Δημοκρατία ν. Onel Florea, Αρ. Υπόθεσης: 23649/15, 26/9/2017

Δημοκρατία ν. Onel Florea, Αρ. Υπόθεσης: 23649/15, 26/9/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup

1. on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2017:32 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ: Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 23649/15 Δημοκρατία ν. Onel Florea Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 26/9/2017 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Ε. Παπαγαπίου (για να ακούσει απόφαση η κα Χ. Καραολίδου) Για τον Κατηγορούμενο: κα Μ. Αγγελίδου με ασκ. δικηγόρο κ. Βίκτωρα Ακάμα Κατηγορούμενος παρών ---------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει την κατηγορία της ανθρωποκτονίας, κατά παράβαση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154. Με βάση τις λεπτομέρειες του αδικήματος, μεταξύ της 15ης και 16ης Δεκεμβρίου 2015, με παράνομη πράξη, επέφερε το θάνατο της Marianas Onel, τέως από τη Ρουμανία, δηλαδή αφού της προκάλεσε πολλαπλές κακώσεις στην περιοχή της κεφαλής και αφού της προκάλεσε ασφυξία, πιέζοντας την στο λαιμό και στις αεροφόρους οδούς, αυτή απεβίωσε συνεπεία ισχαιμίας της καρδίας. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ Ο Κατηγορούμενος ήταν νυμφευμένος με τη Mariana Onel (στη συνέχεια «η Μαριάνα») και διέμεναν μαζί σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα στη Λευκωσία, μέχρι τον Οκτώβριο του έτους 2015. Περί τις αρχές Νοεμβρίου 2015, επήλθε διάσταση και η Μαριάνα μετακόμισε σε άλλο διαμέρισμα στην ίδια πολυκατοικία. Παρά τη διάσταση, η Μαριάνα εξακολουθούσε να μεριμνά για την καθαριότητα του διαμερίσματος στο οποίο διέμενε μόνος του πλέον ο Κατηγορούμενος και επίσης του έπαιρνε φαγητό. Η Μαριάνα εργαζόταν ως φροντίστρια-καθαρίστρια, στο γηροκομείο ΖΗΠΑ (στη συνέχεια «το γηροκομείο»), το οποίο βρίσκεται στην οδό Δοϊράνης αρ. 1 (πάροδος της Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στη Λευκωσία). Στις 15/12/2015 εργαζόταν στη βραδινή βάρδια, που άρχιζε η ώρα 7 μ.μ. και τελείωνε η ώρα 7 π.μ. στις 16/12/2015. Γύρω στις 6.50 μ.μ. πήγε κανονικά στην εργασία της και άρχισε να εκτελεί τα καθήκοντα της. Ο Κατηγορούμενος, που εκείνη την ημέρα εργαζόταν (σε εταιρεία καθαρισμού) επισκέφθηκε την Μαριάνα στο γηροκομείο, μετά το πέρας της εργασίας του, κάτι που συνήθιζε, παρά το γεγονός ότι βρίσκονταν σε διάσταση. Όπως είναι παραδεκτό μετέβη στο γηροκομείο γύρω στις 18:50 μ.μ. και είχε συζήτηση με τη Μαριάνα. Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα (Τεκμήριο 31) κάθονταν και συζητούσαν σε ήρεμο τόνο και ύφος, σε τραπέζι που βρισκόταν έξω από το γηροκομείο, κάτω από το σκέπαστρο. Είναι επίσης παραδεκτό ότι ο Κατηγορούμενος εισήλθε εντός του γηροκομείου γύρω στις 22:03 και αφού διακινήθηκε στους εσωτερικούς χώρους, προβαίνοντας σε κάποιες ενέργειες στις οποίες γίνεται αναφορά στη συνέχεια, βγήκε από το γηροκομείο γύρω στις 22:10. Στο μεταξύ, η Μαριάνα γύρω στις 21:38, είχε βγει από την πίσω πόρτα του γηροκομείου, κρατώντας ρούχα για να τα μεταφέρει, προφανώς, στο πλυσταριό που βρισκόταν έξω από το γηροκομείο. Σημειώνεται ότι οι πιο πάνω κινήσεις της Μαριάνας και του Κατηγορουμένου - καθώς και άλλες στις οποίες γίνεται αναφορά στη συνέχεια - καταγράφηκαν από το κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης που ήταν εγκατεστημένο στο γηροκομείο. Αντίγραφο του ψηφιακού δίσκου του υπό αναφορά κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης (C.C.T.V.) κατατέθηκε εκ συμφώνου ως Τεκμήριο 30 με τη διευκρίνιση ότι η ώρα που καταγράφεται στα πλάνα είναι 5 λεπτά μπροστά. Γύρω στις 04:30 της 16/12/2015, η Μαριάνα βρέθηκε νεκρή μέσα στο πλυσταριό του γηροκομείου. Εντοπίστηκε από τον ΜΚ3 Γ. Καζάκο, υπάλληλο του γηροκομείου, ο οποίος είχε μεταβεί στο χώρο μετά από τηλεφώνημα κάποιας ενοίκου. Είναι παραδεκτό ότι η Μαριάνα κοιτόταν νεκρή στο πάτωμα του πλυσταριού και έφερε τις ακόλουθες κακώσεις: - Θλαστικό τραύμα στην αρ. μεριά των χειλιών, μήκους 1 εκ. και σύστοιχο θλαστικό τραύμα στην εσωτερική μεριά του άνω χείλους, μήκους 1,8 εκ. - Πρόσφατη εκχύμωση με εξοίδηση στην αρ. κροταφική χώρα, μήκους 2,5 εκ. - Πρόσφατη εκχύμωση και εξοίδηση στην αρ. βρεγματική χώρα, μήκους 3,5 εκ. - Πρόσφατη εκχύμωση και εξοίδηση στην δεξιά κροταφική χώρα, μήκους 5 εκ. - Εκδορά στην αρ. μεριά του πώγωνα μήκους 1,5 εκ. - Εκδορές στην τραχηλική χώρα. Στο μέρος κατέφθασαν μέλη του ΤΑΕ που απέκλεισαν τη σκηνή, εν αναμονή της Ιατροδικαστού Αγγ. Παπέττα (ΜΥ3), η οποία κατέφθασε γύρω στις 6 π.μ., επιβεβαιώνοντας το θάνατο της Μαριάνας. Με δικές της υποδείξεις λήφθηκαν Τεκμήρια και φωτογραφίες της σορού και του εσωτερικού χώρου του πλυσταριού. Λόγω των τραυμάτων που είχαν εντοπιστεί στο πρόσωπο και στο κεφάλι της Μαριάνας, όπως πιο πάνω περιγράφονται, αλλά και κάποιων πληροφοριών που έφεραν τον Κατηγορούμενο να βρισκόταν στο γηροκομείο το προηγούμενο βράδυ, η Αστυνομία έστρεψε την προσοχή της στον Κατηγορούμενο. Αναζητήθηκε το ίδιο πρωινό, χωρίς να εντοπιστεί. Μετά την αυτοψία, το πτώμα της Μαριάνας μεταφέρθηκε στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας για τη νενομισμένη νεκροτομή, η οποία διενεργήθηκε γύρω στο μεσημέρι της 16/12/2015 από την ΜΥ3, στην παρουσία δύο άλλων ιατροδικαστών των Ιατρικών Υπηρεσιών του κράτους ήτοι του Σ. Σοφοκλέους, προϊσταμένου της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας και του Ν. Χαραλάμπους. Μετά τη νεκροτομή, η ΜΥ3 εξέδωσε πιστοποιητικό αιτιών θανάτου (Τεκμήριο 57) στο οποίο αναφέρεται ως αιτία θανάτου «πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου». Σημειώνεται ότι το πρωινό της ίδιας ημέρας, μετά το πέρας της αυτοψίας, είχε εκδώσει πιστοποιητικό θανάτου (Τεκμήριο 57(α)). Παρά το πόρισμα της ΜΥ3 για την αιτία θανάτου, το οποίο γνωστοποιήθηκε στον υπεύθυνο των ανακρίσεων (ΜΚ13 Υπ/μο Θεμιστοκλέους), η Αστυνομία εκτιμούσε ότι ο θάνατος της Μαριάνας οφειλόταν σε εγκληματική ενέργεια. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας εντοπίστηκε ο Κατηγορούμενος και οδηγήθηκε στο ΤΑΕ όπου ανακρίθηκε, προβάλλοντας κάποιους ισχυρισμούς. Παρεμβάλλεται στο σημείο αυτό πως ο Κατηγορούμενος ήγειρε ένσταση ως προς τη θεληματικότητα κάποιων παραδοχών που φερόταν να έκανε στην προφορική του ανάκριση καθώς και στην ανακριτική κατάθεση και τις υποδείξεις σκηνών στις οποίες είχε προβεί. Μετά από τη διεξαγωγή δίκης εντός δίκης, το Δικαστήριο αποφάσισε να μην επιτρέψει την παρουσίαση της σχετικής μαρτυρίας, αφού έκρινε ύποπτες τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ανακρίθηκε ο Κατηγορούμενος και εν συνεχεία προέβη στις υποδείξεις σκηνών. Σχετική είναι η ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 22/11/2016. Αφού αξιολογήθηκαν οι ισχυρισμοί που πρόβαλε ο Κατηγορούμενος, σε συνάρτηση και με άλλη μαρτυρία που υπήρχε διαθέσιμη μέχρι την ώρα εκείνη, η Αστυνομία θεώρησε ότι εδικαιολογείτο η σύλληψη του και αποτάθηκε στο Δικαστήριο εξασφαλίζοντας σχετικό ένταλμα. Το απόγευμα προς βράδυ της ίδιας ημέρας, κλήθηκαν από την Αστυνομία οι τρεις ιατροδικαστές που είχαν διενεργήσει τη νεκροτομή για ιατροδικαστική εξέταση του Κατηγορούμενου. Τα ιατροδικαστικά ευρήματα από την κλινική εξέταση του Κατηγορούμενου καταγράφονται στην Ιατροδικαστική Έκθεση της ΜΥ3 (Τεκμήριο 157) ως ακολούθως: « 1. Πρόσφατη εκδορά διάμεσου δείκτη και αντίχειρα του δεξιού χεριού μήκους 0.5 εκ. 2. Παλαιά εκδορά στο δείκτη του δεξιού χεριού μήκους 0.3 εκ. 3. Πολλαπλές μικροεκδορές στο μεσαίο δάκτυλο του αριστερού χεριού. 4. Πρόσφατη ερυθρότητα στον αριστερό οφθαλμό μήκους 3 εκ. 5. Δυο παλαιές εκδορές στην αριστερή κνημιαία χώρα μήκους 3 εκ. και 4 εκ. αντίστοιχα. 6. Παλαιά εκδορά στην δεξιά κνημιαία χώρα μήκους 3 εκ. 7. Στο εσωτερικό των χειλέων δεν διαπιστώθηκαν κακώσεις. 8. Το υπόλοιπο σώμα άνευ κακώσεων.» Για τη συμπλήρωση του ιστορικού κρίνουμε αναγκαίο να αναφέρουμε ότι στις 17/12/2015, στάληκαν ιστοτεμάχια τα οποία είχαν ληφθεί από τη σορό της θανούσας στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για ιστολογικές εξετάσεις (Τεκμήριο 54(α)). Στο σημείο αυτό κρίνεται ορθό να καταγραφεί η διαφωνία που παρατηρήθηκε σε σχέση με τις συνθήκες λήψης των ιστοτεμαχίων. Η Κατηγορούσα Αρχή θεωρεί ότι η ιατροδικαστής (ΜΥ3) όφειλε να είχε λάβει τα ιστοτεμάχια κατά τη νεκροτομή που διενεργήθηκε στις 16/12/2015 και ότι κακώς λήφθηκαν στις 17/12/2015. Επρόκειτο, υποστηρίζει η Κατηγορούσα Αρχή, για παράνομη διαδικασία επειδή δεν είχε εξασφαλιστεί διάταγμα για διεξαγωγή δεύτερης νεκροτομής στις 17/12/2015. Η Υπεράσπιση υποστηρίζει πως δεν διενεργήθηκε δεύτερη νεκροτομή στις 17/12/2015, αλλά σε συνεννόηση με τον υπεύθυνο αξιωματικό του ΤΑΕ και με τη Νομική Υπηρεσία, λήφθηκαν τα ιστοτεμάχια που ήταν διαθέσιμα από την προηγηθείσα νεκροτομή της 16/12/2015. Οι ιστολογικές εξετάσεις διενεργήθηκαν από τον ιστοπαθολόγο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας Κ. Χατζηλεοντή (ΜΥ2), ο οποίος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπήρξε οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου επί εδάφους δύο παλαιότερων υπενδοκάρδιων εμφραγμάτων (Τεκμήριο 75). Η Κατηγορούσα Αρχή, έχοντας επιφυλάξεις για την ορθότητα των διαπιστώσεων των ΜΥ2 και 3, τους ζήτησε και απέστειλαν δείγματα από τα ληφθέντα ιστοτεμάχια, στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών για περαιτέρω εξετάσεις. Τα δείγματα παραδόθηκαν σε μορφή πλακιδίων στις 8/3/2016 από το μέλος του ΤΑΕ Λ. Χ''Παύλου (ΜΚ16), στην ιατροδικαστή Χ. Σπηλιοπούλου (ΜΚ18) στο εργαστήριο της στην Αθήνα (Τεκμήρια 76 και 77). Να σημειωθεί πως μετά τη διενέργεια των εξετάσεων από το Εργαστήριο της ΜΚ18 στην Αθήνα, τα δείγματα επιστράφηκαν στον ΜΚ16 και παραδόθηκαν στο Ιστοπαθολογικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Αποστάληκαν, όμως, για δεύτερη φορά ιστοτεμάχια τον Οκτώβριο 2016 στο Εργαστήριο της Αθήνας για περαιτέρω εξετάσεις. Ό,τι ενδιαφέρει για το ιστορικό της υπόθεσης είναι ότι από τις ιστολογικές εξετάσεις που διενεργήθηκαν στο Εργαστήριο της Αθήνας αποκλείστηκε το έμφραγμα ως αιτία θανάτου (Τεκμήρια 98 και 103). Αυτή είναι στην ουσία η βασική διαφωνία των δύο πλευρών. Η Κατηγορούσα Αρχή υποστηρίζει ότι ο θάνατος της Μαριάνας είναι αποτέλεσμα εγκληματικής ενέργειας και προήλθε από κτυπήματα που επέφερε ο Κατηγορούμενος στο πρόσωπο και στο κεφάλι της θανούσας και την πίεση που της άσκησε στο λαιμό. Οι υπό αναφοράν πράξεις που αποδίδονται στον Κατηγορούμενο προκάλεσαν ισχαιμία στην καρδία με αποτέλεσμα να επέλθει ο θάνατος. Η Υπεράσπιση υποστηρίζει με τη σειρά της πως ο θάνατος δεν οφείλεται σε εγκληματική ενέργεια αλλά επήλθε λόγω του οξέως εμφράγματος του μυοκαρδίου. Αναφορικά με τις κακώσεις που υπήρχαν στα χείλη και στο κεφάλι της θανούσας, υποστηρίζει πως πιθανό να προκλήθηκαν κατά την πτώση της, λόγω του εμφράγματος. Σε κάθε όμως περίπτωση, οι κακώσεις δεν ήταν τόσο σοβαρές, ώστε να μπορούσαν να προκαλέσουν το θάνατο. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για να αποδείξει την υπόθεση της η Κατηγορούσα Αρχή στηρίχθηκε στη μαρτυρία 23 μαρτύρων και σε σωρεία Τεκμηρίων (143 στο σύνολο), πολλά από τα οποία αποτελούν αποσπάσματα από ιατρικά συγγράμματα. Ακολουθεί σύνοψη της μαρτυρίας, την οποία διαχωρίσαμε σε ενότητες ώστε να μπορεί να γίνει ευκολότερα κατανοητή. Στην 1η ενότητα περιλάβαμε τη μαρτυρία που σχετίζεται με όσα γεγονότα έλαβαν χώρα μέχρι τη στιγμή που εντοπίστηκε η Μαριάνα νεκρή στο πλυσταριό του γηροκομείου. Σχετική με την ενότητα αυτή είναι η μαρτυρία των: (
2. i)Γιάννη Καζάκου (ΜΚ3), υπαλλήλου του γηροκομείου (
3. ii)Φίλιππου Μαλάη (ΜΚ5), συνιδιοκτήτη και υπαλλήλου του γηροκομείου (iii) Anicka Eftimie (ΜΚ6), αδελφή της Μαριάνας (
4. iv)Χρυστάλλας Παπαχριστοδούλου (ΜΚ19) μετεωρολογικής λειτουργού (
5. v)Βλαδίμηρου Κουλλουπή (ΜΚ20) υπεύθυνου της εταιρείας στην οποία εργοδοτείτο ο Κατηγορούμενος και (
6. vi)Χριστόφορου Μαλάη (ΜΚ22) συνιδιοκτήτη του γηροκομείου Στη 2η ενότητα περιλαμβάνεται η μαρτυρία όλων των μελών της Αστυνομίας που έλαβαν μέρος στη διερεύνηση της υπόθεσης, ήτοι: - του Χριστόφορου Παπασάββα (ΜΚ1) - του Ελευθέριου Σολέα (ΜΚ2) - του Στέλιου Ιωάννου (ΜΚ4) - του Ηλία Ηλία (ΜΚ7) - του Κυριάκου Χ''Τζιωρτζή (ΜΚ10) - του Γιώργου Θεμιστοκλέους (ΜΚ13) - του Λάμπρου Χ''Παύλου (ΜΚ16) - του Μάριου Σταυρινού (ΜΚ21) - της Γ/Αστ. Κάλιας Κουσουλίδου (ΜΚ23) Στην ίδια ενότητα εντάξαμε και τη μαρτυρία των: (
7. i)Donea Costel Bogdanel (ΜΚ9), υπαλλήλου της Εταιρείας G. S. Cashine (
8. ii)Μιρέλλας Σοφρωνίου (ΜΚ11) και (iii) Χρίστου Ρώσση (ΜΚ15) νοσηλευτικού λειτουργού στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας Κρίνουμε ότι η μαρτυρία των πιο πάνω μαρτύρων, σχετίζεται με γεγονότα και ενέργειες που έλαβαν χώρα μετά από το θάνατο της Μαριάνας και την ανεύρεση της στο πλυσταριό από το ΜΚ3. Στην 3η ενότητα περιλάβαμε τη μαρτυρία που σχετίζεται με τα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα, η οποία προέρχεται από τους υπαλλήλους της ΑΤΗΚ Ανδρέα Δημητρίου (ΜΚ8) και Νικόλα Νικολάου (ΜΚ12). Στην τελευταία ενότητα, περιλαμβάνεται η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων ήτοι, του γενετιστή Μάριου Καριόλου (ΜΚ14), του ιστοπαθολόγου Νικόλαου Γούτα (ΜΚ17) και της ιατροδικαστού Χαράς Σπηλιοπούλου (ΜΚ18). Σύνοψη μαρτυρίας ενότητας Α Οι ΜΚ3, 5, 6 και 22 βεβαίωσαν ότι η Μαριάνα εργαζόταν στο γηροκομείο ΖΗΠΑ και ότι στις 15/12/2015 εργαζόταν στη βραδινή βάρδια μεταξύ 19:00 μέχρι η ώρα 07:00 της 16/12/2015. Ανέφεραν περαιτέρω ότι γνώριζαν ότι το τελευταίο διάστημα είχαν διασαλευτεί οι σχέσεις της με τον Κατηγορούμενο, με τον οποίο βρισκόταν σε διάσταση. Αποτελεί εξάλλου παραδεκτό γεγονός ότι η θανούσα είχε αναφέρει στη συνάδελφο της Ραφαέλα Ευρυπίδου ότι τους τελευταίους 3 μήνες βρισκόταν σε διάσταση με τον Κατηγορούμενο (βλ. Παραδεκτά Γεγονότα Τεκμηρίου 31). Ο ΜΚ3 ανέφερε, επίσης, ότι η θανούσα του είχε εκμυστηρευθεί ότι έλεγε στον Κατηγορούμενο ότι έχει φίλο για να σταματήσει να την επισκέπτεται στην εργασία της. Το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος επισκεπτόταν τακτικά το γηροκομείο δεν τελεί υπό αμφισβήτηση. Για το ζήτημα αυτό η θανούσα είχε υποβάλει παράπονο στον Αστυνομικό Σταθμό Λυκαβητού στις 07/12/2015 (βλ. Τεκμήριο 61). Όπως έχει αναφερθεί, η Μαριάνα βρέθηκε νεκρή γύρω στις 04:30 από τον ΜΚ3, στο πλυσταριό του γηροκομείου. Του τηλεφώνησε, ανέφερε, η Αγγελική Ευρυπίδου (ένοικος του γηροκομείου) και του είπε ότι δεν είχε δει τη Μαριάνα από η ώρα 22:00 το προηγούμενο βράδυ. Μετέβη στο γηροκομείο και αφού συνομίλησε με την Αγγελική, η οποία του είπε ότι την είχε δει γύρω στις 22:00 να κρατά ρούχα και να κατευθύνεται στο πλυσταριό, πήγε στο πλυσταριό όπου την βρήκε νεκρή. Στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία η ΜΚ6 (Τεκμήριο 36), αναφέρει ότι το βράδυ της 15/12/2015 είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τη Μαριάνα, η οποία της είχε παραπονεθεί ότι βρισκόταν εκεί ο Κατηγορούμενος και δεν έφευγε, παρόλο ότι του ζητούσε να φύγει. Λέει επίσης ότι ζήτησε από τη Μαριάνα να ανοίξει το μεγάφωνο του κινητού της και απευθύνθηκε στον Κατηγορούμενο ζητώντας του να φύγει, διαφορετικά θα ειδοποιούσε την Αστυνομία. Τον άκουσε, αναφέρει, να την ειρωνεύεται όμως στη συνέχεια της συνομιλίας που είχε με τη Μαριάνα της είπε ότι είχε φύγει, αλλά φοβόταν ότι θα επέστρεφε. Της είπε, επίσης, ότι θα έπαιρνε ρούχα στο πλυσταριό και θα έκανε τις δουλειές της. Η τηλεφωνική τους συνομιλία, αναφέρει, κράτησε γύρω στα 30 λεπτά, από η ώρα 20:15-20:45. Την πήρε ξανά τηλέφωνο, μετά από λίγη ώρα για να βεβαιωθεί ότι είχε φύγει ο Κατηγορούμενος, αλλά η Μαριάνα της είπε ότι είχε πολλή δουλειά και θα την έπαιρνε εκείνη πίσω. Δεν της τηλεφώνησε όμως και προσπάθησε η ίδια αρκετές φορές να την πάρει αλλά το τηλέφωνο της ήταν κλειστό. Οι ΜΚ3 και 5 ανέφεραν, περαιτέρω, ότι η Μαριάνα τους είχε παραπονεθεί ότι είχε κάποιο πρόβλημα με την καρδία της. Όπως μάλιστα είπε ο ΜΚ5, η θανούσα του είπε ότι είχε υποβληθεί σε εγχείρηση καρδίας στη Ρουμανία. Η αδελφή της, όμως, (ΜΚ6) υποστήριξε πως η Μαριάνα δεν αντιμετώπιζε πρόβλημα με την καρδία της, ούτε είχε υποβληθεί σε επέμβαση καρδίας αλλά είχε κάνει εγχείρηση χολής πριν από δέκα χρόνια στη Ρουμανία. Ο Κατηγορούμενος, όπως ανέφερε ο ΜΚ20, εργάστηκε στην εταιρεία τους, που ασχολείται με καθαρισμούς, την περίοδο 5/10/2015-15/12/2015. Στις 16/12/2015, πρόσθεσε, δεν είχε παρουσιαστεί στην εργασία του. Η ΜΚ19 κατέθεσε κατάσταση για τις θερμοκρασίες που επικρατούσαν στις 15 και 16 Δεκεμβρίου, 2015 (Τεκμήριο 133). Με βάση το υπό αναφοράν Τεκμήριο, η θερμοκρασία στη Λευκωσία από η ώρα 22:00 μ.μ. το βράδυ της 15/12/2015 μέχρι τις 06:00 π.μ. της 16/12/2015 κυμάνθηκε από 10.7 μέχρι 8.3 °C. Ενότητα Β Ο ΜΚ1, εκτελώντας χρέη φωτογράφου, κατέθεσε τις φωτογραφίες που έλαβε στο μέρος όπου εντοπίστηκε νεκρή η Μαριάνα (Τεκμήριο 3). Το βιβλιάριο αποτελείται από 147 φωτογραφίες και σε αυτό περιέχονται και οι φωτογραφίες που έλαβε κατά τη διαδικασία της νεκροτομής. Κατέθεσε επίσης το DVD (master) Τεκμήριο 3Α στο οποίο, όπως εξήγησε, περιέχονται περισσότερες φωτογραφίες (σύνολο 230) από τις οποίες επέλεξε τις 147 του Τεκμηρίου 3. Ανέφερε, περαιτέρω ότι οι πρώτες 60 φωτογραφίες (1-60) λήφθηκαν καθ' υπόδειξη του Αστ. Σ. Ιωάννου (ΜΚ4) και οι υπόλοιπες, που αφορούσαν τη νεκροτομή, με υποδείξεις της Ιατροδικαστού Αγγ. Παπέττα (ΜΥ3). Χρέη φωτογράφου εκτέλεσε και ο ΜΚ2, ο οποίος κατέθεσε τις φωτογραφίες που έλαβε κατά την Ιατροδικαστική Εξέταση του Κατηγορούμενου (Τεκμήριο 5). Ο ΜΚ4 επιβεβαίωσε πως με δικές του υποδείξεις ο ΜΚ1 φωτογράφησε διάφορα σημεία στο εσωτερικό του πλυσταριού (σημεία 1-9) και παρέλαβε διάφορα τεκμήρια. Σημειώνεται ότι κατατέθηκαν εκ συμφώνου τα τεκμήρια που παραλήφθηκαν από τη σκηνή (Τεκμήρια 7-18) και δηλώθηκε ότι λήφθηκαν και διακινήθηκαν νομότυπα. Στη σκηνή, ανάφερε ο ΜΚ4, βρισκόταν η Ιατροδικαστής (ΜΥ3) η οποία του ζήτησε να ληφθούν κάποιες φωτογραφίες που ήταν σχετικές με την ιδιότητα της και αφορούσαν τα τραύματα που υπήρχαν στο σώμα της θανούσας (φωτογραφίες 26-32). Ο ΜΚ7 κατέθεσε απλά μια ακτινογραφία θώρακος της θανούσας (Τεκμήριο 39) την οποία του είχε παραδώσει ο ιδιοκτήτης του γηροκομείου (ΜΚ22). Κατέθεσε, επίσης, γραπτή κατάθεση του γιατρού Παρτασίδη (Τεκμήριο 40) στην οποία αναφέρεται πως η Μαριάνα δεν είχε υποβληθεί σε εγχείρηση καρδίας. Η μαρτυρία αυτή κατέστη εντελώς άσκοπη, αφού στην πορεία έγινε παραδεκτό από την Υπεράσπιση ότι η Μαριάνα δεν είχε υποβληθεί σε εγχείρηση καρδίας. Ο ΜΚ10 επιβεβαίωσε την παραλαβή και διακίνηση των Τεκμηρίων. Ο λόγος που χρειάστηκε να καταθέσει ήταν επειδή η Υπεράσπιση απέσυρε τη δήλωση της αναφορικά με τη νομότυπη λήψη και διακίνηση των Τεκμηρίων 20-25 (ρούχα, υποδήματα και κάλτσες του Κατηγορούμενου). Ο ΜΚ13 ήταν ο επί κεφαλής των ανακρίσεων και είχε μεταβεί στη σκηνή μαζί με άλλα μέλη της Αστυνομίας. Μετά το πέρας της αυτοψίας, ανέφερε, τον ενημέρωσε η Ιατροδικαστής πως δεν απέκλειε το ενδεχόμενο εγκληματικής ενέργειας. Αναφορικά με τη συζήτηση που είχε με τους Ιατροδικαστές το απόγευμα της 16/12/2015 όταν επισκέφθηκαν τα γραφεία του ΤΑΕ για Ιατροδικαστική Εξέταση του Κατηγορούμενου, υποστήριξε πως δεν τον ενημέρωσαν ότι θα προέβαιναν την επομένη σε δεύτερη νεκροτομή. Πληροφορήθηκε, είπε, την επόμενη ημέρα το πρωί ότι ο κ. Ματσάκης ήθελε να επιθεωρήσει τη σορό, εκπροσωπώντας την οικογένεια. Αντ' αυτού, ανέφερε, ενημερώθηκε από τον ΜΚ16 που πήγε στο νεκροτομείο, ότι ανοίχθηκε ξανά το πτώμα, χωρίς να υπάρχει διάταγμα του Δικαστηρίου και λήφθηκαν από τη ΜΥ3 κομμάτια από διάφορα όργανα της σορού. Κατέθεσε το διάταγμα για τη μεταθανάτια εξέταση στη σορό της Μαριάνας (Τεκμήριο 55), τονίζοντας ότι η νεκροτομή διενεργήθηκε με βάση το υπό αναφοράν διάταγμα στις 16/12/2015, ενώ για την παραλαβή των ιστοτεμαχίων στις 17/12/2015, δεν είχε ληφθεί άδεια από το Δικαστήριο. Ο ίδιος, ανέφερε, είχε ενημερωθεί μόνο ότι θα επιθεωρούσε τη σορό ο κ. Ματσάκης και για το λόγο αυτό έδωσε οδηγίες στο ΜΚ16 να παρευρίσκεται στο νεκροτομείο. Κατέθεσε επί του προκειμένου σχετικό ημερολόγιο ενέργειας (Τεκμήριο 59) στο οποίο καταγράφονται οι ενέργειες σε σχέση με την επιθεώρηση της σορού από τον κ. Ματσάκη. Δεν είχε ενημερωθεί, επανέλαβε, ότι οι ιατροδικαστές που θα παρευρίσκονταν κατά την επιθεώρηση της σορού από τον κ. Ματσάκη, θα άνοιγαν ξανά το πτώμα και θα έπαιρναν ιστοτεμάχια από όργανα της σορού για να αποστέλλονταν στο Νοσοκομείο για ιστοπαθολογικές εξετάσεις. Για το γεγονός αυτό, είπε, ενημερώθηκε από τον ΜΚ16, όταν επέστρεψε από το νεκροτομείο, όπως καταγράφεται και στο σχετικό ημερολόγιο ενεργείας το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο 56. Στη συνέχεια της μαρτυρίας του ο ΜΚ13 ανέφερε ότι διερευνήθηκε πόσος χρόνος απαιτείται να καλυφθεί η απόσταση από την πολυκατοικία στην οποία διέμενε ο Κατηγορούμενος (και η Μαριάνα), που βρίσκεται στην οδό Συκουτρή αρ. 2 μέχρι το γηροκομείο. Πρόκειται για κοντινή απόσταση, ανέφερε ο ΜΚ13, όπως φαίνεται και στο σχετικό χάρτη της περιοχής τον οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο 60. Ανέθεσε, κατέληξε επί του θέματος αυτού, στο ΜΚ16 να διανύσει την απόσταση και την κάλυψε με γρήγορο βηματισμό σε χρόνο 4 λεπτών. Υπάρχουν αρκετά δρομολόγια, διευκρίνισε, αλλά επιλέγηκε η πιο μακρινή διαδρομή. Ο ΜΚ13 αναφέρθηκε, επίσης, στις περιστάσεις κάτω από τις οποίες αποστάληκαν δείγματα στην Αθήνα, ώστε να εξεταστούν από την ΜΚ18. Όπως ανέφερε, το είχε ζητήσει με σχετική επιστολή η Νομική Υπηρεσία (Τεκμήριο 58(α)) και για το σκοπό αυτό μετέβη στην Αθήνα ο ΜΚ16, ο οποίος τα παρέδωσε με τη συνοδευτική επιστολή Τεκμήριο 58. Ο μάρτυρας κατέθεσε, τέλος, ημερολόγιο ενεργείας του Αστυνομικού Σταθμού Λυκαβητού (Τεκμήριο 61) στο οποίο καταγράφεται το παράπονο που είχε υποβάλει η Μαριάνα στις 07/12/2015, σε σχέση με ενοχλητικές επισκέψεις του Κατηγορούμενου στο χώρο της εργασίας της. Ο ΜΚ16 στην κατάθεση του (Τεκμήριο 67) η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως του εξέτασης αναφέρει, ανάμεσα σε άλλα, τα ακόλουθα: Μετά από την επίσκεψη του στη σκηνή το πρωινό της 16/12/2015, αναζήτησε τον Κατηγορούμενο στο χώρο διαμονής του, χωρίς αποτέλεσμα. Αργότερα την ίδια ημέρα παρευρέθη στο νεκροτομείο, όπου μεταξύ των ωρών 12:15 έως 13:45, η ΜΥ3 διενήργησε τη νεκροτομή στη σορό της Μαριάνας και απεφάνθη ότι ο θάνατος της οφειλόταν σε πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου. Γύρω στις 21:50 της ίδιας ημέρας, συνέλαβε τον Κατηγορούμενο με βάση δικαστικό ένταλμα σύλληψης και αργότερα, γύρω στα μεσάνυκτα, προέβη σε έρευνα της οικίας του Κατηγορούμενου, χωρίς να ανευρεθεί οτιδήποτε. Λίγο νωρίτερα ο Κατηγορούμενος του είχε παραδώσει τα ρούχα, τα παπούτσια και τις κάλτσες που φορούσε (Τεκμήρια 20-25) καθώς και δύο κινητά τηλέφωνα που είχε στην κατοχή του. Αναφέρει, τέλος, ότι επιθεώρησε εκτεταμένα το κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης του γηροκομείου, καταγράφοντας σε ημερολόγιο ενέργειας το οποίο επισυνάπτεται στην κατάθεση του Τεκμήριο 67, τις διαπιστώσεις του. Στη μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου, αναφέρθηκε με λεπτομέρεια σε όλες τις ενέργειες του που σχετίζονται με την υπόθεση οι οποίες θα μπορούσαν να συνοψισθούν ως ακολούθως: - Γύρω στις 09:15 της 16/12/2015 πήγε στο σπίτι του θύματος, συνοδευόμενος από τον ΜΚ5 και στη συνέχεια αναζήτησε τον Κατηγορούμενο, ενέργειες που κατέγραψε στα ημερολόγια ενεργείας Τεκμήρια 68 και 69, αντίστοιχα. Ο Κατηγορούμενος, διευκρίνισε, παρά τις τηλεφωνικές κλήσεις του δεν προσήλθε στο Σταθμό, όπως είχε υποσχεθεί και συνέχισε να τον αναζητεί. - Ο Κατηγορούμενος εντοπίστηκε γύρω στις 16:00 μετά από τηλεφώνημα της ΜΚ11. Μετέβη στο μέρος και τον συνάντησε έξω από την πολυκατοικία όπου διέμενε. Του ζήτησε και τον ακολούθησε στο ΤΑΕ, όπου αργότερα τον συνέλαβε, αφού στο μεταξύ εξασφάλισε ένταλμα σύλληψης εναντίον του (Τεκμήριο 70). - Γύρω στις 23:45 πήγε μαζί με τον Κατηγορούμενο στο διαμέρισμα του για να εκτελεστεί το ένταλμα έρευνας που είχε εκδοθεί νωρίτερα. Εκεί, ανάφερε, ζήτησε από τον Κατηγορούμενο και του παρέδωσε τα ρούχα που φορούσε το προηγούμενο βράδυ, όταν είχε συναντήσει τη Μαριάνα, δηλαδή τα Τεκμήρια 20-25. - Ήταν παρών στη νεκροτομή που διενεργήθηκε από τη ΜΥ3 στην παρουσία των ιατροδικαστών Σ. Σοφοκλέους και Χ. Χαραλάμπους. Κατά τη νεκροτομή, ανάφερε, η ΜΥ3 δεν έλαβε οποιαδήποτε δείγματα από όργανα της σορού. Τα ιστοτεμάχια από μυοκάρδιο, πνεύμονα και θυροειδή, λήφθηκαν την επομένη 17/12/2015, όταν ανοίχθηκε ξανά το πτώμα από τη ΜΥ3 στην παρουσία του κ. Ματσάκη ο οποίος παρευρισκόταν για σκοπούς επιθεώρησης της σορού. Του είχε ζητηθεί από τον ΜΚ13, ανέφερε, να παρευρεθεί στο νεκροτομείο, γιατί θα επιθεωρούσε τη σορό ο κ. Ματσάκης, αλλά με έκπληξη του διαπίστωσε ότι άνοιξαν ξανά τη σορό και η ΜΥ3 έλαβε τα ιστοτεμάχια τα οποία του παρέδωσε σε πλαστικό μπουκάλι με φορμόλη (Τεκμήριο 71) για να τα παραδώσει στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για ιστοπαθολογικές εξετάσεις. Συνέταξε, εξήγησε, για το σκοπό αυτό το ημερολόγιο ενεργείας (Τεκμήριο 56). - Διερωτήθηκε, ανέφερε, εάν ήταν σωστό να ανοιχθεί ξανά το πτώμα χωρίς να υπάρχει διάταγμα δικαστηρίου. Οι ιατροδικαστές όμως τον διαβεβαίωσαν ότι δεν υπήρχε πρόβλημα και ότι η διαδικασία εθεωρείτο συνέχεια της νεκροτομής που έγινε στις 16/12/2015. Επειδή είχε επιφυλάξεις για τη νομιμότητα της διαδικασίας έβγαλε φωτογραφίες με το κινητό του τηλέφωνο τις οποίες κατέθεσε ως Τεκμήρια 72(α) και (β). - Το μπουκάλι Τεκμήριο 71, πρόσθεσε, το παρέδωσε στο Ιστοπαθολογικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και κατέθεσε για το σκοπό αυτό το σχετικό δελτίο διακίνησης (Τεκμήριο 74). Κατέθεσε, περαιτέρω, την Παθολογοανατομική Έκθεση την οποία ετοίμασε ο ΜΥ2 (Τεκμήριο 75), ο οποίος εξέτασε τα πιο πάνω νεκροτομικά υλικά. Κατέθεσε, επίσης, έγγραφο με τις αποδείξεις διακίνησης του Τεκμηρίου 71 (Τεκμήριο 75(Α)) καθώς και φάκελο τον οποίο του παρέδωσε ο ΜΥ2 (Τεκμήριο 76) στον οποίο, όπως του είχε αναφέρει ο ΜΥ2, τοποθέτησε πλακίδια που είχε δημιουργήσει ο ίδιος από τα ιστοτεμάχια που του είχαν παραδοθεί (Τεκμήριο 71). - Τα υπό αναφοράν πλακίδια, συνέχισε ο ΜΚ16, τα παρέδωσε προσωπικά στις 8/3/2016 στη ΜΚ18 κατόπιν οδηγιών της Νομικής Υπηρεσίας. Ταξίδεψε, όπως εξήγησε, για το σκοπό αυτό στην Αθήνα και παρέδωσε τα πλακίδια στην ΜΚ18 μαζί με τη συνοδευτική επιστολή (Τεκμήριο 58) την οποία είχε ετοιμάσει ο ίδιος και το παραπεμπτικό (Τεκμήριο 54) το οποίο του είχε παραδώσει η ΜΥ3. Συνεχίζοντας ο ΜΚ16, εξήγησε πως τα πλακίδια του τα επέστρεψε η ΜΚ18 στις 15/3/2016 και τα παρέδωσε στον ΜΥ2, όπως βεβαιώνεται στο Τεκμήριο 75(Α). - Ακολούθως, αναφέρει, στις 7/10/2016 του ζητήθηκε ξανά από τη Νομική Υπηρεσία, να παραλάβει από τον ΜΥ2 τα 19 πλακίδια, πράγμα που έπραξε στις 11/10/2016, παραλαμβάνοντας από τον ΜΥ2 τόσο το δοχείο (Τεκμήριο 71), όσο και τα 19 πλακίδια παραφίνης (Τεκμήριο 78) τα οποία είχαν δημιουργηθεί από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Με οδηγίες της Νομικής Υπηρεσίας, μετέβη ξανά στην Αθήνα στις 11/10/2016 και παρέδωσε στη ΜΚ18 τα πλακίδια παραφίνης (Τεκμήριο 78) που του είχε παραδώσει ο ΜΥ2, μαζί με το δοχείο (Τεκμήριο 71) στο οποίο υπήρχαν τα ιστοτεμάχια που είχαν απομείνει. - Ακολούθως, ανέφερε, παρέλαβε από τη ΜΚ18 στις 14/10/2016 τα πιο πάνω Τεκμήρια 71 και 78 μαζί με 13 πλακίδια ("blogs") παραφίνης τα οποία είχε ετοιμάσει η ΜΚ18 από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 71 και ακόμη 14 πλακίδια (Τεκμήριο 64) τα οποία παρέδωσε στον κ. Καριόλου, στο Ινστιτούτο Γενετικής για επιστημονικές εξετάσεις. - Στη συνέχεια, κατέληξε, η ΜΚ18 ετοίμασε άλλα 13 πλακίδια (Τεκμήριο 80) από το Τεκμήριο 64, τα οποία παρέλαβε στις 3/12/2016. Του τα παρέδωσε, εξήγησε, η ΜΚ18 στη Λευκωσία, έναντι της απόδειξης παραλαβής που είναι μέρος του Τεκμηρίου 77. - Σε σχέση με τη διακίνηση των πιο πάνω τεκμηρίων ο ΜΚ16 κατέθεσε σχετικό κατάλογο διακίνησης (Τεκμήριο 79). Ο ΜΚ21 ανέφερε απλά ότι πήρε κατάθεση από τον ιδιοκτήτη των διαμερισμάτων στα οποία διέμεναν ο Κατηγορούμενος και η θανούσα (Τεκμήριο 82). Παρά την μακροσκελή αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκε δεν πρόσθεσε οτιδήποτε που θα μπορούσε να έχει σημασία στην υπόθεση. Όπως είναι παραδεκτό ο Κύπρος Λοϊζίδης έχει αποβιώσει. Στην κατάθεση του Τεκμήριο 82, ανάφερε, μεταξύ άλλων, ότι στις 15/12/2015 γύρω στις 22:06, του τηλεφώνησε ο Κατηγορούμενος και του έλεγε με δυνατή φωνή («ούρλιαζε», όπως αναφέρεται στην κατάθεση του) το όνομα «Μαρία, Μαρία». Τον ρώτησε στα Αγγλικά τι ήθελε αλλά δεν του απάντησε και έκλεισε το τηλέφωνο. Η ΜΚ23 ανέφερε ότι το πρωί της 16/12/2015 μετέβη στο γηροκομείο και διενήργησε έρευνα στη τσάντα της Μαριάνας χωρίς να εντοπίσει οτιδήποτε επιλήψιμο. Ανέφερε, επίσης, ότι το βράδυ της ίδιας ημέρας είδε το βίντεο από την κάμερα παρακαλούθησης που υπήρχε στο γηροκομείο και ετοίμασε σχετικό ημερολόγιο ενέργειας (Τεκμήριο 136), στο οποίο κατέγραψε τις κινήσεις του Κατηγορούμενου εντός του γηροκομείου, όπως τις είδε στο βίντεο. Αναγνώρισε, περαιτέρω τις γραπτές καταθέσεις που έλαβε από τους ενοίκους του γηροκομείου, Αγγελική Ευρυπίδου (Τεκμήριο 83), Φάνο Νικολάου (Τεκμήριο 84(Α)) και Αντρέα Γερούδη (Τεκμήριο 85). Αντεξεταζόμενη όσον αφορά τα ρούχα που φορούσε ο Κατηγορούμενος, διευκρίνισε πως τα περιέγραψε όπως τα αντιλήφθηκε από το βίντεο του κλειστού κυκλώματος. Ερωτηθείσα ειδικά για την αναφορά της σε άσπρη γραμμή στη φόρμα που φορούσε ο Κατηγορούμενος, απάντησε πως από το βίντεο της φάνηκε άσπρη, ενώ δέχθηκε ότι η γραμμή που υπάρχει στο Τεκμήριο 20 (φόρμα μαύρου χρώματος με φωσφορούχες γραμμές) είναι κίτρινη. Όσον αφορά την αναφορά της στο Τεκμήριο 136 ότι στο πάνω μέρος της φόρμας υπήρχε το σήμα της "NIKE", υπέδειξε, βλέποντας το σχετικό βίντεο στην ώρα 22:09:04, ότι στο πάνω αριστερό μέρος της φόρμας που φορούσε ο Κατηγορούμενος διακρίνεται ένα σήμα το οποίο, όπως είπε, το εξέλαβε ως σήμα "NIKE". Ο ΜΚ9 ανάφερε ότι κατάγεται από τη Ρουμανία και είναι υπάλληλος σε εταιρεία που πωλεί αεροπορικά εισιτήρια. Γνώριζε τον Κατηγορούμενο και τη Μαριάνα, μέσω του κουνιάδου του. Στις 15/12/2015 γύρω στις 22:00-23:00, του τηλεφώνησε ο Κατηγορούμενος και τον ρώτησε αν μπορούσε να αγοράσει αεροπορικό εισιτήριο για να πετούσε στη Ρουμανία εκείνο το βράδυ. Τον ενημέρωσε ότι το κατάστημα ήταν κλειστό τη στιγμή εκείνη και εάν ήθελε να πετάξει την ίδια νύκτα θα έπρεπε να μετέβαινε στο αεροδρόμιο. Την επόμενη ημέρα, συνέχισε, πήρε ένα τηλεφώνημα από την Αστυνομία και τον ρωτούσαν εάν γνώριζε τη Μαριάνα. Δεν τους απάντησε με βεβαιότητα, λέγοντάς τους απλώς ότι πιθανό να ήταν πελάτιδα επειδή δεν είχε αντιληφθεί εκείνη τη στιγμή για ποια Μαριάνα τον ρωτούσαν. Μετά από μία-δύο ημέρες έμαθε από τον κουνιάδο του ότι η Μαριάνα ήταν νεκρή. Η ΜΚ11, ανάφερε πως κατάγεται από τη Ρουμανία, είναι παντρεμένη με Κύπριο και εργάζεται σε περίπτερο που βρίσκεται κοντά στην πολυκατοικία που διέμεναν ο Κατηγορούμενος και η Μαριάνα. Τους γνώριζε πολύ καλά και με την Μαριάνα ήταν φίλες. Πληροφορήθηκε το θάνατο της Μαριάνας από τον Κ. Λοϊζίδη το πρωί της 16/12/2015. Της ανέφερε, όπως είπε, ότι του τηλεφώνησε ο Κατηγορούμενος το προηγούμενο βράδυ και του είπε ότι η Μαριάνα "mort" που στα ελληνικά σημαίνει «νεκρή». Άκουσε, πρόσθεσε και από άλλους πελάτες του περιπτέρου ότι είχε πεθάνει η Μαριάνα. Το πληροφορήθηκε και από την Αστυνομία, αφού κάποιος αστυνομικός της άφησε την κάρτα του και της είπε να του τηλεφωνούσε εάν έβλεπε τον Κατηγορούμενο. Το απόγευμα της 16/12/2015, συνέχισε, είδε τον Κατηγορούμενο να περπατά βιαστικά και να κατευθύνεται προς την πολυκατοικία όπου διέμενε και ενημέρωσε τον αστυνομικό που της είχε αφήσει την κάρτα του. Να σημειωθεί ότι στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήριο 48(Α) στη μητρική της γλώσσα και 48(Β) η ελληνική μετάφραση) αναφέρει πως είχε προσέξει ότι ήταν λερωμένος και ήταν κτυπημένο και φουσκωμένο το αριστερό του μάτι. Αναφέρει επίσης πως ήταν κτυπημένο το μεσαίο δάχτυλο του αριστερού του χεριού. Στην ένορκη μαρτυρία της ανάφερε πως δεν είπε στην κατάθεση της ότι ήταν κτυπημένο το μάτι του αλλά ότι ήταν φουσκωμένα τα μάτια του και ότι ήταν λερωμένος. Σημειώνεται πως είχε δώσει γραπτή κατάθεση και στη δικηγόρο του Κατηγορούμενου (Τεκμήριο 49) στην οποία αναφέρει πως δεν είχε προσέξει εάν ήταν κτυπημένο το μάτι του, επειδή, όπως αναφέρει, τον είδε για πολύ λίγο, λόγω και του γεγονότος ότι ήταν λερωμένος. Στις επίμονες ερωτήσεις της εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής (η οποία έδωσε την εντύπωση ότι θα αντιμετώπιζε τη μάρτυρα ως «εχθρική», χωρίς όμως να ακολουθήσει τη διαδικασία κήρυξης εχθρικού μάρτυρα), έδωσε πολλές φορές την ίδια στερεότυπη απάντηση «δεν πρόσεξα εάν ήταν λερωμένος ή κτυπημένος». Τις ίδιες απαντήσεις έδωσε και για την αναφορά στην κατάθεση της ότι ήταν κτυπημένο το μεσαίο δάκτυλο του αριστερού του χεριού. Κατά την αντεξέταση της από τη συνήγορο του Κατηγορουμένου, υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής κατάθεσης που είχε δώσει στον κ. Β. Ακάμα, στην παρουσία και της ίδιας της συνηγόρου, (Τεκμήριο 49) στην οποία αναφέρει, ανάμεσα σε άλλα, πως δεν πρόσεξε εάν ήταν κτυπημένο το μάτι ή το χέρι του Κατηγορούμενου όταν τον είδε το απόγευμα της 16/12/2015. Ο ΜΚ15 αναφέρει στην κατάθεση του (Τεκμήριο 66) την οποία υιοθέτησε κατά την ένορκη μαρτυρία του, ότι μετέβη με το ασθενοφόρο στο γηροκομείο γύρω στις 05:20, μετά από τηλεφώνημα ότι υπήρχε αναίσθητο πρόσωπο. Φθάνοντας εκεί είδε μέσα στο πλυσταριό να κείτεται αναίσθητη στο πάτωμα μια γυναίκα και διαπίστωσε ότι δεν είχε παλμό και αναπνοή και βρισκόταν σε νεκρική ακαμψία. ΕΝΟΤΗΤΑ Γ Όπως έχει αναφερθεί η ενότητα αυτή σχετίζεται με τα τηλεπικοινωνιακά δεδομένα (Τεκμήριο 32) το περιεχόμενο των οποίων αποτελεί παραδεκτό γεγονός. Ο ΜΚ8 επεξήγησε τις καταχωρήσεις που περιέχονται στο Τεκμήριο 32. Αναφέρθηκε περαιτέρω σε 5 κλήσεις που έγιναν από τον αριθμό 22802373 (που ανήκει στον Αστυνομικό Σταθμό Λυκαβητού) στον αριθμό 99066261 που ανήκει στον Κατηγορούμενο. Όπως εξήγησε οι κλήσεις έγιναν μεταξύ των ωρών 10:27:36 και 10:32:59 της 16/12/2015. Οι 3 από αυτές, εξήγησε, απαντήθηκαν ενώ οι άλλες δύο ήταν αναπάντητες. Ο ΜΚ12 που είναι τεχνικός στα θέματα κινητής τηλεφωνίας, εξήγησε με περισσότερη λεπτομέρεια πως λειτουργεί το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας. Ό,τι ενδιαφέρει από τη μαρτυρία του είναι η εμβέλεια των κυψελών που είναι εγκατεστημένες σε διάφορα σημεία, ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία των κινητών τηλεφώνων. Μέσα στις πόλεις, όπως είναι η περίπτωση μας, η εμβέλεια των κυψελών είναι γύρω στα 300-500 μέτρα. Κατέθεσε επί του προκειμένου τον χάρτη που απεικονίζει το δίκτυο στην περιοχή Λυκαβητού (Τεκμήριο 51), υποδεικνύοντας την κυψέλη με αρ. 121, η οποία, όπως εξήγησε, καλύπτει την περιοχή του γηροκομείου και του διαμερίσματος που ενοικιάζει ο Κατηγορούμενος. Σε σχέση με το τηλεφώνημα που καταγράφεται στη σελίδα 1 των εξερχόμενων κλήσεων του αριθμού 97662436, με καλούμενο τον αριθμό 96866550, εξήγησε πως ο καλών καλυπτόταν από την κυψέλη της οδού Ελευθερουπόλεως. Όπως είναι παραδεκτό, ο αρ. 97662436 ανήκε στη Μαριάνα και κατά το χρόνο που έγινε η κλήση, το κινητό της Μαριάνας βρισκόταν στην κατοχή του Κατηγορούμενου. Έγινε εξάλλου παραδεκτό ότι η ώρα 22:07.39, ο Κατηγορούμενος, χρησιμοποίησε το υπό αναφοράν τηλέφωνο της Μαριάνας, καλώντας τον αριθμό 99609800, όπως παρουσιάζεται στις εξερχόμενες κλήσεις του κινητού της Μαριάνας (Τεκμήριο 32). Ο αριθμός 99609800 ανήκε στον μ. Κ. Λοϊζίδη (βλ. Τεκμήρια 32 και 81). ΕΝΟΤΗΤΑ Δ Ο ΜΚ14 (Μ. Καριόλου, υπεύθυνος του Εργαστηρίου Δικανικής Γενετικής) εξέτασε, όπως ανέφερε, τα διάφορα Τεκμήρια που του απέστειλε η Αστυνομία, σε επίπεδο γενετικού υλικού. Ετοίμασε για το σκοπό αυτό σχετική Έκθεση (Τεκμήριο 63). Ανάμεσα σε άλλα Τεκμήρια, ανέφερε, παρέλαβε και τα Τεκμήρια Δικαστηρίου 20-25. Προέβη, εξήγησε, σε έξι δειγματοληψίες από το Τεκμήριο 20 (φόρμα του Κατηγορούμενου) και διαπίστωσε ότι στη δειγματοληψία αρ.16.6 (που λήφθηκε από το αριστερό μανίκι) εντοπίστηκε μεικτό γενετικό υλικό από αίμα με κύρια δότρια την Μαριάνα (βλ. συμπέρασμα 12 του Τεκμηρίου 63). Επειδή, εξήγησε, η Μαριάνα ήταν η κύρια δότρια του γενετικού υλικού που εντοπίστηκε στην υπό αναφοράν δειγματοληψία, εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι το αίμα που ανιχνεύθηκε στο σημείο εκείνο ανήκει στη Μαριάνα. Αιτιολόγησε την εκτίμηση του αυτή με αναφορά στα ηλεκτροφερογράμματα, Τεκμήριο 63(β), υποδεικνύοντας τις «κορυφές», από τις οποίες, όπως εξήγησε, συνάγεται ότι τα γενετικά χαρακτηριστικά που παρουσιάζει το δείγμα εντοπίζονται στο γενετικό προφίλ της Μαριάνας. Εξήγησε περαιτέρω, ότι η αναφορά του σε μεικτό γενετικό υλικό, οφείλεται στο γεγονός ότι, πέραν από τις ψηλές κορυφές που ταυτίζονται με το γενετικό προφίλ της Μαριάνας, υπάρχουν και μικρές κορυφές, οι οποίες ανήκουν σε άλλο άτομο. Μεικτό γενετικό υλικό, συνέχισε, εντοπίστηκε και στις άλλες 5 δειγματοληψίες από το ίδιο τεκμήριο (16.1, 16.2, 16.3, 16.4 και 16.5) με δότες τον Κατηγορούμενο και τη Μαριάνα. Στη δειγματοληψία 16.1 που λήφθηκε από την μπροστινή πλευρά της φόρμας, υπήρχε αίμα με κύριους δότες τη Μαριάνα και τον Κατηγορούμενο (βλ. συμπέρασμα 10 του Τεκμηρίου 63). Στις άλλες 4 δειγματοληψίες δεν εντοπίστηκε αίμα αλλά μόνο μεικτό γενετικό υλικό, με κύριους δότες τη Μαριάνα και τον Κατηγορούμενο (βλ. συμπεράσματα 10 και 11 του Τεκμηρίου 63). Σε σχέση με την αρίθμηση των έξι δειγματοληψιών που έλαβε από το Τεκμήριο 20 (δειγματοληψίες 16.1-16.6), ο ΜΚ14 εξήγησε ότι από παραδρομή τοποθέτησε τον αρ. 16.3 στο μανίκι, αντί της ορθής αρίθμησης 16.2. Υπάρχει, εξήγησε ο μάρτυρας, η ορθή αρίθμηση της δειγματοληψίας 16.3 που λήφθηκε από την πίσω πλευρά της φόρμας. Μεικτό γενετικό υλικό, κατέληξε, εντοπίστηκε και στην ανδρική ζακέτα (Τεκμήριο 21) με δότες τον Κατηγορούμενο και τη Μαριάνα (βλ. συμπέρασμα 13 του Τεκμηρίου 63). Για την καλύτερη κατανόηση της μαρτυρίας του ο ΜΚ14 κατέθεσε επεξηγηματικά σημειώματα της στατιστικής ανάλυσης του λόγου των πιθανοτήτων και των ηλεκτροφερογραμμάτων (Τεκμήρια 63(α) και (β) αντίστοιχα). Κατέθεσε περαιτέρω επεξηγηματικά σημειώματα για τα Δείγματα ("μάρτυρες" ή "controls") που εμφανίζονται στα ηλεκτροφερογράμματα καθώς και παραδείγματα για τη στατιστική ανάλυση του λόγου των πιθανοτήτων (Τεκμήρια 63(δ) και (ε) αντίστοιχα). Ο ΜΚ17 είναι επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας (στη συνέχεια «ΕΙΤΠΑ»). Πέραν από την ειδικότητα της Παθολογικής Ανατομίας (Τεκμήριο 97(β)), κατέχει και την ειδικότητα της Ιατροδικαστικής (Τεκμήριο 97(α)). Όπως εξήγησε, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών επιτρέπει να διατηρούν και τις δύο ειδικότητες, νοουμένου ότι τις ασκούν εναλλάξ. Επί πλέον, ανέφερε, είναι έμμισθος εξωτερικός συνεργάτης του Ωνάσιου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου από το έτος 1996 ενώ, παράλληλα, συνεργάστηκε κατά την περίοδο 1997-2014 με άλλη Πανεπιστημιακή Ιδιωτική Κλινική (Ευμενίδειο Θεραπευτήριο), διευθύνοντας το Παθολογοανατατομικό της Εργαστήριο. Το Εργαστήριο ΕΙΤΠΑ, διευθύνεται από την ΜΚ18 και υπάρχει ακόμη ένας Παθολογοανατόμος (ο κ. Βλαχοδημητρόπουλος) ο οποίος κατέχει την ίδια θέση με αυτόν. Ασχολείται, είπε, αποκλειστικά με ιστοπαθολογικές εξετάσεις μαζί με τον κ. Βλαχοδημητρόπουλο. Υπάρχει, ανέφερε, ακόμη ένα εργαστήριο (Ιατροδικαστική Υπηρεσία Αθηνών) και παίρνουν περίπου τα μισά ιστολογικά του νομού Αττικής και της υπόλοιπης επικράτειας της Ελλάδας. Το εργαστήριο τους, κατέληξε, παραλαμβάνει και εξετάζει γύρω στα 500 ιστοπαθολογικά δείγματα ετησίως. Προέβη, συνέχισε, σε ιστολογικές εξετάσεις των δειγμάτων που αποστάληκαν στο Εργαστήριο τους τον Μάρτιο του έτους 2016 και ετοίμασε σχετική Έκθεση (Τεκμήριο 98), το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Τα ιστοτεμάχια, εξήγησε, του τα παρέδωσε η ΜΚ18, η οποία τα είχε παραλάβει στις 8/3/2016, σε μορφή πλακιδίων (Τεκμήριο 76). Επρόκειτο, ανέφερε για 19 πλακίδια, τα 10 από τα οποία αφορούσαν σε τμήματα καρδιακού μυός (1-10), τα τρία (11-13) σε τμήματα από τους πνεύμονες και το ένα (αρ. 14) από το φάρυγγα. Αφού εξήγησε τη διαδικασία μικροσκοπικής εξέτασης των ιστοτεμαχίων, εξήγησε τις διαπιστώσεις του που ήταν, σε συντομία, οι ακόλουθες: - Στα τμήματα του μυοκαρδίου εντοπίζονται κάποια κύτταρα που δεν ήταν απόλυτα φυσιολογικά, δηλαδή κύτταρα που παρουσιάζουν ανισομεγέθεια, με πυρήνες αυξημένου μεγέθους και χρωστικότητας. - Εστιακά εντοπίστηκαν ισχαιμικού τύπου αλλοιώσεις. - Σε ένα πλακίδιο (με τον αρ. 10) εντοπίστηκε φλεγμονή που αποτελείται κυρίως από λεμφοκύτταρα και σαρκοφάγα. - Δεν εντοπίστηκαν αθυρωματικές αλλοιώσεις στους κλάδους των στεφανιαίων αρτηριών. - Όσον αφορά τα ευρήματα από την εξέταση των ιστών από τον πνεύμονα, εξήγησε πως το οίδημα που εντοπίστηκε δεν έχει οποιαδήποτε σημασία γιατί σε όλους τους θανάτους ανευρίσκεται ένα μικρό πνευμονικό οίδημα. - Στην περιοχή του λαιμού εντοπίστηκε αιμορραγική διήθηση. Το εύρημα αυτό, εξήγησε, μπορεί να συσχετισθεί με τυχόν πλήξη ή κάποιο σφίξιμο στην περιοχή του λαιμού. Καταληκτικά, αναφέρει στην Έκθεση (Τεκμήριο 98), το οίδημα που διαπιστώθηκε στον καρδιακό μυ («φλεγμονώδες άρθροιση στο μυοκάρδιο») δεν αντιστοιχεί σε ισχαιμική βλάβη αλλά είναι πιθανότερο να σχετίζεται με ήπια, όλως εστιακή, μυοκαρδίτιδα. Η εστιακή μυοκαρδίτιδα, υποστήριξε, αποτελεί τυχαίο εύρημα και δεν προκαλεί έμφραγμα. Συνεχίζοντας ο μάρτυρας, ανέφερε πως ζητήθηκε ξανά από τη Νομική Υπηρεσία της Κύπρου να προβούν σε ιστολογικές εξετάσεις των ιστοτεμαχίων που είχαν ληφθεί από τη θανούσα. Τους παραδόθηκε για το σκοπό αυτό τον Οκτώβριο 2016, το δοχείο (Τεκμήριο 71) το οποίο περιείχε τα ιστοτεμάχια. Μετά από την κατάλληλη επεξεργασία, εξήγησε, - εγκλείστηκαν σε κύβους παραφίνης - προέβη στις ιστολογικές εξετάσεις και ετοίμασε την Έκθεση Τεκμήριο 103, η οποία δεν διαφέρει από το Τεκμήριο 98. Επεξηγώντας τα ευρήματα του από τη δεύτερη ιστολογική εξέταση, ανέφερε πως δεν προέκυψε κάτι νέο και ότι επιβεβαιώθηκαν οι διαπιστώσεις του από την πρώτη εξέταση. Ειδικότερα υποστήριξε, σε αδρές γραμμές, τα ακόλουθα: - Τα 8 από τα 13 ιστοτεμάχια που παραλήφθηκαν αφορούσαν μυοκάρδιο. Σ' αυτά εντοπίστηκαν περιορισμένες θέσεις με οίδημα και μεμονωμένη ήπια ίνωση, χωρίς φλεγμονώδεις διηθήσεις. Επρόκειτο, εξήγησε, για περιοχές με ίνωση οι οποίες πιθανό να οφείλονται σε παλαιές μυοκαρδίτιδες που άφησαν κάποια ίνωση. Ίνωση, διευκρίνισε σε άλλο μέρος της μαρτυρίας του, είναι περιοχή του μυοκαρδίου που δεν οξυγονώνεται και στο σημείο εκείνο δημιουργείται ινώδης συνδετικός ιστός. Δεν επρόκειτο, όμως, για παλαιά εμφράγματα, όπως αναφέρεται στην αντίστοιχη έκθεση του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, Τεκμήριο 75. - Σχολιάζοντας περαιτέρω την αναφορά του ΜΥ2 για την ύπαρξη δύο τουλάχιστον παλαιών εμφραγμάτων, υποστήριξε πως εάν όντως υπήρχαν παλαιά εμφράγματα θα ανέμενε να είχαν διαπιστωθεί και μακροσκοπικά κατά τη νεκροτομή. Το παλαιό έμφραγμα, ανέφερε, είναι εύκολο να διαπιστωθεί με το μάτι, επειδή δημιουργείται ουλή και «ασπρίζει», οπόταν διακρίνεται εύκολα κατά τη διάρκεια της νεκροτομής. Αντίθετα, ανέφερε, το πρόσφατο έμφραγμα είναι δύσκολο να διαπιστωθεί, είτε με γυμνό μάτι είτε ακόμα και ιστολογικά. - Διαφώνησε, επίσης, με το εύρημα του συναδέλφου του (ΜΥ2) ότι υπήρξε πρόσφατο έμφραγμα του μυοκαρδίου, όπως αναφέρεται στο Τεκμήριο 75. Υποστήριξε επί του προκειμένου πως, παρόλο που δεν διαφωνεί ότι υπήρχε λεφμοκυτταρική διήθηση του μυοκαρδίου, δεν συμφωνεί με την αναφορά στο Τεκμήριο 75 ότι υπήρχε «εξεσημασμένη» διήθηση. Επρόκειτο, υποστήριξε για μια εστία με ήπια κυτταρική διήθηση. Προς υποστήριξη της θέσης ότι επρόκειτο για εστιακή και όχι εξεσημασμένη διήθηση, κατέθεσε δύο απεικονίσεις από τη δεύτερη ιστολογική εξέταση (Τεκμήρια 99 και 100, αντίστοιχα), επεξηγώντας ότι το οίδημα παρουσιάζεται στις απεικονίσεις με τις λευκές περιοχές, ανάμεσα στα ροζ που είναι τα μυοκαρδιακά κύτταρα. - Στην Έκθεση (Τεκμήριο 103) αναφέρει επίσης ότι τα μυοκαρδιακά κύτταρα παρουσιάζουν ανισομεγέθεια με πυρήνες αυξημένου μεγέθους και χρωστικότητας, ενίοτε ανωμάλου σχήματος. Και αυτό το εύρημα είναι, κατά την άποψή του, επουσιώδες. Δείχνει απλά, ανέφερε, ότι η συγκεκριμένη περιοχή - την οποία έθεσε σε κύκλο στο Τεκμήριο 100 - δεν είναι απόλυτα φυσιολογική και υποδηλώνει ότι προϋπήρξε κάποια αλλοίωση. Επρόκειτο, σημείωσε, για ένα άτομο που δεν βρισκόταν σε άριστη κατάσταση. Υπήρχαν, πρόσθεσε, κάποιες βλάβες στο μυοκάρδιο αλλά δεν ήταν τόσο σοβαρές. Εάν δεν υπήρχε κάποιος στρεσογόνος παράγοντας, πρόσθεσε, δεν θα πέθαινε από έμφραγμα ή από ισχαιμική βλάβη της καρδίας. - Σχολίασε, τέλος ο μάρτυρας, την αναφορά που υπάρχει στο Τεκμήριο 75 για την ύπαρξη «μετρίου βαθμού αθηρωματικών αρχόμενων αθηροσκληρυντικών αλλοιώσεων». Καταθέτοντας σχετική αναφορά από το περιοδικό Arterioscler Thromb (Τεκμήριο 101) υπέδειξε πως ο συνάδελφος του όφειλε να είχε καταγράψει το ποσοστό στένωσης καθώς και τον τύπο της αθηρωματικής βλάβης. Η αναφορά σε «μέτριου βαθμού» αθηρωματικές αλλοιώσεις, ανέφερε, δεν υποδηλώνει το ποσοστό στένωσης που διαπιστώθηκε ότι υπήρχε. Σε κάθε περίπτωση, κατέληξε, οι δικές τους εξετάσεις δεν έδειξαν την ύπαρξη τέτοιας βλάβης στις αρτηρίες. Στην αντεξέταση, του υποδείχθηκε η απεικόνιση από την ιστολογική εξέταση (Τεκμήριο 100) την οποία κατέθεσε ο ίδιος, υποβάλλοντας του τη θέση ότι απεικονίζονται νεκρωμένες ίνες που παραπέμπουν σε πρόσφατο έμφραγμα. Διαφωνώντας με την υποβολή, υποστήριξε πως δεν βλέπει πρόσφατο έμφραγμα στη συγκεκριμένη απεικόνιση. Εκείνο που βλέπει, ανέφερε, είναι ότι υπάρχει μια περιοχή ίνωσης που μπορεί να οφείλεται σε κάποιες παλιές βλάβες που θα μπορούσαν να ήταν μυοκαρδίτιδες. Εάν ήταν πρόσφατο έμφραγμα, πρόσθεσε, θα ανέμενε να υπήρχε μεγαλύτερη συμφόρηση των αγγείων, με περισσότερα ερυθρά τα οποία να εντοπίζονται στον ενδιάμεσο ιστό. Σε άλλες ερωτήσεις και υποβολές της συνηγόρου Υπεράσπισης, επανέλαβε πως η καρδιά της Μαριάνας ήταν μεν βεβαρημένη από εστιακές μυοκαρδίτιδες και ινώσεις αλλά δεν έπασχε από στεφανιαία νόσο, ούτε από ισχαιμική καρδιοπάθεια ενώ το βάρος της ήταν φυσιολογικό. Με τα δεδομένα αυτά, υποστήριξε, δεν αναμενόταν να υφίστατο έμφραγμα χωρίς να είχε επιδράσει κάποιος «εκρηκτικός» παράγοντας. Του υποδείχθηκε από τη συνήγορο ένα λευκό σημείο στην περιοχή του μυοκαρδίου, από τις φωτογραφίες που λήφθηκαν κατά τη νεκροτομή (φωτογραφία 129 Τεκμηρίου 3), με την εισήγηση ότι πρόκειται για παλιό έμφραγμα. Ο μάρτυρας απάντησε πως δεν συμφωνεί ότι είναι παλιό έμφραγμα αλλά ότι πρόκειται για μια περιοχή ίνωσης. Από την ίδια φωτογραφία του υποδείχθηκε επίσης περιοχή από το μυοκάρδιο στην οποία φαίνεται, όπως ετέθη από τη συνήγορο, να παρουσιάζεται σκούρο χρώμα, γεγονός που υποδηλώνει πρόσφατο έμφραγμα. Απάντησε πως βλέπει ότι «κάνει γύρω μια άλω αλλά είναι μια φωτογραφία», προσθέτοντας στη συνέχεια πως θα ήταν πιο σωστό να τοποθετηθεί ιατροδικαστής επί των ζητημάτων αυτών που είναι πιο εξοικειωμένος αφού βλέπει συχνότερα τέτοια περιστατικά. Ο ίδιος, ανέφερε, δεν ασχολείται καθημερινά με αυτά τα θέματα και ο δικός του ρόλος δεν είναι να διαγνώσει ένα έμφραγμα μακροσκοπικά αλλά ιστολογικά. Επανέλαβε, περαιτέρω, πως μια εξεσημασμένη μυοκαρδίτιδα μπορεί να προκαλέσει θάνατο. Στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση, δεν υπήρχε εξεσημασμένη αλλά εστιακή μυοκαρδίτιδα. Τελευταία μάρτυρας της ενότητας αυτής ήταν η Ιατροδικαστής Χαρά Σπηλιοπούλου (ΜΚ18). Όπως ανέφερε, είναι καθηγήτρια της Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθύνει το ομώνυμο Εργαστήριο της Ιατρικής Σχολής. Αφού αναφέρθηκε στα προσόντα και την εμπειρία της ως ιατροδικαστής, αναγνώρισε τα διάφορα Τεκμήρια που παρέλαβε και στη συνέχεια επέστρεψε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, μέσω του ΜΚ16 (Τεκμήρια 71, 76, 78, 80 κλπ), όπως επιμαρτυρείται από τις αποδείξεις και βεβαιώσεις (Τεκμήρια 75(α) και 77). Της ανατέθηκε, όπως ανέφερε, με βάση τα Τεκμήρια 58(α) και 58(β), όπως εξετάσει τα βιολογικά δείγματα της θανούσας και ακολούθως να συντάξει έκθεση. Αφού μελέτησε όλα τα στοιχεία και δεδομένα που της δόθηκαν, ετοίμασε την Έκθεση της (Τεκμήριο 111) το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Για την ετοιμασία της Έκθεσης της έλαβε υπόψη, ανάμεσα σε άλλα, τα ακόλουθα: 1. Την Ιατροδικαστική Έκθεση νεκροψίας-νεκροτομής της ΜΥ3 (Τεκμήριο 53). 2. Την Ιατροδικαστική Έκθεση της κλινικής εξέτασης του Κατηγορούμενου (Τεκμήριο 157) μαζί με τις σχετικές φωτογραφίες (Τεκμήριο 5). 3. Την Παθολογοανατομική Έκθεση του ΜΥ2 (Τεκμήριο 75). 4. Την Ιστολογική Έκθεση του Εργαστηρίου της (Τεκμήριο 98). 5. Τις φωτογραφίες που λήφθηκαν κατά τη νεκροψία-νεκροτομή (Τεκμήριο 3). Στην Έκθεση της, αφού κάνει εκτενή αναφορά στις κακώσεις που υπήρχαν στο πτώμα και στον Κατηγορούμενο και στα αποτελέσματα των ιστολογικών εξετάσεων, καταλήγει στα ακόλουθα συμπεράσματα: «1. Ανάμεσα στα δύο άτομα έχει προηγηθεί πάλη, σώμα με σώμα. Υπήρξε σωματική επαφή και η γυναίκα έχει πληγεί στην κεφαλή, πολλαπλές φορές και σε διαφορετικά σημεία. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα σκουλαρίκια της γυναίκας έχουν βγει από τα αυτιά. Επειδή τα σκουλαρίκια κλείνουν με απλό κούμπωμα, δεν προκάλεσαν τραύματα στα λοβία των αυτιών. Το πρώτο σκουλαρίκι βρίσκεται κοντά στο αριστερό αντιβράχιο - σημείο 2 - και το δεύτερο στο σημείο 7 (φωτογραφίες 34, 51 και 53). Η πάλη ήταν τόσο μεγάλη ώστε στο χώρο έχει χυθεί ένα δοχείο με απορρυπαντικό, υπάρχουν αίματα πάνω σε ένα σεντόνι, έχει αναποδογυρίσει ένα μεταλλικό υποστήριγμα χρώματος γαλάζιου και το δεύτερο σκουλαρίκι βρίσκεται κάτω από αυτά τα αντικείμενα (φωτογραφία 46 σε σύγκριση με φωτογραφία 53). Αίμα της γυναίκας βρίσκεται «εξωτερικά του καταψύκτη στο πλυσταριό», όπως αναφέρεται στην έκθεση εξέτασης Ινστιτούτου Γενετικής (συμπεράσματα σημείο 5, σελίδα 10). Το σώμα της γυναίκας έχει συρθεί στο πάτωμα, κυρίως με την αριστερή πλευρά (φωτογραφίες 16, 17, 23, 69). Ο άνδρας φέρει ελάσσονα τραύματα, μάλλον άμυνας (εκδορές στη ραχιαία επιφάνεια των άκρων χειρών) και έχει δεχθεί και πλήξη στον αριστερό οφθαλμό. 2. Ο χρόνος θανάτου δεν μπορεί να υπολογιστεί από την υπογράφουσα. Η ιατροδικαστής δεν αναφέρει κάτι σχετικό στην αυτοψία του χώρου. Πάντως, από τις φωτογραφίες 31 και 32 προκύπτει ότι κατά την ανεύρεση είχαν σαφώς σχηματιστεί υποστάσεις στη ραχιαία επιφάνεια του σώματος, άρα είχαν παρέλθει λίγες ώρες από το θάνατο έως την ανεύρεση. 3. Η MARIANA ONEL έχει δεχθεί πλήξεις στο κρανίο και έχουν προκύψει αιμορραγικές διηθήσεις στα μαλακά μόρια της κεφαλής, εστιακή υπαραχνοειδής αιμορραγία και εγκεφαλική θλάση. Δεν βρέθηκαν κατάγματα στο κρανίο. Οι κακώσεις αυτές δεν είναι συμβατές με πτώση επί του εδάφους, διότι βρίσκονται σε όλες τις πλευρές της κεφαλής (αριστερά-δεξιά-πρόσωπο-ινιακή και βρεγματική χώρα). 4. H MARIANA ONEL έχει υποστεί πίεση και πλήξη στην περιοχή του προσώπου και του λαιμού με τα χέρια. Η πίεση ήταν μεγάλη, προκλήθηκε τραύμα στο άνω χείλος και πολλαπλές εκδορές στο πρόσωπο και στο λαιμό. 5. Από τις κακώσεις που έχει δεχθεί η MARIANA ONEL έχει προκληθεί στέρηση του οξυγόνου, εγκεφαλική δυσλειτουργία και είναι δυνατόν αυτή να έχει χάσει τις αισθήσεις της. 6. Ως προς την κατάσταση της καρδιάς υπάρχει κάποια διαφορά μεταξύ των δύο ιστολογικών εκθέσεων. Η μεν πρώτη από το νοσοκομείο Λευκωσίας, θεωρεί ότι έχει υποστεί έμφραγμα σε έδαφος παλαιού εμφράγματος σε έδαφος μυοκαρδίτιδος ενώ η δεύτερη, που διενεργήσαμε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών θεωρεί ότι έχει απλώς εστιακές ισχαιμικές αλλοιώσεις, δεν έχει υποστεί στο παρελθόν έμφραγμα και η μυοκαρδίτιδα είναι εντελώς περιορισμένη. Η περίπτωση του παλαιού αλλά και του προσφάτου εμφράγματος θεωρείται απομακρυσμένη και για ένα ακόμη λόγο: η καρδιά είχε απολύτως φυσιολογικό βάρος, 280 γραμ. και τα στεφανιαία αγγεία εμφανίζουν αρχόμενες αθηροσκληρυντικές αλλοιώσεις. Τέλος, η MARINA ONEL, γυναίκα 46 ετών, είχε ελάχιστες πιθανότητες να έχει προσβληθεί από στεφανιαία νόσο, προστατευόμενη έως την εμμηνόπαυση από το φύλο και την ηλικία της». Καταληκτικά αναφέρει τα ακόλουθα: «Είναι βέβαιο ότι η MARIANA ONEL υπέστη τις σημαντικές κακώσεις στην περιοχή της κεφαλής και κατά το ίδιο συμβάν της προκλήθηκε ασφυξία με πίεση του λαιμού και των έξω στομίων των αεροφόρων οδών (στόμα-μύτη), ώστε πιθανόν έχασε τις αισθήσεις της και τελικώς απεβίωσε συνεπεία ισχαιμίας της καρδιάς (ως τελικό συμβάν) απότοκη αυτών των κακώσεων. Εάν δεν είχαν προηγηθεί οι κακώσεις και η πίεση του λαιμού και των αεροφόρων οδών, η MARIANA ONEL δεν θα είχε χάσει τη ζωή της, καθόσον δεν έπασχε από κάποιο νόσημα.» Η μάρτυς αιτιολόγησε τα πιο πάνω συμπεράσματά της, κάνοντας αρκετές παραπομπές σε ιατρικά συγγράμματα. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας της καταλαμβάνει η λεπτομερής περιγραφή και ανάλυση των κακώσεων που έφερε το πτώμα. Αντιστοίχησε κάθε μια από τις κακώσεις με τις επακόλουθες κακώσεις στα εσωτερικά όργανα και αναφέρθηκε με πολλή λεπτομέρεια στη σοβαρότητα, τις συνέπειες και τον τρόπο που, κατά την εκτίμησή της, προκλήθηκαν. Ειδικότερα: α) Αναφορικά με την κάκωση στα χείλη, υποστήριξε ότι το τραύμα συνάδει με κτύπημα από γροθιά. Τούτο, εξήγησε, επειδή σκίστηκε και το εσωτερικό μέρος, λόγω της αντίστασης από το μοναδικό μπροστινό δόντι που είχε η θανούσα (φωτογραφίες 86, 88 και 89 του Τεκμηρίου 3). Η εκτίμηση της, ανέφερε, υποστηρίζεται από ιατρικά συγγράμματα τα οποία κατέθεσε (Τεκμήρια 112 και 113) στα οποία παρουσιάζονται ανάλογες κακώσεις με την εκτίμηση των συγγραφέων ότι προκλήθηκαν από γροθιές. Αποκλείοντας το ενδεχόμενο η συγκεκριμένη κάκωση να προκλήθηκε από πτώση ή πρόσκρουση σε κάποια επιφάνεια, η μάρτυς ανέφερε ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα αναμενόταν τραυματισμός των οργάνων του προσώπου που εξέχουν (μύτη ή πηγούνι) και όχι των χειλιών που βρίσκονται μέσα από τους ρώθωνες. Απέκλεισε, επίσης, το ενδεχόμενο να προκλήθηκαν όλες οι κακώσεις από πτώση της θανούσας, λόγω και του γεγονότος ότι δεν βρίσκονται στην ίδια πλευρά. Δεν μπορεί, ανέφερε με έμφαση, να πέσει κάποιος και να κτυπήσει στα χείλη αλλά και στο κεφάλι δεξιά και αριστερά, μπροστά και πίσω. β) Όσον αφορά την εκδορά στο πηγούνι (βλ. φωτογραφίες 93, 94 και 95 του Τεκμηρίου 3) ανέφερε πως θα μπορούσε να είχε προκληθεί από πλήξη ή πρόσκρουση σε κάποια τραχιά επιφάνεια ή ακόμη και με τα νύχια. γ) Περιγράφοντας και επεξηγώντας τις κακώσεις, στο κεφάλι, επανέλαβε πως δεν συνάδουν με πτώση και πρόσκρουση σε κάποια επιφάνεια, εφόσον υπάρχουν κτυπήματα τόσο στο αριστερό όσο και στο δεξιό μέρος της κεφαλής. Πρόκειται, υποστήριξε, για τρεις διαφορετικές κακώσεις που προκλήθηκαν από κτυπήματα είτε με γροθιά είτε από πρόσκρουση σε κάποια επιφάνεια, μετά από πάλη. Υπέδειξε πως στην αριστερή πλευρά του κεφαλιού υπάρχουν δύο ξεχωριστές κακώσεις, μία στη βρεγματική και μια άλλη στην μετωπιαία, στα όρια της κροταφικής χώρας (φωτογραφία 102 του Τεκμηρίου 3). δ) Πολύ σημαντικές, ανέφερε, θεωρεί τις εκδορές στην περιοχή του λαιμού - πρόσθια τραχηλική χώρα - καθώς και τις εκδορές στο πρόσωπο, που φαίνονται στις φωτογραφίες 84 και 85 του Τεκμηρίου 3. Όπως εξήγησε, οι εκδορές που απεικονίζονται στις υπό αναφοράν φωτογραφίες (τις οποίες σημειωτέον έθεσε σε κύκλο) παρουσιάζουν ένα μωβ-σκούρο χρώμα. Πρόκειται, ανέφερε, για εκχυμώσεις που προκλήθηκαν από πίεση. Οι κακώσεις αυτές, υποστήριξε η μάρτυς, δεν αξιολογήθηκαν ορθά ή και καθόλου από την Ιατροδικαστή που διενήργησε τη νεκροψία-νεκροτομή. Η ίδια, αντίθετα, τις θεωρεί πολύ σημαντικές για δύο λόγους: (
9. i)Πρώτον, επειδή τις συνδέει με την υποξεία-ασφυξία που προκλήθηκε στη θανούσα από την πίεση την οποία εκτιμά ότι δέχθηκε στην περιοχή του λαιμού. Με την πίεση που ασκήθηκε στην περιοχή του λαιμού, συνέχισε, η οποία συνοδεύεται συνήθως και με το κλείσιμο των αεροφόρων οδών, προκλήθηκε ασφυξία στην θανούσα. Ο ασφυκτικός αυτός μηχανισμός, συνάγεται, όπως υποστήριξε, από το κυανωτικό χρώμα που παρουσίαζαν τα χείλη και το πρόσωπο της θανούσας, παραπέμποντας στις φωτογραφίες 85, 86 και 87 του Τεκμηρίου 3, όπου φαίνεται, κατά την εισήγησή της, η κυάνωση. Η οποία (κυάνωση), πρόσθεσε, αναφέρεται και στο παραπεμπτικό της ΜΥ3, Τεκμήριο 54. Το ότι ασκήθηκε πίεση, συμπλήρωσε, συνάγεται και από το γεγονός ότι εντοπίστηκαν δύο αιμορραγικές διηθήσεις στην περιοχή του λάρυγγα, οι οποίες απεικονίζονται στη φωτογραφία 140 του Τεκμηρίου 3. Συνοπτικά, θα μπορούσε να λεχθεί πως με βάση τη μαρτυρία της, η ΜΚ18 θεωρεί πως οι αμυχές στην περιοχή του τραχήλου και του λαιμού, σε συνάρτηση με τα υπόλοιπα ευρήματα - κυανωτικό χρώμα χειλιών και προσώπου και αιμορραγικές διηθήσεις, ως αναφέρονται πιο πάνω - οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο δράστης έφραξε με τα χέρια τις αεροφόρους οδούς (στόμα-μύτη) της θανούσας και με αυτό τον τρόπο προκλήθηκαν οι αμυχές/νυχιές. (
10. ii)Ο δεύτερος λόγος που θεωρεί σημαντικό εύρημα τα σημάδια αυτά είναι επειδή εντοπίζονται και τρεις παράλληλες αμυχές στην περιοχή του λαιμού, οι οποίες απεικονίζονται στις φωτογραφίες 84, 85 και 86 του Τεκμηρίου 3. Οι αμυχές αυτές θεωρεί ότι προκλήθηκαν από την ίδια την θανούσα, σε μια προσπάθεια να απελευθερωθεί από τα χέρια του δράστη. Οι αμυχές, εξήγησε, είναι παράλληλες προς τον άξονα και είναι χαρακτηριστικές σε άτομα που προσπαθούν να απελευθερωθούν από τα χέρια του δράστη. Αναφορικά με τα νεκροτομικά ευρήματα υποστήριξε πως η θανούσα υπέστη κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις ως αποτέλεσμα των κτυπημάτων που είχε δεχθεί στην αριστερή κροταφική και στη δεξιά βρεγματική χώρα. Παρέπεμψε επί του προκειμένου στις φωτογραφίες 106-114, στις οποίες απεικονίζεται η διάνοιξη του κρανίου κατά τη διαδικασία της νεκροτομής και η αφαίρεση του εγκεφάλου. Υπέδειξε, στις φωτογραφίες 111-116, σημεία αιμορραγίας του εγκεφάλου, στις αντίστοιχες ως άνω περιοχές. Πρόκειται κατά την εισήγηση της, για υπαραχνοειδείς αιμορραγίες τις οποίες η Ιατροδικαστής που διενήργησε τη νεκροτομή ονόμασε μικρές θλάσεις ενώ κατά τη δική της εκτίμηση πρόκειται για κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Η σημαντικότερη διαφωνία με τους Κύπριους επιστήμονες (ΜΥ2 και 3) συνέχισε η ΜΚ18, αφορά τις εκατέρωθεν διαπιστώσεις σε σχέση με την καρδιά. Συνοπτικά η ΜΚ18, υποστήριξε αναφορικά με το κεφάλαιο αυτό τα εξής: (
11. i)Δεν ευσταθεί η θέση των ΜΥ2 και 3, ότι υπήρξαν δύο παλαιά εμφράγματα. Στην πραγματικότητα, ανέφερε, εντοπίζονται δύο μικρές περιοχές με παλαιότερες βλάβες που έχουν επουλωθεί. (
12. ii)Για να γίνει κατανοητή η θέση της, κατέθεσε δύο φωτογραφίες από άλλα περιστατικά που παρουσιάζουν παλαιά εμφράγματα (φωτογραφίες 116