕΤΕΚ. Έχει νομολογηθεί ότι η επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων αποτελεί μετριαστικό παράγοντα (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ευρυπίδου
(2002)2 Α.Α.Δ. 236, Μυλωνά κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 384). Κληθήκαμε, ακόμη να λάβουμε υπόψη τη διαπόμπευση και τη χλεύη την οποία έχει υποστεί ο Κατηγορούμενος από τα ΜΜΕ. Έχει βεβαίως υποδειχθεί, πως η δημόσια χλεύη και διαπόμπευση την οποία υφίσταται ο Κατηγορούμενος, λόγω της ιδιότητας του και του γεγονότος ότι υπήρξε δημόσιο πρόσωπο, αποτελεί εξωγενή παράγοντα και δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μετριαστικός παράγοντας (βλ. Σουτζιής ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 424). Αναφορικά με την εισήγηση για άνιση μεταχείριση, επειδή, ως αναφέρθη από το συνήγορο του Κατηγορουμένου, δεν έχουν διωχθεί όλα τα πρόσωπα που είχαν συμμετοχή στην υπόθεση, υποδεικνύουμε, εν πρώτοις, πως η απόφαση του Γενικού Εισαγγελέα για τη δίωξη ή μη των συνεργών σε ένα έγκλημα, δεν ελέγχεται από το Δικαστήριο. Παρέχεται, ωστόσο, η δυνατότητα στο Δικαστήριο να θεωρήσει ως μετριαστικό παράγοντα τη μη δίωξη συνεργού, ώστε να μετριάζεται το αίσθημα αδικίας που προκαλεί η άνιση μεταχείριση (βλ. Κάττου κ.ά. ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 498, Δημητρίου ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 141 και Χαρίτου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 225). Στην εξεταζόμενη υπόθεση δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε επακριβώς το μαρτυρικό υλικό που υπάρχει εναντίον των 3 προσώπων που ανέφερε ο συνήγορος ότι δεν έχουν διωχθεί ενώ είναι αναμεμιγμένοι στο έγκλημα. Είναι όμως φανερό πως ο ένας εξ αυτών (Κοκότσης) βρίσκεται μάρτυρας επί του κατηγορητηρίου. Σύμφωνα με τα γεγονότα, το πρόσωπο αυτό, μαζί με άλλα διευθυντικά στελέχη της κοινοπραξίας, χρημάτισαν τον Κατηγορούμενο. Θα πιστώσουμε, επομένως, στον Κατηγορούμενο και αυτό το μετριαστικό παράγοντα. Θα λάβουμε, τέλος, υπόψη μας την αρχή της συνολικότητας, ώστε η συνολική ποινή που θα κληθεί να εκτίσει ο Κατηγορούμενος να μην είναι δυσανάλογη με την όλη εγκληματική του δράση (βλ. Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 443, Παραρέ ν. Αστυνομίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 257, Μιχάλη Θεοδούλου ν. Αστυνομίας Ποινική Έφεση Αρ. 288/2015, ημερ. 14/06/2016). Δεν συμμεριζόμαστε, ωστόσο, τις εισηγήσεις της Υπεράσπισης ότι δικαιολογείται η επιβολή συντρέχουσας ποινής με την ποινή φυλάκισης που εκτίει ο Κατηγορούμενος στην υπόθεση ΣΑΠΑ ή ότι η ποινή που θα του επιβληθεί, δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη του ενός έτους ή εν πάση περιπτώσει να μην απολήγει σε έκτιση περαιτέρω ποινής φυλάκισης από τον Κατηγορούμενο, πέραν του ενός έτους. Η τελευταία εισήγηση στηρίζεται στη θέση πως θα μπορούσε η παρούσα υπόθεση να είχε ληφθεί υπόψη κατά την επιβολή της ποινής στην υπόθεση ΣΑΠΑ. Η πιο πάνω θέση της Υπεράσπισης δεν ευσταθεί. Με βάση τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον μας, η παρούσα υπόθεση δεν τελούσε καν υπό διερεύνηση, κατά το χρόνο επιβολής ποινής στην υπόθεση ΣΑΠΑ. Επ' αυτού υποδεικνύουμε, πως, στην υπόθεση ΣΑΠΑ, η ποινή στον Κατηγορούμενο επιβλήθηκε στις 18/2/2015 ενώ η καταγγελία του νυν Δημάρχου Πάφου που αποτέλεσε το έναυσμα για τη διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης, έγινε ένα και πλέον χρόνο αργότερα, την 1/3/2016. Η δε θεληματική κατάθεση του Κατηγορούμενου με την οποία παραδέχεται ουσιαστικά ενοχή, δόθηκε μόλις στις 25/3/2016. Με βάση τη νομολογία, μόνο σε ειδικές ή εξαιρετικές συνθήκες δικαιολογείται απόκλιση από την πρόνοια του άρθρου 117
(2)του Κεφ. 155, η οποία προβλέπει ότι: «Ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε σε πρόσωπο που ήδη καταδικάστηκε σε φυλάκιση, αρχίζει να εκτίεται μετά τη λήξη της προηγούμενης ποινής, εκτός αν το Δικαστήριο διατάξει διαφορετικά.». (βλ. Αχιλλέως ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 335, Δημητρίου v. Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 21, Θεοδώρου ν. Δημοκρατίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 376, Παναγή ν. Αστυνομίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 515). Στην εξεταζόμενη υπόθεση δεν θεωρούμε ότι συντρέχουν τέτοιες εξαιρετικές περιστάσεις. Παρά το γεγονός ότι η εγκληματική δράση του Κατηγορουμένου εκδηλώθηκε κατά την ίδια περίπου χρονική περίοδο και στις δύο περιπτώσεις, υπάρχει ουσιώδης διαφορά ως προς τα γεγονότα που περιβάλλουν τις δύο υποθέσεις και την όλη εγκληματική δράση του Κατηγορουμένου στην κάθε μία απ' αυτές. Πρόκειται για δύο σοβαρότατες αλλά διακριτές υποθέσεις διαφθοράς και ως τέτοιες πρέπει να αντικρισθούν. Συνεπώς, θα τηρηθεί η προαναφερθείσα πρόνοια του άρθρου 117
(2). Αυτού λεχθέντος, στο γενικότερο πλαίσιο της αρχής της συνολικότητας, θα λάβουμε υπόψη μας το γεγονός ότι όλα τα αδικήματα διαπράχθηκαν κατά την ίδια περίπου χρονική περίοδο και ότι επιβλήθηκε ήδη στον Κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 6 ετών, την οποία και εκτίει. Αυτό για να μη απολήξει δυσανάλογη της όλης εγκληματικής του δράσης, η συνολική ποινή που θα εκτίσει ο Κατηγορούμενος. Αφού λοιπόν λάβαμε υπόψη όλα τα πιο πάνω, επιβάλλουμε στον Κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές: - Στην 65η κατηγορία ποινή φυλάκισης 2 ετών. - Στην 68η κατηγορία ποινή φυλάκισης 1 έτους. - Στην 69η κατηγορία ποινή φυλάκισης 1 έτους. - Στην 70η κατηγορία δεν επιβάλλουμε οποιαδήποτε ποινή καθ' ότι τα γεγονότα που τη συνθέτουν περιλαμβάνονται στα γεγονότα των προηγούμενων κατηγοριών. Οι ποινές μεταξύ τους να συντρέχουν και η έκτιση τους θα αρχίζει μετά την έκτιση της ποινής που επιβλήθηκε στον Κατηγορούμενο στην υπόθεση ΣΑΠΑ. (Υπ.) Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Γεωργίου‑Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ.

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.