ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗΣ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 9357/16, 2/10/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2017:34 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ: Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 9357/16 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ -ν-
- ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΤΣΑΛΙΔΗΣ κ.ά. Κατηγορούμενοι Ημερομηνία: 02/10/17 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Ν. Κέκκος με κ. Κ. Τίκκα Για τον Κατηγορούμενο 14: κ. Χρ. Τριανταφυλλίδης με κ. Ν. Μαγκλάρα και κ. Μάνουλο Κατηγορούμενος 14 παρών ------------------------------ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (Αίτημα Κατηγορουμένου 14, Θεοφάνη Λώλου, για αναστολή της διαδικασίας σε σχέση με την κατηγορία 88) Η εκδίκαση της υπόθεσης βρίσκεται σε εξέλιξη. Στο κατηγορητήριο υπήρχαν αρχικά 16 Κατηγορούμενοι. Στην πορεία πέντε από αυτούς παραδέχθηκαν και τους επιβλήθηκαν ποινές. Ανάμεσα στους εναπομείναντες 11 Κατηγορούμενους (εννέα φυσικά και δύο νομικά πρόσωπα) είναι και ο Κατηγορούμενος 14, Θεοφάνης Λώλος (στη συνέχεια «ο Κατηγορούμενος»). Aντιμετωπίζει δύο κατηγορίες σε σχέση με τα αδικήματα της Συνωμοσίας προς Καταδολίευση (κατηγορία 88) και της Απάτης (κατηγορία 89). Οι υπό αναφοράν κατηγορίες, ως έχουν τροποποιηθεί με σχετικά διατάγματα του Δικαστηρίου ημερ. 8/6/14 και 14/6/14, έχουν ως ακολούθως: « ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 88 Έκθεση αδικήματος Συνωμοσία προς καταδολίευση, κατά παράβαση του Άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Λεπτομέρειες Αδικήματος Οι Κατηγορούμενοι 13, 14 και 15 (η οποία κατά τον επίδικο χρόνο ονομαζόταν ELEMAX Ltd) μαζί με την Κοινοπραξία ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO LTD, που εκπροσωπείτο από τον Αθανάσιο Κατρή, σε άγνωστη ημερομηνία, κατά το έτος 2006, στη Δημοκρατία συνωμότησαν να καταδολιεύσουν το κοινό, δηλαδή, οι Κατηγορούμενοι 13 και 14, με δόλιο τρόπο να βοηθήσουν την Κοινοπραξία ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO LTD καθώς και την 15 Κατηγορούμενη, θυγατρική Εταιρεία της ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε., έναντι ανταλλάγματος, στο να κατακυρωθεί η προσφορά που υπέβαλε για την κατασκευή και λειτουργία του ΟΕΔΑ Λάρνακας - Αμμοχώστου, η προαναφερόμενη Κοινοπραξία. ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 89 Έκθεση αδικήματος Απάτη, κατά παράβαση των Άρθρων 300, 20 και 21 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 και 29 Κεφ.
- Λεπτομέρειες Αδικήματος Οι Κατηγορούμενοι 13, 14 και 15, μαζί με την Κοινοπραξία ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO LTD που εκπροσωπείτο από τον Αθανάσιο Κατρή, μεταξύ των ετών 2010-2016 με δόλιο επινόημα εξαπάτησαν την Δημοκρατία με αποτέλεσμα το Δημόσιο να υποστεί ζημιά €4.469.501,00, δηλαδή, παρουσίασαν έκθεση στο Υπουργείο Εσωτερικών, με την οποία, παραπλανητικά, φαινόταν ότι το κόστος διαχείρισης στο ΧΥΤΥ Κόσιης ήταν €56,7 ανά τόνο σκουπιδιών αντί €49,86 ανά τόνο σκουπιδιών όπως αρχικά είχε υπολογιστεί από τους Κατηγορούμενους 13 και 14.» Σημειώνεται πως μετά από αίτημα του Κατηγορουμένου, η Κατηγορούσα Αρχή έδωσε τις ακόλουθες, πρόσθετες, λεπτομέρειες σε σχέση με την κατηγορία 88: «Ο δόλιος τρόπος συνίστατο σε όλες τις ενέργειες που έγιναν από τους Κατηγορουμένους 13 και 14 σε σχέση με την αξιολόγηση της οικονομικής προσφοράς της κοινοπραξίας ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO Ltd όσον αφορά το κόστος λειτουργίας και συντήρησης του ΧΥΤΥ Κόσιης. Ειδικότερα οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 ετοίμασαν έκθεση ημερομηνίας 17/11/2006 προς το Υπουργείο Εσωτερικών ως αναθέτουσα Αρχή η οποία παραπλανητικά δικαιολογούσε την τιμή προσφοράς της Κοινοπραξίας ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε.‑ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΤΕΒ Α.Ε. CYBARCO Ltd που ήταν υψηλότερη από την αρχική τιμή που οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 είχαν καθορίσει σε μελέτη τους προς το Υπουργείο Εσωτερικών πριν την υποβολή των προσφορών για το έργο κατασκευής του ΧΥΤΥ Κόσιης. Οι Κατηγορούμενοι 13 και 14 ενώ ήταν σύμβουλοι της αναθέτουσας Αρχής, ήρθαν σε συνεννόηση με την πιο πάνω Κοινοπραξία από την οποία ζήτησαν και πήραν αντάλλαγμα ούτως ώστε στην έκθεση που θα ετοίμαζαν προς την αναθέτουσα Αρχή να δικαιολογήσουν την προαναφερόμενη διαφορά σχετικά με το λειτουργικό κόστος του ΧΥΤΥ Κόσιης, με απώτερο σκοπό να κατακυρωθεί η προσφορά στην Κοινοπραξία. Το αντάλλαγμα συνίστατο στη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Κατηγορούμενης 15 και της εταιρείας Α. Π. WASTEPLANT Ltd ημερομηνίας 01/01/
- Σχετική μεταξύ άλλων είναι η μαρτυρία του Αθανάσιου Κατρή ΜΚ 70, Ιωάννου Κοκότση ΜΚ 69, Κυριάκου Καπρή ΜΚ 151 και Αγάθης Χρίστου ΜΚ 65.» Με το υπό εξέταση αίτημα, οι συνήγοροι του Κατηγορούμενου εγείρουν ζήτημα παραβίασης της αρχής της ειδικότητας σε σχέση με την κατηγορία
- Υποδεικνύεται πως είχε προηγηθεί παρόμοιο αίτημα στις 08/06/2017, αμέσως μετά την πρώτη τροποποίηση των κατηγοριών 88 και 89 και την παροχή των λεπτομερειών της κατηγορίας
- Είχε υποστηριχθεί, τότε, ότι παραβιάστηκε η αρχή της ειδικότητας και για τις δύο κατηγορίες, επειδή υπήρξε μεταβολή στον τόπο διάπραξης του αδικήματος. Ειδικότερα, σε σχέση με την κατηγορία 88 αναφερόταν στις λεπτομέρειες ότι το αδίκημα είχε διαπραχθεί στη Δημοκρατία και στην Ελλάδα ενώ για την κατηγορία 89 δεν αναφερόταν τόπος διάπραξης. Το Δικαστήριο με την Ενδιάμεση Απόφαση του ημερομηνίας 14/06/2017 απέρριψε το αίτημα, πλην όμως το Ανώτατο Δικαστήριο, όπου προσέφυγε ο Κατηγορούμενος με την Πολιτική Αίτηση 103/2017, έδωσε άδεια για καταχώριση της Αίτησης για διάταγμα certiorari, κρίνοντας ότι εγειρόταν ζήτημα παραβίασης του κανόνα της ειδικότητας σε σχέση μόνο με την κατηγορία
- Παρόλο που η Αίτηση την οποία καταχώρισε ο Κατηγορούμενος απορρίφθηκε, ο εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής αποδέχθηκε ότι υπήρξε παράβαση της αρχής της ειδικότητας. Υποστήριξε όμως ότι η Αίτηση είχε απωλέσει το αντικείμενο της λόγω της μεταγενέστερης τροποποίησης του κατηγορητηρίου, γεγονός που δεν είχε αποκαλυφθεί από τον Κατηγορούμενο. Το Ανώτατο Δικαστήριο, αποδέχθηκε τις πιο πάνω θέσεις της Κατηγορούσας Αρχής και απέρριψε την Αίτηση (βλ. Θεοφάνης Λώλος Πολιτική ECLI:CY:AD:2017:D281, Αίτηση Αρ. 103/2017, ημερομηνίας 06/09/2017). Για να συμπληρωθεί το ιστορικό των διαδικασιών που προηγήθηκαν, σημειώνουμε πως αμέσως μετά την εκφώνηση της Ενδιάμεσης Απόφασης μας ημερ. 14/06/2017, ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής ζήτησε την τροποποίηση των λεπτομερειών της κατηγορίας 88, διά της απαλείψεως των λέξεων και στην Ελλάδα (ως τόπου διάπραξης του αδικήματος), αίτημα που έγινε αποδεκτό, παρά την ένσταση των συνηγόρων Υπεράσπισης των Κατηγορουμένων 13, 14 και
- Αξίζει τέλος να αναφέρουμε πως στις 07/09/2017, προτού υποβληθεί το υπό εξέταση αίτημα, ο συνήγορος του Κατηγορούμενου 14, ζήτησε την τροποποίηση των λεπτομερειών της κατηγορίας 88, ώστε να επανέλθουν ως είχαν πριν από την τροποποίηση της 14/06/2017, κατά τρόπο, δηλαδή, που να προσδιορίζεται ως τόπος διάπραξης «η Δημοκρατία και η Ελλάδα». Το Δικαστήριο, για τους λόγους που αναφέρονται στην Ενδιάμεση Απόφαση ημερ. 07/09/2017, απέρριψε το σχετικό αίτημα. Ακολούθησε, αμέσως μετά, η υπό συζήτηση αίτηση για αναστολή της διαδικασίας σε σχέση με την κατηγορία 88, επειδή, όπως υποστήριξε ο κ. Μαγκλάρας ο οποίος ανέπτυξε τη σχετική επιχειρηματολογία, η κατηγορία, ως έχει πλέον διαμορφωθεί, «μετά την οριστικοποίηση της τροποποίησης των λεπτομερειών», προσκρούει και πάλι στον κανόνα της ειδικότητας, για δύο λόγους: (α) Με την τροποποίηση και τις λεπτομέρειες που δόθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή, το αδίκημα έχει διαφοροποιηθεί και (β) υπάρχει μεταβολή στο χρόνο διάπραξης του αδικήματος αφού στο Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης (στο εξής «ΕΕΣ») καθοριζόταν ως χρόνος διάπραξης η χρονική περίοδος 2003-2015, ενώ στην κατηγορία 88 προσδιορίζεται άγνωστη ημερομηνία κατά το έτος
- Αναφορικά με τον πρώτο λόγο, υποστήριξε πως οι λεπτομέρειες του αδικήματος, όπως διατυπώθηκαν στις 08/06/2017, δεν περιέχονται στο ΕΕΣ. Όπως ανέφερε, δεν υπάρχει επαρκής αντιστοιχία μεταξύ των γεγονότων που περιλαμβάνονται στο ΕΕΣ και εκείνων της κατηγορίας
- Εισηγήθηκε επί του προκειμένου πως όταν η αρμόδια Ελληνική Δικαστική Αρχή (Πρόεδρος Εφετών Αθηνών) κλήθηκε να αποφανθεί για την εκτέλεση του ΕΕΣ, δεν είχε υπόψη του τις ουσιώδεις λεπτομέρειες που συγκροτούν τις περιστάσεις τέλεσης της επίδικης πράξης. Κατά συνέπεια, εισηγήθηκε, ο έλεγχος του «διττού αξιόποινου» βασίστηκε σε ελλιπή ή και σε διαφορετικά πραγματικά περιστατικά από εκείνα που συνθέτουν το αδίκημα της κατηγορίας
- Το γεγονός αυτό, επεσήμανε, έχει καθοριστική σημασία, επειδή στην Ελλάδα «δεν ποινικοποιείται» αδίκημα με νομικό χαρακτηρισμό «συνωμοσία προς καταδολίευση», παραπέμποντας επί τούτου στα πρακτικά του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών στην υπόθεση Αρ. 69/2016 (Έγγραφο Χ5), που αφορούσε τη διαδικασία εκτέλεσης του ΕΕΣ σε σχέση με το Λ. Μπόμπολα. Υποστήριξε, παρεμφερώς, πως η νομική και πραγματική βάση του ΕΕΣ που εκδόθηκε εναντίον του Κατηγορούμενου 14, ήταν κοινή με το ΕΕΣ που είχε εκδοθεί εναντίον του Λ. Μπόμπολα. Με τα δεδομένα αυτά, κατέληξε, οι μεταβολές που έλαβαν χώρα ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, σε σχέση με την περιγραφή του αδικήματος, το έχουν καταστήσει διαφορετικό από εκείνο για το οποίο παραδόθηκε ο Κατηγορούμενος στις Κυπριακές Αρχές. Όσον αφορά τη μεταβολή στο χρόνο διάπραξης, εισηγήθηκε πως την έχει καταστήσει διαφορετική πράξη από εκείνη για την οποία παραδόθηκε, επισημαίνοντας ότι με βάση το χρόνο που προσδιορίζεται στην κατηγορία 88, έχουν παρέλθει 11 χρόνια από το χρόνο τέλεσης της αποδιδόμενης πράξης ενώ με βάση το ΕΕΣ (στο οποίο αναφερόταν ως χρόνος διάπραξης η περίοδος 2003 έως 2015) η αρμόδια Δικαστική Αρχή εκτέλεσης του Εντάλματος, είχε υπόψη της ότι είχε παρέλθει μόνο ένα έτος. Το γεγονός αυτό, υποστήριξε, είναι ιδιαιτέρως σημαντικό επειδή η μεταβολή στο χρόνο δυνατό να συνεπάγεται λόγο μη εκτέλεσης του εντάλματος με βάση το άρθρο 4 παρά. 4 της Απόφασης Πλαισίου, δηλαδή μπορεί να επήλθε παραγραφή του αδικήματος. Υπέδειξε επί του προκειμένου πως με βάση την εναρμονιστική Ελληνική Νομοθεσία η παραγραφή αποτελεί υποχρεωτικό λόγο μη εκτέλεσης (βλ. άρθρο 11(δ)του Εγγράφου Χ7). Υποστήριξε, περαιτέρω, με παραπομπή στην απόφαση του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών, σε σχέση με τη διαδικασία εκτέλεσης του ΕΕΣ του Λ. Μπόμπολα (Έγγραφο Χ5), ότι δεν υπάρχει στην Ελληνική Έννομη Τάξη αντίστοιχο αδίκημα της «συνωμοσίας προς καταδολίευση». Σε κάθε περίπτωση, κατέληξε, το παραπλήσιο αδίκημα της «συμμορίας», αποτελεί, με βάση την Ελληνική νομοθεσία, πλημμέλημα, το οποίο παραγράφεται σε 5 χρόνια. Κατά συνέπεια, κατέληξε ο συνήγορος, η Κυπριακή Δημοκρατία στερείται δικαιοδοσίας για τη δίωξη του Κατηγορούμενου 14 για το αδίκημα της κατηγορίας 88, χωρίς να εξασφαλίσει προηγουμένως τη συγκατάθεση των Ελληνικών Αρχών, στη βάση της αρχής της ειδικότητας. Παρεμβάλλεται στο σημείο αυτό πως ο συνήγορος του Κατηγορουμένου κατέθεσε με την αγόρευση του διάφορα έγγραφα (σύνολο 14) τα οποία αριθμήθηκαν από το Δικαστήριο για εύκολη αναφορά. Παρατηρούμε πως οι αποφάσεις του Εφετείου Αθηνών που προσκομίστηκαν από την Υπεράσπιση αφορούν το Λ. Μπόμπολα και όχι τον συγκεκριμένο Κατηγορούμενο. Η Απόφαση του Εφετείου Αθηνών που αφορά στον Κατηγορούμενο 14, κατατέθηκε από τον συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής. Τα Έγγραφα που κατέθεσαν με τις αγορεύσεις τους οι δύο πλευρές, τα οποία ως έχει υποδειχθεί έχουν αριθμηθεί από το Δικαστήριο, είναι τα ακόλουθα: (α) Το ΕΕΣ που αφορά τον Κατηγορούμενο (Έγγραφο Χ1). (β) Έκθεση του Εισαγγελέα Εφετών ημερ. 30/03/2016, στην οποία βεβαιώνεται ότι ο Κατηγορούμενος συγκατατέθηκε στην παράδοση του, χωρίς να παραιτηθεί από την προστασία της αρχής της ειδικότητας (Έγγραφο Χ2). (γ) Επιστολή του Εισαγγελέα Εφετών ημερ. 30/03/2016 στην οποία βεβαιώνεται το περιεχόμενο της Έκθεσης του, ως το (β) ανωτέρω, (Έγγραφο Χ3). (δ) Απόφαση του Εφετείου Αθηνών ημερ. 15/10/2016, με την οποία δεν παραχωρήθηκε συγκατάθεση στο αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας για περαιτέρω δίωξη του Κατηγορούμενου για το αδίκημα του Δεκασμού Δημόσιου Λειτουργού (Έγγραφο Χ4). Σημειώνεται ότι η μη συγκατάθεση σχετίζεται με την παραγραφή του συγκεκριμένου αδικήματος. (ε) Απόφαση και πρακτικά του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών στη διαδικασία εκτέλεσης του ΕΕΣ του Λ. Μπόμπολα (Έγγραφο Χ5). (στ) Πρακτικά και Απόφαση του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών ημερ. 18/04/2016 που επίσης αφορούν τη διαδικασία εκτέλεσης του ΕΕΣ Λ. Μπόμπολα (Έγγραφο Χ6). (ζ) Την Εναρμονιστική της Απόφασης-Πλαισίου, Ελληνική Νομοθεσία (Έγγραφο Χ7). (η) Τις πρόνοιες του Ελληνικού Ποινικού Κώδικα που αφορούν την παραγραφή (Έγγραφα Χ8, 10 και 11) καθώς και τις πρόνοιες για τα αδικήματα «πρόκλησης και προσφορά για την εκτέλεση κακουργήματος ή πλημμελήματος» και «συγκρότησης εγκληματικής οργάνωσης (Έγγραφα Χ9 και Χ12, αντίστοιχα). (θ) Δύο αποφάσεις του Αρείου Πάγου (υπ' αρ. 854/2016 και 855/2016 - Έγγραφα 13 και 14, αντίστοιχα) στις οποίες κρίθηκε ότι δεν υπάρχει στην Ελληνική Ποινική Νομοθεσία, αντίστοιχο αδίκημα με το αδίκημα του άρθρου 302 του Κυπριακού Ποινικού Κώδικα. Τα ανωτέρω Έγγραφα κατατέθηκαν με την αγόρευση του συνηγόρου του Κατηγορούμενου. Ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής κατέθεσε επιπλέον: (ι) Το ημεδαπό Ένταλμα Σύλληψης του Κατηγορουμένου ημερ. 28/03/2016 με επισυνημμένο το ΕΕΣ της ίδιας ημερομηνίας (Έγγραφο Χ15) και (κ) την απόφαση του Προέδρου Εφετών Αθηνών ημερ. 07/04/2016 που αφορά τη διαδικασία εκτέλεσης του ΕΕΣ του Κατηγορούμενου (Έγγραφο Χ16). Ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής υποστήριξε πως δεν εγείρεται ζήτημα παραβίασης του κανόνα της ειδικότητας, ως εισηγείται ο συνήγορος του Κατηγορουμένου. Εισηγήθηκε κατ' αρχάς πως η αίτηση πρέπει να απορριφθεί, λόγω κατάχρησης της διαδικασίας από την πλευρά του Κατηγορουμένου. Επεσήμανε, συναφώς, πως είχε εγείρει ανάλογο ζήτημα προ μερικών εβδομάδων για παραβίαση του κανόνα της ειδικότητας σε σχέση με τον τόπο διάπραξης του αδικήματος, χωρίς να συμπεριλάβει, ως όφειλε και τα θέματα που επικαλέστηκε με την υπό συζήτηση αίτησή του. Σε ότι αφορά τη θέση της Υπεράσπισης ότι η κατηγορία 88, όπως έχει διαμορφωθεί με την τροποποίηση και τις δοθείσες λεπτομέρειες, διαφέρει από την πράξη που αποδίδεται στον Κατηγορούμενο με το ΕΕΣ, υποστήριξε πως δεν υπάρχει στην ουσία διαφορά. Παρέπεμψε στο περιεχόμενο του ΕΕΣ καθώς και στο ημεδαπό ένταλμα (Έγγραφα Χ15) υποστηρίζοντας ότι η περιγραφή των γεγονότων, συνάδει με την κατηγορία
- Σε σχέση με το χρόνο τέλεσης του αδικήματος, υπέδειξε πως ο χρονικός προσδιορισμός που περιελήφθη στην κατηγορία 88, δηλαδή το έτος 2006, εμπίπτει εντός του χρονικού πλαισίου που αναφέρεται στο ΕΕΣ, που ήταν το χρονικό διάστημα 2003 έως
- Ζήτημα θα εγειρόταν, υποστήριξε ο συνήγορος, εάν ετίθετο χρόνος εκτός του χρονικού πλαισίου που αναφέρετο στο ΕΕΣ. Ο κ. Κέκκος επεσήμανε επίσης, πως το Εφετείο Αθηνών εξέτασε όλα τα ζητήματα που εγείρει σήμερα ο συνήγορος του Κατηγορουμένου και αποφάσισε πως δεν ευσταθούν. Ειδικότερα, σε σχέση με τη θέση του Κατηγορουμένου ότι δεν υπάρχει αντίστοιχο αδίκημα της Συνωμοσίας για Καταδολίευση στην Ελληνική Ποινική Δικονομία, ή και εάν υπάρχει αυτό είναι πλημμέλημα, παρέπεμψε στην υπό αναφορά απόφαση του Προέδρου Εφετών (Έγγραφο Χ16), όπου αναφέρεται ότι «. οι συγκεκριμένες πράξεις προβλέπονται και τιμωρούνται ως κακουργήματα και από το Ελληνικό Ποινικό Δίκαιο και δεν έχουν υποπέσει σε παραγραφή σύμφωνα με τους Ελληνικούς νόμους». Εφόσον, συνέχισε, ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής, το Εφετείο Αθηνών έχει αποφανθεί επί των ζητημάτων αυτών, δεν μπορεί να ζητείται από το Κακουργιοδικείο της Κύπρου, ενεργώντας ως Εφετείο, να αποφασίσει διαφορετικά. Επεσήμανε, περαιτέρω, το ανορθόδοξο του εγχειρήματος της Υπεράσπισης σε σχέση με τον τρόπο που επέλεξε να παρουσιάσει το ισχύον δίκαιο της Ελλάδας. Υποστήριξε, συναφώς, παραπέμποντας σε σχετική βιβλιογραφία (Το Δίκαιο της Απόδειξης των Ηλιάδη και Σάντη και το σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice 2017 παρά. F8.22 σελ. 2552) ότι η απόδειξη αλλοδαπού δικαίου αποτελεί πραγματικό γεγονός και απαιτείται να αποδεικνύεται με μαρτυρία εμπειρογνώμονα. Ο συνήγορος κάλεσε τέλος το Δικαστήριο να αγνοήσει τις παραπομπές του συνηγόρου του Κατηγορουμένου σε σχέση με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και τα λεχθέντα από την αρμόδια Ελληνική Αρχή σε σχέση με τον Λ. Μπόμπολα, υποδεικνύοντας πως τα γεγονότα των δύο ΕΕΣ ήταν διαφορετικά. Το Δικαστήριο, υπέδειξε, οφείλει να εστιάσει την προσοχή του στην απόφαση του Εφετείου Αθηνών σε σχέση με τον συγκεκριμένο Κατηγορούμενο, επισημαίνοντας και το γεγονός ότι ο Λ. Μπόμπολας δεν συγκατατέθηκε στην έκδοσή του στην Κύπρο, όπως έπραξε ο Κατηγορούμενος. Όπως είναι γνωστό, τα ζητήματα που αφορούν τη διαδικασία έκδοσης και παράδοσης εκζητουμένων προσώπων στη βάση ΕΕΣ, ρυθμίζονται από την Απόφαση - Πλαίσιο Αρ. 584/2002 του Συμβουλίου της Ευρώπης ημερομηνίας 13 Ιουνίου, 2002 (στη συνέχεια «η Απόφαση - Πλαίσιο»). Σε ό,τι ενδιαφέρει την παρούσα διαδικασία, στην υπό αναφορά Απόφαση - Πλαίσιο, υπάρχει ρητή πρόνοια με βάση την οποία δεν επιτρέπεται η δίωξη εκζητουμένου προσώπου για αδίκημα άλλο από εκείνο για το οποίο εκδόθηκε το ΕΕΣ (Άρθρο 27
(2)). Πρόκειται για τη γνωστή αρχή της ειδικότητας (specialty rule), η οποία ενσωματώθηκε και στην Κυπριακή Εναρμονιστική Νομοθεσία, ήτοι το Νόμο 133
(1)/2004 (Ο Περί Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης και των Διαδικασιών Παράδοσης Εκζητουμένων Μεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης Νόμος του 2004). Πιο συγκεκριμένα, το άρθρο 36
(1)του Νόμου 133(I)/2004, κάτω από τον τίτλο «Κανόνας Ειδικότητας», προβλέπει τα ακόλουθα: «Ο εκζητούμενος που παραδόθηκε στις Κυπριακές Αρχές δεν διώκεται, ούτε καταδικάζεται ούτε στερείται με άλλο τρόπο της ελευθερίας του για αξιόποινη πράξη η οποία τελέστηκε πριν από την παράδοση του και είναι διαφορετική από εκείνη για την οποία έχει εκδοθεί το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης». Η πιο πάνω πρόνοια της Απόφασης-Πλαισίου, έτυχε ερμηνείας από το Δ.Ε.Ε. στην υπόθεση Leymann και Pustovarov, Αρ. C-388/08 PPU, ημερ. 1/12/2008, την οποία επικαλέστηκαν και οι δύο συνήγοροι. Στην υπό αναφορά υπόθεση, το Δ.Ε.Ε. υπέδειξε πως εναπόκειται στο αρμόδιο Εθνικό Δικαστήριο να εξακριβώσει εάν η αξιόποινη πράξη που περιγράφεται στο κατηγορητήριο αποτελεί διαφορετική αξιόποινη πράξη από εκείνη περί της οποίας γίνεται λόγος στα ΕΕΣ. Ειδικότερα, στην παράγραφο 57 της απόφασης, υποδεικνύονται τα ακόλουθα: "
- Για να προσδιοριστεί αν πρόκειται ή όχι για άλλη παράβαση πλην εκείνης η οποία προκάλεσε την παράδοση, πρέπει να εξακριβώνεται αν τα στοιχεία που συνθέτουν την αξιόποινη πράξη, σύμφωνα με τη νομική περιγραφή της εντός του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, είναι εκείνα για τα οποία παραδόθηκε ο καταζητούμενος και αν υπάρχει επαρκής αντιστοιχία μεταξύ των περιλαμβανομένων στο ένταλμα συλλήψεως στοιχείων και εκείνων της μεταγενέστερης διαδικαστικής πράξεως. Μεταβολές όσον αφορά τον χρόνο και τον τόπο είναι αποδεκτές, υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι απορρέουν από στοιχεία συλλεγέντα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας που κινήθηκε εντός του κράτους εκδόσεως του εντάλματος σχετικά με τις πράξεις που περιγράφονται στο ένταλμα συλλήψεως, ότι δεν αλλοιώνουν τη φύση της αξιόποινης πράξεως και ότι δεν συνεπάγονται λόγο μη εκτελέσεως βάσει των άρθρων 3 και 4 της αποφάσεως - πλαισίου». Στην παράγραφο 56 επεξηγείται περαιτέρω πως «το να απαιτείται η συγκατάθεση του κράτους - μέλους εκτελέσεως για κάθε μεταβολή της περιγραφής των πραγματικών περιστατικών, υπερβαίνει τα όρια του Κανόνα της Ειδικότητας και αντιβαίνει προς τον επιδιωκόμενο σκοπό, ο οποίος είναι η επιτάχυνση και η διευκόλυνση της δικαστικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών - μελών, όπως προβλέπει η Απόφαση - Πλαίσιο». Έχουμε εξετάσει με την επιβαλλόμενη προσοχή τα ζητήματα που έχει εγείρει ο συνήγορος του Κατηγορούμενου και δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με την εισήγηση ότι παραβιάστηκε η αρχή της ειδικότητας για τους λόγους που έχει επικαλεστεί. Ειδικότερα, δεν βλέπουμε να έχει μεταβληθεί η κατηγορία 88 επειδή προστέθηκε στις λεπτομέρειες ότι ο Κατηγορούμενος ενήργησε μαζί με την κοινοπραξία που εκπροσωπείτο από τον Αθανάσιο Κατρή. Τα στοιχεία αυτά περιέχονται στο ΕΕΣ και στο ημεδαπό Ένταλμα, όπως συνάγεται από το Έγγραφο Χ
- Παραθέτουμε αυτούσια την περιγραφή των γεγονότων από τις σελίδες 6 και 7 του ΕΕΣ: «Συγκεκριμένα την 01/03/2016 καταγγέλθηκε στην Αστυνομία από τον Φαίδωνα Φαίδωνος, Δήμαρχο Πάφου, ότι συναντήθηκε με τον Μιχάλη Μιχαήλ, από την Πάφο, ο οποίος του ανάφερε γεγονότα σχετικά με την Μονάδα του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) Πάφου. Όπως αναφέρθηκε σε γραπτή κατάθεση που λήφθηκε από τον Φαίδωνος η μονάδα αυτή τυγχάνει διαχείρισης από το 2005, με δεκαετές συμβόλαιο, από την ιδιωτική εταιρεία «HELECTOR», το οποίο έχει λήξει στις 14/7/
- Αυτή η εταιρεία, η οποία είναι Ελληνικών συμφερόντων, ανήκει στον Όμιλο Εταιρειών του Λεωνίδα Μπόμπολα, (ύποπτος) και ανέλαβε τη διαχείριση ως ιδιοκτήτρια και ως διαχειρίστρια δυο άλλων εταιρειών οι οποίες είχαν το 2005 κερδίσει το διαγωνισμό. Για την πιο πάνω υπόθεση έχουν ήδη συλληφθεί και τεθεί υπό κράτηση αρκετά πρόσωπα μεταξύ των οποίων οι:
- Αθανάσιος Κατρής, πρώην γενικός διευθυντής της εταιρίας ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. κατά τα έτη 2003 - 2012, η οποία είναι η μητρική εταιρία της HELACTOR CYPRUS, στην οποία ανήκει η λειτουργία των ΧΥΤΑ στην περιοχή Μαραθούντας και ΧΥΤΥ στην περιοχή Κόσσιης,
- Ιωάννης Κοκότσης, νυν υψηλόβαθμο στέλεχος της εταιρίας ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. και διευθυντής της εταιρίας HELACTOR CYPRUS κατά τα έτη 2010 - 2014 και Ο Αθανάσιος Κατρής την 25/03/16, προέβηκε σε γραπτή κατάθεση στην οποία αναφέρει μεταξύ άλλων ότι για την κατασκευή των ΧΥΤΥ Λάρνακας - Αμμοχώστου, ο προϋπολογισμός του έργου, ο οποίος έγινε από την εταιρία ENVIROPLAN, της οποίας είναι διευθυντής ο ύποπτος και η οποία ήταν συμβουλευτική εταιρία του Υπουργείου Εσωτερικών, ήταν εξαιρετικά μικρός δεδομένου του πραγματικού όγκου απορριμάτων και της τοποθεσίας η οποία επιλέχθηκε για την κατασκευή του έργου η οποία απαιτούσε πληθώρα τεχνικών έργων και έργων υποδομής, τα οποία θα μεγιστοποιούσαν κατά πολύ το απαιτούμενο κόστος κατασκευής και επεξεργασίας. Σε σύσκεψη που έγινε στο ξενοδοχείο Σόφιτελ στην Αθήνα αποφασίστηκε από τους εμπλεκόμενους της κοινοπραξίας η οποία ανέλαβε την εκτέλεση του έργου, δηλαδή τους Λεωνίδα Μπόμπολα (ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε.), Μάριο Λανίτη και Χρύση Πετούση (CYBARCO), όπως προσφερθεί η τιμή των 54 ευρώ ανα τόνο γεγονός που σήμαινε ότι αν αφαιρεθεί το μέρος του τέλους που αφορά την κάλυψη κεφαλαίου, η πραγματική τιμή ανέρχεται στα 45 ευρώ ανα τόνο. Ωστόσο, επειδή η προσφερθείσα τιμή ήταν 10 ευρώ πιο ψηλή από την εκτίμηση του ύποπτου, αυτός ζήτησε εκ μέρους του Υπουργείου, από την εταιρία HELECTOR, αιτιολογική έκθεση στη οποία να αναφέρει κατά πόσο η προσφερθείσα τιμή ήταν εύλογη. Ο ύποπτος ζήτησε όπως με την έκθεση να δικαιολογηθεί το «54 ευρώ», χωρίς να φαίνεται στο Υπουργείο ότι η εταιρία του έκανε λάθος εκτίμηση και χωρίς να γίνεται αναφορά στον περιορισμένο προϋπολογισμό κατασκευής και ότι σε αυτόν οφείλεται η επαύξηση της τιμής, δηλαδή ότι αυτή περιελάμβανε και την πρόσθετη επιβάρυνση για την κατασκευή της μονάδας. Την έκθεση αυτή ο ύποπτος την χρησιμοποίησε, προκειμένου να δικαιολογηθεί το εύλογο της προσφοράς στο Υπουργείο με αποτέλεσμα να υπερκεραστούν τα προβλήματα και να υπογραφεί η Σύμβαση. Το ίδιο χρονικό διάστημα ο ύποπτος, ζήτησε από τον Κατρή ως αντάλλαγμα για τα πιο πάνω, να υπογράψει η εταιρία του για μεγάλη χρονική περίοδο μια σύμβαση με μια κυπριακή εταιρία, η οποία θα αναλάμβανε την περιβαλλοντική παρακολούθηση της μονάδας, όπως και έγινε. Δηλαδή, ο ύποπτος, όντας σύμβουλος του Υπουργείου Εσωτερικών και εν γνώσει του ότι το πραγματικό κόστος κατασκευής και λειτουργίας ήταν κατά πολύ μεγαλύτερο του ποσού της προσφοράς, εσκεμμένα απέκρυψε το εν λόγω γεγονός για να λάβει συγκεκριμένη εταιρία το έργο της περιβαλλοντικής παρακολούθησης της μονάδας. Στα πλαίσια διερεύνησης της πιο πάνω υπόθεσης, στις 25/03/2016 εκδόθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου, δικαστικό ένταλμα σύλληψης εναντίον του υπόπτου. Η Αστυνομία κατέβαλε προσπάθειες για εντοπισμό και σύλληψη του πλην όμως, αυτός δεν εντοπίστηκε στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και με βάση την μέχρι στιγμής μαρτυρία φαίνεται να διαμένει μόνιμα στη Ελλάδα.» Αδυνατούμε να εντοπίσουμε οποιαδήποτε διαφοροποιητικά στοιχεία στην κατηγορία 88, όπως έχει διαμορφωθεί μετά την τροποποίηση ή/και με τις παρασχεθείσες λεπτομέρειες, σε βαθμό που να μεταβάλλεται η κατηγορία, ως έχει υποστηριχθεί από τον συνήγορο του Κατηγορουμένου. Υποδεικνύουμε ότι οι λεπτομέρειες δόθηκαν καθηκόντως από την Κατηγορούσα Αρχή, κατόπιν σχετικού αιτήματος του συνηγόρου του Κατηγορούμενου. Αποτελεί υποχρέωση της Κατηγορούσας Αρχής να εφοδιάζει την Υπεράσπιση με τις αναγκαίες λεπτομέρειες, ώστε να γνωρίζει τι θα αντιμετωπίσει στη δίκη και για να προετοιμάσει κατάλληλα την Υπεράσπιση της (βλ. Pombas v. The Police
(1968)2 CLR 29, Νεάρχου ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 33, Attorney General v. Hjicostanti
(1969)2 C.L.R. 5, Δημοκρατία ν. Σπύρου
(2000)2 Α.Α.Δ. 107, Αντωνίου ν. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 766 κ.α.). Έχοντας εξετάσει προσεκτικά τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο ΕΕΣ, δεν συμμεριζόμαστε τη θέση του συνηγόρου του Κατηγορουμένου ότι στις λεπτομέρειες έχουν περιληφθεί νέα στοιχεία σε βαθμό που να μεταβάλλεται η φύση του αδικήματος. Παραπέμπουμε επί του προκειμένου στις επισημάνσεις του Δ.Ε.Ε. στην υπόθεση Leymann και Pustovarov (ανωτέρω) στην οποία υποδείχθηκε πως δεν είναι απαραίτητο να ζητείται η συγκατάθεση του κράτους-μέλους για κάθε μεταβολή στην περιγραφή των πραγματικών περιστατικών. Εντελώς ανεδαφική κρίνεται και η εισήγηση για μεταβολή ως προς το χρόνο διάπραξης του αδικήματος, επειδή εξειδικεύθηκε στην κατηγορία 88 ότι το αδίκημα διαπράχθηκε κατά το έτος 2006. Ο υπό αναφορά χρονικός προσδιορισμός εμπίπτει εντός των χρονικών πλαισίων που αναφέρεται στο ΕΕΣ (μεταξύ 2003 έως 2015). Όπως ορθά υποδείχθηκε από το συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής, θα εγειρόταν τέτοιο ζήτημα, εάν ο χρονικός προσδιορισμός διάπραξης του αδικήματος ήταν εκτός των χρονικών παραμέτρων που αναφέρονται στο ΕΕΣ. Όσον αφορά, τέλος, τη θέση του συνηγόρου του Κατηγορούμενου ότι δεν υπάρχει αντίστοιχο αδίκημα στην Ελληνική Ποινική Δικονομία ή εάν υπάρχει είναι πλημμέλημα, είναι αρκετό να υποδειχθεί πως με βάση την Απόφαση του Εφετείου Αθηνών (Έγγραφο Χ16), δεν εγείρεται ζήτημα παραγραφής αφού έκρινε ότι «οι συγκεκριμένες πράξεις προβλέπονται και τιμωρούνται ως κακουργήματα και από το Ελληνικό Ποινικό δίκαιο.». Για όλους τους πιο πάνω λόγους, καταλήγουμε πως δεν έχει καταδειχθεί παραβίαση της αρχής της ειδικότητας. Ενόψει της κατάληξης μας θεωρούμε αχρείαστο να εξετάσουμε και ζήτημα κατάχρησης της διαδικασίας από την πλευρά του Κατηγορούμενου, λόγω της παράλειψης του να συμπεριλάβει τους επίδικους λόγους κατά την προηγηθείσα αίτηση του για παραβίαση της αρχής της ειδικότητας. Υποδεικνύουμε, ωστόσο, το ανορθόδοξο της μη συμπερίληψης και των συγκεκριμένων λόγων στην προηγηθείσα αίτηση του Κατηγορούμενου, δεδομένου ότι τα ζητήματα ήταν απόλυτα συναφή και θα μπορούσαν να είχαν τεθεί μαζί, γεγονός που θα συνέβαλλε στην εξοικονόμηση πολύτιμου δικαστικού χρόνου. (Υπ.) Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Στ. Σταύρου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) Ε. Γεωργίου‑Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο