ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΙΩΑΝΝΟΥ κ.α. ν. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΗ, Αρ. Υπόθεσης: 17498/14, 30/5/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 17498/14 ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΙΩΑΝΝΟΥ ΕΥΑΝΘΙΑ ΕΛΙΣΣΑΙΟΥ -εναντίον- ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΗ Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 30 Μαΐου, 2017 Εμφανίσεις: Για τις Παραπονούμενες: κος Γεωργίου. Για τον Κατηγορούμενο: κος Παπαχρυσοστόμου. Κατηγορούμενος παρών. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει μια κατηγορία για, ως η έκθεση αδικήματος, πρόκληση κακόβουλης βλάβης, παράνομης καταστροφής και πρόκλησης ζημιάς σε περιουσία κατά παράβαση του άρθρου 324 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Ειδικότερα, ως οι λεπτομέρειες αδικήματος, κατηγορείται ότι: «κατά/ή περί την 4η Σεπτεμβρίου 2014 στη Λευκωσία, εσκεμμένα και παράνομα προκάλεσε ζημιά ύψους €27625, στο υποστατικό της Αφροδίτης Ιωαννίδου και Ευανθίας Ελισσαίου, από την Λευκωσία, το οποίο ευρίσκεται στην οδό Στασικράτους 34, στη Λευκωσία και το οποίο ο ίδιος ενοικίαζε και χρησιμοποιούσε ως επαγγελματική στέγη και συγκεκριμένα ως κατάστημα πώλησης ρούχων και άλλων παρόμοιων προϊόντων». Για τις Παραπονούμενες έδωσε μαρτυρία η Αφροδίτη Ιωάννου, η οποία μαζί με την Ευανθία Ελισσαίου, (τη 2η Παραπονούμενη) είναι ιδιοκτήτριες του ακινήτου το οποίο ευρίσκεται στη οδό Στασικράτους 34 στη Λευκωσία. Το έτος 1999 υπέγραψαν συμφωνία με τον Κατηγορούμενο με την οποία του ενοικίαζαν το πιο πάνω ακίνητο. Η συμφωνία είχε διάρκεια 10 χρόνια (από 1/12/1999 μέχρι 30/11/2009). Το εν λόγω ενοικιαστήριο έγγραφο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1 Είναι η θέση της Παραπονουμένης, ότι το συμβόλαιο έδιδε δικαίωμα στον ενοικιαστή να κάνει επεκτάσεις και προσθήκες στο υποστατικό με την έγκριση των ιδιοκτητριών. Με το τέλος της περιόδου ενοικίασης, οι ιδιοκτήτριες είχαν δικαίωμα είτε να ζητήσουν επαναφορά του υποστατικού ως είχε πριν την ενοικίαση ή να παραδοθεί σε αυτές με τις προσθήκες και τροποποιήσεις, χωρίς την πληρωμή από αυτές οποιουδήποτε ποσού προς τον Κατηγορούμενο. Η εν λόγω αναφορά, γίνεται στον όρο 7 του Τεκμηρίου
- Είναι η θέση των Παραπονουμένων ότι ο Κατηγορούμενος στην αρχή υπήρξε τυπικός στην καταβολή των ενοικίων. Με την πάροδο όμως της δεκαετίας ξεκίνησαν προστριβές, εφόσον αυτός αρνείτο να καταβάλει αύξηση ενοικίου. Εφόσον δεν επήλθε συμφωνία για αύξηση ενοικίου, καταχωρήθηκε εναντίον του αίτηση αύξησης ενοικίου και στις 23/6/2011 εκδόθηκε διάταγμα με το οποίο το ενοίκιο καθοριζόταν στα €6.609,
- Από τον Αύγουστο 2012 ο Κατηγορούμενος δεν πλήρωνε ενοίκιο και καταχωρήθηκε εναντίον του η υπ΄ αριθμό Ε46/13 αίτηση έξωσης, στα πλαίσια της οποίας στις 26/11/2013 εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα, στο οποίο, μεταξύ άλλων, διαλαμβανόταν η πληρωμή των καθυστερημένων ενοικίων και η έξωση του κατηγορουμένου. Ο Κατηγορούμενος, ως το διάταγμα ημερομηνίας 26/11/2013, μέχρι τις 31/7/2014 όφειλε να παραδώσει το υποστατικό, εφόσον εκείνη την ημερομηνία έληγε τελειωτικά η αναστολή του διατάγματος έξωσης. Το εν λόγω διάταγμα κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Τελικά από 31/7/2014 που έπρεπε να εγκαταλείψει το ακίνητο, ο Κατηγορούμενος το παρέδωσε στις 4/9/2014, χωρίς να καταβάλει ενοίκια για την περίοδο από 31/7/2014 - 4/9/
- Όταν οι Παραπονούμενες παρέλαβαν το υποστατικό διαπίστωσαν ότι, ως είναι ο ισχυρισμός τους, κακόβουλα ο Κατηγορούμενος προκάλεσε τις ακόλουθες ζημιές στο υποστατικό: · Αφαίρεσε την οροφή στο πίσω μέρος του καταστήματος, η οποία αποτελείται από γυάλινα τεμάχια κολλημένα με μεμβράνη. · Αφαίρεσε όλα τα γυάλινα ανοίγματα των δοκιμαστηρίων στην αριστερή πλευρά του κτιρίου. · Αφαίρεσε όλες τις πόρτες και τα παράθυρα αφήνοντας εκτεθειμένο το κτίριο στον όροφο. · Αφαίρεσε τη μεταλλική σκάλα η οποία οδηγούσε προς τον όροφο (αποκόπτοντας έτσι την πρόσβαση στον όροφο) · Αφαίρεσε όλα τα φώτα τα οποία ήταν ενσωματωμένα στα ψευδοτάβανα και στα πατώματα με αποτέλεσμα να καταστραφούν τα σημεία στο πάτωμα και τα ψευδοτάβανα όπου υπήρχαν φωτιστικά. · Αφαίρεσε όλες τις πόρτες και τα παράθυρα της αποθήκης η οποία ευρίσκεται σε εξωτερικό χώρο στο πίσω μέρος του οικοπέδου με αποτέλεσμα τα κτίρια να είναι εκτεθειμένα στις καιρικές συνθήκες και να τους προκληθούν ζημίες. · Αφαίρεσε το πάτωμα (deck) από την πισινή είσοδο του καταστήματος. · Αφαίρεσε όλη την μηχανολογική και ηλεκτρολογική εγκατάσταση του συστήματος κλιματισμού. Αναφορικά με τις ζημιές που η μάρτυρας ισχυρίζεται ότι προκάλεσε ο Κατηγορούμενος, κατέθεσε ως Τεκμήριο 3 έκθεση ζημιών που ετοίμασε η πολιτική μηχανικός Άντρη Ψαρά. Είναι η θέση της ότι, το υποστατικό παραδόθηκε σε άθλια κατάσταση και δεν μπορεί να ενοικιαστεί, εκτός εάν οι Παραπονούμενες προβούν σε πολύ σημαντικές επιδιορθώσεις. Κάνει αναφορά περαιτέρω, σε περιστατικό το οποίο έλαβε χώρα κατά την περίοδο που ήταν σε εκκρεμότητα η αίτηση για έξωση του Κατηγορουμένου, όταν σε τηλεφωνική συζήτηση που είχε μαζί του και όταν ο ίδιος αντιλήφθηκε ότι δεν μπορούσε να την πείσει για χαμηλότερο ενοίκιο της είπε «εννά φέρω σιήρο να το σύρω κάτω». Το περιστατικό αυτό το ανέφερε στην αδερφή της και στον τότε δικηγόρο της. Είναι η καταληκτική της θέση, ότι ο Κατηγορούμενος προέβη στις πιο πάνω ενέργειες και προκάλεσε τις ζημιές εσκεμμένα και κακόβουλα. Κατά την αντεξέτασή της ανάφερε ότι το υποστατικό πριν ενοικιαστεί στον Κατηγορούμενο, ήταν κατοικία η οποία είχε κτιστεί την περίοδο 1960-1970, στην οποία διέμεναν οι γονείς της, οι οποίοι την εγκατέλειψαν λίγο πριν ενοικιαστεί στον Κατηγορούμενο. Σε σχέση με την απειλή που ισχυρίζεται ότι εκστόμισε ο Κατηγορούμενος αναφορικά με το ότι θα κατεδαφίσει το υποστατικό, είναι η θέση της ότι την έλαβε σοβαρά και για αυτό το λόγο την ανέφερε τόσο στην αδερφή της όσο και στο δικηγόρο τους, δεν προχώρησε όμως σε οποιεσδήποτε περαιτέρω ενέργειες τότε, επειδή τη θεώρησε ως «λευκή απειλή η οποία λέχθηκε εν βρασμώ». Η θέση του δικηγόρου του Κατηγορουμένου ήταν ότι ουδέποτε ο Κατηγορούμενος είπε ότι θα κατεδάφιζε το υποστατικό με την Παραπονουμένη να επιμένει στη θέση της και στα όσα ανέφερε σχετικά κατά την κυρίως εξέτασή της. Η συγκεκριμένη συζήτηση εξ΄ όσων μπορεί να θυμάται έλαβε χώρα πριν από τις 26/11/2013, ημερομηνία έκδοσης του Τεκμηρίου
- Η θέση του δικηγόρου υπεράσπισης ήταν ότι ο Κατηγορούμενος δυνάμει του συμβολαίου είχε δικαίωμα να προχωρήσει σε τροποποιήσεις και μετατροπές στο υποστατικό, οι οποίες τροποποιήσεις ήταν ιδιοκτησίας του Κατηγορουμένου. Η Παραπονουμένη εξήγησε ότι η θέση της είναι ότι, τα κινητά μέρη (έπιπλα, φωτιστικά κλπ) ήταν δικά του, δεν είχε όμως ιδιοκτησιακό δικαίωμα στα μόνιμα στοιχεία της οικοδομής. Ως παράδειγμα ανέφερε ότι δεν μπορούσε να ισχυριστεί ότι η οροφή του υποστατικού ήταν δική του και να την αφαιρέσει. Το υποστατικό δεν ήταν ερείπιο όταν ενοικιάστηκε στον Κατηγορούμενο, είχε οροφή, πόρτες και παράθυρα τα οποία ο Κατηγορούμενος αφαίρεσε κατά την παράδοση. Με αναφορά στην παράγραφο 10 του Τεκμηρίου 1 της έγινε υποβολή ότι οι τροποποιήσεις είναι ιδιοκτησίας του Κατηγορούμενου με την Παραπονουμένη να εκφράζει την αντίθετή της θέση. Η θέση του δικηγόρου της Υπεράσπισης ήταν ότι ουδέποτε αποταθήκαν στον Κατηγορούμενο ζητώντας είτε την παράδοση του υποστατικού ως είχε κατά την έξωση είτε στην κατάσταση ως είχε πριν από την ενοικίαση. Η θέση της ήταν ότι ήταν αυτονόητο ότι, από τη στιγμή που δεν ζήτησαν επαναφορά στην προ της ενοικίασης κατάστασης, ότι ζητούσαν παράδοση του υποστατικού ως είχε. Αναφορικά με το Τεκμήριο 3, η θέση του δικηγόρου της Υπεράσπισης ήταν ότι οι Παραπονούμενες υπέδειξαν στην Ψαρά τι να καταγράψει. Η Παραπονούμενη είπε ότι η Ψαρά επισκέφτηκε το υποστατικό κατόπιν οδηγιών της προκειμένου να διαπιστώσει την ύπαρξη των ζημιών και ότι η ίδια δεν ήταν παρούσα. Δεν έκανε καταγγελία στην αστυνομία, αν και τους τηλεφώνησε, λόγω του ότι η συμβουλή του δικηγόρου της ήταν ότι υπήρχε η δυνατότητα της απευθείας καταχώρησης ιδιωτικής ποινικής υπόθεσης. Επόμενη και τελευταία μάρτυρας κατηγορίας ήταν η Αφροδίτη Ψαρά. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 3 και συμφώνησε ότι το ετοίμασε η ίδια, αφού της ζητήθηκε από τις ιδιοκτήτριες να κάνει έκθεση ζημιών. Οι ζημιές που διαπίστωσε καταγράφονται στο εν λόγω τεκμήριο και περαιτέρω σημείωσε ότι υπήρχαν ζημίες στις ηλεκτρολογικές και μηχανολογικές εγκαταστάσεις. Ερωτήθηκε εάν υπήρχε κάποιος τεχνικός λόγος ο οποίος να δικαιολογεί την αφαίρεση των όσων διαπίστωσε ότι αφαιρέθηκαν. Η θέση της ήταν ότι δεν μπορούσε να αντιληφθεί το λόγο που αφαιρέθηκαν αντικείμενα και υλικά τα οποία δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν κάπου αλλού. Επίσης σημείωσε ότι και ο τρόπος αφαίρεσης δημιούργησε ζημιά. Θα μπορούσαν να ξεβιδωθούν κάποια αντικείμενα, αντί να τραβηχτούν και να προκληθεί ζημία κατά την αφαίρεσή τους. Κατά την αντεξέτασή της και με αναφορά στο κτύπημα το οποίο φαίνεται στη 2η φωτογραφία στο Τεκμήριο 3, ερωτήθηκε εάν αυτό θα μπορούσε να δημιουργηθεί και από τη μεταφορά αντικειμένων, με τη μάρτυρα να εξηγεί ότι κάτι τέτοιο θα ήταν λίγο δύσκολο, εφόσον η θέση του κτυπήματος είναι τέτοια που δεν δικαιολογεί δημιουργία του κατά τη μεταφορά αντικειμένων. Ερωτήθηκε ακολούθως για τα αντικείμενα που αφαιρέθηκαν, για ποιο λόγο δήλωσε ότι αυτά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αλλού, με τη μάρτυρα να εξηγεί ότι θα ήταν δύσκολο να χρησιμοποιηθούν κάπου αλλού, γιατί πρέπει οι διαστάσεις στο νέο χώρο να είναι οι ίδιες που να επιτρέπουν την εκ νέου χρήση τους. Με αναφορά στις φωτογραφίες 9 έως και 12 η θέση της ήταν ότι, φαίνεται πως οι ζημιές στις γυψοσανίδες δείχνουν ότι ο τρόπος που αφαιρέθηκαν ήταν τέτοιος προκειμένου να δημιουργηθούν ζημίες. Μετά το πέρας των πιο πάνω μαρτύρων η πλευρά των Παραπονουμένων, δήλωσε ότι δεν θα έχει άλλο μάρτυρα. Το Δικαστήριο με βάση τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 74
(1)(γ), έκρινε ότι έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του Κατηγορουμένου και τον κάλεσε σε απολογία. Αφού του εξηγήθηκαν τα δικαιώματά του, ο Κατηγορούμενος επέλεξε να καταθέσει ενόρκως. Ο Κατηγορούμενος συμφώνησε ότι ενοικίασε το επίδικο υποστατικό ως το συμβόλαιο Τεκμήριο 1 και ότι εναντίον του εκδόθηκε το διάταγμα έξωσης Τεκμήριο
- Συμφώνησε ότι φεύγοντας από το υποστατικό αφαίρεσε ορισμένα από τα αντικείμενα τα οποία αναφέρονται στο Τεκμήριο
- Ο λόγος που προχώρησε φεύγοντας από το υποστατικό στις αφαιρέσεις, ήταν επειδή θεώρησε ότι τα εν λόγω αντικείμενα ήταν δικά του και εφόσον οι ιδιοκτήτριες δεν του έστειλαν γραπτή ειδοποίηση με βάση την παράγραφο 7 του Τεκμηρίου 1, τότε θεώρησε ότι είχε δικαίωμα να αφαιρέσει τα εν λόγω υλικά τα οποία θα χρησιμοποιούσε σε δύο νέα καταστήματα που θα άνοιγε με το γιο του. Σε σχέση με τις αφαιρέσεις οι οποίες φαίνονται στις φωτογραφίες 5,6,7 και 8 του Τεκμηρίου 3, τα όσα αφαιρεθήκαν δεν τα χρησιμοποίησε ο ίδιος, του τα ζήτησε όμως ο εργολάβος στον οποίο ανέθεσε τις αφαιρέσεις και του έδωσε την έγκριση να τα πάρει, αφαιρώντας την αξία τους από το ποσό το οποίο θα τον πλήρωνε τελικά. Σε σχέση με τις φωτογραφίες 2,9,10,11,12,13,14 και 15 που δείχνουν τις γυψοσανίδες, είπε ότι ανέθεσε το «ξήλωμα» σε εργολάβο. Του υπέδειξε τι να αφαιρέσει και αποχώρησε. Για τη ζημιά στη φωτογραφία 2 δεν ξέρει πως προκλήθηκε, για τις υπόλοιπες συμφώνησε ότι φαίνεται ότι οι εργάτες έκαναν κάποια ζημία κατά την αφαίρεση. Σε σχέση με τα γυαλιά των δοκιμαστηρίων, εξήγησε ότι αυτά ήταν ειδική παραγγελία από την Ιταλία και ότι ήταν ιδιαίτερα ακριβά και για αυτό τα αφαίρεσε φεύγοντας. Για τη σκάλα και το «deck» εξήγησε ότι αυτά τα αφαίρεσε για να τα χρησιμοποιήσει στο νέο του κατάστημα. Σε σχέση με το σύστημα κλιματισμού και τις σχετικές ηλεκτρολογικές και μηχανολογικές εγκαταστάσεις, εξήγησε ότι όλα αυτά συνιστούσαν προσθήκες δικές του, εφόσον το υποστατικό ήταν οικία χτισμένη το 1960 και δεν είχε τις απαραίτητες πρόνοιες. Συμφώνησε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με την πρώτη Παραπονούμενη Αφροδίτη Ιωαννίδου σε σχέση με το ύψος του ενοικίου και συμφώνησε ότι ήταν αρκετά πιεστικός στο αίτημά του να μην αυξηθεί το ενοίκιο, πλην όμως ουδέποτε είναι η θέση του ότι απείλησε ότι θα το κατεδαφίσει. Κατά την αντεξέτασή και με αναφορά στον όρο 7 του Τεκμηρίου 1, του υποδείχθηκε ότι ακόμα και στην απουσία αιτήματος από την πλευρά των Παραπονουμένων, αυτός όφειλε είτε να παραδώσει το υποστατικό ως είχε είτε στην κατάσταση που το παρέλαβε. Συμφώνησε ότι όταν το παρέλαβε είχε οροφή, πόρτες και παράθυρα. Είπε όμως ότι όταν το παρέλαβε ήταν «χαλαμάντουρο». Είχε ακαθαρσίες και ο κήπος ήταν χάλια και ότι ο ίδιος με δικά του έξοδα έκανε τις απαραίτητες αλλαγές. Ερωτήθηκε να εξηγήσει τι εννοούσε όταν έλεγε ότι ήταν «επίμονος» και εξήγησε ότι λόγω του ότι στο υποστατικό έκανε πολλά έξοδα, περίπου ΛΚ200.000, έπαιρνε τηλέφωνο και τις δύο Παραπονούμενες ζητώντας τους να μην αυξηθεί το ενοίκιο. Ρωτήθηκε πότε επικοινώνησε με εργολάβο δίνοντας του οδηγίες σε σχέση με τις αφαιρέσεις και είπε ότι αυτό έγινε περίπου δύο εβδομάδες πριν να εγκαταλείψει το υποστατικό. Συμφώνησε ότι το υποστατικό το εγκατέλειψε το Σεπτέμβρη 2014 (3/9/2014 ως είπε), επομένως ο εργολάβος συμφώνησε ότι πήγε στο υποστατικό τον Αύγουστο
- Σε σχέση με το γυαλί των δοκιμαστηρίων, συμφώνησε ότι ζήτησε από τον εργολάβο να το αφαιρέσει πολύ προσεκτικά και ότι κάτι τέτοιο δεν ζήτησε σε σχέση με τα υπόλοιπα υλικά, εφόσον αυτά ήταν μέσα σε δοκούς και ψευδοτάβανα και επομένως εκ των πραγμάτων θα γινόταν ζημία κατά την αφαίρεση. Επισκέφτηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών το υποστατικό, είδε ότι υπήρξαν ζημίες αλλά δε ζήτησε να επιδιορθωθούν, εφόσον θεώρησε ότι κάτι τέτοιο με βάση το συμβόλαιο δεν ήταν απαραίτητο. Είναι η θέση του ότι από τη στιγμή που ξόδεψε ΛΚ200.00 για να ανακαινίσει το υποστατικό θεωρούσε ότι τα υλικά ήταν ιδιοκτησίας του και είχε δικαίωμα να τα αφαιρέσει. Μετά από την κατάθεση του Κατηγορουμένου, ο δικηγόρος της υπεράσπισης δήλωσε ότι δεν θα υπάρχει άλλος μάρτυρας και τα μέρη προχώρησαν σε αγορεύσεις. Μεταφέρω αμέσως πιο κάτω επιγραμματικά τις θέσεις που προώθησαν με τις αγορεύσεις τους. Με την αγόρευσή του, ο δικηγόρος των Παραπονουμένων ισχυρίζεται ότι έχει πετύχει στο καθήκον του να αποδείξει την υπόθεσή τους εναντίον του Κατηγορουμένου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και ειδικότερα ότι, έχει αποδειχτεί ότι οι ζημίες στο υποστατικό έγιναν παράνομα και εσκεμμένα. Στον αντίποδα ο δικηγόρος του Παραπονουμένου ισχυρίζεται ότι, προκειμένου να αποδειχτεί το αδίκημα το οποίο αποδίδεται στον Κατηγορούμενο, θα πρέπει να αποδειχτεί σε σχέση με τις κατ΄ ισχυρισμό ζημίες και το εσκεμμένο και το παράνομο σωρευτικά. Οι οποιεσδήποτε ζημίες έχουν γίνει ήταν κατά τις αφαιρέσεις αντικειμένων, τα οποία ο Κατηγορούμενος θεωρούσε ότι είχε δικαίωμα να αφαιρέσει, δικαίωμα το οποίο αντλούσε από το συμβόλαιο που είχε με τις Παραπονούμενες, γεγονός το οποίο άρει το στοιχείο του παράνομου. Επισημαίνει δε, ότι οι αφαιρέσεις δεν έγιναν από τον ίδιο αλλά από συνεργείο. Και περαιτέρω ισχυρίζεται ότι ισχύει η υπεράσπιση του άρθρου 8, ήτοι οι αφαιρέσεις έγιναν από τον Κατηγορούμενο, «κατά την άσκηση ειλικρινούς αξίωσης δικαιώματος και χωρίς πρόθεση καταδολίευσης». Έχω διεξέλθει με ιδιαίτερη προσοχή τις αγορεύσεις και των δύο μερών. Ειδική αναφορά σε αυτές, θα γίνει σε κατοπινό στάδιο εάν και εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο. Προχωρώ αμέσως πιο κάτω στην αξιολόγηση των μαρτύρων, έχοντας πάντοτε κατά νου τις αρχές που διέπουν τη διαδικασία αξιολόγησης της μαρτυρίας, όπως αυτές έχουν καθοριστεί από την πλούσια επί του θέματος νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου (βλ. μεταξύ άλλων, Τσεκούρα ν Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ.180/10, ημ. 11.10.2012, Ιωάννου ν Παλάζη 1(Α) ΑΑΔ276 κ.α. Miorage v Radivojenik
(1998)1 (Β) ΑΑΔ614, Αθανασίου και Άλλος ν Κουνούνη
(1997)1 (Β) ΑΑΔ 614). Η Παραπονούμενη προκάλεσε ιδιαίτερα θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Αναφέρθηκε στα όλα γεγονότα τα οποία οδήγησαν στην υπό εξέταση υπόθεση. Το επίδικο ακίνητο ανήκει σε αυτή και στην αδερφή της (Παραπονουμένη υπ΄ αριθμό 2 στο Κατηγορητήριο). Σε αυτό έμεναν οι γονείς τους και όταν μετακόμισαν, το ενοικίασαν στον Κατηγορούμενο για να το χρησιμοποιεί ως κατάστημα. Υπογράφηκε σχετικό ενοικιαστήριο συμβόλαιο Τεκμήριο 1, το οποίο είχε διάρκεια 10 έτη. Κατά τη λήξη του συμβολαίου οι ιδιοκτήτριες επιθυμούσαν αύξηση ενοικίου, κάτι με το οποίο δε συμφωνούσε ο Κατηγορούμενος. Υπήρξε ιδιαίτερα πιεστικός στο να μην αυξηθεί το ενοίκιο. Η ίδια αναφέρθηκε σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε μαζί του κατά την οποία της είπε ότι «τότε εννά φέρω σσιήρο να το σύρω κάτω». Η όλη διαφορά ήχθη τελικώς στο Δικαστήριο και εκδόθηκε το Διάταγμα-Τεκμήριο
- Η Παραπονούμενη ανέμενε παράδοση του ακινήτου ως είχε κατά τη λήξη της ενοικιαστικής περιόδου. Το ακίνητο τελικώς παραδόθηκε ένα και πλέον μήνα μετά την καθορισμένη στο διάταγμα ημερομηνία, σε ιδιαίτερα κακή κατάσταση. Για εκτίμηση των ζημίων ζήτησε από την Αφροδίτη Ψαρά να ετοιμάσει σχετική έκθεση - Τεκμήριο
- Αποδέχομαι τη μαρτυρία της. Η Αφροδίτη Ψαρά, επίσης προκάλεσε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Σημειώνω δε ότι η μαρτυρία της αναφορικά με την κατάσταση του επίδικου ακινήτου, όπως αυτή αποτυπώνεται στο Τεκμήριο 3, δεν έχει αμφισβητηθεί. Ό,τι της υποβλήθηκε προς υπεράσπιση ήταν ο τρόπος με τον οποίο έγιναν οι ζημίες και όχι η ύπαρξη αυτών. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της και συγκεκριμένα ότι το επίδικο υποστατικό, παραδόθηκε από τον Κατηγορούμενο στις Παραπονούμενες στην κατάσταση που αποτυπώνεται στο Τεκμήριο
- Ο Κατηγορούμενος προκάλεσε αρνητική εικόνα στο Δικαστήριο. Ήταν ξεκάθαρο ότι έδωσε μαρτυρία προκειμένου να δημιουργήσει εντυπώσεις και όχι για να πει την αλήθεια. Από τη στάση του, τις απαντήσεις του και την όλη συμπεριφορά του ήταν σαφές ότι η σχέση του με τις Παραπονούμενες ήταν ιδιαίτερα διαταραγμένη εξαιτίας της απόφασής τους να αυξήσουν το ενοίκιο. Ο ίδιος έκρινε ότι η οικονομική κατάσταση τη δεδομένη περίοδο δεν δικαιολογούσε αύξηση ενοικίου, ενώ οι Παραπονούμενες ήταν ανένδοτες στην απόφασή τους για αύξηση του ενοικίου. Μέση ή συμβιβαστική λύση δεν υπήρξε και η διαφορά επιλύθηκε στο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων με την έκδοση διατάγματος έξωσης. Η ενόχληση του Κατηγορουμένου για αυτή την τροπή καθίσταται ξεκάθαρη και από τη δήλωσή του ότι ήταν ιδιαίτερα πιεστικός να μην τερματιστεί η ενοικίαση. Τόνισε δε επανειλημμένως ότι είχε κάνει έξοδα στο υποστατικό πέραν των ΛΚ200.
- Ο ίδιος θεωρούσε ότι αναβάθμισε το επίδικο υποστατικό. Όλη αυτή η συμπεριφορά του και η στάση του να μην αποδέχεται αύξηση, να επιμένει στο να συνεχίσει η ενοικίαση και τα δικαιώματα που θεωρούσε ότι είχε στο υποστατικό, η αναβάθμιση που θεωρούσε ότι επήλθε σε αυτό εξαιτίας του, οδηγούν σε ένα μόνο συμπέρασμα, δεν θα το παρέδιδε αμαχητί. Όταν πλέον εκδόθηκε και η απόφαση του Δικαστηρίου και όφειλε να παραδώσει το υποστατικό, πέραν του ότι καθυστέρησε στην παράδοσή του (το παρέδωσε Σεπτέμβριο 2014 αντί 31/7/2014), αποφάσισε να προβεί σε αφαιρέσεις, οι οποίες, ακόμα και ο ίδιος παραδέχτηκε, θα μπορούσαν να γίνουν πιο προσεκτικά. Επιρρίπτει όμως την ευθύνη στους εργολάβους ή εισηγείται ότι δε γνωρίζει για πιο λόγο προκλήθηκαν οι ζημίες. Πλην όμως, από τη στιγμή που το υποστατικό ήταν δική του ευθύνη όφειλε στις 31/7/2014 να το παραδώσει στις Παραπονούμενες και όχι να λάβει πρωτοβουλία να καλέσει εργολάβους να κάνουν εργασίες εντός του. Ακόμα και να ενεργούσε, ως ισχυρίστηκε ότι ήταν η πεποίθησή του, ως οι όροι του συμβολαίου του με τις Παραπονούμενες, τότε και σε αυτή την περίπτωση θα όφειλε να το παραδώσει ως ανέλαβε υποχρέωση με βάση το Τεκμήριο 1, είτε ως είχε κατά τη λήξη της περιόδου ενοικιάσεως, είτε ως το παρέλαβε. Ουδέν από τα δύο έγινε. Ο Κατηγορούμενος, προφανώς ενοχλημένος, έδωσε οδηγίες για αφαιρέσεις εξαιτίας των οποίων το υποστατικό κατά την παράδοσή του παρουσίαζε την κατάσταση του Τεκμηρίου
- Ακολούθως της αξιολόγησης της μαρτυρίας οι διαπιστώσεις του Δικαστηρίου αναφορικά με τα γεγονότα της υπόθεσης, είναι ότι ο Κατηγορούμενος ενοικίασε από τις Παραπονούμενες, υποστατικό το οποίο ευρίσκεται στην οδό Στασικράτους 34 στη Λευκωσία. Με τη λήξη της ενοικιαστικής περιόδου, οι Παραπονούμενες ζητούσαν αύξηση ενοικίου και ο Παρπονούμενος δεν ήταν πρόθυμος να καταβάλλει αυξημένο ενοίκιο. Η όλη διαφορά οδηγήθηκε στο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων και τις 26/11/2013 εκδόθηκε το διάταγμα-Τεκμήριο
- Ο Κατηγορούμενος όφειλε να παραδώσει το υποστατικό το αργότερο μέχρι τις 31/7/
- Δεν το παρέδωσε μέχρι εκείνη την ημερομηνία. Τον Αύγουστο 2014 και ενώ η αναστολή του διατάγματος έξωσης είχε λήξει και όφειλε να είχε πλέον παραδώσει το υποστατικό, κάλεσε εργολάβους και τους έδωσε οδηγίες για αφαιρέσεις αντικειμένων από το υποστατικό. Οι αφαιρέσεις έγιναν με τρόπο ο οποίος προκάλεσε ζημίες, όπως αυτές αποτυπώνονται στο Τεκμήριο
- Το υποστατικό δεν παραδόθηκε στην κατάσταση στην οποία παρελήφθη. Το υποστατικό δεν παραδόθηκε στην κατάσταση στην οποία ήταν κατά τη λήξη της ενοικιαστικής περιόδου. Το αδίκημα το οποίο αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος είναι αυτό του άρθρου 324
(1)του Κεφ. 154, σύμφωνα με το οποίο: «324.-
(1)Όποιος εσκεμμένα και παράνομα καταστρέφει ή προξενεί ζημιά σε περιουσία, είναι ένοχος ποινικού αδικήματος, το οποίο εκτός αν προνοείται διαφορετικά είναι πλημμέλημα, αυτός αν δεν προβλέπεται κάποια άλλη ποινή, υπόκειται σε φυλάκιση δύο χρόνων ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις χίλιες πεντακόσιες λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές: Νοείται ότι οι διατάξεις του άρθρου 8 του παρόντος Νόμου εφαρμόζονται σε ποινική δίωξη που ασκείται δυνάμει του άρθρου αυτού, νοουμένου ότι ο κατηγορούμενος αποδείξει με τέτοιο τρόπο που να ικανοποιεί το Δικαστήριο ότι η ισχυριζόμενη άσκηση ειλικρινούς αξίωσης δικαιώματος ήταν και εύλογη υπό τις περιστάσεις.» Ό, τι ενδιαφέρει προκειμένου να πραγματωθεί η υπόσταση του άρθρου 324 του Κεφ. 154 είναι η ζημία σε περιουσία η οποία γίνεται εσκεμμένα και παράνομα. (βλ. σχετικά Costis Hjsavva Tsiolis v. The Police,
(1969)2 C.L.R. 77, Agathangelos Kyriacou Nicolaou and Another v. The Republic
(1982), 2 C.L.R. 156 και Michalakis Eftychiou Charitou v. The Republic
(1987)2 C.L.R. 170,) Περαιτέρω παρά τη συνδρομή των πιο πάνω, το αξιόποινο της πράξης δύναται να απαλειφθεί, εάν ο Κατηγορούμενος αποδείξει (στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων εννοείται) ότι η ζημία έγινε κατά την άσκηση ειλικρινούς αξίωσης δικαιώματος, η οποία ήταν εύλογη υπό τις περιστάσεις και χωρίς πρόθεση καταδολίευσης (βλ. άρθρο 8 Κεφ.154). Το άρθρο 8 του Κεφ. 154, διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «8. Ποινικό αδίκημα εναντίον της περιουσίας δεν καταλογίζεται σε εκείνο που το έπραξε αν η πράξη ή παράλειψη που συνιστούσε αυτό διαπράχτηκε κατά την άσκηση ειλικρινής (sic) αξίωσης δικαιώματος και χωρίς πρόθεση καταδολίευσης.» Η υπεράσπιση του άρθρου 8 του Κεφ.154, έχει απασχολήσει το Ανώτατο Δικαστήριο. Στην υπόθεση Karoullas & Markoullis estates Ltd κα ν Δημήτρη Μενελάου Χαραλαμπίδη κα,
(2002)2 ΑΑΔ 231, προκύπτει ότι η γραμμή που ακολουθεί η νομολογία, προκειμένου να αποδεχτεί εφαρμογή του άρθρου 8 του Κεφ.154, είναι σε περιπτώσεις ξεκάθαρες κατά τις οποίες ο Κατηγορούμενος ειλικρινά πιστεύει ότι έχει δικαίωμα στην περιουσία (όπως στην εν λόγω απόφαση συνοριακές διαφορές), ή ως στην KYRIACOS SAVVA ν. THE POLICE,
(1973)2 Α.Α.Δ. 331, σε περιπτώσεις όπου ο Κατηγορούμενος ειλικρινά θεωρούσε ότι είχε νόμιμο δικαίωμα, ανεξαρτήτως εάν τελικώς το δικαίωμά του αυτό δεν υφίστατο («eventually be found to be invalid in law or on the facts»). Αντίθετα, στην ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Εφεση Αρ. 4/2013, 3/7/2015, Ανώτατο Δικαστήριο δεν αποδέχτηκε την ειλικρινή αξίωση δικαιώματος εφόσον κάτι τέτοιο δεν συνάγετο από τα γεγονότα. Ομοίως και στην Marinakis Developers Ltd και Άλλοι ν. Επάρχου Λάρνακας
(2010)2 ΑΑΔ 606, το Ανώτατο Δικαστήριο επανέλαβε ότι η επίκληση της υπεράσπισης του άρθρου 8 επιτυγχάνει σε ξεκάθαρες περιπτώσεις και όχι όπου υπάρχει μορφή παρανομίας από την πλευρά του Κατηγορουμένου. Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω προχωρώ σε υπαγωγή των γεγονότων στη νομική πτυχή. Αποτελούν κοινό έδαφος ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα ή ευρήματα του Δικαστηρίου, τα ακόλουθα:
- Σύμφωνα με το διάταγμα ημερομηνίας 26/11/2013 (Τεκμήριο 2), ο Κατηγορούμενος όφειλε να εκκενώσει και να παραδώσει στις Παραπονούμενες κενή και ελευθέρα κατοχή του επίδικου υποστατικού στις 31/7/
- Το υποστατικό το παρέδωσε στις 3/9/
- Ο Κατηγορούμενος κάλεσε εργολάβο να προχωρήσει σε αφαιρέσεις από το επίδικο υποστατικό τον Αύγουστο
- Η ζημία στο υποστατικό έγινε σύμφωνα με τα όσα ο ίδιος ο Κατηγορούμενος δήλωσε τον Αύγουστο
- Το γεγονός ότι η κατάσταση του υποστατικού κατά την παράδοσή του, είχε ως οι επισυνημμένες στο Τεκμήριο 3 φωτογραφίες δεν αμφισβητείται. Στην υπό εξέταση περίπτωση, οι ζημιές στην περιουσία των Παραπονουμένων είναι δεδομένες και δεν έχουν αμφισβητηθεί. Αποτυπώνονται δε γλαφυρά στο Τεκμήριο
- Σημειώνεται δε, ότι ακόμα και όταν ο ίδιος ο Κατηγορούμενος είδε τις εν λόγω φωτογραφίες, δεν αμφισβήτησε τις ζημίες στο υποστατικό, παρά μόνο επέρριψε ως προς αυτές την ευθύνη στους εργολάβους. Ο Κατηγορούμενος από την 1/8/2014 κατείχε το υποστατικό χωρίς νόμιμο λόγο, εφόσον ως το Τεκμήριο 2, όφειλε να το είχε παραδώσει στις 31/7/
- Αντί αυτού, το κράτησε ένα ακόμη μήνα, κατά τη διάρκεια του οποίου έλαβαν χώρα οι εργασίες οι οποίες προκάλεσαν τις ζημίες. Το επιχείρημα ότι προχώρησε στις αφαιρέσεις γιατί αυτές συνιστούσαν περιουσία του, κατά χρονικό διάστημα μάλιστα το οποίο δεν είχε κανένα δικαίωμα κατοχής του υποστατικού, πρόκειται για μη αποδεκτή εκδοχή και ως τέτοια αποκλείει την εφαρμογή του άρθρου 8 του Κεφ.154 (βλ. σχετικά Θωμά ν. Αστυνομίας,
(1995)2 Α.Α.Δ. 255). Οι αφαιρέσεις δεν συνίσταντο σε απομάκρυνση κινητών αντικειμένων, αλλά σε αφαιρέσεις ενσωματωμένων στο επίδικο ακίνητο υλικών, με αποτέλεσμα η επιλογή του αυτή, να προκαλέσει ζημία και καταστροφή, κάτι το οποίο ο ίδιος γνώριζε. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, έγινε επίκληση στο Τεκμήριο 1 και στους όρους του. Σημειώνω όμως, ότι καθ΄ ον χρόνο έγιναν οι εργασίες οι οποίες προκάλεσαν τις ζημίες, το Τεκμήριο 1 δεν ευρισκόταν πλέον σε ισχύ, εφόσον με την απόφαση του Δικαστηρίου (Τεκμήριο 2), οι συμβατικές σχέσεις μεταξύ των μερών, έπαυσαν πλέον να ισχύουν και ο Κατηγορούμενος όφειλε να παραδώσει το υποστατικό στις 31/7/2014 κάτι το οποίο δεν έπραξε. Εκ των γεγονότων, μετά τις 31/7/2014 ο Κατηγορούμενος κατείχε το υποστατικό όχι δυνάμει συμβολαίου, αλλά παράνομα. Ο όρος 7 του συμβολαίου θα είχε αξία, ενδεχομένως, και θα έχρηζε ερμηνείας σε περίπτωση που οι εργασίες λάμβαναν χώρα κατά τη διάρκεια ισχύος του συμβολαίου (Τεκμήριο 1) κατά την οποία ο Κατηγορούμενος κατείχε νόμιμα το υποστατικό. Από τη στιγμή που εκδόθηκε το διάταγμα-Τεκμήριο 2, οι σχέσεις των μερών πλέον καθορίζονταν από αυτό και επομένως, μετά τη λήξη της αναστολής στις 31/7/2014, ο Κατηγορούμενος δεν είχε κανένα νόμιμο λόγο να κατέχει το υποστατικό, πόσο μάλλον να προβαίνει σε εργασίες σε αυτό οι οποίες είχαν το αποτέλεσμα που αποτυπώνεται στο Τεκμήριο 3. Εν πάση περιπτώσει και χωρίς να προχωρώ σε ερμηνεία του Τεκμηρίου 1, αλλά αναφέροντας αυτό μόνο για σκοπούς που άπτονται της αξιοπιστίας των μαρτύρων, ειδικότερα του Κατηγορουμένου και σε σχέση με τις προθέσεις του, ακόμα και εάν θεωρηθεί ότι εφαρμόζεται το συμβόλαιο, με βάση αυτό ο Κατηγορούμενος κατά την παράδοση του υποστατικού είχε να επιλέξει μεταξύ, (α) να παραδώσει το υποστατικό ως είχε κατά η λήξη της περιόδου ενοικίασης χωρίς αφαιρέσεις και χωρίς να ζητήσει χρήματα ή (β) να το επαναφέρει στην κατάσταση που το παρέλαβε. Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο ίδιος, δεν το παρέδωσε ως είχε κατά τη λήξη της ενοικιαστικής περιόδου, εφόσον μετά τη λήξη της, αυτός χρησιμοποίησε τις υπηρεσίες εργολάβου προκειμένου να προβεί σε αφαιρέσεις. Αποτελεί δε αναντίλεκτο γεγονός και εύρημα του Δικαστηρίου, ότι δεν το παρέδωσε ως το παρέλαβε. Θεωρώ δε ότι είναι παρεπόμενο της κοινής λογικής πως ο όρος ότι, το ακίνητο θα παραδοθεί ως έχει ή ως παραλήφθηκε στην έναρξη της ενοικιαστικής περιόδου, σε καμία περίπτωση δικαιολογεί την κατάσταση του υποστατικού στην οποία τελικώς παραδόθηκε ως το Τεκμήριο 3 και σίγουρα δε συνιστά υπεράσπιση η παραδοχή του Κατηγορουμένου, ότι υπάρχουν ζημιές στο ακίνητο, οι οποίες δεν έγιναν από τον ίδιο αλλά από τους εργολάβους. Και μια τελευταία παράμετρος. Δεν διαφεύγει την προσοχή μου, ότι στο Κατηγορητήριο γίνεται αναφορά σε ζημίες ύψους €27.625, ποσό το οποίο αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση και η πλευρά των Παραπονουμένων δεν προσέφερε περαιτέρω μαρτυρία για απόδειξή του. Το ζήτημα αυτό κρίνεται επουσιώδες, εφόσον το ύψος των ζημίων είναι αδιάφορο για στοιχειοθέτηση του αδικήματος (βλ. σχετικά Θωμά ν. Αστυνομίας,
(1995)2 Α.Α.Δ. 255 και ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Πoινική ΄Εφεση αρ. 253/2014, 15/10/2015). Παρά τη μη ακριβή χρηματική αποτίμηση των ζημίων, οι ζημίες στο υποστατικό, ως πιο πάνω καταγράφεται, έχουν αποδειχτεί. Περιττό να αναφέρω ότι το επίδικο υποστατικό ήταν περιουσία των Παραπονουμένων, οι οποίες το ενοικίασαν στον Κατηγορούμενο για οικονομικούς σκοπούς. Ο Κατηγορούμενος δεν είχε δικαίωμα να προκαλέσει ζημίες σε αυτό, ή αυτόβουλα και με τη δικαιολογία ότι αφαιρεί περιουσία του να προκαλέσει τόσο εκτεταμένες ζημίες. Όφειλε να δείξει σεβασμό στην περιουσία των Παραπονουμένων. Αν ο ίδιος θεωρούσε ότι αδικήθηκε από την επιλογή τους να τερματίσουν την ενοικίαση, δε γεννάται αυτοδίκαιο δικαίωμά του να εκφράσει την αγανάκτησή του αυτή, παραδίδοντας το υποστατικό στην απαράδεκτη κατάσταση του Τεκμηρίου 3. Εάν θεωρούσε ότι είχε περαιτέρω δικαιώματα, θα μπορούσε να τα διεκδικήσει με νόμιμο, και ας μου επιτραπεί η έκφραση, με πολιτισμένο τρόπο. Ο βανδαλισμός σε περιουσία, υπό το πρόσχημα της νόμιμης άσκησης δικαιώματος, δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτός από το Δικαστήριο. Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω θεωρώ ότι η μαρτυρία που προσφέρθηκε από πλευράς των Παραπονουμένων για όλους τους λόγους που αναφέρω πιο πάνω ήταν αξιόπιστη και πειστική, σε αντίθεση με την εκδοχή που παρουσίασε ο Κατηγορούμενος, η οποία δεν γίνεται αποδεχτή. Οι Παραπονούμενες πέτυχαν να αποδείξουν την υπόθεσή τους πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην κατηγορία την οποία αντιμετωπίζει. (Υπ) .............................. Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής