Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Μάριος Χαλλουμάς, Αρ. Υπόθεσης: 24781/2015, 3/5/2017

(5)και 72 των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984, Κ.Δ.Π. 66/84. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος επί του κατηγορητηρίου, «ο Κατηγορούμενος την 17.7.2015, στην οδό Σουλίου στον Στρόβολο της Επαρχίας Λευκωσίας, ενώ οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΜΑΥ895, δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα ώστε τα χέρια του πέρα από το ασφαλές κράτημα του τιμονιού να είναι ελεύθερα σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή για άμεσο πλήρη και ασφαλή έλεγχο του οχήματος, δηλαδή χρησιμοποιούσε τηλέφωνο με το χέρι». H 2η κατηγορία αφορά παράλειψη συμμόρφωσης σε σήμα τροχαίας, κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 58

(2)(δ), 71 και 72 των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών, ΚΔΠ 66/

1. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος, ο Κατηγορούμενος κατά τον χρόνο και στον τόπο που αναφέρεται στην 1η Κατηγορία, ενώ οδηγούσε το ίδιο μηχανοκίνητο όχημα δεν συμμορφώθηκε σε σήμα τροχαίας που τοποθετήθηκε από την αρμόδια αρχή, δηλαδή έστριψε δεξιά στην οδό Σουλίου κατά απαγόρευση του σήματος Τροχαίας. Ο Κατηγορούμενος αρνήθηκε ενοχή μόνο στην 1η Κατηγορία ενώ παραδέχτηκε την 2η Κατηγορία. Ακολούθησε ακροαματική διαδικασία σε σχέση με την 1η Κατηγορία. Η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε έναν μάρτυρα κατηγορίας. Το Δικαστήριο αφού εξέτασε κατά πόσο έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του κατηγορούμενου, τον κάλεσε σε απολογία. Αφού του επεξηγήθηκαν τα δικαιώματα του, ο κατηγορούμενος, ο οποίος εκπροσώπησε τον εαυτό του, επέλεξε να καταθέσει ενόρκως. Δεν κάλεσε περαιτέρω μάρτυρες υπεράσπισης. Εκ μέρους της κατηγορούσας αρχής, κατάθεσε ο Αστυφύλακας 4209 Α. Καρκώτης (στο εξής «ΜΚ»). Αυτός υπηρετεί στο Τμήμα Τροχαίας Λευκωσίας και παρουσίασε στο Δικαστήριο ανακριτικό Φάκελο (Τεκμήριο 1) το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε. Σε αυτόν αναφέρεται ότι στις 17.7.2015 και περί ώρα 16:30 στην οδό Σουλίου κατήγγειλε τον οδηγό του οχήματος TOYOTA MPV με αριθμούς εγγραφής MAY895, ήτοι τον Κατηγορούμενο για τα αδικήματα της 1) οδήγησης με μη ελεύθερα χέρια και 2) παράβασης σήματος τροχαίας (Στροφή δεξιά από Λ. Αθαλάσσας). Ο ΜΚ αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που κατήγγειλε εκείνη την ημέρα. Σύμφωνα με τον ΜΚ, ο Κατηγορούμενος, αφού πληροφορήθηκε ότι θα καταγγελθεί και του επιστήθηκε η προσοχή του στο Νόμο, απάντησε «Δεν το ήξερα δεν το δέχομαι είσαι άδικος ότι θέλεις κάμε γράψε με και για τα δύο». Αφού πήγε και είδε την πινακίδα ανάφερε «Είσαι άδικος, αντιεπαγγελματίας και θα κάνω παράπονο». Απαντώντας σε ερωτήσεις της εκπροσώπου της Κατηγορούσας αρχής, ο ΜΚ ανέφερε ότι την στιγμή που είδε τον Κατηγορούμενο βρισκόταν στην οδό Σουλίου απέναντι από ένα περίπτερο, το οποίο βρίσκεται περίπου 25 - 30 μέτρα από την συμβολή της Σουλίου με την Λεωφόρο Αθαλάσσας. Κατά την αντεξέταση είπε ότι το περιπολικό ήταν σταθμευμένο λίγο πιο κάτω από το σημείο που βρίσκεται το περίπτερο. Η κίνηση ήταν αραιή. Ο Κατηγορούμενος ερχόμενος από την Λεωφόρο Αθαλάσσας έστριψε δεξιά στην οδό Σουλίου και εκείνη την ώρα κρατούσε το κινητό τηλέφωνο στο δεξί του χέρι. Όπως ανέφερε, για να αντιληφθεί ότι κρατούσε τηλέφωνο τον είχε δει από απόσταση 2-3 μέτρων καθώς πέρασε από δίπλα τους. Μόλις τον είχε δει να στρίβει παράνομα δεξιά έκανε σήμα στον Κατηγορούμενο για να σταματήσει και του έδειξε κατεύθυνση να ακολουθήσει. Σύμφωνα με τον ΜΚ, ο Κατηγορούμενος αντιλήφθηκε το σήμα και στάθμευσε το όχημα του σε παρακείμενο χώρο στάθμευσης. Ο Κατηγορούμενος ανέφερε στον ΜΚ ότι είχε πρόθεση να πάει σε παρακείμενο οδοντιατρείο. Στο όχημα βρισκόταν και ο γιος του Κατηγορουμένου. Αντεξεταζόμενος, ο ΜΚ ανέφερε ότι θεώρησε ότι ο Κατηγορούμενος σταμάτησε λόγω του σήματος του και όχι από μόνος του. Σύμφωνα με τον ΜΚ, μόλις ο Κατηγορούμενος πληροφορήθηκε για την παράνομη στροφή δεξιά ήταν αντιδραστικός και άρχισε να φωνάζει. Πριν προλάβει ο ΜΚ να ενημερώσει τον Κατηγορούμενο για το αδίκημα της χρήσης τηλεφώνου με τα χέρια, ακολούθησε συζήτηση για την πινακίδα που απαγορεύει την στροφή δεξιά και τότε ο ΜΚ είπε στον Κατηγορούμενο να παραδεχτεί την παράνομη στροφή δεξιά και να μην κατηγορηθεί για την χρήση τηλεφώνου. Ο Κατηγορούμενος του απάντησε ότι δεν θέλει χάρες. Τότε ο ΜΚ τον πληροφόρησε ότι θα καταγγελθεί και για τα δύο αδικήματα και έδωσε την απάντηση που αναγράφεται στο Τεκμήριο
2. Εκδόθηκε εξώδικο ύψους €25 για την παράβαση σήματος τροχαίας και €85 για την χρήση τηλεφώνου. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι υπήρχαν καλώδια hands free κρεμασμένα στο καθρεφτάκι του αυτοκινήτου του Κατηγορουμένου. Δεν γνωρίζει αν έστελνε μήνυμα ή αν έκανε κάτι άλλο με το κινητό το οποίο κρατούσε στα χέρια του. Υπεβλήθη στον ΜΚ ότι τόσο το κινητό όσο και τα καλώδια ήταν στο κάθισμα του συνοδηγού κάτι με το οποίο ο ΜΚ διαφώνησε. Μετά το πέρας της μαρτυρίας για την Κατηγορούσα Αρχή, κατέθεσε στο Δικαστήριο ο Κατηγορούμενος. Αυτός ανέφερε ότι ο ΜΚ μαζί με ένα άλλο αστυνομικό βρίσκονταν στην οδό Σουλίου, σε απόσταση 200 μέτρων από την Λεωφόρο Αθαλάσσας. Ο ίδιος αφότου έστριψε δεξιά στην οδό Σουλίου ακολούθως στάθμευσε το όχημα του σε χώρο στάθμευσης που βρίσκεται περί τα 20 μέτρα από την Λεωφόρο Αθαλάσσας. Είχε πρόθεση να πάει σε οδοντιατρείο που βρίσκεται στο σημείο. Η ώρα ήταν 15.50 ενώ το ραντεβού του ήταν για τις 16.
3. Ενώ κατέβηκε από το όχημα του, ήρθε ο ΜΚ και του είπε ότι έστριψε παράνομα δεξιά. Ακολούθησε συζήτηση μεταξύ τους σε σχέση με την ύπαρξη σήματος τροχαίας κάτι που ώθησε τον Κατηγορούμενο να περπατήσει μέχρι το σημείο όπου υπήρχε το σήμα τροχαίας για να το διαπιστώσει ιδίοις όμμασι. Ο Καρκώτης είπε στον Κατηγορούμενο ότι αν πληρώσει τα €25 για την παράβαση του σήματος, τότε δεν θα καταγγελθεί για την χρήση τηλεφώνου. Τότε ο Κατηγορούμενος ανέφερε στον αστυφύλακα ότι δεν χρειάζεται χάρες και ζήτησε από αυτόν να του πει που μπορούσε να υποβάλει παράπονο. Ο αστυφύλακας του έδωσε τον αριθμό 1460 με τον οποίο επικοινώνησε υποβάλλοντας παράπονο στον Αστυφύλακα 2467 Αντώνη Λούτσιο. Την επόμενη μέρα πήγε στον Αστυνομικό Σταθμό Λατσιών με πρόθεση να καταβάλει το πρόστιμο των €25 για την παράνομη στροφή δεξιά, πλην όμως δεν του επέτρεψαν να πληρώσει με την αιτιολογία ότι δεν μπορεί να καταβληθεί μέρος του εξωδίκου, το οποίο προφανώς οι υπεύθυνοι του σταθμού θεωρούσαν ενιαίο τόσο για την παράβαση σήματος τροχαίας όσο και για την χρήση τηλεφώνου. Ο Κατηγορούμενος παρουσίασε φωτογραφίες που δείχνουν τους δύο αστυφύλακες να απομακρύνονται από το περίπτερο και να κατευθύνονται στο περιπολικό τους το οποίο ήταν αρκετά πιο μακριά. Επίσης ο Κατηγορούμενος υπέδειξε τον χώρο όπου στάθμευσε ο ίδιος προκειμένου να μεταβεί στο οδοντιατρείο. Οι αστυφύλακες στέκονταν αρκετά πιο κάτω. Τέλος στην 3η φωτογραφία υπέδειξε τα καλώδια του κινητού του τηλεφώνου τα οποία βρίσκονταν στο κάθισμα του συνοδηγού (βλ. Τεκμήριο 2). Ήταν εν πάση περιπτώσει η θέση του Κατηγορουμένου ότι δεν χρησιμοποιούσε τηλέφωνο με το χέρι και ότι ο αστυφύλακας τον κατήγγειλε εκδικητικά λόγω της αντίδρασης του σε σχέση με το αδίκημα της παράβασης σήματος τροχαίας. Αντεξεταζόμενος, ο Κατηγορούμενος ανέφερε ότι στάθμευσε το όχημα του αρκετά μέτρα πριν το περίπτερο που βρίσκεται στην οδό Σουλίου. Σε καμία περίπτωση δεν πέρασε μπροστά από τον αστυφύλακα, ώστε ο τελευταίος να μπορεί να αντιληφθεί ότι κρατούσε τηλέφωνο. Το μόνο που, κατά τον Κατηγορούμενο, μπορούσε να αντιληφθεί ο αστυφύλακας ήταν η παράνομη στροφή δεξιά την οποία και παραδέχεται. Τέλος, ο Κατηγορούμενος, ανέφερε ότι δεν είχε σταματήσει λόγω του σήματος αλλά λόγω του ότι είχε πρόθεση να επισκεφθεί οδοντιατρική κλινική που βρίσκεται πλησίον του σημείου. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης τη μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα και να αξιολογήσω την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους όπως η πηγή της γνώσης τους, η μνήμη τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και η αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Περαιτέρω, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίστηκε σε απόλυτη αποτίμηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά συσχετίστηκε, αντιπαραβλήθηκε και διερευνήθηκε μέσα από την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056). Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη μου ότι με βάση τη νομολογία είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου

(2009)1 Α.Α.Δ. 339). O MK φαινόταν αβέβαιος γι' αυτά που κατέθετε και η μαρτυρία του παρουσιάζει κενά, τα οποία δεν επιτρέπουν στο Δικαστήριο να καταλήξει σε οποιαδήποτε ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με τα ουσιώδη αμφισβητούμενα γεγονότα. Συγκεκριμένα, ο ΜΚ ανέφερε ότι για να αντιληφθεί ότι ο Κατηγορούμενος κρατούσε τηλέφωνο τον είχε δει από απόσταση 2-3 μέτρων καθώς πέρασε από δίπλα τους. Όμως ο ΜΚ, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο, στεκόταν περί τα 25 μέτρα μακριά από την συμβολή της Λ. Αθαλάσσας με την Σουλίου. Όπως προέκυψε από την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Κατηγορούμενος στάθμευσε το όχημα του σε χώρο στάθμευσης που βρίσκεται πριν από το σημείο που στέκονταν οι αστυφύλακες, ήτοι πριν το περίπτερο. Συνεπώς, αποκλείεται ο Κατηγορούμενος να πέρασε μπροστά ή δίπλα από τον ΜΚ ως ήταν η θέση του τελευταίου. Ο ΜΚ δεν ήταν βέβαιος αν ο Κατηγορούμενος έστελνε μήνυμα με το κινητό κάτι που δείχνει ότι ο Κατηγορούμενος δεν κρατούσε το κινητό τηλέφωνο στο αυτί. Για να δει όμως κάποιος εντός ενός οχήματος, κάποιον να κρατά ένα τηλέφωνο όχι στο αυτί, κατά κοινή λογική πρέπει να βρίσκεται πολύ κοντά του. Δεν έχω όμως στην προκειμένη περίπτωση πεισθεί ότι ο Κατηγορούμενος πέρασε τόσο κοντά από τον ΜΚ ώστε ο τελευταίος να αντιληφθεί ότι όντως κρατούσε τηλέφωνο. Εκτός από τα πιο πάνω, πολύ κακή εντύπωση μου προκάλεσε και η «πρόταση» που ο ΜΚ υπέβαλε προς τον Κατηγορούμενο όπως ο τελευταίος παραδεχτεί την παράνομη στροφή δεξιά και να μην κατηγορηθεί για την χρήση τηλεφώνου. Όταν ο Κατηγορούμενος ανέφερε ότι δεν θέλει χάρες τότε ο ΜΚ τον κατήγγειλε και για τα δύο αδικήματα. Εάν ο ΜΚ ήταν βέβαιος ότι ο Κατηγορούμενος χρησιμοποιούσε τηλέφωνο με το χέρι, τότε όφειλε να καταγγείλει τον Κατηγορούμενο και για τα δύο αδικήματα τα οποία περιήλθαν στην αντίληψη του και να μην εισέλθει σε μια διαδικασία συνδιαλλαγής, κοινώς παζάρι, με τον Κατηγορούμενο. Γενικά λαμβάνοντας υπόψη την συνολική παρουσία του ΜΚ και συνεκτιμώντας το περιεχόμενο της μαρτυρίας του και αντιπαραβάλλοντας την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων καταλήγω να μην αποδεχτώ την μαρτυρία του ΜΚ. Από την άλλη, ο Κατηγορούμενος ήταν ήρεμος και δεν φάνηκε να διακατέχεται από αμηχανία ή δισταγμό στις απαντήσεις του. Παρά ταύτα διαπίστωσα κάποια υπερβολή στις απαντήσεις του, όπως για παράδειγμα ότι στάθμευσε το όχημα του 50 μέτρα πριν από το περίπτερο ενώ, όπως προκύπτει από τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 2, η απόσταση αυτή είναι πολύ μικρότερη. Εν πάση περιπτώσει, ο Κατηγορούμενος δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις αλλά ήταν σταθερός στις θέσεις του και επέμεινε σε αυτές μέχρι τέλους. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Κατ' αρχήν, επισημαίνω ότι ο Κανονισμός 58

(5)των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984 (ΚΔΠ 66/84) ο οποίος περιλαμβάνεται στο Κατηγορητήριο δεν αφορά την χρήση τηλεφώνου με τα χέρια κατά την οδήγηση. Εάν το αδίκημα είχε γίνει πριν το 2008 τότε η αναφορά του Κανονισμού 58

(5)θα ήταν ορθή. Όμως, με την τροποποίηση που επέφερε η Κ.Δ.Π 189/2008, άλλαξε άρδην ο Κανονισμός 58. Πλέον ο Κανονισμός που προνοεί για οδήγηση με ελεύθερα χέρια είναι ο 58

(14)των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984 ως τροποποιήθηκαν που προνοεί τα εξής: «

(14)Κάθε οδηγός, κατά την οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος, οφείλει να λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε τα χέρια του, πέρα από το ασφαλές κράτημα του τιμονιού, να είναι ελεύθερα σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή για άμεσο, πλήρη και ασφαλή έλεγχο του οχήματος. Ειδικότερα ο οδηγός απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της οδήγησης μηχανοκίνητου οχήματος να κρατά οποιοδήποτε αντικείμενο άσχετο με την οδήγηση, περιλαμβανομένου και κινητού τηλεφώνου.» Η αναφορά στο Κατηγορητήριο για Κανονισμό 58

(14)της Κ.Δ.Π. 189/2008 είναι λανθασμένη συντακτικά, καθότι η Κ.Δ.Π. 189/2008 δεν έχει η ίδια Κανονισμό υπ αριθμό 58 αλλά τροποποίησε τον Κανονισμό 58 της Κ.Δ.Π. 66/84. Ο Κανονισμός 72 της Κ.Δ.Π. 66/84 προνοεί τα εξής: 72.Πας όστις παραβαίνει οιανδήποτε των διατάξεων των παρόντων Κανονισμών ή οιονδήποτε όρον αδείας χορηγηθείσης αυτώ δυνάμει οιουδήποτε των παρόντων Κανονισμών, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις ποινή φυλακίσεως μέχρις ενός έτους ή εις χρηματικήν ποινήν μέχρι χιλίων λιρών ή εις αμφοτέρας τας ποινάς ταύτας. Όπως προκύπτει και από την σχετική με το θέμα Νομολογία, στις περιπτώσεις όπου ο Νομοθέτης έχει δημιουργήσει αδίκημα αυστηρής ευθύνης, η συγκεκριμένη ενέργεια ή παράλειψη αποτελεί το αδίκημα χωρίς να καθίσταται αναγκαία η νοητική κατάσταση του αδικοπραγούντα κατά την τέλεση της ενέργειας ή παράλειψης. Το κατά πόσο δημιουργείται τέτοιας φύσεως αδίκημα, όμως, πρέπει να προκύπτει ξεκάθαρα από το λεκτικό της σχετικής νομοθετικής διάταξης, χωρίς να παραμένει οποιοδήποτε περιθώριο αμφιβολίας σε σχέση με το ποία ενέργεια ή παράλειψη συνιστά το αδίκημα (βλ. Yiannakis Shistris v. Cyprus Tourism Organization,

(1982)2 C.L.R. Criminal Appeal 4307, ημερ. 21.12.1982, Sewage Board v. Anastasia Demosthenous

(1982)2 C.L.R. 252, Ακκελίδου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 7897 ημερ. 28.4.2005). Στην περίπτωση του Κανονισμού 58

(5), προκύπτει σαφώς ότι, αφενός, το αδίκημα συνίσταται στη χρήση τηλεφώνου με τα χέρια σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή κατά τη διάρκεια οδήγησης μηχανοκίνητου οχήματος, και αφετέρου, ότι το αδίκημα είναι αυστηρής ευθύνης. Στην παρούσα περίπτωση, δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης και της μη αποδοχής της μαρτυρίας του μοναδικού μάρτυρα κατηγορίας, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί σε οποιαδήποτε ασφαλή ευρήματα ως προς το αν όντως ο κατηγορούμενος οδηγούσε ενώ κρατούσε στα χέρια του τηλέφωνο . Ο κατηγορούμενος δικαιούται το ευεργέτημα της αμφιβολίας. Όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Λοΐζου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363 στις σελ. 365, 366 «η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που την συνιστά, βαρύνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη». Για όλους τους πιο πάνω λόγους κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την κατηγορία. Ο κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται. (Υπ.) Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής